Xử lý tố cáo sai sự thật - chế tài chưa đủ mạnh!

Xử lý tố cáo sai sự thật - chế tài chưa đủ mạnh!
(PLO) - Lợi dụng quyền tố cáo đã được luật định, một số người cố tình vu khống, vu cáo làm hại người khác. Thế nhưng, thực tế hiện nay những hành vi tố cáo sai sự thật lại không được xử lý, hoặc xử lý chỉ dừng ở góc độ góp ý, rút kinh nghiệm. Đây cũng là nguyên nhân làm cho đơn thư tố cáo sai sự thật, tố cáo vượt cấp ngày càng nhiều, tính chất ngày càng phức tạp.

Tố cáo là một trong những quyền cơ bản của công dân được quy định trong Hiến pháp và nhiều văn bản pháp luật khác. Khoản 1 Điều 2 Luật tố cáo quy định: “Tố cáo là việc công dân theo thủ tục do Luật tố cáo quy định báo cho cơ quan, tổ chức, cá nhân có thẩm quyền biết về hành vi vi phạm pháp luật của bất cứ cơ quan, tổ chức, cá nhân nào gây thiệt hại hoặc đe dọa gây thiệt hại lợi ích của Nhà nước, quyền, lợi ích hợp pháp của công dân, cơ quan, tổ chức”.

Một trong những nguyên nhân làm cho số lượng đơn thư tố cáo luôn có chiều hướng gia tăng, tính chất vụ việc ngày càng phức tạp, kéo dài, vượt cấp, một phần do công dân nhầm lẫn giữa quyền tố cáo với quyền khiếu nại, quyền tố cáo với tố giác tội phạm. Nội dung đơn có khi vừa khiếu nại, vừa tố cáo, đi kèm cả kiến nghị đề xuất xử lý người bị tố cáo ở mức này, mức nọ, tịch thu cái này, cái khác…

Bên cạnh đó, theo lời một cán bộ tiếp công dân, còn một nguyên nhân khác là: “Các cơ quan có thẩm quyền giải quyết tố cáo thường bỏ qua cho người tố cáo sai sự thật do ngại xử lý, sợ va chạm, liên lụy, nể nang, né tránh; đồng thời, cũng chưa có chế tài rõ ràng, cụ thể trong việc xử lý kỷ luật, xử phạt vi phạm hành chính (XPVPHC) và xử lý hình sự việc lợi dụng quyền khiếu nại, tố cáo để vu khống, vu cáo làm hại người khác đã lý giải vì sao số lượng và tính chất các đơn thư ngày càng gia tăng, phức tạp”.

Khoản 3 Điều 30 Hiến pháp năm 2013 quy định: “Nghiêm cấm việc… lợi dụng quyền khiếu nại, tố cáo để vu khống, vu cáo làm hại người khác”; Luật Tố cáo 2011 có hiệu lực thi hành từ ngày 1/7/2012 thì nghiêm cấm hành vi “Cố ý tố cáo sai sự thật; kích động, cưỡng ép, dụ dỗ, mua chuộc người khác tố cáo sai sự thật; mạo danh người khác để tố cáo”.

Đồng thời Luật cũng quy định: “Người tố cáo và những người khác có liên quan có hành vi quy định tại các khoản 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12 và 13 Điều 8 của Luật này hoặc vi phạm các quy định khác của pháp luật về tố cáo và giải quyết tố cáo thì tùy theo tính chất, mức độ vi phạm mà bị xử lý kỷ luật, XPVPHC hoặc bị truy cứu trách nhiệm hình sự; nếu gây thiệt hại thì phải bồi thường theo quy định của pháp luật.

Tiếp theo, Bộ luật Hình sự năm 1999 quy định chế tài xử lý về hành vi vu khống, vu cáo làm hại người khác, Điều 122 quy định: “Người nào bịa đặt, loan truyền những điều biết rõ là bịa đặt nhằm xúc phạm danh dự hoặc gây thiệt hại đến quyền, lợi ích hợp pháp của người khác hoặc bịa đặt là người khác phạm tội và tố cáo họ trước cơ quan có thẩm quyền, thì bị phạt cảnh cáo, cải tạo không giam giữ đến hai năm hoặc phạt tù từ ba tháng đến hai năm”.

Ngoài ra, Điều 132 BLHS còn phạt cảnh cáo, cải tạo không giam giữ đến một năm hoặc phạt tù từ ba tháng đến ba năm đối với các hành vi: “a) Lợi dụng chức vụ, quyền hạn cản trở việc khiếu nại, tố cáo, việc xét và giải quyết các khiếu nại, tố cáo hoặc việc xử lý người bị khiếu nại, tố cáo; b) Có trách nhiệm mà cố ý không chấp hành quyết định của cơ quan có thẩm quyền xét và giải quyết các khiếu nại, tố cáo gây thiệt hại cho người khiếu nại, tố cáo”. Người trả thù người khiếu nại, tố cáo thì bị phạt cải tạo không giam giữ đến ba năm hoặc phạt tù từ sáu tháng đến năm năm.

