Thời cuộc chi phối luật lệ

(PLVN) - Theo giới quan sát, đại dịch Covid-19 đang đặt thế giới vào một tình huống đặc biệt. Tình huống này đòi hỏi phải có đối sách đặc biệt. Và câu hỏi được đặt ra đồng thời ở đây là đối sách ấy được hợp pháp hóa như thế nào, theo cách nào và đến mức độ nào?
Thời cuộc chi phối luật lệ Ông Viktor Orban - Thủ tướng Hungari

Dịch bệnh viêm phổi cấp do vi rus corona gây ra đẩy cả thế giới vào tình trạng bị đe dọarất đặc biệt và vì thế buộc chính phủ các quốc gia và chính quyền các vùng lãnh thổ phải có những quyết sách đặc biệt để đối phó. Tình huống đặc biệt đòi hỏi phải có đối sách đặc biệt. Và câu hỏi được đặt ra đồng thời ở đây là đối sách ấy được hợp pháp hóa như thế nào, theo cách nào và đến mức độ nào?

Cả trên danh nghĩa lẫn trong thực chất, thời cuộc mới xuất hiện đã chi phối cả luật lẫn lệ. Có thể thấy được rõ nhất và thời sự nhất tình trạng này qua sự biến động trong mối quan hệ giữa lập pháp và hành pháp ở Hungary Hungary là thành viên của Liên minh châu Âu (EU) và NATO, tức là bị ràng buộc vào hệ quy chiếu chung về giá trị, dân chủ, nhân quyền và nhà nước pháp quyền của EU và NATO. So với các thành viên EU và NATO khác ở châu Âu, Hungary ít bị dịch bệnh này tác động và gây tổn hại hơn. 

Vậy nhưng Hungary lại là thành viên đầu tiên của EU và NATO có chuyện quốc hội trao cho chính phủ gần như mọi quyền hạn để có thể trong việc đối phó dịch bệnh. Thủ tướng nước này là ông Viktor Orban không những có thể cầm quyền bằng pháp lệnh và quyết định của chính phủ chứ không cần đến luật phải được thông qua trong quốc hội, mà còn có thể cầm quyền như thế vô thời hạn. Quốc hội Hungary cho rằng chính phủ phải được tăng quyền hạn để ứng phó thật sự hiệu quả với dịch bệnh trong khi EU và NATO lại coi đấy là việc tạo cơ sở pháp lý và sự hợp pháp hoá cho chính phủ chuyên quyền và thậm chí có thể cả độc tài.

Thời cuộc ở đây là tình thế mới dưới tác động của dịch bệnh. Thời cuộc này chi phối luật ở chỗ nó định hướng cho luật pháp phải theo, cụ thể là phải trao quyền hạn sâu rộng hơn cho phía hành pháp, phải tự từ bỏ những quyền hạn bẩm sinh của nó là lập pháp và kiểm soát hành pháp. Thời cuộc này chi phối lệ ở đây là chính phủ thực thi những quyết sách động chạm đến cả không ít điều cấm kỵ ghi rõ trong luật như những quyền cơ bản của người dân, như quyền tự do ngôn luận và báo chí...

Việc thời cuộc chi phối luật và lệ như thế nào ở Hungary còn có thể thấy được ở phản ứng từ phía Uỷ ban EU. Liên minh châu Âu đã cảnh báo các thành viên nói chung và Hungary nói riêng là những biện pháp chính sách khẩn cấp nhằm đối phó dịch bệnh không được hủy hoại hay bất chấp các tiêu chí, tiêu chuẩn và nguyên tắc của nền dân chủ và nhà nước pháp quyền.

