Sửa đổi Luật Ngân sách: Người dân phải được tham gia

Các công trình có sự tham gia trực tiếp trong quản lý của người dân đều mang lại hiệu quả bền vững
Các công trình có sự tham gia trực tiếp trong quản lý của người dân đều mang lại hiệu quả bền vững
(PLO) - Trực tiếp đóng góp vào nguồn thu cho ngân sách nhà nước, cũng là đối tượng có quyền thụ hưởng những kết quả có được từ việc sử dụng ngân sách nhà nước vào các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội, thế nhưng không ít người dân vẫn “mù tịt” về vấn đề tưởng như “quốc gia đại sự” này...
Công khai chỉ là hình thức
Kết quả tham vấn cộng đồng do một nhóm các tổ chức phát triển Việt Nam dưới sự hỗ trợ của Ủy ban Tài chính - Ngân sách của Quốc hội khóa XIII với 1.147 người dân và 408 cán bộ chính quyền tại 5 tỉnh Bắc Giang, Hòa Bình, Nam Định, Quảng Trị và Bà Rịa - Vũng Tàu cho thấy việc quản lý, sử  dụng ngân sách nhà nước (NSNN) chưa hiệu quả, chưa phù hợp với mong muốn và nguyện vọng của người dân; chưa bảo đảm được sự tham gia đầy đủ vào các hoạt động ngân sách của người dân.
Cụ thể, tại Bắc Giang, trong khi có 62,7% người dân được hỏi có biết ngân sách (NS) có được từ các loại thuế, 54,7% có biết NS có được từ các loại phí và lệ  phí, 46,5% có biết NS có được từ hoạt động kinh doanh của Nhà nước, 33,5% có biết NS có được từ  các khoản viện trợ và vay nợ thì có đến 37,7 - 43,2% người dân được hỏi không biết rằng NS được chi cho phát triển kinh tế, đảm bảo  an ninh quốc phòng và đảm bảo hoạt động của bộ máy nhà nước;  59,7 - 63,1% không biết rằng NS được chi trả nợ của Nhà nước và chi viện trợ.  
Đặc biệt, tại Hòa Bình, Quảng Trị, Bà Rịa-Vũng Tàu và Nam Định, có đến 42,7% người dân là đối tượng  được tham vấn cho biết họ “có nghe” hoặc “có nhìn thấy” về báo cáo thu, chi NS của xã, nhưng họ không nhớ hoặc không hiểu được những thông tin này.
Theo nhóm khảo sát, việc thực hiện công khai, minh bạch trong  các  hoạt động  NS  ở các cấp trong nhiều trường hợp còn mang tính hình thức, chưa thuận lợi để người dân hiểu và bày tỏ ý kiến của mình. Công khai thông tin chưa gắn liền với cơ chế giải trình, cung cấp thông tin bổ sung về các vấn đề có liên quan hoặc cơ chế giải đáp thắc mắc của người dân về thông tin đã công khai. Thiếu  phương  thức  phát  huy  sự  tham  gia  của  người  dân  vào  quá  trình  lập  dự  toán, phân  bổ, quản lý và sử dụng NS nhà nước, đặc biệt là phương thức tham gia trực tiếp của người dân ở cấp cơ sở…
Đặc biệt, người dân nhận thấy sự khác nhau về hiệu quả sử dụng NS cho những công trình đầu tư có và không có sự tham gia quản lý của người dân. Các công trình có sự tham gia trực tiếp trong quản lý (trong dự toán, thiết kế, giám sát thực hiện) của người dân đều mang lại hiệu quả bền vững; trong khi một số trường hợp, các công trình, chương trình sử dụng NSNN không có sự tham gia của người dân thường không hiệu quả và lãng phí do không đáp  ứng đúng nhu cầu và hoàn  cảnh thực tế, thậm chí gây thiệt hại cho người dân…
Cần tham khảo, cân nhắc để luật thực tế hơn
Theo khuyến nghị của một cuộc khảo sát, Luật NS sửa đổi cần làm rõ về đối tượng thực hiện công khai. Nội dung và phương thức công khai phải giúp người dân có thể hiểu được, biết được và tham gia được vào các quy trình NS, đặc biệt là bảo đảm sự thuận tiện (dễ tiếp cận) và hiệu quả (không mất chi phí hoặc tốn kém về thời gian, công sức) trong việc tiếp cận thông tin công khai. 
Nội dung công khai NSNN gồm số liệu và báo cáo thuyết minh về dự thảo dự toán NS, dự toán, chấp hành và quyết toán NSNN; nguồn thu NS (đặc biệt nợ công); quy trình, thủ tục kê khai, thu, nộp, miễn giảm, gia hạn, hoàn lại các khoản thu; tạm ứng, cấp phát, thanh toán NSNN; báo cáo kết quả kiểm toán và báo cáo kết quả thực hiện kết luận, kiến nghị kiểm toán, kết luận thanh tra, kết luận kiểm tra của cơ quan thanh tra và các cơ quan nhà nước có thẩm quyền. 
Luật cũng cần tiếp tục quy định cụ thể về quyền tham gia trực tiếp và gián tiếp của người dân trong phân bổ NS; quy định trực tiếp lấy ý kiến của người dân ở cấp xã, phường thông qua các cuộc họp dân theo địa bàn điểm dân cư vào quá trình NS xã; tham gia gián tiếp thông qua lấy ý kiến của các tổ chức xã hội về định hướng và lĩnh vực ưu tiên trong phân bổ NSNN hàng năm ở cấp huyện, tỉnh và Trung ương. 
Luật cần tiếp tục quy định rõ quyền tham gia giám sát của người dân trong quản lý, sử dụng NSNN; quy định cụ thể về thẩm quyền, phương thức giám sát trực tiếp và gián tiếp... Đồng thời, tiếp tục quy định rõ về việc kiểm tra, thanh tra các đối tượng có liên quan trong việc thực hiện chế độ công khai NSNN, về trách nhiệm giải trình của các cơ quan nhà nước có thẩm quyền khi nhận được ý kiến giám sát của tổ chức, công dân; quy định rõ các hình thức xử lý đối với các hành vi vi phạm nghĩa vụ công khai NSNN và trách nhiệm giải trình… 
“Chúng tôi trân trọng sự cởi mở và những nỗ lực của cơ quan soạn thảo và cơ quan thẩm định luật trong việc tiếp thu ý kiến cộng đồng và đưa vào bản Dự thảo Luật NS dự kiến sẽ được trình ra Quốc hội bàn thảo vào ngày 25/11. Việc các cơ quan này tiếp tục cân nhắc và tiếp thu những kiến nghị về sự tham gia và giám sát của người dân góp phần giúp Luật NS sau khi được thông qua sẽ đi vào cuộc sống và có tính khả thi cao…”- đại diện nhóm khảo sát đưa ra thông điệp. 

