Những đứa trẻ 'giữ lửa' làng nón Hà Nội

(PLO) - Ngay từ khi còn nhỏ, những đứa trẻ làng Chuông (Thanh Oai, Hà Nội) đã được tự tay tham gia vào những bước đơn giản nhất, phụ các chị, các mẹ, các bà làm nên chiếc nón “chính hiệu” làng Chuông, góp phần gìn giữ hình ảnh cho một làng nghề truyền thống của Việt Nam.
Cô bé 10 tuổi say mê với nghề làm nón truyền thống của làng (trái) và Cụ bà Lưu Thị Thu, 94 tuổi, vừa khâu nón vừa vui vẻ kể chuyện về nghề. Cô bé 10 tuổi say mê với nghề làm nón truyền thống của làng (trái) và Cụ bà Lưu Thị Thu, 94 tuổi, vừa khâu nón vừa vui vẻ kể chuyện về nghề.

“Thắp lửa” trong lòng những đứa trẻ

Nếu đã một lần đặt chân tới làng Chuông, có lẽ sẽ khó ai quên được hình ảnh của một cuộc sống sinh hoạt làng nghề, với cảnh những gia đình san sát nhau cùng phơi lá lụi,có những lưỡi cày nung nóng đang là lá. Mọi người trẻ có già có, ngồi thành những nhóm từ 5-6 người khâu nón, vừa làm vừa hỏi han tám chuyện rôm rả.Hay cảnh những chiếc xe đạp nối đuôi nhau chở đầy nón lá đi giao hàng.

`“Em làm nhiều nhưng vẫn không được đẹp, em còn vụng nên bị kim đâm suốt, đau tay lắm ạ.”. Em Trần Trang (13 tuổi) vô tư chia sẻ khi tôi nán lại nhà em xem làm nón. Bàn tay Trang chi chít các vết kim đâm còn lưu lại, có vết còn mới nguyên.Trang cho biết bình thường ngoài giờ đi học, em ở nhà phụ mẹ làm công đoạn nức nón và luồn nhôi. Trang bày tỏ rõ sự cố gắng, cô bé nói sẽ phải tập trung quan sát hơn, học từ mẹ nhiều hơn. “Em hi vọng sẽ có thể phụ mẹ làm nón bán kiếm tiền. Hơn nữa làng em ai cũng biết làm mà, em cũng phải trở thành một người làm nón đẹp và giỏi của làng Chuông”.

Mẹ của Trang kể, ngay từ bé, Trang đã thường được nghe kể về truyền thống làng nghề từ mẹ, bà ngoại và mọi người trong làng. Tám tuổi chị đã dạy con làm nón, dạy từng bước và cho con tập làm dần. Tuy nhiên chị cho biết sẽ không bắt Trang phải theo hẳn nghề nón. Chị vẫn định hướng cho con đi học và học theo nghề mà nó muốn. Còn làm nón rảnh rỗi thì làm thôi, làm để biết nghề, để giữ nghề và để còn truyền lại cho những thế hệ sau

Một đứa trẻ khác mới 10 tuổi nhưng đôi tay thoăn thoắt, khéo léo đang ngồi khâu từng sợi chỉ bên cạnh chị gái. Nhìn thấy sự hứng thú say mê từ trong ánh mắt ấy, tôi hỏi em có thích làm nón không? Cô bé gật đầu, cười tươi trả lời: “Con đòi chị dạy cho đấy cô ạ. Sau này con nhất định sẽ làm nón đẹp như chị cho cô xem.”

Trẻ con làng Chuông lớn lên trong những ngôi nhà dải đầy nguyên liệu làm nón. Ngày ngày đi học trên con đường mà nhìn bên nào cũng thấy những cụ ông, cụ bà ngồi rẽ lá, là lá, ngồi đan, ngồi thêu… và có lẽ vì vậy mà những đứa nhỏ sinh ra trên mảnh đất này đã gắn bó với nghề từ bao giờ không hay. Và rồi khi lớn lên, trưởng thành cho đến lúc về già, nghề nón vẫn đi theo và gắn bó với cuộc sống của mỗi con người nơi đây như những ngày đầu tiên.

