Luật lệ thời dịch bệnh

0:00 / 0:00
0:00
(PLVN) - Gần 2 năm nay, dịch bệnh viêm đường hô hấp cấp do virus corona gây ra làm thay đổi thế giới rất mạnh mẽ và sâu sắc.
Luật lệ thời dịch bệnh

Cho dù chính quyền nhà nước ở mọi nơi trên thế giới ứng phó dịch bệnh này như thế nào thì các đối sách cũng luôn động chạm tới chuyện lập pháp và tư pháp cũng như tới các quyền mà cho tới trước khi dịch bệnh bùng phát được người dân coi như là đương nhiên. Dịch bệnh như thể cũng không tha cho luật và lệ.

Trước tiên là chuyện chính quyền có quyền hạn hợp pháp đến đâu trong việc ban hành và áp dụng những biện pháp quyết liệt cần thiết để ứng phó dịch bệnh như hạn chế đi lại, bắt buộc đeo khẩu trang, giữ khoảng cách tiếp xúc, hạn chế tụ tập... cho tới những liệu pháp mạnh như giãn cách xã hội, cách ly xã hội, phong toả hay giới nghiêm...

Ở những nơi người dân tin tưởng vào chính quyền thì vấn đề này không đặt ra, vì thế mà việc người dân chấp hành các biện pháp chính sách nghiêm chỉnh tới mức nào thì cũng tương đương với việc họ tin tưởng vào chính quyền như thế.

Nhưng ở những nơi không có sự đồng hành của người dân và chính quyền thì ngay lập tức có chuyện lệ chống luật, hoặc luật đấu luật. Chính quyền viện dẫn sự ủy thác quyền lực hợp pháp để ban bố và triển khai thực hiện những biện pháp chính sách chống dịch bệnh, tức là vận dụng luật. Trong khi đó, nhiều người dân không chịu tự khép mình vào khuôn khổ chế tài của các biện pháp chống dịch bệnh đã viện dẫn những quyền cơ bản của công dân quy định trong hiến pháp để phản đối chính quyền.

Ở đây có cái lệ là chẳng thể có hệ thống luật pháp và tư pháp nào làm hài lòng tất cả các thành viên của xã hội nên những người không hài lòng luôn trong tình trạng phản xạ có điều kiện. Như trong bối cảnh tình hình dịch bệnh hiện tại, nhà nước buộc phải hành động vì lợi ích và sức khoẻ của số đông, phải dùng luật để khắc chế lệ.

Hiện tại, ở nhiều quốc gia trên thế giới có cuộc tranh luận rất sôi động về bắt buộc phải tiêm chủng hay tự nguyện tiêm chủng, trong thực chất vẫn là chuyện quan hệ giữa chính quyền và người dân, giữa quyền hạn hành chính của chính quyền và quyền tự quyết của người dân. Nhưng dịch bệnh tạo ra bối cảnh tình hình và tình huống đặc biệt khi người dân có thể gây ảnh hưởng tiêu cực tới cả cộng đồng và xã hội nếu như không tiêm chủng hay không chấp hành nghiêm chỉnh các biện pháp của chính quyền nhằm chống dịch bệnh.

Ở nước Mỹ chẳng hạn, chính quyền khuyến khích người dân đi tiêm chủng và thậm chí có hẳn chương trình tài chính thưởng tiền cho người tự nguyện đi tiêm chủng. Ở nhiều nước châu Âu, chính quyền đã tính đến việc thông qua luật bắt buộc người dân phải đi tiêm chủng.

Để khắc phục sự đối kháng giữa luật với luật và giữa luật với lệ trên phương diện này, các nơi có nhiều cách làm khác nhau nhưng giống nhau ở hai điểm là dùng luật chứ không dùng biện pháp hành chính và làm lấn dần từng bước.

