Dự án Luật hộ tịch: Đơn giản hóa các loại giấy tờ

Tới đây, nhiều loại giấy tờ sẽ được đơn giản hóa
Tới đây, nhiều loại giấy tờ sẽ được đơn giản hóa
(PLO) - Nghị định 158/CP về đăng ký và quản lý hộ tịch được đánh giá là đã tạo một bước tiến dài trong việc đơn giản hóa các giấy tờ hộ tịch. Tuy nhiên, với sự phát triển mạnh mẽ của công nghệ thông tin như hiện nay thì việc rút ngắn thời hạn đăng ký hộ tịch, đơn giản hơn nữa các giấy tờ phải xuất trình khi đăng ký cũng như bổ sung thêm nhiều phương thức mới để người dân được thuận lợi tối đa khi có yêu cầu là vấn đề được đặt ra trong xây dựng Luật Hộ tịch mới.
Sau thời gian thực hiện các quy định của pháp luật về hộ tịch, Chính phủ đánh giá công tác cải cách thủ tục hành chính, đơn giản hóa giấy tờ hộ tịch tuy đã được quan tâm nhưng vẫn chưa thực sự tạo thuận lợi cho người dân trong giải quyết các yêu cầu hộ tịch; phương thức đăng ký hộ tịch còn mang tính thủ công; việc ứng dụng công nghệ thông tin trong đăng ký hộ tịch còn chưa đồng đều, cơ sở dữ liệu hộ tịch còn phân tán, không xâu chuỗi, kết nối được với nhau, khả năng tra cứu, khai thác phục vụ yêu cầu của người dân và của cơ quan, tổ chức rất hạn chế.
Một trong những nguyên nhân của tình trạng nêu trên là trình tự, thủ tục đăng ký các việc hộ tịch theo pháp luật hiện hành còn rườm rà, bất cập, nhiều quy định còn thiên về việc tạo thuận lợi cho cơ quan quản lý nhà nước hơn là tạo thuận lợi cho người dân; việc tồn tại nhiều loại sổ sách, giấy tờ về hộ tịch đã gây bất lợi, tạo nhiều áp lực cho cả cơ quan nhà nước và người dân trong việc lưu giữ, bảo quản, sử dụng.
Đề cao việc cải cách thủ tục hành chính trong lĩnh vực đăng ký hộ tịch theo hướng đơn giản, minh bạch, tạo sự kết nối với các lĩnh vực khác liên quan đến công dân, tiết kiệm chi phí cho người dân và Nhà nước là mục tiêu lớn mà Luật Hộ tịch hướng tới.
Sẽ bỏ thêm nhiều loại giấy tờ
Dự thảo Luật Hộ tịch có những quy định mang tính cải cách về thủ tục hành chính theo hướng cắt giảm thủ tục hành chính trong đăng ký hộ tịch (từ 46 thủ tục hiện hành xuống còn 25 thủ tục) và cắt giảm giấy tờ khi yêu cầu đăng ký hộ tịch. Ngoài việc xuất trình Thẻ căn cước công dân (theo quy định của Luật Căn cước công dân - PV) có số định danh cá nhân, người yêu cầu đăng ký hộ tịch về cơ bản chỉ phải nộp văn bản yêu cầu đăng ký hộ tịch. 
Đơn cử như với quy định hiện hành về đăng ký khai sinh theo quy định tại Nghị định 158/CP thì người đi đăng ký khai sinh phải nộp Giấy chứng sinh (theo mẫu quy định) và xuất trình Giấy chứng nhận kết hôn của cha, mẹ trẻ em (nếu cha, mẹ của trẻ em có đăng ký kết hôn) thì Dự thảo Luật Hộ tịch quy định việc đăng ký tại UBND cấp xã thì người đi đăng ký khai sinh chỉ cần nộp văn bản yêu cầu đăng ký khai sinh (theo mẫu quy định) và Giấy chứng sinh cho cơ quan đăng ký hộ tịch. Trường hợp không có Giấy chứng sinh thì nộp văn bản của người làm chứng xác nhận về việc sinh; nếu không có người làm chứng thì phải có giấy cam đoan về việc sinh, trừ trường hợp khai sinh cho trẻ em bị bỏ rơi.
Tương tự là việc đăng ký kết hôn, pháp luật hiện hành quy định hai bên nam, nữ phải nộp Tờ khai (theo mẫu quy định) và xuất trình Giấy chứng minh nhân dân và bắt buộc phải có Giấy xác nhận tình trạng hôn nhân, nay Dự thảo quy định hai bên nam, nữ chỉ cần nộp văn bản yêu cầu đăng ký kết hôn (theo mẫu quy định) cho cơ quan đăng ký hộ tịch. 
