Afghanistan: Thôi chiến, rút quân, mở thời

0:00 / 0:00
0:00
(PLVN) - Tổng thống Mỹ đương nhiệm Joe Biden không phát động cuộc chiến tranh của Mỹ ở Afghanistan nhưng lại là người kết thúc cuộc chiến này cho nước Mỹ.
Hoạt động sơ tán tại Sân bay Quốc tế Hamid Karzai. Hoạt động sơ tán tại Sân bay Quốc tế Hamid Karzai.

Ngày 30/8 vừa qua, phía Mỹ đã rút hết binh lính và nhân viên ngoại giao của Mỹ ra khỏi Afghanistan, chấm dứt 20 năm chiến tranh ở xứ này. Ông Biden đã tuyên bố chấm dứt chiến tranh của Mỹ ở Afghanistan và rút hết binh lính ra khỏi đất nước này.

Việc thực hiện thành công tuyên bố này phần nào bị phủ bóng đen bởi những hình ảnh về cuộc di tản hỗn loạn ở sân bay Kabul của Afghanistan bởi vụ đánh bom tự sát khiến 13 binh lính Mỹ bị thiệt mạng và bởi những đánh giá sai lầm về Taliban.

Trong bài phát biểu ngày 31/8 vừa qua, ông Biden chính thức tuyên bố chấm dứt cuộc chiến tranh này của nước Mỹ, dùng lập luận về “lợi ích quốc gia” để lý giải quyết định chấm dứt chiến tranh và rút quân cũng như cảnh báo và răn đe cả Taliban lẫn bất kỳ tổ chức, lực lượng hay phần tử Hồi giáo cực đoan nào ở Afghanistan cũng như trên thế giới mưu tính tấn công khủng bố nước Mỹ.

Mỹ chấm dứt chiến tranh và Taliban trở lại cầm quyền ở Afghanistan - những điều này đồng nghĩa với việc một thời kỳ mới đã mở ra đối với Mỹ và Taliban cũng như đối với mối quan hệ của Mỹ với Afghanistan. Về địa chính trị và chính trị an ninh khu vực Nam Á cũng như rộng lớn hơn là ở khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương, Mỹ và đồng minh bây giờ phải bố trí chiến lược lại, phải hoạch định mới chính sách và chiến lược đối với Taliban, Afghanistan và khu vực Nam Á.

Họ phải xử lý lại hoàn toàn mối quan hệ của họ với Taliban và xử lý ở mức độ không hề nhỏ mối quan hệ với tất cả những đối tác bên ngoài hiện mưu tính bù lấp khoảng trống về ảnh hưởng và vai trò chính trị an ninh mà Mỹ và đồng minh đã để lại ở Afghanistan và khu vực Nam Á.

Có ba nhân tố họ phải tính đến trong việc này là Taliban sẽ củng cố quyền lực và cầm quyền ra sao, với những chính sách đối nội và đối ngoại như thế nào, đặc biệt đối với Mỹ và đồng minh của Mỹ; Taliban sẽ xử lý như thế nào vấn đề các lực lượng, tổ chức và phần tử Hồi giáo cực đoan tụ tập về Afghanistan và sử dụng đất nước này làm thánh địa mới; các đối tác bên ngoài kia sẽ chơi con bài Afghanistan và Taliban ra sao ở thời kỳ mới.

Điều hiện có thể chắc chắn được là Mỹ tuy rút quân đội ra khỏi Afghanistan nhưng bất cứ lúc nào cũng sẵn sàng và có thể không kích từ bên ngoài vào những mục tiêu nào đấy của phe nào đấy ở bên trong Afghanistan.

Ngay sau khi Mỹ hoàn tất việc triệt thoái hết binh lính, Taliban tuyên bố Afghanistan được độc lập và xúc tiến việc thành lập chính phủ mới. Ở Afghanistan, Taliban hiện chiếm ưu thế về quân sự nhưng xem ra chưa kiểm soát được hoàn toàn đất nước và chưa thể đảm bảo có được an ninh và ổn định chính trị xã hội.

Phe chống đối đang tổ chức việc chiến tranh với Taliban trong khi một số tổ chức và lực lượng Hồi giáo cực đoan khác đang tìm cách đẩy Taliban và Mỹ vào tình thế lại đụng độ quân sự và xung khắc với nhau. Cuộc đánh bom tự sát vào sân bay Cabul khiến 13 binh lính Mỹ thiệt mạng là sự khởi đầu.

