"Vá" lỗ hổng chính sách sau vụ nợ thuế “khủng” ở công ty vàng Phước Sơn

(PLO) - Từ hiện tượng không thua lỗ nhưng vẫn nợ “khủng” ở Công ty TNHH Vàng Phước Sơn và Công ty TNHH Khai thác vàng Bồng Miêu (thuộc Tập đoàn Besra Inc), vấn đề “vá các lỗ hổng” chính sách trong quản lý nguồn thu từ khai thác tài nguyên được các chuyên gia đưa ra mổ xẻ trong buổi tọa đàm ngày 29/9.
"Vá" lỗ hổng chính sách sau vụ nợ thuế “khủng” ở công ty vàng Phước Sơn Ảnh minh họa
Bất cập từ chính sách
Tiến sĩ (TS) Nguyễn Thành Sơn (Giám đốc Ban quản lý các Dự án than Đồng bằng sông Hồng thuộc Tập đoàn Than – Khoáng sản Việt Nam) khẳng định, tài nguyên khoáng sản là quà tặng duy nhất một lần của thiên nhiên, không tái tạo và ngày càng khan hiếm. Vì vậy, việc “phân chia quà tặng” phải minh bạch, và việc khai thác (ăn) lãng phí hay khai thác độc quyền (ăn một mình) là không thể chấp nhận được. Tuy nhiên trên thực tế, việc “phân chia quà tặng” này đang tồn tại nhiều bất cập, nhiều “lỗ hổng” chính sách trong quản lý nguồn thu từ khai thác tài nguyên.
Cùng quan điểm với TS Sơn, PGS.TS Lê Xuân Trường (Trưởng khoa Tại chức, Học viện Tài chính) cho rằng, ngoài nguyên nhân từ quản lý, số thu thuế tài nguyên từ dầu thô còn thấp do thuế suất nhìn chung còn thấp; căn cứ tính thuế tài nguyên còn những điểm chưa rõ ràng, bất cập và mâu thuẫn thể hiện ở giá tính thuế tài nguyên trong những trường hợp cụ thể với giá tính thuế tài nguyên khi quyết toán thuế.
Về phí bảo vệ môi trường đối với khai thác khoáng sản còn khá thấp, cụ thể như dầu thô 100.000 đồng (đ)/tấn; khí thiên nhiên, khí than: 50đ/m3; khí đồng hành: 35đ/m3; khoáng sản kim loại từ 20.000đ đến 270.000đ/tấn; khoáng sản phi kim loại có thể tính theo tấn hoặc mét khối với mức từ 500 đồng đến 30.000 đồng…
Trong số đối tượng chịu thuế bảo vệ môi trường có mặt hàng than đá với mức từ 10.000 – 50.000đ/tấn. Trong đó, mức hiện hành than antraxit 20.000đ/tấn; các loại than còn lại10.000đ/tấn. Tất cả mức thu hiện hành này còn thấp, chưa tính đủ chi phí xã hội vào giá thành sản phẩm. Mặt khác, một số sản phẩm khác liên quan đến hoạt động khai thác tài nguyên thỏa mãn các tiêu chí đánh thuế bảo vệ môi trường nhưng hiện chưa nằm trong danh mục đánh thuế. 
PGS.TS Trường còn viện dẫn về giá tính thuế quy định trong Thông tư 105/2010 (Thông tư 105) và Nghị định 50/2010 (Nghị định 50) còn nhiều mâu thuẫn. Thông tư 105 cho rằng giá tính thuế tài nguyên là giá bán đơn vị tài nguyên chưa thuế GTGT nhưng không thấp hơn giá do UBND tỉnh quy định. Nghị định 50 lại quy định, trong trường hợp xác định được giá bán thì giá tính thuế là giá bán chưa thuế GTGT… 
Thạc sĩ Trần Thanh Thủy (Trưởng phòng Chính sách Trung tâm Con người và Thiên nhiên kiêm Điều phối viên Liên minh Khoáng sản) cũng cho rằng: “Thu ngân sách chưa tương xứng với tổn thất môi trường”. Bà Thủy viện dẫn số liệu từ báo cáo của Cục Thuế tỉnh Lào Cai cho thấy, phân chia nguồn thu một cách rất thiếu công bằng. 
Có thể áp dụng “tô mỏ”? 
Theo TS Sơn, cần tăng cường hơn nữa quản lý đi đôi với tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động sản xuất, kinh doanh; cải cách hành chính thuế; tăng cường chống trốn thuế và các hành vi vi phạm pháp luật thuế; tích cực áp dụng các biện pháp đôn đốc thu nợ thuế. 
TS Sơn cho rằng, thuế tài nguyên cần được áp dụng như “tô mỏ”. Theo đó, chính sách của Nhà nước về tài nguyên khoáng sản cần hoàn thiện, sửa đổi để phù hợp với “sở hữu toàn dân”. TS Sơn cho biết, trên thế giới, việc áp dụng “tô mỏ” (Mine Royalty) có lịch sử hơn 300 năm. Ở Việt Nam, từ năm Minh Mệnh thứ 21 (tức năm Đinh Dậu 1840), “tô mỏ” đã được áp dụng trong khai thác than ở Quảng Ninh. Tuy nhiên, “tô mỏ” ở nước ta trên thực tế cho đến nay vẫn chưa được áp dụng. 
Theo TS Sơn, “tô mỏ” như một dạng “thuế” nhưng không phải “thuế” và phân chia ở 3 cấp: tuyệt đối, tương đối I, tương đối II. “Tô mỏ” tuyệt đối là phần lợi nhuận mà người khai thác mỏ có được nhờ tài nguyên khoáng sản đã có sẵn trong lòng đất, không phụ thuộc vào chất lượng của mỏ. “Tô mỏ” tương đối (vi phân) I được hình thành khi khai thác các mỏ có điều kiện tốt hơn các mỏ trung bình (phụ thuộc vào chất lượng của khoáng sản). 
“Tô mỏ” tương đối II hình thành khi DN khai thác đầu tư hoàn thiện công nghệ, nâng cao hiệu quả, phụ thuộc vào chủ đầu tư. TS Sơn cho rằng, để không thất thoát thuế tài nguyên và phí bảo vệ môi trường, cần thiết phải nghiên cứu các hình thức “tô mỏ” để áp dụng trong lĩnh vực khai thác tài nguyên khoáng sản, nhằm đảm bảo công bằng quyền lợi các chủ mỏ và tăng thu ngân sách nhà nước.
Cần “vá các lỗ hổng”
Thất thu thuế tài nguyên ở một số địa phương chủ yếu do khai thác lậu. Vai trò của chính quyền địa phương trong chống thất thu từ tài nguyên còn hạn chế. Nợ thuế ở một số doanh nghiệp lớn trong lĩnh vực khai thác khoáng sản còn dây dưa, kéo dài. PGS.TS Trường đưa ra một số khuyến nghị chính sách và tổ chức đồng bộ hóa chính sách quản lý tài nguyên, trong đó có chính sách thuế, phí; điều chỉnh mức thu thuế, phí cho phù hợp; sửa đổi, bổ sung đối tượng chịu thuế, ưu đãi thuế; hoàn thiện cơ chế phối hợp giữa các cơ quan nhà nước có liên quan trong quản lý thuế đối với hoạt động khai thác tài nguyên; đồng thời tăng cường trách nhiệm của chính quyền địa phương và thủ trưởng cơ quan thuế các cấp.
Tiến sĩ Nguyễn Thành Sơn - Giám đốc Ban quản lý các Dự án than Đồng bằng sông Hồng thuộc Tập đoàn Than – Khoáng sản Việt Nam
Lê Trọng Hùng
Cùng chuyên mục
Hoàn thành nhà máy điện mặt trời Sao Mai - An Giang

