Ngành ôtô Việt Nam: Tự sản xuất hay "đóng cửa" đi buôn?

(PLO) - Chiến lược phát triển công nghiệp ôtô vừa được phê duyệt, chưa có đủ thời gian để chứng minh hiệu quả thì Việt Nam lại đứng trước áp lực giảm thuế nhập khẩu về 0% trong vòng 3 năm tới.
Thuế suất nhập khẩu sẽ bằng 0% đang khiến các nhà sản xuất cân nhắc nhập khẩu xe nguyên chiếc thay vì lắp ráp trong nước. Ảnh: TN Thuế suất nhập khẩu sẽ bằng 0% đang khiến các nhà sản xuất cân nhắc nhập khẩu xe nguyên chiếc thay vì lắp ráp trong nước. Ảnh: TN
Theo Chiến lược phát triển ngành công nghiệp ôtô Việt Nam được Thủ tướng ký phê duyệt tháng 7/2014, Việt Nam đặt mục tiêu đến năm 2025 sẽ sản xuất 466.400 xe trong nước, gấp hơn 3,5 lần năng suất đạt được năm 2014 và sẽ đạt ngưỡng 1,5 triệu chiếc sau 20 năm tới. Kế hoạch này đang gặp thách thức lớn khi các Hiệp định Thương mại hàng hóa ASEAN (ATIGA) cho phép xe nhập khẩu từ các nước trong khu vực được hưởng thuế 0% khi vào Việt Nam năm 2018. Sau 20 năm được bảo hộ, ngành ôtô chỉ còn khoảng 3 năm chuẩn bị để đương đầu với các nhà sản xuất xe lớn trong khu vực.
Gần đây Tổng giám đốc Toyota Việt Nam - Yoshihisa Maruta lần đầu tiên thể hiện sự sốt ruột giữa hai phương án chuyển sang nhập khẩu hoàn toàn hay tiếp tục lắp ráp. Theo vị này, việc nhập xe nguyên chiếc về bán sẽ rẻ hơn nhập linh kiện về lắp ráp, khi nhiều dòng thuế nhập khẩu trong ASEAN giảm xuống 0% vào năm 2018. "Chỉ có 3 năm nữa trong khi với ngành ôtô thì để ra một mẫu xe mới cần đúng khoảng thời gian như vậy", ông Maruta phát biểu trước báo giới.
Đây không phải lần đầu tiên liên doanh Nhật Bản phân vân về phương án hoạt động tại Việt Nam, song đây là lần biểu hiện rõ rệt nhất cho thấy những lo lắng khi cơ quan quản lý chưa có chính sách thực sự cụ thể khi thời điểm giảm thuế đang tới gần. Trong khi đó, quy mô sản xuất nhỏ đang khiến giá thành sản xuất ôtô ở Việt Nam cao hơn so với quốc gia láng giếng, như với Thái Lan là hơn 20%.
Trước đó, Vina Star Motors (Vinastar) - nhà phân phối của Mitsubishi Motors cũng cho hay có thể điều chỉnh chiến lược kinh doanh để phù hợp với lộ trình giảm thuế vào năm 2018, cân nhắc hai hướng gia tăng sản xuất hay nhập khẩu.
Dự báo được lộ trình giảm thuế, nhiều hãng xe cũng đang tăng cường nhập khẩu từ các quốc gia có chi phí thấp hơn. Báo cáo của Tổng cục Hải quan cho thấy quý I/2015, ước tính có 23.000 chiếc được đưa vào trong nước, tổng trị giá 537 triệu USD, tăng 216% về số lượng và 255% về giá trị so với cùng kỳ năm ngoái.
“Từ năm nay, việc thực hiện các cam kết trong ASEAN sẽ đầy đủ hơn khiến nhập khẩu ôtô ngày càng dễ. Các doanh nghiệp sẽ tăng nhập khẩu xe từ nước khác, như gần đây lượng xe từ Ấn Độ có chi phí thấp hơn đang tăng lên”, ông Nguyễn Huy Hoàng, Phó trưởng Ban Thông tin doanh nghiệp và thị trường, Trung tâm Thông tin và Dự báo Kinh tế xã hội Quốc gia nhận định. Ngoài ATIGA, Hiệp định đối tác kinh tế toàn diện khu vực (RCEP) giữa ASEAN với 6 nước (Nhật Bản, Hàn Quốc, Trung Quốc, Ấn Độ, Australia, New Zealand) cũng dự báo sẽ hoàn tất trong năm 2015.
Báo cáo của Dezan Shira & Associate cũng cảnh báo Việt Nam cần có một chính sách cụ thể cho các doanh nghiệp ngoại, nếu không các nhà sản xuất xe sẽ buộc phải đưa ra quyết định nhập khẩu ôtô vào Việt Nam chứ không còn sản xuất ở trong nước, hoặc bắt đầu tìm đến các quốc gia khác hoạt động.
Mặt khác, nhiều doanh nghiệp ngoại còn tính tới việc mở rộng hoạt động tại Việt Nam nhằm đón đầu cơ hội khi các hàng rào thuế quan được xóa bỏ. Công ty Chairatchakarn (Thái Lan) đã mua 2,2 triệu cổ phiếu của Công ty ôtô Trường Long và trở thành cổ đông lớn với tỷ lệ sở hữu 27,5%. Chairatchakarn là doanh nghiệp kinh doanh ôtô hàng đầu tại Thái Lan với các thương hiệu phân phối là Toyota, Hino.