Hay việc giám hộ, theo quy định hiện hành, người được cử làm giám hộ phải nộp giấy cử giám hộ. Giấy này do người cử giám hộ lập; nếu có nhiều người cùng cử một người làm giám hộ thì tất cả cùng phải ký vào giấy cử giam hộ. Dự thảo Luật quy định người yêu cầu đăng ký giám hộ ngoài việc nộp văn bản yêu cầu (theo mẫu quy định) thì chỉ cần văn bản cử người giám hộ theo quy định của Bộ luật Dân sự cho cơ quan đăng ký hộ tịch.
Việc đơn giản hóa tối đa các loại giấy tờ mà người dân phải xuất trình khi đi đăng ký hộ tịch không những giúp người dân đỡ mất thời gian, tiết kiệm chi phí (chi phí đi lại, sao, chụp hồ sơ, giấy tờ...) mà với việc quản lý công dân bằng Thẻ căn cước, Nhà nước cũng đỡ một khoản ngân sách, việc quản lý thông tin cá nhân cũng dễ dàng, chuyên nghiệp hơn.
Có thể yêu cầu đăng ký hộ tịch trực tuyến
Hiện nay, với các yêu cầu về đăng ký hộ tịch, người dân vẫn chủ yếu đến trực tiếp tại cơ quan đăng ký hộ tịch để được đáp ứng yêu cầu. Việc này cũng gây những khó khăn nhất định, nhất là với những người khai sinh, kết hôn, đăng ký giám hộ... ở  một nơi nhưng học tập và công tác ở nơi khác. 
Với vai trò của số định danh cá nhân và việc ứng dụng công nghệ thông tin trong công tác đăng ký và quản lý hộ tịch, Dự thảo Luật mở ra cơ hội cho người dân có quyền lựa chọn phương thức phù hợp, thuận tiện nhất để thực hiện yêu cầu đăng ký hộ tịch, như việc gửi hồ sơ trực tiếp, qua bưu chính hoặc thông qua trực tuyến. Khi làm thủ tục đăng ký hộ tịch, cá nhân xuất trình Thẻ căn cước công dân, trong đó có số định danh của mình. 
Cụ thể, Dự thảo quy định khi yêu cầu đăng ký hộ tịch, cấp trích lục hộ tịch, cá nhân có thể trực tiếp nộp hồ sơ cho cơ quan đăng ký hộ tịch, gửi hồ sơ qua hệ thống bưu chính trong và ngoài nước hoặc gửi qua hệ thống đăng ký hộ tịch trực tuyến.
Khi làm thủ tục đăng ký hộ tịch, cấp trích lục hộ tịch, cá nhân xuất trình Thẻ căn cước công dân theo quy định của Luật Căn cước công dân cho cơ quan đăng ký hộ tịch.
Với sự đổi mới theo hướng giảm nhiều loại giấy tờ, bổ sung thêm các phương thức đăng ký hộ tịch, Dự thảo Luật Hộ tịch khi trình ra Kỳ họp thứ 7 Quốc hội khóa XIII vừa qua được nhiều Đại biểu đánh giá cao. 
Báo cáo đánh giá thủ tục hành chính của Dự án Luật Hộ tịch của Bộ Tư pháp cho rằng, khi Cơ sở dữ liệu (CSDL) quốc gia về dân cư được vận hành, trong việc thực hiện thủ tục hành chính (TTHC), công dân sẽ không phải xuất trình, nộp bản sao, bản sao có chứng thực đối với các loại giấy tờ như: Giấy khai sinh, Chứng minh nhân dân, Hộ khẩu, Sơ yếu lý lịch, Đăng ký kết hôn, Giấy khai tử... 
Nếu theo như phương án đơn giản hóa TTHC trên cơ sở ứng dụng CSDL quốc gia về dân cư thì sự thuận lợi đến với người dân là việc không phải mang theo bản gốc, bản chính giấy tờ để cơ quan nhà nước đối chiếu và chi phí cắt giảm được cho người dân từ việc bớt được chi phí cho các hoạt động sao chụp, chứng thực để cung cấp các thông tin cá nhân (lợi ích này chưa tính đến chi phí cắt giảm được của các cơ quan hành chính nhà nước khi thực hiện kết nối, chia sẻ thông tin).