Những vấn đề đặt ra bây giờ cho Taliban ở Afghanistan là nhanh chóng thành lập chính phủ để cầm quyền, kiểm soát được tình hình chính trị an ninh và ổn định xã hội, không để bùng phát nội chiến, khống chế các tổ chức, lực lượng và phần tử hồi giáo cực đoan để tạo thế cho việc tìm kiếm sự công nhận ngoại giao của thế giới bên ngoài và tạo tiền đề cho việc gây dựng quan hệ hợp tác với các đối tác bên ngoài. Taliban ý thức được rằng thời nay không thể không cần đến sự hợp tác và trợ giúp của thế giới bên ngoài, lại càng không thể bất chấp thế giới bên ngoài.

Từ đó có thể thấy ở Afghanistan và khu vực Nam Á tới đây có nhiều biến động bất định nhưng sẽ không lặp lại cục diện như hồi năm 1996 - khi Taliban lần đầu tiên nhiếp chính, hay như hồi 2001 - khi chính thể của Taliban ở Afghanistan bị lật đổ.

Thiên Nhai
Cùng chuyên mục
Thổng thống Nga Vladimir Putin (trái) và Tổng thống Belarus Alexander Lukashenko (phải) trong một lần gặp gỡ.

Hệ lụy của thời cuộc

(PLVN) - Việc Tổng thống Belarus Alexander Lukashenko công nhận bán đảo Crimea thuộc chủ quyền của Nga là hệ lụy thời sự nhất của những diễn biến đã và đang tiếp tục diễn ra trong mối quan hệ giữa Belarus với Liên minh châu Âu (EU), Ukraine và Nga.

Đọc thêm

Người mới và “dớp” cũ

Ông Fumio Kishida (phải) cùng Thủ tướng Yoshihide Suga sau cuộc bầu chọn lãnh đạo đảng Dân chủ tự do ngày 29/9.
(PLVN) - Sau khi thủ tướng Nhật Bản Yoshihide Suga từ chức Chủ tịch Đảng Dân chủ Tự do Nhật Bản (đang cầm quyền), đảng này phải tiến hành bầu chọn Chủ tịch mới. Và vì Chủ tịch đảng cầm quyền đương nhiên là Thủ tướng nên ông Suga không còn là chủ tịch đảng LDP nữa thì cũng sẽ không còn tiếp tục làm Thủ tướng Nhật Bản.

Nỗi lo lắng của phụ nữ Afghanistan dưới thời Taliban

(ảnh minh họa).
(PLVN) - Sự trở lại nắm quyền của Taliban tại Afghanistan đồng nghĩa với việc nước này sẽ quay trở lại với thời kỳ áp dụng luật Hồi giáo Sharia theo cách diễn giải của tổ chức này. Điều này đã dấy lên những lo ngại và đồn đoán về tương lai của Afghanistan, đặc biệt là phụ nữ.

Tư pháp và chính trị

Bị cáo Robert Schellenberg trong một phiên xét xử tại Trung Quốc.
(PLVN) - Tòa án Canada mới rồi xét xử vụ việc dẫn độ hay không dẫn độ sang Mỹ bà Mạnh Vãn Châu - Giám đốc Tài chính Tập đoàn công nghệ cao Huawei của Trung Quốc. Người phụ nữ này bị chính quyền Canada bắt giữ hồi cuối tháng 12/2018 khi bay quá cảnh qua Canada...

Thành quả cầm quyền quan trọng mới của ông Biden

Tổng thống Mỹ Joe Biden.
(PLVN) - Ở nước Mỹ, Tổng thống Joe Biden vừa giành về được thành quả cầm quyền mới khi thượng viện nước này với lá phiếu của 69 trong tổng số 100 thành viên thông qua chương trình tài chính quy mô hơn 1.000 tỷ USD đầu tư vào cơ sở hạ tầng.

Afghanistan: Tương lai bất định

Lực lượng Taliban ở Afghanistan.
(PLVN) - Việc lực lượng Taliban tăng cường hoạt động quân sự để mở rộng phạm vi lãnh thổ kiểm soát sau khi Mỹ và đồng minh triệt thoái hết binh lính ra khỏi Afghanistan là điều đã được dự báo trước. Nhưng tất cả trong cũng như ngoài đất nước này bị bất ngờ về tốc độ thắng thế hiện tại của Taliban.