Điều khiến EU lo ngại ở việc Quốc hội Hungary trao mọi quyền hành như thế cho chính phủ của ông Orban còn là chuyện thời gian hiệu lực không bị hạn chế. Cho nên EU yêu cầu phải có “sự thích hợp về mức độ và sự hạn chế về thời gian trao những quyền đặc biệt này”. Trong gần 10 năm cầm quyền ở Hungary đến nay, ông Orban luôn là một trong những nhà lãnh đạo khiến EU bị đau đầu bởi những quan điểm chính sách dân tộc chủ nghĩa và dân túy trái ngược với quan điểm chung của EU. Xưa nay, EU luôn giương cao ngọn cờ và đi đầu trong chuyện chống những thể chế mà EU coi là độc tài, luôn đề cao cơ chế tam quyền phân lập và coi đấy là biểu trưng cho mô hình nhà nước và xã hội dân chủ mà EU coi là dân chủ thật sự và nhà nước pháp quyền thật sự.

Trước dịch bệnh này, EU đã có không thiếu lý do để lo ngại sâu sắc về Hungary. Bây giờ, EU càng thêm lo ngại khi những động thái gần đây của Hungary đã được hợp pháp hóa dưới vỏ bọc là nhu cầu ứng phó dịch bệnh. Thời cuộc lần này chi phối luật và lệ được thì từ tiền lệ đến thông lệ đâu có khó khăn và xa xôi gì.

Hạ Nham
Ý kiến bạn đọc

Ý kiến của bạn sẽ được biên tập trước khi đăng. Xin vui lòng gõ tiếng Việt có dấu

Cùng chuyên mục
Được dịp, không được thời

Được dịp, không được thời

(PLVN) - Nước Đức đảm trách cương vị chủ tịch luân phiên Liên minh châu Âu (EU) từ ngày 1/7 vừa qua cho 6 tháng tới. Ngay từ năm ngoái, Chính phủ Đức đã bắt đầu chuẩn bị cho trọng trách này, bởi ít nhất thì cũng phải sau 13 năm nước Đức mới có lại cơ hội cầm cân nảy mực chèo lái EU trong thời gian nửa năm và bởi đấy sẽ là lần cuối cùng đối với Thủ tướng Đức Angela Merkel. 

Đọc thêm

Phải đặc biệt coi trọng chất lượng, tiêu chuẩn nhân sự

Phải đặc biệt coi trọng chất lượng, tiêu chuẩn nhân sự

(PLVN) - Trong công tác nhân sự đại hội, phải đặc biệt coi trọng chất lượng, tiêu chuẩn, điều kiện là chính; kiên quyết không để lọt vào cấp ủy những người không bảo đảm tiêu chuẩn, điều kiện, không xứng đáng nhưng cũng không bỏ sót những cán bộ thật sự có đức, có tài, có uy tín trong Đảng và nhân dân.

Dell cung cấp thiết bị lưu trữ đột phá phục vụ chuyển đổi số

Dell cung cấp thiết bị lưu trữ đột phá phục vụ chuyển đổi số
(PLVN) - Tập đoàn công nghệ hàng đầu Dell Technologies vừa chính thức ra mắt tủ đĩa Dell EMC PowerStore – một nền tảng cơ sở hạ tầng hiện đại được tạo ra bởi những công nghệ và khả năng ứng dụng siêu việt để giải quyết các thách thức trong kỷ nguyên dữ liệu. 
Lại bùng phát cuộc gọi mạo danh để lừa đảo

Lại bùng phát cuộc gọi mạo danh để lừa đảo

(PLVN) - VNPT lại đưa ra khuyến cáo và hướng dẫn cách phòng tránh trước tình hình phức tạp của các cuộc gọi từ đầu số nước ngoài, cuộc gọi mạo danh công an, tòa án, quân đội, ngân hàng, bưu điện thông báo có quà bưu phẩm từ nước ngoài, thông báo nợ cước viễn thông... cũng như các cuộc gọi nháy máy từ các ứng dụng OTT, nhằm lừa đảo chiếm đoạt tiền.