Đọc thêm

Tổng cục Thuế Việt Nam và Tổng cục Thuế LB Nga ký Bản ghi nhớ về hợp tác

Tổng cục Thuế Việt Nam và Tổng cục Thuế LB Nga ký Bản ghi nhớ về hợp tác
(PLVN) - Trên cơ sở thống nhất về nội dung và hình thức ký Bản ghi nhớ (MOU) về hợp tác giữa Tổng cục Thuế Việt Nam và Tổng cục Thuế LB Nga, bên lề chuyến thăm cấp Nhà nước đến Việt Nam của Tổng thống LB Nga Vladimir Putin (từ ngày 19-20/6/2024), ngày 20/6/2024 tại Hà Nội, Tổng cục trưởng Tổng cục Thuế Việt Nam Mai Xuân Thành và Tổng cục trưởng Tổng cục Thuế LB Nga Daniil Egorov đã ký MOU về hợp tác giữa hai Cơ quan thuế...

Xu hướng chuyển dịch năng lượng trên thế giới - vừa là thách thức, vừa là cơ hội cho Việt Nam

Xu hướng chuyển dịch năng lượng trên thế giới - vừa là thách thức, vừa là cơ hội cho Việt Nam

(PLVN) - Chuyên gia cho rằng áp lực từ các quy định nghiêm ngặt về môi trường của các nước phát triển đang thúc giục Việt Nam tham gia nhanh và mạnh mẽ hơn vào chuyển dịch năng lượng hướng tới xanh hoá nền kinh tế. Điều này vừa là thách thức, vừa là cơ hội để nước ta đẩy mạnh chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo hướng bền vững.

Chuyển đổi số và ứng dụng công nghệ trong giải quyết tranh chấp: Con đường tương lai

(Nguồn: Internet)
(PLVN) - Chuyển đổi số không chỉ là một xu thế về công nghệ trên toàn cầu mà còn có sự tác động lớn và ngày càng càng trở thành xu hướng tất yếu đối với các lĩnh vực Kinh tế - Chính trị - Xã hội của các nước trên thế giới. Trong lĩnh vực giải quyết tranh chấp, việc đưa vào sử dụng các hệ thống công nghệ thông tin, tiến bộ khoa học sẽ góp phần nâng cao hiệu quả hoạt động, tăng cường tính chuyên nghiệp, công khai, minh bạch của cơ quan giải quyết tranh chấp.

“Đa dạng nhà cung cấp và Mua sắm có trách nhiệm giới”: Tập trung giải pháp hỗ trợ doanh nghiệp do nữ làm chủ

“Đa dạng nhà cung cấp và Mua sắm có trách nhiệm giới”: Tập trung giải pháp hỗ trợ doanh nghiệp do nữ làm chủ
(PLVN) - Hội thảo Kết nối Kinh doanh với chủ đề “Đa dạng nhà cung cấp và Mua sắm có trách nhiệm giới” tập trung vào các giải pháp thiết thực để hỗ trợ cho các doanh nghiệp nhỏ và vừa do nữ làm chủ được tiếp cận với các công ty mua hàng lớn và tiềm năng thông qua Phiên đối thoại và Phiên kết nối kinh doanh.