Những ước mơ

Làng Chuông đã khẳng định được thương hiệu nón từ bao đời nay với sản phẩm nón độc quyền, bền, đẹp. Thế nhưng trước “cơn bão” cạnh tranh của những sản phẩm hiện đại, nón Chuông cũng như bao làng nghề truyền thống khác gặp phải những thách thức trong việc gìn giữ, phát triển làng nghề, lưu giữ một nét văn hóa truyền thống Việt Nam. Để làm ra một chiếc nón lá làng Chuông “chính hiệu”, người nghệ nhân bình thường sẽ phải bỏ ra nửa ngày, thậm chí là cả một ngày trời, với nhiều công đoạn, đòi hỏi sự tỉ mỉ, khéo léo, cùng bí quyết riêng của dân lành nghề trong làng. Thế nhưng thu nhập so với công sức bỏ ra quả thực còn rất thấp.

Trò chuyện với một nghệ nhân có tuổi trong làng, được biết, khoảng hai mươi năm đổ về trước, nón lá làng làm ra bán rất chạy. Những chiếc nón xịn dù bán giá cao vẫn hết hàng. Người tới mua buôn, mua lẻ cứ nườm nượp. Nhưng những năm gần đây, lượng tiêu thụ nón của làng có lẽ chỉ bằng hai phần ba ngày trước.

Tại làng Chuông, một người nghệ nhân làm nhanh nhất cũng chỉ được 2 chiếc nón một ngày. Mỗi chiếc nón xịn được làm từ những nguyên liệu tốt, tỉ mỉ và khéo léo có thể bán với giá hơn 100.000 đồng. Ngoài ra nón giá 70.000 đồng cũng có, 30.000-40.000 đồng cũng có nhưng không phải nón “chuẩn làng Chuông”.  Thêm nữa, với 50.000 đồng, khó có thể mua được một chiếc nón lá chính hiệu, tốt, bền, đẹp. Nhưng số tiền đó có thể mua được chiếc mũ vải hay những chiếc ô, dùng tiện và gọn hơn. Có lẽ, công cuộc công nghiệp hóa không chỉ khiến bóng dáng làng nghề của làng Chuông phải tạm nép sau bê tông cốt thép, mà còn chứng minh rằng thời “hoàng kim” của nón lá có lẽ đã qua, nhường chỗ cho những sản phẩm hiện đại ngày nay.

Thu nhập thấp nên những người trẻ làng Chuông lớn lên với mong muốn thoát ly và đa số đã lên các thành phố lớn đi làm các ngành nghề khác. Nhưng vẫn còn đó những đứa trẻ đang ngày đêm nuôi dưỡng ước mơ và cố gắng “cũng phải trở thành một người làm nón đẹp và giỏi của làng Chuông”. Thế nên có thể nói mỗi chiếc nón là nơi lưu giữ niềm đam mê của nhiều thế hệ làng Chuông dày công gìn giữ. Dù cuộc sống có đổi thay thế nào, dù trong đời sống người thành phố hình ảnh chiếc nón lá chỉ còn trong kí ức, thì ở một nơi nào đó như làng Chuông, chiếc nón lá vẫn gần gũi như một chốn tìm về hình ảnh truyền thống của dân tộc Việt Nam.

Hồng Hạnh
Cùng chuyên mục

Đọc thêm

Cần Thơ: Sắp xử lại vụ sử dụng ma túy trong tiệc sinh nhật

Một số bị cáo trong vụ án kêu oan, cho rằng không phạm tội “Tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy”.
(PLVN) -  Khi được mời sử dụng ma túy trong tiệc sinh nhật, các đối tượng đã tiếp nhận đồng ý cùng sử dụng ma túy… Hành vi chấp nhận lời mời, cùng sử dụng ma túy đó có thể đồng phạm với chủ nhà về tội Tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy hay không?

Phương án “chôn” đường ống của Nhà máy nước Phú Mỹ Tân (Nam Định): Hai bên chưa “thông”, vì sao huyện vẫn quyết cưỡng chế?

Nhà máy nước sạch Phú Mỹ Tân.
(PLVN) -  Mặc dù phương án di dời đường ống dẫn nước của Nhà máy nước sạch Phú Mỹ Tân chưa nhận được sự đồng thuận từ phía Công ty TNHH Mai Thanh; nhưng mới đây UBND huyện Nghĩa Hưng vẫn tổ chức cưỡng chế di dời công trình này để lấy mặt bằng thi công Dự án xây dựng công trình kênh nối Đáy - Ninh Cơ.

