Những giai thoại kỳ lạ xung quanh cuộc đời Trạng Trình Nguyễn Bỉnh Khiêm

(PLVN) - Nhìn lại toàn bộ tiến trình lịch sử và con người thế kỷ XVI ở Việt Nam, Nguyễn Bỉnh Khiêm xứng được coi là một trí giả lớn với kiến thức uyên bác. Điều đáng nói, ít nhân vật nào trong giai đoạn lịch sử nhiều biến cố này lại có nhiều giai thoại thần bí như Trạng Trình Nguyễn Bỉnh Khiêm.
Những giai thoại kỳ lạ xung quanh cuộc đời Trạng Trình Nguyễn Bỉnh Khiêm Tượng đài Nguyễn Bỉnh Khiêm

Học giả lớn của thời đại 

Nguyễn Bỉnh Khiêm (1491 - 1585), người làng Trung Am, huyện Vĩnh Lại, xứ Hải Dương (nay là xã Cổ Am, huyện Vĩnh Bảo, TP Hải Phòng). Sinh trưởng trong một gia đình vọng tộc (cháu ngoại quan thượng thư Nhữ Văn Lan) có học vấn, Nguyễn Bỉnh Khiêm từ sớm đã hấp thụ truyền thống gia giáo kỷ cương, nhất là từ mẹ của ông. Tương truyền, bà giỏi giang văn chương và tinh thông địa lý, tướng số.

Ngay từ khi Nguyễn Bỉnh Khiêm cất tiếng khóc chào đời, thấy con mình có tướng mạo khác thường, bà đã dốc lòng đào tạo con trai mình thành một tài năng giúp nước, cứu đời. Niềm thôi thúc đó khiến Nguyễn Bỉnh Khiêm sớm tìm được thầy dạy học có đạo cao đức cả là cụ Bảng nhãn Lương Đắc Bằng.

Với trí tuệ mẫn tiệp, thông minh từ nhỏ, lại có thầy giỏi, Nguyễn Bỉnh Khiêm sớm nổi tiếng. Sau này, học vấn uyên thâm của ông đã vượt cả thầy của mình. Tương truyền, cụ Lương Đắc Bằng là người giỏi lý học đã đem sách “Thái ất thần kinh” ra dạy cho học trò, nhưng có những điều trong sách ấy bản thân ông cũng không hiểu được. Sau này, chỉ có Nguyên Bỉnh Khiêm mới tinh thông.  Năm 1527, Mạc Đăng Dung cướp ngôi nhà Lê, lập ra một triều đại mới. 

 Khu di tích Nguyễn Bỉnh Khiêm tại Hải Phòng 

Thế là suốt cuộc đời thanh niên trai trẻ, Nguyễn Bỉnh Khiêm phải sống ẩn dật, không thi thố được tài năng. Mãi tới năm 1535, lúc này đã 45 tuổi, ông mới đi thi. Ba lần thi Hương, thi Hội, thi Đình, ông đều đỗ đầu và đỗ Trạng nguyên. Từ đó, ông làm quan dưới triều nhà Mạc, được phong chức Tả thị lang (chức đứng đầu hàng thứ ba trong bộ Hình). Ông hy vọng triều đình có thể xây dựng lại đất nước.

Lúc này, Mạc Đăng Dung đã nhường ngôi cho con là Mạc Đăng Doanh và rút về làm Thái thượng hoàng. Doanh là người tỏ ra có đảm lược, Nguyễn Bỉnh Khiêm đã nhìn thấy điều đó. Nhưng niềm tin đó đã sớm lụi tàn, năm 1540, Mạc Dăng Doanh bị chết, con Mạc Phúc Hải lên ngôi. Thế rồi ngay cuối năm ấy, để củng cố ngai vàng, Mạc Phúc Hải đã làm một điều ô nhục: Cắt đất, đúc người vàng làm đồ cống nạp và lên tận cửa ải cởi trần, trói mình, quỳ mọp trước sứ giả nhà Minh.

Điều sỉ nhục đó đã phạm tới lòng tự trọng tự tôn dân tộc, nhất là đối với Nguyễn Bỉnh Khiêm, càng khiến ông thất vọng, tan nát và một nỗi u hoài chua chát. Sau nhiều lần can gián vua không thành, ông cáo quan về quê ẩn dật. Chuyện kể lại rằng, hình như để tránh những cuộc binh đao khói lửa, tương tàn cho chúng dân và nhìn thấy trước thời cuộc, “vận mệnh” của đất nước trong hoàn cảnh ấy chưa thể có những lực lượng đảm đương được việc thống nhất, nên khi các tập đoàn phong kiến đến hỏi kế sách, Nguyễn Bỉnh Khiêm đều bày cho họ những phương sách khác nhau để giữ thế “chân vạc”.

