Thế nào là hợp đồng tương lai?

(PLO) - Hiện nay, ở Việt Nam, hợp đồng tương lai và các giao dịch trên thị trường tương lai còn là những khái niệm khá mới mẻ với nhiều các nhân, tổ chức.
Thế nào là hợp đồng tương lai?

Hợp đồng tương lai là một thỏa thuận giữa hai bên tham gia về việc mua và bán một tài sản tại một thời điểm nhất định trong tương lai với giá được xác định trước.

Như vậy, khi tham gia vào hợp đồng tương lai, bên mua và bên bán đều được biết trước về:

+ Loại hàng hóa (tài sản) sẽ mua – bán là gì;

+ Khối lượng hàng hóa (tài sản) sẽ mua – bán là bao nhiêu;

+ Thời điểm diễn ra giao dịch đó;

+ Giá giao dịch.

Đặc điểm của hợp đồng tương lai

a) Tính chuẩn hóa

Hợp đồng tương lai là một công cụ được niêm yết và giao dịch trên sở giao dịch chứng khoán phái sinh. Vì vậy, các điều khoản của hợp đồng đều được chuẩn hóa.

Cụ thể, sở giao dịch nơi niêm yết hợp đồng tương lai sẽ quy định cụ thể các nội dung chi tiết của một hợp đồng, như: loại và chất lượng tài sản cơ sở, quy mô của hợp đồng (số lượng tài sản cơ sở giao dịch tương ứng với một hợp đồng), cách thức giao – nhận cũng như thanh toán giữa hai bên khi hợp đồng đáo hạn…

b) Tính chất cam kết về việc thực hiện nghĩa vụ trong tương lai

Khi tham gia vào một giao dịch hợp đồng tương lai, cả hai bên giữ vị thế mua và bán của hợp đồng đều bị ràng buộc bởi những quyền và nghĩa vụ nhất định.

Cụ thể, khi hợp đồng tương lai đáo hạn, bên bán của hợp đồng có nghĩa vụ giao một khối lượng tài sản cơ sở xác định cho bên mua và có quyền được nhận tiền từ bên mua. Ngược lại, bên mua của hợp đồng có nghĩa vụ trả tiền theo thỏa thuận trong hợp đồng và có quyền nhận tài sản chuyển giao từ bên bán.

c) Các bên tham gia giao dịch hợp đồng tương lai phải đáp ứng yêu cầu ký quỹ

Trên thị trường hợp đồng tương lai, ký quỹ là biện pháp bảo đảm việc thực hiện nghĩa vụ mang tính bắt buộc theo hợp đồng đối với cả bên mua và bên bán khi hợp đồng được thanh toán. Nhà đầu tư tham gia thị trường này phải đáp ứng các yêu cầu về ký quỹ do sở giao dịch và trung tâm thanh toán bù trừ quy định cụ thể cho từng loại hợp đồng tương lai.

Các đối tượng tham gia thị trường hợp đồng tương lai

Hợp đồng tương lai là chứng khoán phái sinh được niêm yết và giao dịch trên các sàn giao dịch chứng khoán. Tham gia vào thị trường này có nhiều đối tượng khác nhau, trong đó có thể kể đến Sở giao dịch, Trung tâm thanh toán bù trừ, các tổ chức trung gian và nhà đầu tư.

Sở giao dịch chịu trách nhiệm tổ chức hoạt động giao dịch trên thị trường và đảm nhiệm những vai trò quan trọng, trong đó bao gồm:

(i) Cung cấp và đảm bảo duy trì sự hoạt động liên tục của hệ thống hạ tầng kỹ thuật phục vụ cho các giao dịch;

(ii) Nghiên cứu và đưa ra thị trường các sản phẩm hợp đồng tương lai mới;

(iii) Đảm bảo thị trường hoạt động ổn định, minh bạch, công bằng và có trật tự thông qua việc ban hành các quy chế, quy định cụ thể;

(iv) Cung cấp thông tin giao dịch trên thị trường.

Người sử dụng hợp đồng tương lai có thể là các cá nhân hoặc tổ chức. Họ là đối tượng mua hoặc bán hợp đồng tương lai phục vụ các mục đích đầu cơ hay phòng ngừa rủi ro của mình.

Những tổ chức và cá nhân này không thể trực tiếp tham gia mà phải thông qua các tổ chức trung gian đóng vai trò người môi giới để thực hiện hoạt động giao dịch trên thị trường. Sở giao dịch và trung tâm thanh toán bù trừ có thể sẽ đưa ra những quy định, yêu cầu nhất định đối với những cá nhân hoặc tổ chức này khi họ đầu tư, mua – bán trên thị trường hợp đồng tương lai.