Chẳng hạn như Pháp có luật bắt buộc tất cả nhân viên lao động làm trong ngành y phải đi tiêm chủng phòng ngừa dịch bệnh và những ai không tuân thủ sẽ bị mất việc. Ở Italy lúc đầu có luật cho phép những ai đã đi tiêm chủng 1 mũi hoặc 2 mũi được tự do đi lại, vào quán ăn uống, xem phim, du lịch... Tới đây, Italy sẽ ban hành luật bắt buộc tất cả những người làm việc trong cơ quan công quyền nhà nước phải đi tiêm chủng phòng ngừa dịch bệnh.

Dịch bệnh gây ra tình huống đặc biệt và có thể so sánh với khủng hoảng mà để đối phó thì cần luật pháp đặc biệt. Những luật pháp đặc biệt này phải có đủ tính hợp pháp, hợp hiến và uy quyền thực tế để khắc chế mọi cái lệ dựa trên luật pháp bình thường gây cản trở cho việc xử lý và vượt qua khủng hoảng.

Hạ Nham
Cùng chuyên mục
(ảnh minh họa).

Nỗi lo lắng của phụ nữ Afghanistan dưới thời Taliban

(PLVN) - Sự trở lại nắm quyền của Taliban tại Afghanistan đồng nghĩa với việc nước này sẽ quay trở lại với thời kỳ áp dụng luật Hồi giáo Sharia theo cách diễn giải của tổ chức này. Điều này đã dấy lên những lo ngại và đồn đoán về tương lai của Afghanistan, đặc biệt là phụ nữ.

Đọc thêm

Du lịch châu Âu lại khủng hoảng trước làn sóng dịch bệnh tái bùng phát

Thăm quan bảo tàng Louvre (Pháp) phải xuất trình chứng nhận sức khoẻ hợp lệ.
(PLVN) - Châu Âu “mở cửa” với du khách Mỹ từ giữa tháng 6/2021, với kỳ vọng những chuyến đi xuyên Đại Tây Dương có thể phục hồi ngành du lịch trong mùa hè. Tuy nhiên, thực tế lại diễn ra hoàn toàn trái ngược với mong đợi, khi dịch bệnh lại “hoành hành”, đẩy ngành du lịch châu Âu vào một cuộc khủng hoảng mới.

Quan hệ Mỹ - Trung: Giận mấy vẫn phải thương!

Thứ trưởng Ngoại giao Mỹ Wendy Sherman sắp thăm Trung Quốc.
(PLVN) - Kể từ khi nước Mỹ có sự thay đổi chính quyền sang Tổng thống Joe Biden, Thứ trưởng Ngoại giao Mỹ Wendy Sherman là quan chức cao cấp nhất trong chính quyền của ông Biden công cán sang Trung Quốc. Trước đấy, Mỹ và Trung Quốc có cuộc gặp gỡ trực tiếp ở cấp cao hơn chút tại Mỹ.

Cái kết của cuộc chiến dài

Mỹ nhất trí rút toàn bộ các lực lượng chiến đấu tại Iraq về nước.
(PLVN) - Nhân chuyến thăm Mỹ vừa rồi của Thủ tướng Iraq Mustafa al-Kudhimi, Mỹ và Iraq đã ký kết thỏa thuận về việc Mỹ chấm dứt hoàn toàn hoạt động quân sự trực tiếp ở Iraq.

Phép vua đại chiến lệ làng

Thành phố Warsaw, thủ đô Ba Lan.
(PLVN) - Bất đồng quan điểm giữa Liên minh châu Âu (EU) và Ba Lan về cuộc cải cách tư pháp ở Ba Lan khởi nguồn ngay sau khi đảng PiS (đảng Luật pháp và công lý) với quan điểm chính sách bảo thủ cánh hữu lên cầm quyền ở Ba Lan vào năm 2015.

Tương lai đầy bất định của Afghanistan

 Dân quân ủng hộ lực lượng an ninh Afghanistan chống Taliban, tại tỉnh Herat, ngày 9/7/2021.
(PLVN) - Nguyên do là Mỹ và đồng minh chưa hoàn tất việc rút hết binh lính ra khỏi quốc gia này thì Taliban đã tăng cường hoạt động quân sự, mở rộng phạm vi lãnh thổ kiểm soát và đe dọa sự tồn tại của chính quyền Afghanistan.

Euro 2020: Đã đến lúc người Anh xây dựng đế chế?