Năm 1568, Nguyễn Hoàng thấy anh là Nguyễn Uông bị Trịnh Kiểm sát hại, lo cho số phận, đã ngầm cho người hỏi kế sách an thân. Nguyễn Bỉnh Khiêm nói: “Hoành sơn nhất dải, vạn đại dung thân” (Dựa vào một dải Hoành sơn có thể lập nghiệp được lâu dài). Thế là Nguyễn Hoàng tức tốc xin anh rể Trịnh Kiểm cho vào trấn thủ ở Thuận Hóa (từ Đèo Ngang trở vào).

Kỳ lạ khả năng tiên tri thấu thị?

Thời ấy, tại Thăng Long chúa Trịnh cũng ra sức ức hiếp vua Lê và muốn phế bỏ, liền cho người hỏi ý kiến Nguyễn Bỉnh Khiêm. Ông không trả lời rồi lẳng lặng dẫn sứ giả ra thăm chùa và nói với nhà sư rằng: “Giữ chùa Phật thì ăn oản”, ngụ ý muốn khuyên chúa Trịnh cứ tôn phò nhà Lê, quyền hành tất giữ được. Nếu tự ý phế lập sẽ dẫn đến binh đao.

Còn đối với nhà Mạc, sau những cuộc chiến tranh liên miên, phải bỏ chạy lên Cao Bằng thủ thế, vua Mạc cho người về hỏi ý kiến, Nguyễn Bỉnh Khiêm đã trả lời rằng: “Cao Bằng tuy thiển, khả diên số thế” (Cao Bằng tuy đất hẹp nhưng có thể giữ được vài đời). Quả nhiên mãi đến năm 1688, sau 3 đời giữ đất Cao Bằng, nhà Mạc mới bị diệt.

Các truyền thuyết trên, muốn chứng tỏ rằng Nguyễn Bỉnh Khiêm có tài tiên đoán, do nắm được bí truyền của sách “Thái ất thần kinh”. Nguyễn Bỉnh Khiêm đã để lại cho hậu thế những tác phẩm văn thơ có giá trị,  học trò của ông cũng có người thành đạt trở thành danh tướng, Trạng nguyên như: Phùng Khắc Khoan, Lương Hữu Khánh, Nguyễn Quyền... 

Có thể nói ở thế kỷ thứ XVI, Nguyễn Bỉnh Khiêm là nhà triết học lớn của Việt Nam. Với sự uyên thâm vốn có, ông được triều đinh nhà Mạc và sĩ phu đương thời phong là “Trình tuyền hầu”, tức là một vị Hầu tước khơi nguồn dòng suối triết học của họ Trình (tức Trình Di, Trình Hiện - hai nhà triết học khai phá ra phái Lạc Dương của Tống Nho). Hoặc đời còn gọi ông là cụ Trạng Trình.

Tuy vậy, triết học của ông là triết học đã được sống dậy, biểu hiện trong thơ như sự gợi ý mách bảo của cuộc sống thực tiễn. Ông chắt lọc từ trong nhận thức triết học mà mình thu lượm được, phép biện chứng nhìn bên ngoài có vẻ như thô sơ để giải đáp nhiều hiện tượng tự nhiên và xã hội nảy sinh xung quanh mình. Trong thơ ông, ngoài mặt triết lý nhân sinh nổi bật lên những suy ngẫm chiêm nghiệm đúc kết như muốn vươn lên khái quát “luật” đời bằng những phạm trù triết học.

(Đón đọc: Giai thoại kỳ lạ về lời tiên tri "sấm" Trạng Trình)

Minh Châu - Tuệ Anh
Ý kiến bạn đọc

Ý kiến của bạn sẽ được biên tập trước khi đăng. Xin vui lòng gõ tiếng Việt có dấu

Cùng chuyên mục
Khám phá bí ẩn tính cách con người qua ngày sinh (Kỳ 2)

Khám phá bí ẩn tính cách con người qua ngày sinh (Kỳ 2)

(PLVN) - Người xưa cho rằng, sở dĩ mỗi con người có một tính cách, số phận khác nhau là bởi họ được sinh ra vào những ngày tháng, giờ khắc khác nhau. Theo quan niệm này, ngày sinh chính là một thế lực ngầm có uy lực tối cao quyết định vận mệnh của con người. Tham khảo quan niệm lạc hậu trên của cổ nhân, chúng ta cũng khám phá ra ít nhiều điều thú vị...  

