Thầy cô 'ra lò' thời... ế ẩm

(PLO) - Thừa 70 ngàn sinh viên sư phạm là con số gây sốc thời gian gần đây. Tại sao “thừa” mà vẫn được miễn học phí? Và họ sẽ làm thầy ra sao khi đầu vào thấp tới kinh ngạc với 6,5 điểm cho cả 3 môn thi ?
Thầy cô 'ra lò' thời... ế ẩm Có bao nhiêu sinh viên sư phạm làm thầy? (Ảnh minh họa)

Ồ ạt, cấp tốc rồi... thừa

Mới đây, con số mà hội thảo khoa học quốc gia đào tạo giáo viên (GV) tại các trường đại học đa ngành công bố cho thấy, tính đến năm 2020, dự kiến Việt Nam sẽ thừa khoảng 70.100 sinh viên sư phạm tốt nghiệp (41.000 GV đối với cấp Tiểu học, 12.200 đối với cấp THCS và 16.900 đối với THPT). 

Mặc dù, từ năm 2013 đến nay, Bộ GD-ĐT yêu cầu mỗi năm phải giảm 10% chỉ tiêu tuyển sinh ngành sư phạm. Tuy nhiên, sau hai năm, mỗi năm, cả nước vẫn có khoảng 4.000 sinh viên ra trường không có việc làm. 

Chỉ tính riêng năm 2016 này, chỉ tiêu đào tạo GV mầm non, phổ thông hệ, chính quy của các trường đại học, cao đẳng (ĐH, CĐ), trung cấp sư phạm cả nước đã lên tới 65.322. Trong khi đó, theo Quyết định số 732/QĐ- TTg ngày 29/4/2016 yêu cầu bình quân mỗi năm đào tạo mới để thay thế, bổ sung khoảng hơn 55.000 GV. 

Câu hỏi đặt ra là, dù có thừa như vậy nhưng các trường vẫn được duyệt chỉ tiêu tuyển sinh với số lượng lớn và hàng ngàn sinh viên ra trường bị thất nghiệp?

Theo các chuyên gia tuyển sinh, có tình trạng trên là bởi gần 20 năm trước, các trường học trên cả nước thiếu trầm trọng số lượng và chất lượng GV. Có những mùa tuyển sinh GV trình độ Tiểu học sư phạm, TP HCM đã phải lấy điểm trúng tuyển 6,5/20 cho thí sinh khu vực nội thành và 3,5/20 cho thí sinh ngoại thành, chỉ có chưa tới 20% số bài thi đạt tổng điểm 10/20.

Đứng trước cơn khủng hoảng đó, thực hiện “Chương trình quốc gia xây dựng đội ngũ giáo viên và các trường sư phạm 1995 - 2000”, Bộ GD-ĐT đã ra quyết định miễn học phí cho sinh viên theo học ngành sư phạm. 

Năm 1996-1997 được coi là thời kỳ “hoàng kim” của ngành sư phạm, khi Bộ GD-ĐT đưa ra quy chế miễn học phí cho học sinh đăng ký vào ngành này. Sự khuyến khích đó đã khiến cho rất nhiều học sinh khá, giỏi, học sinh khó khăn đăng ký vào các trường sư phạm mỗi khi đến kỳ thi ĐH, CĐ. Sự cạnh tranh để được vào ngành sư phạm đã lên đến cao trào khi có năm, thí sinh để vào được Khoa Toán của ĐH Sư phạm Hà Nội phải đạt 27, 28 điểm cho 3 môn thi.

Thế nhưng, những năm gần đây, điểm chuẩn vào ngành sư phạm không được cao như vậy và đang có xu hướng giảm dần. Cơ chế tuyển dụng và đãi ngộ vẫn còn nhiều bất cập, hạn chế đã khiến cho nhiều sinh viên tốt nghiệp loại giỏi không chọn nghề dạy học. 

Cùng với đó, nhiều địa phương còn thờ ơ đào tạo sinh viên sư phạm đáp ứng nhu cầu của xã hội, dự báo về cung-cầu nguồn nhân lực vênh nhau cũng là những nguyên nhân dẫn đến tình trạng mỗi năm có hàng chục nghìn sinh viên tốt nghiệp các trường sư phạm thất nghiệp hoặc chuyển sang làm các công việc khác. 