Người phát ngôn Bộ Ngoại giao nói về nối lại đường bay quốc tế

Người phát ngôn Bộ Ngoại giao nói về nối lại đường bay quốc tế
(PLVN) - Trước mắt, Việt Nam sẽ ưu tiên các đối tượng đang được phép nhập cảnh hiện nay bao gồm công dân Việt Nam, người nước ngoài là các chuyên gia, nhà đầu tư, nhà quản lý doanh nghiệp, lao động tay nghề cao, người vào với mục đích ngoại giao và công vụ, cùng một số trường hợp đặc biệt khác.

Chủ tịch Quốc hội: ‘Viettel cần trở thành hạt nhân cho Tổ hợp Công nghiệp Quốc phòng công nghệ cao’

Chủ tịch Quốc hội: ‘Viettel cần trở thành hạt nhân cho Tổ hợp Công nghiệp Quốc phòng công nghệ cao’
(PLVN) - Tới thăm và làm việc tại Tập đoàn Công nghiệp – Viễn thông Quân đội (Viettel) sáng 16/7, Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Kim Ngân cho rằng, Viettel cần tiếp tục chú trọng hoạt động nghiên cứu sản xuất và trở thành hạt nhân cho Tổ hợp Công nghiệp Quốc phòng công nghệ cao, đặt nền móng cho việc nước ta có thể làm chủ trang bị, vũ khí công nghệ cao.

33 năm tù giam cho 3 đối tượng mua bán, tàng trữ, sử dụng trái phép chất ma túy

33 năm tù giam cho 3 đối tượng mua bán, tàng trữ, sử dụng trái phép chất ma túy
(PLVN) - Ngày 16/7, Cơ quan tố tụng hình sự huyện Đông Hải (Bạc Liêu) đã đưa ra xét xử vụ án mua bán, tàng trữ, sử dụng trái phép chất ma túy lớn nhất trên địa bàn huyện từ trước đến nay. Vụ án liên quan đến 3 đối tượng, khối lượng ma túy gần 28gram và tổng mức phạt cho 3 đối tượng là 33 năm tù giam.

Vingroup vào top 30 tại Hội nghị Quốc tế về máy học ICML 2020

Vingroup vào top 30 tại Hội nghị Quốc tế về máy học ICML 2020
(PLVN) - Viện Nghiên cứu Trí tuệ nhân tạo VinAI Research (thuộc Tập đoàn Vingroup) vừa có 3 công trình nghiên cứu được công bố tại Hội nghị Quốc tế về máy học (ICML) 2020. Đây là lần đầu tiên một đơn vị từ Việt Nam vào Top 30 doanh nghiệp có nhiều công trình được công bố nhất tại ICML 2020, sánh ngang các trung tâm nghiên cứu hàng đầu của Apple, NEC, NTT.

Giải quyết tình trạng tranh chấp đất đai để bảo đảm phát triển bền vững vùng Tây Nguyên

Giải quyết tình trạng tranh chấp đất đai để bảo đảm phát triển  bền vững vùng Tây Nguyên
(PLVN) -Trong khuôn khổ chương trình “Khoa học và công nghệ phục vụ phát triển kinh tế - xã hội Tây Nguyên trong liên kết vùng và hội nhập quốc tế”, Đại học Luật Hà Nội đã được giao thực hiện đề tài khoa học cấp nhà nước “Nghiên cứu giải quyết tình trạng tranh chấp đất đai bảo đảm phát triển bền vững vùng Tây Nguyên trong bối cảnh hiện nay” (mã số TN18/X07). 

Báo điện tử Pháp luật Việt Nam

Giấy phép xuất bản số 303/GP-BTTTT ngày 8/5/2015

Cơ quan chủ quản: Bộ Tư pháp

Tổng biên tập: Tiến sỹ Đào Văn Hội

Phó TBT: Trần Đức Vinh

Trưởng ban Báo Điện tử: Xuân Bính

Tòa soạn: Số 42/29 Nguyễn Chí Thanh, phường Ngọc Khánh, quận Ba Đình, Hà Nội

E-mail: baodientuphapluat@gmail.com

Hotline: 0353.63.63.55

Liên hệ quảng cáo: 0971.741.666‬