Nếu Đảng viên lợi dụng quyền tố cáo để vu khống, vu cáo làm hại người khác thì còn phải chịu thêm chế tài của Đảng. Tại Điều 14 Quyết định số 181-QĐ/TW ngày 30/3/2013 của Ban Chấp hành Trung ương quy định xử lý kỷ luật đảng viên vi phạm: “Đảng viên vi phạm một trong các trường hợp sau gây hậu quả ít nghiêm trọng thì kỷ luật bằng hình thức khiển trách: a) Viết đơn tố cáo giấu tên, mạo tên. Cùng người khác tham gia viết, ký tên trong cùng một đơn tố cáo. b) Tham gia hoặc bị người khác xúi giục, kích động, cưỡng ép tham gia khiếu kiện đông người gây mất trật tự, an toàn xã hội”.

Hiện nay, tuy chưa có một văn bản riêng quy định về XPVPHC trong lĩnh vực khiếu nại, tố cáo nhưng đã có nhiều Nghị định quy định XPVPHC liên quan đến khiếu nại, tố cáo như: Nghị định số 110/2013/NĐ-CP ngày 24/9/2013 của Chính phủ quy định XPVPHC trong lĩnh vực bổ trợ tư pháp…; Nghị định số 167/2013/NĐ-CP ngày 12/11/2013 của Chính phủ Quy định XPVPHC trong lĩnh vực an ninh, trật tự…

Theo đó, Luật sư, Tư vấn viên pháp luật, Trợ giúp viên pháp lý có hành vi xúi giục cá nhân/khách hàng khiếu nại, tố cáo trái pháp luật có thể bị xử phạt đến 10 triệu đồng; Hành vi viết, phát tán, lưu hành tài liệu có nội dung xuyên tạc bịa đặt, vu cáo làm ảnh hưởng đến uy tín của tổ chức, cá nhân có thể bị phạt đến 3 triệu đồng.

Thiết nghĩ, trong thời gian tới, bên cạnh việc đẩy mạnh tuyên truyền sâu rộng Luật Khiếu nại, Luật Tố cáo đến mọi tầng lớp nhân dân, nhất là hành vi nghiêm cấm và quy định xử lý việc tố cáo sai sự thật, thì cần sớm ban hành Nghị định về XPVPHC trong lĩnh vực khiếu nại, tố cáo để dần hoàn thiện hệ thống chế tài đủ mạnh, đồng bộ xử lý hành vi vi phạm pháp luật này. Khi đã chính thức phát hiện hành vi lợi dụng quyền khiếu nại, tố cáo để vu khống, vu cáo làm hại người khác thì phải xử lý nghiêm theo quy định của pháp luật. Có như vậy, sẽ hạn chế được kiểu dân chủ quá trớn, dân chủ ngoài khuôn khổ pháp luật.

Đọc thêm

Công trình lấn chiếm đường giao thông tại Bà Rịa - Vũng Tàu: Cơ quan chức năng nhiều lần có văn bản yêu cầu giải quyết dứt điểm

UBND thị trấn Phú Mỹ kiểm tra hiện trường vào năm 2015. (Ảnh: Bạn đọc cung cấp)
(PLVN) - Tại cuộc tiếp xúc cử tri diễn ra mới đây, ông Phạm Trọng Thái (ngụ tổ 6, khu phố Tân Hạnh, phường Phú Mỹ, TX Phú Mỹ, tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu) đề nghị các đại biểu Quốc hội kiểm tra, giám sát và xử lý dứt điểm với phản ánh của ông về việc ông H.V.L xây nhà lấn chiếm đường giao thông.

Nâng mức chuẩn trợ cấp ưu đãi người có công với cách mạng

Đại tá Hoàng Tuấn Hiền, Phó cục trưởng Cục Chính sách, Tổng cục Chính trị Quân đội nhân dân Việt Nam trao quà của Bộ Quốc phòng tặng đại biểu người có công tỉnh Hậu Giang.
(PLVN) - Chính phủ mới ban hành Nghị định 77/2024/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định 75/2021/NĐ-CP quy định mức hưởng trợ cấp, phụ cấp và các chế độ ưu đãi người có công với cách mạng đã được sửa đổi, bổ sung một số điều theo Nghị định 55/2023/NĐ-CP.

Doanh nghiệp có bắt buộc phải đăng ký nội quy lao động không?

Luật sư Lê Hiếu.
(PLVN) - Bạn Tiến Đạt (Thái Nguyên) hỏi: Tôi mới thành lập doanh nghiệp trong lĩnh vực thủ công mỹ nghệ với hơn 20 công nhân. Xin hỏi, các doanh nghiệp có bắt buộc phải đăng ký nội quy lao động không? Nếu không đăng ký nội quy lao động thì có bị xử phạt không?.