Lấy đất đã giao Cty này để giao Cty khác: Thanh tra Chính phủ đã kết luận, tỉnh Sơn La vẫn chưa xử lý dứt điểm

Đơn của ông Nguyễn Văn Hùng gửi Báo PLVN.
(PLVN) -  Ông Nguyễn Văn Hùng, GĐ Cty CP Giang Sơn (ngụ tổ 11, phường Quyết Tâm, TP Sơn La, tỉnh Sơn La) phản ánh về việc UBND tỉnh Sơn La ra quyết định thu hồi đất của Cty Giang Sơn giao cho Cty CP May DNN thuê để xây dựng nhà máy may không đúng quy định. Sự việc đã được Thanh tra Chính phủ kết luận là có vi phạm nhưng suốt thời gian dài, khiếu nại của ông vẫn chưa được giải quyết dứt điểm.

Hơn 20 năm kêu oan tội “Hiếp dâm”

Hơn 20 năm kêu oan tội “Hiếp dâm”
(PLVN) -  Ngồi tù 15 năm mới nhận được bản án, gửi hàng ngàn đơn kêu oan; sau khi chấp hành xong hình phạt 20 năm tù, ông Lê Văn Hiền tiếp tục kêu oan.

Tiếp vụ nhiều năm kêu oan thay con trai: Người cha gửi đơn kêu oan tới Ủy ban Tư pháp Quốc hội

Đơn của ông Liên gửi đến Ủy ban Tư pháp của Quốc hội.
(PLVN) -  Cho rằng con trai bị oan sai trong vụ án “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản” khi TAND tỉnh Quảng Ninh tuyên phạt 14 năm tù, ông Trần Ngọc Liên (73 tuổi, trú tại Tân Sỏi, huyện Tân Yên, tỉnh Bắc Giang) tiếp tục gửi đơn kêu oan tới Ủy ban Tư pháp của Quốc hội, Viện trưởng VKSND Tối cao, TAND Tối cao.

Dự án cao tốc Đồng Đăng - Trà Lĩnh: Giảm quy mô đầu tư, sao vẫn tăng thời gian thu phí?

Ảnh minh họa
(PLVN) -  Góp ý với báo cáo nghiên cứu tiền khả thi dự án đầu tư xây dựng tuyến cao tốc Đồng Đăng - Trà Lĩnh, một số bộ, ngành đề nghị UBND tỉnh Cao Bằng làm rõ vì sao dự án điểu chỉnh giảm quy mô đầu tư tới 71km, tăng 1.580 tỷ đồng phần vốn góp của Nhà nước; nhưng thời gian hoàn vốn thu phí vẫn đề xuất tăng thêm 7 năm?

Kon Tum: Hàng loạt sai phạm tại Cty Lâm nghiệp Ia H’Drai

Công ty TNHH MTV Lâm nghiệp Ia H’Dra.
(PLVN) - Theo KLTT mới ban hành của Thanh tra tỉnh Kon Tum, Cty TNHH MTV Lâm nghiệp Ia H’Dra tổ chức thực hiện bán đấu giá tài sản (cây cao su và cây điều gắn liền với đất không thu tiền sử dụng đất theo Luật Đất đai 2013) không đúng với phương án sử dụng đất đã được UBND tỉnh phê duyệt tại Quyết định 905/QĐ-UBND ngày 12/9/2017.

CDC Hòa Bình mua kit test của Công ty Việt Á: Đề nghị cơ quan điều tra làm rõ 8 gói thầu

Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh Hòa Bình.
(PLVN) -  Thanh tra tỉnh Hòa Bình cho biết đã bàn giao hồ sơ 08 gói thầu mua sắm sinh phẩm xét nghiệm trong năm 2020, 2021 do Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh Hòa Bình (CDC Hòa Bình) thực hiện với Công ty CP Công nghệ Việt Á và Công ty TNHH Thiết bị Y tế và Khoa học Tâm Việt cho Công an tỉnh này để điều tra theo ủy thác của Bộ Công an.