Du lịch châu Âu lại khủng hoảng trước làn sóng dịch bệnh tái bùng phát

Thăm quan bảo tàng Louvre (Pháp) phải xuất trình chứng nhận sức khoẻ hợp lệ.
(PLVN) - Châu Âu “mở cửa” với du khách Mỹ từ giữa tháng 6/2021, với kỳ vọng những chuyến đi xuyên Đại Tây Dương có thể phục hồi ngành du lịch trong mùa hè. Tuy nhiên, thực tế lại diễn ra hoàn toàn trái ngược với mong đợi, khi dịch bệnh lại “hoành hành”, đẩy ngành du lịch châu Âu vào một cuộc khủng hoảng mới.

Luật lệ thời dịch bệnh

Luật lệ thời dịch bệnh
(PLVN) - Gần 2 năm nay, dịch bệnh viêm đường hô hấp cấp do virus corona gây ra làm thay đổi thế giới rất mạnh mẽ và sâu sắc.

Quan hệ Mỹ - Trung: Giận mấy vẫn phải thương!

Thứ trưởng Ngoại giao Mỹ Wendy Sherman sắp thăm Trung Quốc.
(PLVN) - Kể từ khi nước Mỹ có sự thay đổi chính quyền sang Tổng thống Joe Biden, Thứ trưởng Ngoại giao Mỹ Wendy Sherman là quan chức cao cấp nhất trong chính quyền của ông Biden công cán sang Trung Quốc. Trước đấy, Mỹ và Trung Quốc có cuộc gặp gỡ trực tiếp ở cấp cao hơn chút tại Mỹ.

Cái kết của cuộc chiến dài

Mỹ nhất trí rút toàn bộ các lực lượng chiến đấu tại Iraq về nước.
(PLVN) - Nhân chuyến thăm Mỹ vừa rồi của Thủ tướng Iraq Mustafa al-Kudhimi, Mỹ và Iraq đã ký kết thỏa thuận về việc Mỹ chấm dứt hoàn toàn hoạt động quân sự trực tiếp ở Iraq.

Phép vua đại chiến lệ làng

Thành phố Warsaw, thủ đô Ba Lan.
(PLVN) - Bất đồng quan điểm giữa Liên minh châu Âu (EU) và Ba Lan về cuộc cải cách tư pháp ở Ba Lan khởi nguồn ngay sau khi đảng PiS (đảng Luật pháp và công lý) với quan điểm chính sách bảo thủ cánh hữu lên cầm quyền ở Ba Lan vào năm 2015.

Tương lai đầy bất định của Afghanistan

 Dân quân ủng hộ lực lượng an ninh Afghanistan chống Taliban, tại tỉnh Herat, ngày 9/7/2021.
(PLVN) - Nguyên do là Mỹ và đồng minh chưa hoàn tất việc rút hết binh lính ra khỏi quốc gia này thì Taliban đã tăng cường hoạt động quân sự, mở rộng phạm vi lãnh thổ kiểm soát và đe dọa sự tồn tại của chính quyền Afghanistan.

Euro 2020: Đã đến lúc người Anh xây dựng đế chế?

Liệu đã đến lúc đội tuyển Anh xây dựng "đế chế"?
(PLVN) - Tại Euro 2020, đội tuyển Anh đã biết vượt qua những áp lực, gây dựng được lối chơi có bản sắc. Với hàng loạt ngôi sao trong đội hình, giới chuyên gia nhận định rằng, đã đến lúc người Anh xây dựng đế chế...

Khu vực biến động

 Ông Ebrahim Raisi đã chiến thắng trong cuộc bầu cử Tổng thống Iran.
(PLVN) - Trong khoảng thời gian ngắn ngủi chứ không dài, ở khu vực Trung Đông và vùng Vịnh có hai diễn biến với tác động có thể làm thay đổi cục diện chính trị an ninh ở khu vực và quan hệ quốc tế, báo hiệu khu vực này biến động mạnh mẽ.

Kết quả nhỏ ở sự kiện lớn

Tổng thống Mỹ Joe Biden và Tổng thống Nga Vladimir Putin trong cuộc gặp thượng đỉnh ngày 16/6/2021.
(PLVN) - Tổng thống Mỹ Joe Biden và Tổng thống Nga Vladimir Putin gặp nhau ở Geneve (Thuỵ Sỹ) trong khoảng thời gian không đầy 4 giờ đồng hồ. Đây là lần đầu tiên hai người này gặp nhau ở trên cùng cương vị đứng đầu nhà nước.