Nghỉ hưu từ 1/1/2018 hưởng chế độ thế nào?

(PLO) - Luật Bảo hiểm xã hội (BHXH) năm 2014 (có hiệu lực thi hành từ ngày 01/01/2016) có một số quy định mới về chế độ hưu trí sẽ áp dụng thực hiện từ ngày 01/01/2018, đang là vấn đề được dư luận xã hội quan tâm. 
Ảnh minh họa Trần Việt. Ảnh minh họa Trần Việt.

Theo ông Điều Bá Được - Trưởng ban Thực hiện chính sách BHXH (BHXH Việt Nam), tỷ lệ hưởng lương hưu phụ thuộc vào các yếu tố: giới tính, độ tuổi khi nghỉ hưu, chức danh nghề hoặc công việc, nơi làm việc, thời gian đã đóng BHXH. Trong đó, thời gian đã đóng BHXH có vai trò quyết định đến tỷ lệ hưởng lương hưu đối với người nghỉ hưu.

Suy giảm khả năng lao động được nghỉ hưu sớm

Thông tin từ BHXH Việt Nam cho biết, về tuổi nghỉ hưu, các trường hợp không thay đổi điều kiện về tuổi đời bao gồm: người lao động (NLĐ) làm việc trong điều kiện lao động bình thường là 60 tuổi đối với lao động (LĐ) nam, 55 tuổi đối với LĐ nữ; NLĐ có đủ 15 năm làm nghề công việc nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm hoặc đặc biệt năng nhọc, độc hại, nguy hiểm hoặc làm việc ở nơi có phụ cấp khu vực hệ số 0,7 trở lên là từ đủ 55 tuổi đến đủ 60 đối với nam, từ đủ 50 tuổi đến đủ 55 tuổi đối với nữ; NLĐ có đủ 15 năm làm việc khai thác than trong hầm lò là từ đủ 50 tuổi đến đủ 55 tuổi; Người bị nhiễm HIV/AIDS do tai nạn rủi ro nghề nghiệp thì không kể tuổi; LĐ nữ khi nghỉ việc là người hoạt động chuyên trách hoặc không chuyên trách ở xã, phường, thị trấn có từ đủ 15 năm đến dưới 20 năm đóng BHXH thì được nghỉ hưu khi đủ 55 tuổi; Người làm việc trong điều kiện LĐ bình thường bị suy giảm khả năng LĐ từ 81% trở lên là nam đủ 50 tuổi và nữ đủ 45 tuổi; Người có đủ 15 năm làm việc đặc biệt năng nhọc, độc hại, nguy hiểm thì không kể tuổi.

Luật cũng quy định trường hợp thay đổi điều kiện về tuổi đời khi nghỉ hưu sớm do suy giảm khả năng LĐ từ 61% trở lên. Đây là quy định tiếp tục lộ trình điều chỉnh tuổi nghỉ hưu kể từ ngày 01/01/2016 đối với NLĐ bị suy giảm khả năng LĐ từ 61% trở lên. Do đó, NLĐ nghỉ hưu từ năm 2018 trở đi do suy giảm khả năng LĐ từ 61% trở lên phải đạt độ tuổi như sau: Nghỉ trong năm 2018, nam đủ 53 tuổi, nữ đủ 48 tuổi; Nghỉ trong năm 2019, nam đủ 54 tuổi, nữ đủ 49 tuổi; Nghỉ  từ năm 2020 trở đi, nam đủ 55 tuổi, nữ đủ 50 tuổi.

Về thời gian đóng BHXH, từ năm 2018 trở đi vẫn giữ nguyên điều kiện có đủ 20 năm đóng BHXH đối với tất cả các trường hợp. Riêng LĐ nữ khi nghỉ việc đã 55 tuổi là người hoạt động chuyên trách hoặc không chuyên trách ở xã, phường, thị trấn thì giữ nguyên điều kiện có từ đủ 15 năm đến dưới 20 năm đóng BHXH cũng được nghỉ hưu.

Từ năm 2018 trở đi không thay đổi cách tính mức bình quân tiền lương tháng đóng BHXH

Cách tính lương hưu có thay đổi gì?