Đọc thêm

Vì sao Tôn giả Bạt Đà La lại được thờ trong nhà tắm?

Vì sao Tôn giả Bạt Đà La lại được thờ trong nhà tắm?
(PLVN) - Bạt Đà La Tôn giả, Quá Giang La hán, là thị giả của Phật, chủ quản việc tắm rửa, hiền giả qua sông tựa như chuồn chuồn lướt nước, vô ngã vô thường. Là vị La hán thứ sáu, đại đệ tử thường theo hầu đức Phật lúc Ngài ở tinh xá cũng như khi ra ngoài.

Vingroup sản xuất linh kiện máy thở cho Medtronic

Vingroup sản xuất linh kiện máy thở cho Medtronic
(PLVN) - Ngày 12/08/2020, Công ty Cổ phần Nghiên cứu và Sản xuất VinSmart (Tập đoàn Vingroup) công bố thỏa thuận hợp tác chiến lược với Medtronic PLC về việc sản xuất linh kiện cho máy thở của Medtronic. Dự kiến, 50.000 đơn vị linh kiện máy thở do Vingroup sản xuất sẽ được xuất khẩu sang Mỹ và Ireland ngay trong năm 2020.

Ra mắt tổ hợp trung tâm thương mại & nhà ở liền kề Thái Hòa

Ra mắt tổ hợp trung tâm thương mại & nhà ở liền kề Thái Hòa
(PLVN) - Ngày 10/08/2020, Công ty CP Vincom Retail - Tập đoàn Vingroup chính thức cho ra mắt Tổ hợp Trung tâm thương mại và nhà ở liền kề Vincom Thái Hòa. Là mô hình kinh doanh kết hợp nhà ở 2 trong 1 đầu tiên tại Nghệ An, Vincom Shophouse Thái Hòa hứa hẹn sẽ góp phần thúc đẩy nền kinh tế, thay đổi diện mạo của thủ phủ vùng Tây Bắc Nghệ An.

Chánh án TAND tối cao gửi thư khen TAND tỉnh Quảng Ninh

Chánh án TAND tối cao gửi thư khen TAND tỉnh Quảng Ninh
(PLVN) - Đồng chí Nguyễn Hòa Bình, Bí thư Trung ương Đảng, Chánh án TAND Tối cao vừa gửi thư khen TAND tỉnh đã tổ chức phiên tòa lưu động xét xử vụ án về tội “Tổ chức cho người khác nhập cảnh trái phép”, trong bối cảnh cả nước đang căng mình chống dịch bệnh Covid-19.

6 xe khách bị lửa thiêu rụi

6 xe khách bị lửa thiêu rụi
Lửa bùng lên trong bãi giữ xe tư nhân ở thị xã Nghi Sơn khiến 6 xe khách loại từ 29 chỗ đến 52 chỗ ngồi bị cháy rụi.
Lạng Sơn phá 42 vụ án liên quan đến vượt biên trái phép

Lạng Sơn phá 42 vụ án liên quan đến vượt biên trái phép

(PLVN) - Cơ quan An ninh điều tra, Công an tỉnh Lạng Sơn đã phối hợp với các lực lượng chức năng phát hiện, bắt giữ, khởi tố, điều tra 42 vụ, 102 bị can về các tội liên quan đến hành vi tổ chức, môi giới cho người khác xuất cảnh, nhập cảnh trái phép; tổ chức, môi giới cho người khác trốn đi nước cảnh trái phép.

Báo điện tử Pháp luật Việt Nam

Giấy phép xuất bản số 303/GP-BTTTT ngày 8/5/2015

Cơ quan chủ quản: Bộ Tư pháp

Tổng biên tập: Tiến sỹ Đào Văn Hội

Phó TBT: Trần Đức Vinh

Trưởng ban Báo Điện tử: Xuân Bính

Tòa soạn: Số 42/29 Nguyễn Chí Thanh, phường Ngọc Khánh, quận Ba Đình, Hà Nội

E-mail: baodientuphapluat@gmail.com

Hotline: 0353.63.63.55

Liên hệ quảng cáo: 0971.741.666‬