Các loại hợp đồng tương lai

Hợp đồng tương lai thường được phân loại căn cứ vào tài sản làm cơ sở cho hợp đồng. Vì vậy, có thể nêu ra 5 nhóm hợp đồng tương lai thường thấy trên các thị trường chứng khoán phái sinh, bao gồm:

1. Hợp đồng tương lai hàng hóa cơ bản

Hàng hóa cơ bản ở đây bao gồm các loại nông sản, kim loại và năng lượng. Hợp đồng tương lai nông sản có thể được lập cho các loại ngũ cốc, bột, dầu, gia súc, thịt gia súc, gỗ, bông, cà phê, ca cao…Nhóm các sản phẩm kim loại gồm vàng, bạc, nhôm, platinum, palladium, chì, nickel, thiếc, kẽm và đồng. Nhóm sản phẩm năng lượng chủ yếu gồm dầu nóng, dầu thô, khí thiên nhiên, xăng không chì, than, propane và điện. Thông thường, các hợp đồng tương lai đối với hàng hóa cơ bản đều được áp dụng phương thức chuyển giao vật chất khi đáo hạn.

2. Hợp đồng tương lai tiền tệ

Hàng hóa cơ sở cho loại hợp đồng tương lai này rất đa dạng: đồng bảng Anh, đồng yên Nhật, đồng đôla Canada, đồng real Brazil, đồng đôla Úc, đồng franc Thụy Sỹ, đồng Euro…Hợp đồng tương lai tiền tệ có thể giúp nhà đầu tư phòng ngừa rủi ro hoặc tìm kiếm lợi nhuận từ những biến động của tỷ giá hối đoái.

3. Hợp đồng tương lai lãi suất và hợp đồng tương lai trái phiếu

Hợp đồng tương lai lãi suất là loại chứng khoán phái sinh có thể được sử dụng để đối phó với những biến động của lãi suất ngắn hạn (kỳ hạn dưới 1 năm) trong khi hợp đồng tương lai trái phiếu thường gắn liền với thị trường công cụ nợ kỳ hạn từ 1 năm trở lên. Theo đó, ở hợp đồng tương lai lãi suất, tài sản/ công cụ cơ sở thường thấy bao gồm tín phiếu kho bạc, các khoản tiền gửi (ví dụ: tiền gửi bằng đồng đôla Mỹ ở các thị trường ngoài nước Mỹ)…. Với hợp đồng tương lai trái phiếu, tài sản cơ sở của hợp đồng thường là trái phiếu chính phủ (có thể được lựa chọn với những thời hạn trái phiếu khác nhau).

4. Hợp đồng tương lai chỉ số cổ phiếu

Tài sản cơ sở của loại hợp đồng tương lai này là một chỉ số cổ phiếu nhất định. Các chỉ số cổ phiếu được chọn có thể là chỉ số chung toàn thị trường, chỉ số ngành hay chỉ số được tính từ một nhóm/rổ cổ phiếu nào đó. Các hợp đồng tương lai chỉ số cổ phiếu được thanh toán bằng tiền khi đáo hạn, tức là không diễn ra sự chuyển giao danh mục cổ phiếu cấu thành chỉ số cơ sở giữa các bên tham gia hợp đồng.

5. Hợp đồng tương lai cổ phiếu

Đây là nhóm hợp đồng tương lai xây dựng cho các cổ phiếu riêng lẻ. Cổ phiếu cơ sở của hợp đồng là những cổ phiếu được niêm yết trên các sở giao dịch chứng khoán và thường đòi hỏi phải đáp ứng những tiêu chuẩn nhất định, đặc biệt là về tính thanh khoản trên thị trường.

PLVN
Cùng chuyên mục

Đọc thêm

Hội thảo phát triển cảng Liên Chiểu

Hội thảo phát triển cảng Liên Chiểu
(PLVN) - Tại hội thảo về phát triển cảng Liên Chiểu do UBND TP Đà Nẵng tổ chức chiều 13/4. Đoàn Cơ quan hợp tác quốc tế Nhật Bản JICA (Nhật Bản) đã có báo cáo cuối kỳ dự án Khảo sát thu thập số liệu và phát triển cảng Liên Chiểu.
Bất động sản hàng hiệu tại Việt Nam thuộc nhóm tăng trưởng nhanh nhất trên thế giới

Bất động sản hàng hiệu tại Việt Nam thuộc nhóm tăng trưởng nhanh nhất trên thế giới

(PLVN) - Bất chấp tác động của đại dịch Covid-19 tới ngành bất động sản trong năm 2020, mô hình bất động sản hàng hiệu (Branded Residences) tiếp tục ghi nhận tăng trưởng so với các lĩnh vực khác. Dữ liệu mới đây của Savills cho thấy Việt Nam thuộc nhóm 10 thị trường có tốc độ tăng trưởng tốt trong lĩnh vực bất động sản hàng hiệu trên thế giới.

Hệ thống thuế giai đoạn 2021-2030: Hướng tới sự thống nhất, minh bạch, chuyên sâu, chuyên nghiệp

Hệ thống thuế giai đoạn 2021-2030: Hướng tới sự thống nhất, minh bạch, chuyên sâu, chuyên nghiệp
(PLVN) - Theo Tổng cục trưởng Tổng cục Thuế Cao Anh Tuấn, giai đoạn 2021-2030, ngành Thuế sẽ tập trung cùng Bộ Tài chính và cả nước tăng cường công tác cải cách hành chính, cải thiện môi trường kinh doanh... phấn đấu đến năm 2030 môi trường kinh doanh của Việt Nam được xếp nhóm 30 quốc gia hàng đầu.