Công thức tính lương hưu vẫn không đổi: Lương hưu = Tỷ lệ hưởng lương hưu x Mức bình quân tiền lương tháng đóng BHXH (hoặc thu nhập tháng đóng BHXH đối với BHXH tự nguyện).

Tuy nhiên, cách tính tỷ lệ hưởng lương hưu đối với người nghỉ hưu đúng tuổi có thay đổi. Cụ thể, từ 01/01/2018 trở đi, tỷ lệ hưởng lương hưu sẽ được tính là: LĐ nam được tính bằng 45% mức bình quân tiền lương tháng đóng BHXH khi có thời gian đóng BHXH đủ 16 năm và nghỉ hưu năm 2018, đủ 17 năm và nghỉ hưu năm 2019, đủ 18 năm và nghỉ hưu năm 2020, đủ 19 năm và nghỉ hưu năm 2021, đủ 20 năm và nghỉ hưu từ năm 2022 trở đi; LĐ nữ nghỉ hưu từ năm 2018 trở đi thì 15 năm đóng BHXH được tính bằng 45% mức bình quân tiền lương tháng đóng BHXH (trước năm 2018 LĐ nam chỉ cần có đủ 15 năm đóng BHXH đã được tính bằng 45%).

 Sau đó cứ thêm mỗi năm đóng BHXH, NLĐ (cả nam và nữ) được tính thêm 2%; mức tối đa bằng 75% (trước năm 2018, LĐ nữ cứ mỗi năm đóng BHXH tăng thêm sau khi đạt tỷ lệ 45% được tính thêm 3%)

Nội dung tính tỷ lệ hưởng lương hưu trước năm 2018 và từ năm 2018 trở đi thể hiện ở bảng sau: 

Ví dụ, LĐ nữ có 25 năm đóng BHXH nghỉ hưu trong năm 2017 thì tỷ lệ % hưởng lương hưu là 75% (15 năm đầu bằng 45% + 10 năm tiếp theo mỗi năm tính thêm 3% bằng 30%); nếu LĐ nữ này nghỉ hưu trong năm 2018 thì tỷ lệ % hưởng lương hưu là 65% (15 năm đầu bằng 45% + 10 năm tiếp theo mỗi năm tính thêm 2% bằng 20%). Như vậy, từ năm 2018 trở đi để được đạt tỷ lệ % hưởng lương hưu ở mức tối đa là 75% thì LĐ nữ phải có thời gian đóng BHXH là 30 năm.

LĐ nam có 30 năm đóng BHXH nghỉ hưu trong năm 2017 thì tỷ lệ % hưởng lương hưu là 75% (15 năm đầu bằng 45 % + 15 năm tiếp theo mỗi năm tính thêm 2% bằng 30%); nếu LĐ nam này nghỉ hưu trong năm 2018 thì tỷ lệ % hưởng lương hưu là 73% (16 năm đầu bằng 45% + 14 năm tiếp theo mỗi năm tính thêm 2% bằng 28%). Như vậy, khi kết thúc lộ trình từ năm 2022 trở đi, để đạt được tỷ lệ % hưởng lương hưu ở mức tối đa là 75% thì LĐ nam phải có thời gian đóng BHXH là 35 năm. 

Đối với người nghỉ hưu trước tuổi (khoản 3 Điều 56), từ năm 2018 không thay đổi cách tính trừ tỷ lệ do nghỉ hưu trước tuổi. Cụ thể, sau khi tính tỷ lệ như trên, cứ mỗi năm nghỉ hưu trước tuổi quy định thì giảm 2% (cả nam và nữ); trường hợp tuổi nghỉ hưu có thời gian lẻ đến đủ 6 tháng thì mức giảm là 1%, từ trên 6 tháng thì không giảm tỷ lệ %.

Đóng BHXH trên cơ sở tổng thu nhập

Như vậy có thể thấy, kể từ ngày 01/01/2018 trở đi, cách tính tỷ lệ % hưởng lương hưu có thay đổi so với nghỉ hưu trước năm 2018. Tuy nhiên, việc điều chỉnh này chỉ tác động trực tiếp đến một số nhóm đối tượng chứ không phải tất cả các đối tượng hưởng lương hưu từ năm 2018 trở đi đều bị giảm lương hưu. Trường hợp đủ điều kiện về tuổi đời mà chưa đủ số năm đóng BHXH để đạt tỷ lệ 75% thì khi nghỉ hưu từ năm 2018 trở đi đa số LĐ nữ bị giảm tỷ lệ lương hưu so với hiện hành.