Tin cùng chuyên mục

Quang cảnh hội thảo.

Nâng cao hiệu quả hỗ trợ pháp lý cho doanh nghiệp nhỏ và vừa

(PLVN) - Ngày 22/7, tại TP Nha Trang (tỉnh Khánh Hòa), Cục Phổ biến, giáo dục pháp luật (Bộ Tư pháp) phối hợp với Sở Tư pháp tỉnh Khánh Hòa tổ chức Hội thảo “Nâng cao hiệu quả hỗ trợ pháp lý cho doanh nghiệp nhỏ và vừa (DNNVV) theo yêu cầu của Nghị quyết số 66 /NQ-CP”.

Đọc thêm

Hải Phòng: Tập trung tuyên truyền, phổ biến giáo dục pháp luật cho viên chức, người lao động, sinh viên nhà trường

Đoàn công tác của Bộ Giáo dục và Đào tạo kiểm tra công tác PBGDPL tại trường Đại học Hải Phòng.
(PLVN) - Ngày 19/7, Đoàn công tác của Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) do ông Nguyễn Văn Phúc – Thứ Trưởng Bộ GD&ĐT làm trưởng đoàn khảo sát, kiểm tra công tác phổ biến, giáo dục pháp luật (PBGDPL); việc thực hiện các quy định tại Nghị định số 84/2020/NĐ-CP và Nghị định số 143/2013/NĐ-CP tại trường Đại học Hải Phòng.

Trao Kỷ niệm chương “Vì sự nghiệp Tư pháp” cho Trưởng đại diện UNICEF tại Việt Nam

Quang cảnh buổi tiếp
(PLVN) -Sáng 18/6, Thứ trưởng Bộ Tư pháp Nguyễn Khánh Ngọc đã tiếp và trao tặng kỷ niệm chương “Vì sự nghiệp Tư pháp” cho bà Rana Flowers, Trưởng đại diện Quỹ Nhi đồng Liên hợp quốc (UNICEF) tại Việt Nam nhằm thể hiện sự đánh giá cao đối với những đóng góp của bà Trưởng đại diện trong thời gian qua.

Lâm Đồng: Hội thi “Duyên dáng Thi hành án” năm 2024

Lâm Đồng: Hội thi “Duyên dáng Thi hành án” năm 2024
(PLVN) - Vừa qua, Cục Thi hành án dân sự (THADS) tỉnh Lâm Đồng tổ chức Hội thi “Duyên dáng Thi hành án” năm 2024 với sự tham gia của 21 thí sinh đại diện cho hơn 200 công chức, người lao động đến từ Chi cục THADS các huyện, thành phố và các Phòng thuộc Cục. Đây là một trong những hoạt động trọng tâm Kỷ niệm 78 năm Ngày truyền thống THADS (19/7/1946 - 19/7/2024).