Bi kịch “nạn nhân trở thành tội phạm” ở Bình Phước và các quyết định cần xem lại

Bi kịch “nạn nhân trở thành tội phạm” ở Bình Phước và các quyết định cần xem lại
(PLVN) - Xuất phát từ việc mất trộm, hai vợ chồng ông Phạm Thanh Bình đã yêu cầu người thực hiện việc trộm cắp phải bồi thường thiệt hại mà không tố cáo hành vi trộm cắp đến cơ quan chức năng. Việc làm này đã khiến vợ chồng ông bị truy tố về tội “Cưỡng đoạt tài sản” và phải đi tù, trong khi người phải lĩnh án đáng lẽ là người thực hiện hành vi trộm cắp.

Dự án Khu nhà ở cao tầng Eden - Thuận An tạm ngừng thi công do chủ đầu tư không có tiền trả nợ nhà thầu

Dự án khu nhà ở cao tầng Eden- Thuận An tạm ngừng thi công do Chủ đầu tư không có tiền trả nợ. Ảnh: Mỵ Châu
(PLVN) -  Theo lãnh đạo đơn vị nhà thầu thi công là Công ty cổ phần Hà Gia An và Xí nghiệp xây dựng số 4 thuộc Công ty cổ phần Xây dựng số 5, đến nay 2 đơn vị này đã tạm ngừng thi công tại dự án Khu nhà ở cao tầng Eden - Thuận An do chủ đầu tư Công ty TNHH Kim Đại Dương  không thanh toán các khoản nợ cho 2 bên đơn vị này.

Hà Nội: Ai chịu trách nhiệm khi để chủ đầu tư vi phạm về quản lý sử dụng đất tại khu chung cư 170 Đê La Thành

Hà Nội: Ai chịu trách nhiệm khi để chủ đầu tư vi phạm về quản lý sử dụng đất tại khu chung cư 170 Đê La Thành
(PLVN) - Đai diện Sở TN&MT thành phố Hà Nội khẳng định, việc để Công ty Cổ phần đầu tư dầu khí Toàn Cầu vi phạm về công tác quản lý đô thị, sử dụng đất tại dự án đầu tư xây dựng nhà hỗn hợp và hạ tầng kỹ thuật trường học tại 170 Đê La Thành  là trách nhiệm của người đứng đầu UBND quận Đống Đa và Chủ tịch UBND phường Ô Chợ Dừa.

Kiểm tra mỏ đá không phép sau phản ánh của PLVN

Xe chở vật liệu từ một mỏ đá trái phép.
(PLVN) -  Sau khi PLVN có bài “Cận cảnh mỏ đá trái phép tại Sơn La” phản ánh hoạt động khai thác đá trái phép tại bản Bon, xã Mường Chiên và bản Le, xã Pá Ma Pha Khinh (huyện Quỳnh Nhai, tỉnh Sơn La); UBND huyện đã thành lập tổ kiểm tra vào cuộc xác minh sự việc.

Sơn La: Cựu Chủ tịch UBND huyện nhiều năm kêu oan

Ông Lường Văn Định.
(PLVN) -  Nhiều năm qua, ông Lường Văn Định, cựu Chủ tịch UBND huyện Quỳnh Nhai (tỉnh Sơn La) có đơn gửi các cơ quan chức năng cho rằng việc ông bị các cấp tòa án tuyên phạt 30 tháng tù về tội “Thiếu trách nhiệm gây hậu quả nghiêm trọng” là oan.

Tiền Giang: Hi hữu vụ gán nhà đất trả nợ rồi “phản tố” đòi lại

Sau khi cấn đất và nhà để trừ nợ, bà Liên ký hợp đồng thuê nhà đất với bà Chi.
(PLVN) - Cấn trừ nhà đất để trả nợ cho con trai và ngân hàng; sau đó ký hợp đồng thuê lại nhà để ở nhưng không trả tiền thuê, bị kiện đòi giao nhà thì “phản tố” đòi lại nhà. Vụ kiện hi hữu xảy ra tại huyện Chợ Gạo, Tiền Giang khiến bà Võ Thị Kim Chi (SN 1965, ngụ ấp Thuận Phong B, Tân Mỹ Chánh, Mỹ Tho, Tiền Giang) cho rằng phải khốn khổ suốt 3 năm qua.