Chính vì thế, từ nhiều năm trước, cùng với sự ế ẩm của các ngành xã hội, thí sinh giỏi đã gần như quay lưng lại với ngành sư phạm, bởi theo các em “ chuột chạy cùng sào mới vào sư phạm”...

Lãng phí hay “nồi cơm”?

Và điều đáng nói, nguồn kinh phí dành để thực hiện chính sách miễn học phí cho sinh viên sư phạm không nhỏ. Hiện tại, ngoài một số trường đa ngành có đào tạo sư phạm, cả nước có 13 trường ĐH sư phạm, 1 trường ĐH giáo dục và 33 trường CĐ sư phạm. Dù những năm gần đây, Bộ GD-ĐT thừa nhận tình trạng dư thừa GV, đặt ra quy định giảm dần chỉ tiêu đào tạo sư phạm, nhưng thực tế mức kinh phí từ ngân sách dùng để cấp bù học phí cho trường sư phạm vẫn tăng đều đặn hàng năm.

Theo báo cáo từ các hội nghị kế hoạch ngân sách của Bộ GD-ĐT, năm 2011, trong hơn 4.000 tỷ đồng ngân sách chi cho giáo dục thì riêng dự toán chi bù học phí cho các trường sư phạm trực thuộc Bộ GD-ĐT theo khung học phí quy định tại Nghị định 49 là gần 250 tỷ đồng. Đến năm 2012, tổng mức chi bù học phí thực tế từ nguồn ngân sách cho các trường sư phạm trực thuộc Bộ GD-ĐT đã nâng lên con số hơn 354 tỷ đồng. Đến năm 2013, dự toán của Bộ GD-ĐT về mức chi ngân sách bù học phí sinh viên sư phạm các trường ĐH, CĐ và cấp bù miễn giảm học phí tăng lên hơn 440 tỷ đồng và năm 2014 dự toán ngân sách phân bổ cho nhiệm vụ này lại tăng lên hơn 484 tỷ đồng.

Thực tế, hiện nay có rất nhiều loại hình đào tạo GV, thậm chí cả dân lập với tư thục cũng đào tạo GV, các địa phương cũng thi nhau mở. Chỗ nào cũng mở được lớp dạy chứng chỉ nghiệp vụ sư phạm, thậm chí có chứng chỉ chỉ học trong 1 tháng. “Chúng ta cần rà soát kiểm tra lại tại sao lại có nhiều trường đào tạo GV đến như vậy? Dường như việc mở ngành này đã trở thành “miếng mồi” béo bở, đem lại nguồn thu đáng kể của các trường. Tình trạng đào tạo GV tràn lan như vậy cũng chính là nguyên nhân để chất lượng giáo dục đi xuống”, một chuyên gia giáo dục chia sẻ.

Thầy Nguyễn Văn Tuyến - Hiệu trưởng ĐH Sư phạm Hà Nội 2 cũng cho rằng, việc cho phép mở ngành đào tạo tràn lan không dựa trên nhu cầu thực tế khiến mỗi năm có hàng ngàn sinh viên ra trường bị thất nghiệp. Đối với 7 trường ĐH sư phạm trọng điểm thì tổng chỉ tiêu đào tạo chỉ chưa đến 10.000, còn lại phần lớn chỉ tiêu là các trường sư phạm của địa phương, thậm chí các trường dân lập, tư thực. Đã đến lúc chúng ta cần phải có quy hoạch nhân lực, phê duyệt chỉ tiêu sát với nhu cầu thực tế và đặc biệt quản lý việc đào tạo để đảm bảo chất lượng.

Thầy Tùng Lâm - Chủ tịch Hội Tâm lý Giáo dục Hà Nội băn khoăn cho biết, qua thực tế tuyển chọn thì chất lượng sinh viên sư phạm ra trường rất thấp nếu theo chuẩn. Tỷ lệ sinh viên sử dụng được là ít, nếu có được tuyển vào cũng phải mất vài ba năm mới có thể dạy được. 