Hoàn thành nhà máy điện mặt trời Sao Mai - An Giang

(PLVN) - Hướng về Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIII của Đảng, ngày 12/1/2021, tại TP. Long Xuyên - An Giang, Tập đoàn Sao Mai đã tổ chức “Lễ công bố hoàn thành Nhà máy ĐMT Sao Mai - An Giang” thay cho sự kiện “Khánh thành” truyền thống để phòng ngừa Covid-19. Với cách thực hiện linh hoạt, hiệu quả đạt mục tiêu kép vừa hưởng ứng tốt công tác chống dịch, đồng thời vừa báo công thành quả tăng trưởng doanh thu thêm 1.000 tỷ đồng/năm từ ĐMT trong năm sóng gió 2020.

Đọc thêm

Mối tình son sắt của “đệ nhất danh cầm” Nguyễn Vĩnh Bảo

Mối tình son sắt của “đệ nhất danh cầm” Nguyễn Vĩnh Bảo
(PLVN) - Cố giáo sư Trần Văn Khê từng đánh giá nhạc sư Nguyễn Vĩnh Bảo là “hậu tổ đờn ca tài tử Nam bộ” và gọi là “đệ nhất danh cầm”. Ông là người duy nhất ở Việt Nam vừa là nhạc sư trình tấu, vừa là nhạc sư giảng dạy âm nhạc truyền thống, lại vừa là người cải tiến đàn tranh từ 16 dây thành đàn tranh 17, 19, 21 dây. Và, ít ai biết rằng, vị nhạc sư vừa rời “cõi tạm” có chuyện tình “khắc cốt ghi tâm” với người vợ hiền của mình.

Hiệp hội Súng trường Mỹ nộp đơn phá sản

Hiệp hội Súng trường Mỹ nộp đơn phá sản
(PLVN) - Ngay sau khi Hiệp hội Súng trường Mỹ (NRA) thông báo nộp hồ sơ phá sản và tìm cách hợp nhất ở Texas, một trong những nhà tài trợ của tổ chức này đã lên tiếng kiện chống phá sản do lãnh đạo NRA gian lận. 