Cơ chế mua bán điện trực tiếp sẽ có hiệu lực trong tháng 7?

Nhu cầu mua bán trực tiếp điện năng lượng tái tạo rất lớn. (Ảnh: PV).
(PLVN) - Tại cuộc họp rà soát lần cuối nghị định về cơ chế mua bán điện trực tiếp (DPPA), Thứ trưởng Bộ Công Thương Nguyễn Sinh Nhật Tân cho biết: Theo chỉ đạo của Chính phủ, Nghị định DPPA áp dụng theo hình thức rút gọn, có nghĩa là dự thảo Nghị định sẽ có hiệu lực ngay sau ngày ký ban hành. Dự kiến Nghị định DPPA sẽ có hiệu lực trong tháng 7”,

Tổng cục Thuế trả lời về việc cấm xuất cảnh với người nợ thuế

Người Việt Nam xuất cảnh để định cư ở nước ngoài chưa hoàn thành nghĩa vụ nộp thuế là một trong những đối tượng của biện pháp cấm xuất cảnh. (Ảnh minh họa)
(PLVN) - Thời gian qua, nhiều cá nhân khi kiểm tra eTax Mobile phát hiện số thuế còn nợ và lo lắng sẽ trở thành đối tượng bị hoãn xuất cảnh. Tại cuộc họp báo thường kỳ quý II/2024 của Bộ Tài chính, Phó Tổng cục trưởng Tổng cục Thuế - ông Đặng Ngọc Minh cho biết, quy định về tạm hoãn xuất cảnh khi nợ thuế đã có từ trước, trong Luật Quản lý thuế số 38 và Nghị định hướng dẫn Luật.

Tin vui cho vùng Đông Nam Bộ và Tây Nguyên

Ảnh minh họa.
(PLVN) - Dự kiến ngày 28/6 tới đây, Quốc hội biểu quyết thông qua Nghị quyết về chủ trương đầu tư dự án xây dựng đường cao tốc Bắc - Nam phía Tây đoạn Gia Nghĩa (Đắk Nông) - Chơn Thành (Bình Phước).

Xuất khẩu gạo thu về 2,56 tỷ USD trong 5 tháng đầu năm

Xuất khẩu gạo sang Indonesia đạt 677 nghìn tấn, tăng 83,4% trong 5 tháng đầu năm. (Ảnh minh họa)
(PLVN) - Theo số liệu thống kê của Tổng cục Hải quan vừa công bố, trong 5 tháng đầu năm xuất khẩu gạo của Việt Nam đạt gần 4,03 triệu tấn, thu về 2,56 tỷ USD. Trong đó, Philippines và Indonesia là 2 khách hàng lớn nhất của gạo Việt Nam ở thị trường Đông Nam Á.

Nhiều diễn biến bất ngờ trên thị trường vàng

Tình trạng xếp hàng mua vàng sẽ giảm khi các ngân hàng triển khai đăng ký mua trực tuyến. (Ảnh: PV)
(PLVN) - Thị trường vàng có một tuần biến động khá lớn, khi lần đầu tiên, kể từ ngày Ngân hàng Nhà nước bán ra cho ngân hàng thương mại nhà nước, vàng miếng SJC đã xuất hiện nhiều mức giá khác nhau trên thị trường. Thậm chí có cửa hàng vàng thông báo mức bán ra ngày 16/6 lên đến 82 triệu đồng/lượng, trong khi giá phổ biến vẫn là 76,98 triệu đồng/lượng.

Đề xuất lập Khu thương mại tự do (FTZ) tại Đà Nẵng : Kỳ vọng động lực phát triển mới cho đô thị trung tâm miền Trung

Một góc TP Đà Nẵng. Ảnh trong bài: Vũ Vân Anh)
(PLVN) - Thí điểm thành lập Khu thương mại tự do (FTZ) tại Đà Nẵng là một nội dung quan trọng trong dự thảo Nghị quyết sửa đổi, bổ sung Nghị quyết 119/2020/QH14 về thí điểm tổ chức mô hình chính quyền đô thị và một số cơ chế, chính sách đặc thù phát triển TP Đà Nẵng; đã được Chính phủ trình lên Quốc hội tại Tờ trình 188/TTr-CP ngày 26/4/2024.

Nỗi trăn trở với dự án nhiều lần thất hứa

Ảnh minh họa.
(PLVN) - Tại Hội nghị lần thứ 31 của Ban Chấp hành Đảng bộ TP HCM bàn về phát triển kinh tế - xã hội và một số vấn đề khác tổ chức mới đây, một lần nữa Bí thư Thành ủy TP HCM Nguyễn Văn Nên đặc biệt lưu ý đến đề án phát triển hệ thống đường sắt đô thị TP.