Nếu các trường chọn lọc kỹ ngay từ đầu thì sẽ tránh gây lãng phí cho người học, cho xã hội. Và không có thầy giỏi thì không có trò giỏi, đó là chân lý không thể chối bỏ. Bởi người thầy giỏi thu phục học trò bằng chính trái tim và trí tuệ của mình... Thế nên những năm qua, vẫn còn đó, những người thầy đi chệch “đường ray” làm thầy của mình bởi bạo hành, đạo đức và sự khiếm nhã làm rầu lòng dư luận...

PGS.TS Nguyễn Ngọc Vũ - Vụ trưởng Vụ Kế hoạch tài chính, Bộ GD - ĐT:

Sẽ quy hoạch lại các trường sư phạm

Hiện nay Bộ GD-ĐT tạo chỉ chủ quản của 10 trường đào tạo có đào tạo sư phạm (bằng khoảng 10% cơ sở đào tạo sư phạm). Còn lại là các trường CĐ sư phạm do địa phương và các trường do các bộ khác quản lý nên việc khống chế chỉ tiêu sư phạm bằng biện pháp hành chính là rất khó khăn. Đối với các trường trực thuộc Bộ GD-ĐT quản lý thì cùng với việc giảm chỉ tiêu sẽ tạm dừng xem xét hồ sơ mở ngành đào tạo sư phạm ở các trình độ ĐH, CĐ và dừng việc thực hiện đào tạo GV hệ đào tạo từ xa; tạm dừng việc cấp chứng chỉ nghiệp vụ sư phạm GV trung học cho các cử nhân ở các ngành đào tạo khác có nhu cầu trở thành GV …

Thời gian tới, để khắc phục tình trạng thừa nhân lực ngành sư phạm, không còn cách nào khác là quy hoạch lại các trường sư phạm, chỉ giữ lại một số cơ sở đào tạo sư phạm đảm bảo chất lượng và phù hợp nhu cầu đào tạo. Hiện nay vẫn còn tình trạng thừa thiếu cục bộ; thừa GV ở những vùng thành thị. Nhưng vẫn còn thiếu GV ở một số vùng dân tộc thiểu số, vùng sâu vùng xa và vùng đặc biệt khó khăn, thiếu cục bộ GV ở những môn học đặc thù như tiếng Anh (dạy từ lớp 3, 4, 5), Tin học, Hoạt động trải nghiệm sáng tạo ... Bên cạnh đó, về cơ cấu đội ngũ, thừa GV phổ thông nhưng lại thiếu GV ở mầm non và giảng viên những ngành đặc thù.

Uyên Na
Cùng chuyên mục
Bộ GD&ĐT quyết định hoãn thi tốt nghiệp THPT tại Đà Nẵng, Quảng Nam

Bộ GD&ĐT quyết định hoãn thi tốt nghiệp THPT tại Đà Nẵng, Quảng Nam

(PLVN) - Ngày 3/8, thông tin từ Bộ GD&ĐT, cho biết thí sinh tại TP Đà Nẵng và 6 thành phố, thị xã, huyện của tỉnh Quảng Nam (bao gồm thành phố Hội An, thị xã Điện Bàn, huyện Đại Lộc, huyện Quế Sơn, huyện Duy Xuyên và huyện Thăng Bình) đang thực hiện cách ly xã hội, sẽ thi đợt thứ hai.

 

Đọc thêm

Bộ GD&ĐT quyết định hoãn thi tốt nghiệp THPT tại Đà Nẵng, Quảng Nam

Bộ GD&ĐT quyết định hoãn thi tốt nghiệp THPT tại Đà Nẵng, Quảng Nam

(PLVN) - Ngày 3/8, thông tin từ Bộ GD&ĐT, cho biết thí sinh tại TP Đà Nẵng và 6 thành phố, thị xã, huyện của tỉnh Quảng Nam (bao gồm thành phố Hội An, thị xã Điện Bàn, huyện Đại Lộc, huyện Quế Sơn, huyện Duy Xuyên và huyện Thăng Bình) đang thực hiện cách ly xã hội, sẽ thi đợt thứ hai.