Tiếp vụ Công ty Nhựt Phát khiếu nại kết luận 'trốn thuế': Chi cục Thuế quận 4 khẳng định 'phải chờ kết luận từ cơ quan điều tra'

Một góc Nhà máy Nhựt Phát.
(PLVN) - Như PLVN đã có bài phản ánh, Kết luận thanh tra 987/KL-UBND (KLTT) ngày 3/4/2024 của UBND tỉnh Tây Ninh cho rằng Cty Nhựt Phát - Chi nhánh (CN) Tây Ninh “trốn thuế” vì sử dụng 41 hóa đơn “không có giá trị sử dụng”. Tuy nhiên, trả lời với phía đại diện Cty Nhựt Phát - CN Tây Ninh, phía Chi cục Thuế quận 4 (TP HCM) là đơn vị quản lý những hóa đơn trên, khẳng định việc xác nhận 41 hóa đơn trên hợp pháp hay không, phải chờ kết luận từ Cơ quan Cảnh sát điều tra - Công an quận 4.

Tiếp việc khiếu nại liên quan Dự án tuyến đường Nam Định - Lạc Quần - Đường bộ ven biển: Giấy tờ ghi đất ở, dự kiến đền bù lại xác định đất trồng cây

Tiếp việc khiếu nại liên quan Dự án tuyến đường Nam Định - Lạc Quần - Đường bộ ven biển: Giấy tờ ghi đất ở, dự kiến đền bù lại xác định đất trồng cây
(PLVN) - Tại dự án tuyến đường bộ mới Nam Định - Lạc Quần - Đường bộ ven biển, ở xóm 6, xã Xuân Kiên (huyện Xuân Trường, tỉnh Nam Định), một số gia đình có đất ghi trên sổ địa chính là đất ONT (đất ở nông thôn), nhưng khi thu hồi, địa phương lại xác định là đất CLN (đất trồng cây lâu năm).

Sửa đổi, bổ sung quy định về giấy thông hành

Chính phủ vừa sửa đổi, bổ sung một số quy định về giấy thông hành. (Ảnh: chinhphu.vn)
(PLVN) - Chính phủ vừa ban hành Nghị định 67/2024/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định 76/2020/NĐ-CP quy định chi tiết đối tượng, trình tự, thủ tục, thẩm quyền cấp, thu hồi, hủy giá trị sử dụng giấy thông hành và Nghị định 77/2020/NĐ-CP quy định việc quản lý, khai thác thông tin trong cơ sở dữ liệu quốc gia về xuất nhập cảnh; dịch vụ công trực tuyến phục vụ cấp, quản lý, kiểm soát hộ chiếu của công dân Việt Nam; kiểm soát xuất nhập cảnh bằng cổng kiểm soát tự động.

Đang là Trưởng thôn, có được kiêm nhiệm và tham gia lực lượng bảo vệ an ninh, trật tự ở cơ sở?

Ảnh minh họa. (Ảnh: VGP)
(PLVN) - Luật không cấm người tham gia lực lượng tham gia bảo vệ an ninh, trật tự ở cơ sở tham gia hoạt động trong các lực lượng, tổ chức khác hoặc người đang tham gia các lực lượng, tổ chức khác tham gia lực lượng tham gia bảo vệ an ninh, trật tự ở cơ sở. Tuy nhiên, việc kiêm nhiệm thêm chức danh khác phải được Hội đồng nhân dân cấp tỉnh quy định cụ thể.

Có được chuyển nhượng lại cho người khác khi chỉ có hợp đồng công chứng mua bán nhà, đất với chủ trước?

Luật sư Hoàng Tuấn Vũ.
(PLVN) - Bạn Trần Liên (Thừa Thiên Huế) hỏi: Tôi và ông B có ký hợp đồng mua bán tại Văn phòng công chứng vào ngày 16/3/2022. Cùng ngày, tôi thanh toán cho ông B số tiền là 1 tỷ 500 triệu, tương đương 95% giá trị thửa đất. Sau đó, tôi làm thủ tục sang tên nhưng chưa được giải quyết. Nay tôi cần tiền gấp nên có ý định bán thửa đất đó. Xin hỏi, tôi có thể bán được không? Hợp đồng công chứng có giá trị xác lập quyền sở hữu nhà, đất chưa?

Những chính sách nổi bật có hiệu lực từ tháng 7/2024

Luật Căn cước có hiệu lực từ ngày 1/7, chính thức đổi tên thẻ Căn cước công dân thành thẻ Căn cước. (Ảnh: Hồng Thương)
(PLVN) - 10 Luật chính thức có hiệu lực thi hành từ 1/7/2024; trẻ dưới 14 tuổi được cấp tài khoản định danh điện tử riêng; Bộ Tài chính giảm 36 khoản phí, lệ phí nhằm tiếp tục tháo gỡ khó khăn, hỗ trợ cho hoạt động sản xuất kinh doanh... là những chính sách nổi bật có hiệu lực từ tháng 7/2024.