Liệu đã đến lúc đội tuyển Anh xây dựng "đế chế"?
(PLVN) - Tại Euro 2020, đội tuyển Anh đã biết vượt qua những áp lực, gây dựng được lối chơi có bản sắc. Với hàng loạt ngôi sao trong đội hình, giới chuyên gia nhận định rằng, đã đến lúc người Anh xây dựng đế chế...

Khu vực biến động

 Ông Ebrahim Raisi đã chiến thắng trong cuộc bầu cử Tổng thống Iran.
(PLVN) - Trong khoảng thời gian ngắn ngủi chứ không dài, ở khu vực Trung Đông và vùng Vịnh có hai diễn biến với tác động có thể làm thay đổi cục diện chính trị an ninh ở khu vực và quan hệ quốc tế, báo hiệu khu vực này biến động mạnh mẽ.

Kết quả nhỏ ở sự kiện lớn

Tổng thống Mỹ Joe Biden và Tổng thống Nga Vladimir Putin trong cuộc gặp thượng đỉnh ngày 16/6/2021.
(PLVN) - Tổng thống Mỹ Joe Biden và Tổng thống Nga Vladimir Putin gặp nhau ở Geneve (Thuỵ Sỹ) trong khoảng thời gian không đầy 4 giờ đồng hồ. Đây là lần đầu tiên hai người này gặp nhau ở trên cùng cương vị đứng đầu nhà nước.

Thị trường ma túy tổng hợp ở Đông Nam Á diễn biến phức tạp bất chấp dịch bệnh Covid-19

(Ảnh minh họa).
(PLVN) - Cơ quan Phòng, chống Ma túy và Tội phạm của Liên hợp quốc (UNODC) vừa công bố báo cáo mới với tựa đề “Ma túy tổng hợp tại khu vực Đông và Đông Nam Á: Diễn biến và thách thức mới nhất năm 2021”, trong đó khẳng định rằng thị trường ma túy tổng hợp ở khu vực Đông Á và Đông Nam Á vẫn không bị suy chuyển trước tác động của đại dịch Covid-19, tình trạng sản xuất và mua bán bất hợp pháp ma túy tổng hợp tiếp tục gia tăng đột biến trong năm 2020.

Chuyện vận dụng và viện dẫn luật

Cảnh sát ngăn chặn biểu tình ở thành phố Belarus vào tháng 8/2020.
(PLVN) - Mới rồi, chính quyền Belarus buộc chiếc máy bay hành khách của hãng hàng không Ryanair (Anh) khi bay ngang qua không phận Belarus phải hạ cánh xuống sân bay Minsk ở ngoại ô thủ đô của đất nước này đã dấy lên làn sóng tranh luận và những cuộc phản đối...

Bốn giải vô địch quốc gia đã tìm được tân vương

Atletico Madrid lên ngôi đầy thuyết phục.
(PLVN) - Mùa giải này, cả 4 giải vô địch quốc gia được người hâm mộ Việt Nam quan tâm nhất là Anh, Đức, Italia và Tây Ban Nha đã tìm được tân vương. Mỗi đội bóng có một hành trình chiến thắng khác nhau, nhưng nhìn chung, danh hiệu mà họ đạt được đều vô cùng xứng đáng. 

Luật nào cho nơi hoang vắng?

Luật nào cho nơi hoang vắng?
(PLVN) - Trong các ngày 19 và 20/5 vừa qua, tại Thủ đô Reykjavik của Iceland (Băng Đảo) đã diễn ra hội nghị thường kỳ của bộ trưởng ngoại giao các nước thành viên Hội đồng Bắc Cực.

Ngừng chiến tránh quá đà

Hiện trường đổ nát sau vụ không kích của Israel xuống thành phố Khan Younis, dải Gaza, ngày 19/5.
(PLVN) - Sau 11 ngày giao tranh vũ trang ác liệt với nhau, Israel và Hamas đã thoả thuận ngừng bắn và đương nhiên là bên nào cũng nhận rằng vì đã đạt được mục tiêu đề ra thì mới chấp nhận ngừng bắn.