Trường hợp nghỉ hưu mà chưa đủ tuổi đời theo quy định thì còn phải giảm trừ tỷ lệ % do nghỉ hưu trước tuổi (mỗi năm nghỉ hưu trước tuổi trừ 2%). Điều đó có nghĩa là, nếu NLĐ nghỉ hưu sớm trước tuổi càng nhiều, thì tỷ lệ giảm trừ càng nhiều. Trong khi đó, nếu tiếp tục đóng BHXH thêm 01 năm thì tỷ lệ lương hưu cũng tăng tương ứng 2%. 

Do đó, có thể khẳng định rằng, tỷ lệ hưởng lương hưu sẽ thấp khi nghỉ hưu sớm và càng thấp hơn nếu thời gian đóng BHXH không nhiều.

Ngoài ra, Luật BHXH 2014 còn quy định: Từ ngày 01/01/2018 trở đi, tiền lương tháng đóng BHXH bắt buộc là mức lương, phụ cấp lương và các khoản bổ sung khác theo quy định của pháp luật LĐ để bảo đảm lương hưu được cải thiện hơn, bù cho việc giảm sút tỷ lệ hưởng lương hưu khi phải tham gia BHXH thêm 5 năm cho cả nam và nữ để đạt tỷ lệ hưởng tối đa là 75%. Do đó, khi mức đóng BHXH được điều chỉnh trên cơ sở tổng thu nhập của NLĐ càng cao thì lương hưu sẽ cao hơn so với trước 2018.

Thủy Anh
Cùng chuyên mục

Đọc thêm

Dự án cao tốc Khánh Hòa - Buôn Ma Thuột: Bộ GTVT xin cơ chế đặc thù chuyển đổi mục đích sử dụng rừng

Ảnh minh họa
(PLVN) -  Dự án cao tốc Khánh Hòa - Buôn Ma Thuột giai đoạn 1 chiếm dụng khoảng hàng trăm ha đất rừng sản xuất và đất rừng phòng hộ. Để thực hiện việc chuyển mục đích đất rừng này, Bộ Giao thông Vận tải kiến nghị cho hoàn chỉnh hồ sơ chuyển mục đích sử dụng rừng sau khi Quốc hội phê duyệt chủ trương đầu tư dự án. Trước đề nghị này, các cơ quan liên quan có ý kiến như thế nào?

Đề xuất sàn thương mại điện tử kê khai nộp thuế thay người bán: Chưa rõ ràng về căn cứ pháp lý

Ảnh minh họa
(PLVN) -  Góp ý Dự thảo Nghị định về thuế, hóa đơn và chứng từ, Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) cho rằng, việc dự thảo đề xuất quy định các sàn thương mại điện tử (TMĐT) có chức năng đặt hàng trực tuyến có nghĩa vụ kê khai, nộp thuế thay cho người bán trên sàn là chưa rõ ràng về căn cứ pháp lý và có nhiều điểm cần xem xét lại.

Chiến lược trụ đỡ

Chiến lược trụ đỡ
(PLVN) - Không còn ai nghi ngờ rằng, tác động của khủng hoảng "kép" từ đại dịch COVID-19 trong hơn 2 năm qua và căng thẳng địa chính trị đang gây ra những tác động cộng hưởng chưa từng có lên nguồn cung, giá cả và chuỗi cung ứng lương thực toàn cầu.

Đi tìm sự công bằng

Ảnh minh họa
(PLVN) -  “Liệu có những vụ Việt Á trong lựa chọn sách giáo không?” – cách đặt vấn đề một cách quyết liệt như vậy của một nữ đại biểu trên diễn đàn Quốc hội cho thấy mức độ nghiêm trọng và sự bức xúc của cử tri thể hiện trong lĩnh vực sách giáo khoa nói riêng và tình trạng giáo dục nói chung.