Nhiều điểm mới đáng chú ý về đăng ký thành lập doanh nghiệp

Nhiều điểm mới đáng chú ý về đăng ký thành lập doanh nghiệp
(PLVN) - Ông Bùi Anh Tuấn - Cục trưởng Cục Quản lý đăng ký kinh doanh (Bộ Kế hoạch và Đầu tư) vừa cho biết, Thủ tướng Chính phủ đã ký ban hành Nghị định 01/2021/NĐ-CP về đăng ký doanh nghiệp. Đây là Nghị định đầu tiên của năm 2021, có phạm vi tác động lớn, trực tiếp đến toàn bộ cộng đồng doanh nghiệp (DN).

Chuyện luật pháp và uy quyền

Chuyện luật pháp và uy quyền
(PLVN) - Sau vụ việc bạo lực hỗn loạn tại trụ sở tòa nhà Quốc hội Mỹ ở thủ đô Washington, Tổng thống đương nhiệm nhưng sắp mãn nhiệm của nước này Donald Trump bị hàng loạt mạng xã hội không cho sử dụng nữa. Twitter, Facebook, Youtube và một số hãng cung ứng dịch vụ cơ sở hạ tầng kỹ thuật cho những nền tảng truyền thông mà ông Trump có thể sử dụng thay thế như Amazon hay Apple cũng đã cấm cửa những nền tảng truyền thông này. 
Nghị sỹ Đức khẳng định đưa vấn đề Biển Đông ra Quốc hội liên bang Đức

Nghị sỹ Đức khẳng định đưa vấn đề Biển Đông ra Quốc hội liên bang Đức

(PLVN) -  Bà Daniela De Ridder (đảng SPD) - Phó chủ tịch Ủy ban Quốc hội, kiêm Phó chủ tịch Ban phòng chống khủng hoảng dân sự, quản lý xung đột và kết nối thương mại Quốc hội Đức - khẳng định, bà sẽ cùng thảo luận với các nghị sỹ để đưa vấn đề Biển Đông ra Quốc hội liên bang, liên đới đến cả Hiệp định thương mại giữa Liên minh châu Âu và Trung Quốc.

Bế mạc Hội nghị Trung ương 15: Thông qua nhân sự ứng cử các chức danh lãnh đạo chủ chốt của Đảng, Nhà nước khóa XIII

Bế mạc Hội nghị Trung ương 15: Thông qua nhân sự ứng cử các chức danh lãnh đạo chủ chốt của Đảng, Nhà nước khóa XIII
(PLVN) - Sau 1,5 ngày làm việc khẩn trương, nghiêm túc, thật sự dân chủ, trách nhiệm cao, với bầu không khí phấn khởi, tin tưởng, Hội nghị Trung ương 15 (khóa XII) đã hoàn thành toàn bộ nội dung chương trình đề ra, kết thúc Hội nghị sớm hơn 1,5 ngày so với kế hoạch ban đầu.

Hiệp ước Bầu trời mở

Hiệp ước Bầu trời mở
(PLVN) - Hiệp ước về Bầu trời mở là một trong những hiệp ước đa phương quốc tế đặc biệt nhất về kiểm soát vũ trang và giải trừ quân bị. Nó được Mỹ, Nga và 32 quốc gia khác ký kết năm 1992. Nội dung cốt lõi nhất của nó là cho phép các nước tham gia tiến hành các chuyến bay trinh sát trên lãnh thổ của nhau. 

Nước Mỹ trước ngày tân Tổng thống nhậm chức

Nước Mỹ trước ngày tân Tổng thống nhậm chức
(PLVN) - Nước Mỹ đang ở trước một dấu mốc rất đặc biệt trong lịch sử đất nước là tân Tổng thống Joe Biden thuộc Đảng Dân chủ chính thức nhậm chức vào trưa ngày 20/1 tới. Quyền lực của Tổng thống đương nhiệm Donald Trump thuộc Đảng Cộng hòa sẽ chấm dứt vào thời điểm ấy. 
Tăng cường chống buôn lậu để bảo đảm thị trường Tết lành mạnh

Tăng cường chống buôn lậu để bảo đảm thị trường Tết lành mạnh

(PLVN) - Dịp cuối năm, nhu cầu tiêu dùng hàng hóa của người dân tăng cao, đây cũng là thời điểm các hoạt động buôn lậu, gian lận thương mại, buôn bán, sản xuất hàng cấm, hàng giả diễn biến phức tạp. Nhằm bảo đảm quyền lợi chính đáng cho người tiêu dùng, bình ổn thị trường cuối năm và dịp Tết Nguyên đán Tân Sửu 2021, các lực lượng chức năng đang tăng cường các đợt kiểm tra, kiểm soát thị trường để phát hiện, ngăn ngừa và xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm…

Báo điện tử Pháp luật Việt Nam

Giấy phép xuất bản số 303/GP-BTTTT ngày 8/5/2015

Cơ quan chủ quản: Bộ Tư pháp

Tổng biên tập: Tiến sỹ Đào Văn Hội

Phó TBT: Trần Đức Vinh

Tòa soạn: Số 42/29 Nguyễn Chí Thanh, phường Ngọc Khánh, quận Ba Đình, Hà Nội

E-mail: baodientuphapluat@gmail.com

Hotline: 0353.63.63.55

Liên hệ quảng cáo: 0971.741.666‬