 

Hà Nội sẽ thành lập điểm thi tốt nghiệp THPT tại khu cách ly tập trung

Hà Nội sẽ thành lập điểm thi tốt nghiệp THPT tại khu cách ly tập trung
(PLVN) - Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo TP Hà Nội Chử Xuân Dũng cho biết, để chuẩn bị cho kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2020 được an toàn trong bối cảnh dịch bệnh hiện nay, Sở đã thành lập điểm thi tại khu cách ly tập trung tại trường Cao đẳng Nghề Công nghệ cao Hà Nội (quận Nam Từ Liêm).

Đưa 300 công dân Việt Nam từ Canada và Hàn Quốc về nước

Đưa 300 công dân Việt Nam từ Canada và Hàn Quốc về nước
(PLVN) - Trong các ngày 2 và 3/8, các cơ quan chức năng Việt Nam, các cơ quan đại diện Việt Nam tại Canada, Đại sứ quán Việt Nam tại Hàn quốc và hãng Hàng không Quốc gia Việt Nam đã phối hợp với các cơ quan chức năng Canada và Hàn Quốc đưa 300 công dân Việt Nam Canada và Hàn Quốc về nước an toàn. 

TP HCM ghi nhận 8 trường hợp mắc Covid-19

TP HCM ghi nhận 8 trường hợp mắc Covid-19
(PLVN) - Từ ngày 29/7 đến sáng 3/8, TP ghi nhận 8 trường hợp mắc Covid-19. Các trường hợp này đang được cách ly, điều trị tại Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới TP.HCM. Hầu hết bệnh nhân đều có sức khỏe ổn định, hết sốt.

Him Lam Land chắp cánh ước mơ cho học sinh nghèo vượt khó ở Long An

Him Lam Land chắp cánh ước mơ cho học sinh nghèo vượt khó ở Long An
(PLVN) - Với mong muốn tiếp thêm động lực cho các em học sinh có hoàn cảnh khó khăn được đến trường và hiện thực hóa những ước mơ, vừa qua, Công ty CP Kinh doanh Địa ốc Him Lam (Him Lam land) đã đồng hành và trao 50 suất học bổng cho các em học sinh nghèo vượt khó tại tỉnh Long An.

Xác minh thông tin bệnh nhân COVID-19 đi qua Bến xe Nước Ngầm

Xác minh thông tin bệnh nhân COVID-19 đi qua Bến xe Nước Ngầm
(PLVN) - Tại cuộc họp Ban Chỉ đạo công tác phòng, chống dịch COVID-19 thành phố Hà Nội chiều 3/8, Chủ tịch UBND TP. Nguyễn Đức Chung đặc biệt lưu ý cần khẩn trương xác minh thông tin lộ trình của bệnh nhân COVID-19 mới phát hiện ở Hà Nam đi xe của nhà xe Kim Chi có qua Bến xe Nước Ngầm.

Bí thư Cà Mau đề nghị cài đặt ứng dụng bluezone để chống dịch Covid-19

Bí thư Cà Mau đề nghị cài đặt ứng dụng bluezone để chống dịch Covid-19
(PLVN) - Trước tình hình dịch bệnh có nhiều khả năng lan rộng trong thời gian tới, Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch UBND tỉnh Cà Mau Nguyễn Tiến Hải yêu cầu mỗi người dân phải tự ý thức bảo vệ sức khỏe, nghiêm túc thực hiện khai báo y tế, đồng thời cài đặt ứng dụng bluezone để phục vụ công tác phòng, chống dịch Covid-19 được nhanh chóng và hiệu quả. 

Báo điện tử Pháp luật Việt Nam

Giấy phép xuất bản số 303/GP-BTTTT ngày 8/5/2015

Cơ quan chủ quản: Bộ Tư pháp

Tổng biên tập: Tiến sỹ Đào Văn Hội

Phó TBT: Trần Đức Vinh

Trưởng ban Báo Điện tử: Xuân Bính

Tòa soạn: Số 42/29 Nguyễn Chí Thanh, phường Ngọc Khánh, quận Ba Đình, Hà Nội

E-mail: baodientuphapluat@gmail.com

Hotline: 0353.63.63.55

Liên hệ quảng cáo: 0971.741.666‬