Chính sách & thực tế

Ảnh minh họa.
(PLVN) - Kinh phí dự kiến dành riêng cho chính sách hỗ trợ đào tạo duy trì việc làm cho lao động là 4.500 tỷ đồng; thế nhưng sau 10 tháng triển khai, mới giải ngân được… 17,1 tỷ đồng. Nghĩa là chủ trương có, chính sách có, quy định có, tiền có; nhưng người lao động vẫn chưa được hưởng.

Đầu tư công, nguyên nhân “giời ơi”

Đầu tư công, nguyên nhân “giời ơi”
(PLVN) - Câu chuyện “vừa chạy vừa xếp hàng”, khởi công trước, hoàn thiện thủ tục sau xem ra vẫn là căn bệnh “nan y”. Động thổ khởi công xong, lên báo đài xong là hết “động tĩnh”, hoặc chờ thi công hơi bị… “mỏi”.

Dạng tội phạm mới cần xử nghiêm

Dạng tội phạm mới cần xử nghiêm
(PLVN) - Hơn 400 cây thông giữa lòng TP Đà Lạt bị cưa hạ, lãnh đạo tỉnh Lâm Đồng đánh giá đây là vụ phá rừng “rất lạ” bởi khu vực này đường đi khó khăn, không có nguồn nước; phá rừng nhưng không thể đưa gỗ ra ngoài, không thể chiếm đất.

Chính sách mới nổi bật có hiệu lực cuối tháng 5/2022

Công an xã, phường, thị trấn được cấp biển số xe mô tô, xe gắn máy là một trong những chính sách mới nổi bật có hiệu cuối tháng 5/2022 (Ảnh minh họa)
(PLVN) - Công an cấp xã được cấp đăng ký xe mô tô, gắn máy; tăng mức trợ cấp hằng tháng với cán bộ Công an đã thôi việc, xuất ngũ; bổ sung quy định về lập dự phòng tổn thất các khoản đầu tư….là một số chính sách mới nổi bật bắt đầu có hiệu lực từ cuối tháng 05/2022 (từ ngày 21 - 31/5/2022).

Người có chức vụ ở Bộ Tài chính sẽ không được thành lập điều hành doanh nghiệp tư nhân?

Trụ sở Bộ Tài chính
(PLVN) - Bộ Tài chính đang lấy ý kiến góp ý đối với dự thảo Thông tư quy định danh mục các lĩnh vực và thời hạn mà người có chức vụ, quyền hạn không được thành lập, giữ chức danh, chức vụ quản lý, điều hành doanh nghiệp tư nhân, công ty trách nhiệm hữu hạn, công ty cổ phần, công ty hợp danh, hợp tác xã thuộc lĩnh vực trước đây mình có trách nhiệm quản lý sau khi thôi chức vụ trong lĩnh vực thuộc phạm vi quản lý của Bộ Tài chính.

Ký kết Kế hoạch hành động trong lĩnh vực bảo hiểm y tế

Ký kết Kế hoạch hành động trong lĩnh vực bảo hiểm y tế
(PLVN) -  Tham gia tháp tùng Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính thăm, làm việc tại Hoa Kỳ, Giám đốc Bảo hiểm xã hội Việt Nam Nguyễn Thế Mạnh đã có buổi làm việc với Hội đồng Kinh doanh Hoa Kỳ - ASEAN (USABC) và ký kết Kế hoạch hành động triển khai Bản ghi nhớ hợp tác trong lĩnh vực thực hiện bảo hiểm y tế.

Nông thôn mới nâng cao

Ảnh minh họa.
(PLVN) - Thay mặt Thủ tướng, Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Bình Minh vừa ký Quyết định số 587/QĐ-TTg ban hành Kế hoạch tổ chức thực hiện Phong trào thi đua “Cả nước chung sức xây dựng nông thôn mới” giai đoạn 2021 – 2025.

“Giới hạn” của di chúc theo quy định pháp luật

Ảnh minh họa
(PLVN) -  Di chúc được hiểu là sự thể hiện ý chí của cá nhân nhằm chuyển tài sản của mình cho người khác sau khi chết. Một người có quyền lập di chúc để lại tài sản của mình sau khi chết cho người khác. Tuy nhiên, pháp luật cũng có những hạn chế trong một số trường hợp cụ thể.