Trung thực và thẳng thắn

Trung thực và thẳng thắn
(PLVN) - Việc ông Đoàn Ngọc Hải đòi hai địa phương tiền ông đã trợ giúp để xây nhà cho người nghèo đã gây ra một sự chú tâm không nhỏ trong dư luận xã hội. 

Khi Vlogger là “đại sứ” du lịch miền quê

Khi Vlogger là “đại sứ” du lịch miền quê
(PLVN) - Theo Tổng cục Du lịch, quảng bá hình ảnh Việt Nam trên mạng xã hội là một trong hướng đi quan trọng của ngành du lịch trong việc ứng dụng công nghệ số để hỗ trợ phát triển.

TP Hồ Chí Minh sắp thí điểm xe đạp công cộng

TP Hồ Chí Minh sắp thí điểm xe đạp công cộng
(PLVN) - Xe đạp công cộng dự kiến triển khai ở các tuyến đường quận 1 từ tháng 8 năm nay, giá thuê mỗi chiếc 10.000 đồng cho một giờ. Thông tin này được đại diện nhà đầu tư dự án cho biết, sau khi UBND TP HCM đồng ý thí điểm xe đạp công cộng Mobike tại quận 1 trong một năm. Quá trình triển khai, Sở GTVT sẽ tính toán, điều chỉnh linh hoạt số lượng xe, phạm vi, tổng kết và đánh giá kết quả.

“Siêu dự án” của Cty Phát Đạt: Cần lắng nghe ý kiến từ các ngành chức năng

“Siêu dự án” của Cty Phát Đạt: Cần lắng nghe ý kiến từ các ngành chức năng
(PLVN) - Thời gian qua, việc khảo sát, lập dự án đầu tư Khu phức hợp dịch vụ du lịch, nghỉ dưỡng cao cấp kết hợp khu dân cư và chỉnh trang đô thị tại huyện Mộ Đức (tỉnh Quảng Ngãi) gặp nhiều ý kiến phản bác từ các ngành chức năng. Thế nhưng tỉnh này vẫn đồng ý để Cty CP phát triển Bất động sản Phát Đạt tiến hành triển khai các thủ tục liên quan…

Trị nghiêm những kẻ hám lợi

Trị nghiêm những kẻ hám lợi
(PLVN) - Công tác phòng chống dịch Covid-19 của Việt Nam được thế giới ghi nhận. Trong nguyên nhân thành công có việc quân đội, mà nòng cốt là Bộ đội Biên phòng (BĐBP) đã ngăn chặn dịch xâm nhập và khống chế quản lý tốt dịch bệnh ở trong nước.
Thận trọng nếu chuyển sang hậu kiểm phim

Thận trọng nếu chuyển sang hậu kiểm phim

(PLVN) - Ngày 13/4, tại Hà Nội, Ủy ban Văn hóa, Giáo dục, Thanh niên, Thiếu niên và Nhi đồng của Quốc hội (UBVHGDTNTN&NĐ) tổ chức Hội nghị tham vấn chuyên gia về tình hình thực hiện Luật Điện ảnh và góp ý xây dựng Luật Điện ảnh (sửa đổi).

“Con thỏ lớn nhất thế giới” đã bị trộm

“Con thỏ lớn nhất thế giới” đã bị trộm
(PLVN) - Annette Edwards, chủ nhân của "con thỏ lớn nhất thế giới", hôm 11/4 đăng lên Twitter thông báo thỏ cưng "mất tích", cam kết thưởng 1.000 bảng (1.375 USD) cho người đưa nó trở về an toàn.

Tập trung tháo gỡ điểm nghẽn thể chế kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa

Tập trung tháo gỡ điểm nghẽn  thể chế kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa
(PLVN) -  Đối với việc tiếp tục hoàn thiện đồng bộ thể chế kinh tế thị trường định hướng XHCN, văn kiện Đại hội XIII của Đảng xác định nhiệm vụ trọng tâm là tập trung tháo gỡ những điểm nghẽn đang cản trở sự phát triển kinh tế thị trường của nước ta và nâng cao chất lượng thể chế. 

Báo điện tử Pháp luật Việt Nam

Giấy phép xuất bản số 303/GP-BTTTT ngày 8/5/2015

Cơ quan chủ quản: Bộ Tư pháp

Tổng biên tập: Tiến sỹ Đào Văn Hội

Phó TBT: Trần Đức Vinh

Tòa soạn: Số 42/29 Nguyễn Chí Thanh, phường Ngọc Khánh, quận Ba Đình, Hà Nội

E-mail: baodientuphapluat@gmail.com

Hotline: 0353.63.63.55

Liên hệ quảng cáo: 0888 033 376