Thư chúc mừng của Phó Thủ tướng Chính phủ, Bộ trưởng Bộ Tư pháp Lê Thành Long nhân kỷ niệm 78 năm Ngày Truyền thống THADS

Phó Thủ tướng Chính phủ, Bộ trưởng Bộ Tư pháp Lê Thành Long
(PLVN) -Nhân kỷ niệm 78 năm Ngày Truyền thống Thi hành án dân sự (19/7/1946-19/7/2024), Phó Thủ tướng Chính phủ, Bộ trưởng Bộ Tư pháp Lê Thành Long đã có Thư chúc mừng gửi các thế hệ lãnh đạo, công chức, viên chức, người lao động đã và đang công tác trong Hệ thống Thi hành án dân sự. Báo PLVN trân trọng giới thiệu toàn văn thư của Phó Thủ tướng Chính phủ, Bộ trưởng Bộ Tư pháp.

Bạc Liêu: Nâng cao nghiệp vụ thi hành pháp luật về xử lý vi phạm hành chính

Bạc Liêu: Nâng cao nghiệp vụ thi hành pháp luật về xử lý vi phạm hành chính
(PLVN) - Từ ngày 18 - 19/7, Sở Tư pháp tỉnh Bạc Liêu chủ trì, phối hợp với Cục Quản lý xử lý vi phạm hành chính và Theo dõi thi hành pháp luật (Bộ Tư pháp) tổ chức lớp bồi dưỡng nghiệp vụ thi hành pháp luật về xử lý vi phạm hành chính bằng hình thức trực tiếp kết hợp với trực tuyến đến các xã, phường, thị trấn trên địa bàn tỉnh.

Cục THADS Kiên Giang thông tin nguyên nhân nhiều bản án chưa thi hành

Ông Nguyễn Văn Vũ - Cục trưởng Cục Thi hành án dân sự (THADS) tỉnh Kiên Giang trả lời chất vấn.

(PLVN) -  Sáng 18/7, tại Kỳ họp 24 HĐND tỉnh Kiên Giang, ông Nguyễn Văn Vũ - Cục trưởng Cục Thi hành án dân sự (THADS) tỉnh Kiên Giang trả lời chất vấn của đại biểu Nguyễn Thị Hồng Phượng (đơn vị huyện Kiên Lương) về thực trạng nhiều bản án hành chính chưa thi hành xong, kéo dài, có bản án từ năm 2016, 2017, 2018.

Gỡ rào cản pháp lý để thúc đẩy kinh tế phát triển

Gỡ rào cản pháp lý để thúc đẩy kinh tế phát triển
(PLVN) - Ngày 18/7, Ban Chỉ đạo rà soát, xử lý vướng mắc trong hệ thống văn bản quy phạm pháp luật (VBQPPL) tổ chức Hội nghị thảo luận, cho ý kiến về các bất cập, vướng mắc pháp lý và đề xuất xây dựng luật nhằm thúc đẩy tăng trưởng, kiểm soát lạm phát và ổn định kinh tế vĩ mô. Thứ trưởng Bộ Tư pháp Trần Tiến Dũng chủ trì Hội nghị.

Tiếp tục vun đắp quan hệ hợp tác hữu nghị truyền thống trong lĩnh vực pháp luật và tư pháp giữa Việt Nam và Cu-ba

Tiếp tục vun đắp quan hệ hợp tác hữu nghị truyền thống trong lĩnh vực pháp luật và tư pháp giữa Việt Nam và Cu-ba
(PLVN) -Thực hiện Kế hoạch hoạt động đối ngoại cấp Bộ năm 2024 của Bộ Tư pháp và Chương trình hợp tác năm 2024-2025 giữa Bộ Tư pháp Việt Nam và Bộ Tư pháp Cu-ba, Đoàn công tác của Bộ Tư pháp do Thứ trưởng Đặng Hoàng Oanh làm Trưởng đoàn đã có chuyến thăm và làm việc tại Cu-ba từ ngày 16-18/7/2024.