"Khi thuế suất nhập khẩu trong khu vực bằng 0, không loại trừ các nhà đầu tư ôtô sẽ dịch chuyển sang Việt Nam bởi nhu cầu thị trường vẫn lớn và vị trí địa lý thuận lợi, có thể là trung tâm của khu vực", ông Nguyễn Văn Toàn - Phó chủ tịch Hiệp hội Doanh đầu tư nước ngoài (VAFIE) trao đổi với VnExpress.
Tiến sĩ Nguyễn Mại - Chủ tịch VAFIE nhận định nếu các nhà sản xuất chuyển sang nhập khẩu xe về bán ở thị trường trong nước thì đây sẽ là nốt giáng cho chiến lược phát triển ôtô Việt Nam. "Đã có chiến lược từ năm 1991 và điều chỉnh nhiều lần, mỗi lần đưa ra không biết bao nhiêu chính sách mới nhưng bây giờ khi thuế bằng 0% thì không dại gì người ta nhập khẩu linh kiện để lắp ráp ôtô tại Việt Nam. Chiến lược phát triển của ngành đã không lường được các diễn biến khi hội nhập", ông Mại chia sẻ.
Trong bối cảnh ngành ôtô cạnh tranh khốc liệt và các đơn vị liên doanh còn ngập ngừng, sản xuất trong nước càng gặp khó khăn hơn khi doanh nghiệp than chưa được quan tâm đúng mức. Ông Bùi Ngọc Huyên - Chủ tịch Hội đồng quản trị Công ty Cổ phần ôtô Xuân Kiên (Vinaxuki) bày tỏ nhiều Bộ, ngành, chuyên gia không tin công nghiệp ôtô của Việt Nam có thể thành công nên chưa ủng hộ, chưa có chính sách đúng để hỗ trợ doanh nghiệp.
"Tiềm năng của Việt Nam không yếu so với các nước trong khu vực. Tài nguyên và nguồn lao động hơn hẳn Nhật Bản và Hàn Quốc. Chính phủ nên có những chính sách giống như Ấn Độ và một số nước ASEAN. Họ hỗ trợ, bảo vệ cho doanh nghiệp sản xuất dòng xe dành cho những người thu nhập thấp", ông Huyên cho biết.
Việt Nam hiện có 20 công ty và 40 thương hiệu trong ngành, song công nghiệp ôtô vẫn chưa thực sự tăng trưởng như mong đợi. Năm 2014, sản lượng toàn ngành đạt khoảng 128.000 xe, năng lực sản xuất toàn ngành sử dụng thực tế chỉ đạt 30% trên tổng công suất 500.000 xe.
Theo ông Nguyễn Mại, thị trường xe hơi vẫn còn rất nhiều đất để phát triển bởi Việt Nam có 90 triệu người, dự kiến đến năm 2020 có khoảng 15% dân số thuộc tầng lớp trung lưu, tức thu nhập 10.000 USD một người, tương đương 15 triệu người có thể mua ôtô. "Chúng ta ở trong khu vực ASEAN, khu vực có 600 triệu dân, ôtô luân chuyển tốt, nếu làm tốt thì ít nhất chúng ta có ngành công nghiệp ôtô tương đương Thái Lan", vị này khẳng định.
Song, điều kiện cần thiết để chi phí ôtô trong nước hấp dẫn hơn là công nghiệp phụ trợ phải được phát triển để nâng cao tỷ lệ nội địa hóa. Khi đó, các hãng xe trong nước hoàn toàn có thể ung dung lắp ráp các thương hiệu xe lớn với chi phí thấp hơn và cạnh tranh với các dòng xe ngoại nhập.
"Nên có thêm nhiều chính sách hỗ trợ đối với ngành công nghiệp phụ trợ. Chính phủ đã trình danh mục những ngành công nghiệp phụ trợ được hưởng thuế suất ưu đãi, công nghệ càng tiên tiến thì càng được nhiều ưu đãi. Nếu danh mục được chấp thuận thì rất nhiều linh kiện, thiết bị sẽ được hưởng ưu đãi lớn", ông Đinh Trịnh Hải - Phó chủ tịch Ủy ban Tài chính - Ngân sách của Quốc hội cho hay.
Cùng với đó, lãnh đạo Vinaxuki cho rằng ngành sản xuất xe trong nước phải có những ưu đãi riêng. "Nếu tiếp tục theo đuổi chính sách như lâu nay thì không làm được, có thể chiến lược sẽ phá sản. Doanh nghiệp nước ngoài họ vay vốn 1-2% mà chúng tôi phải vay vốn với lãi suất cao hơn thì thua là điều đương nhiên. Đây cũng chính là lý do khiến không chỉ ngành ô tô mà những doanh nghiệp lĩnh vực khác cũng khó cạnh tranh với doanh nghiệp ngoại", vị này nhấn mạnh./.
Theo Phương Linh
Cùng chuyên mục

Đọc thêm

HNX bắt đầu công bố dữ liệu tự doanh chứng khoán

HNX bắt đầu công bố dữ liệu tự doanh chứng khoán
(PLVN) -Thực hiện công văn số 2828/UBCK-VP ngày 16/5/2022 của Ủy ban Chứng khoán Nhà nước (UBCKNN) về việc công bố thông tin đối với giao dịch tự doanh, Sở Giao dịch chứng khoán Hà Nội (HNX) đã thực hiện công bố thông tin dữ liệu giao dịch tự doanh trên trang thông tin điện tử của Sở này, bắt đầu từ ngày 20/5/2022.

Về miền Tây xem kênh Chợ Gạo được 'rót' thêm ngàn tỷ

Kênh Chợ Gạo giai đoạn II do PMU Đường thủy (Bộ GTVT) làm đại diện chủ đầu tư, dự kiến sẽ hoàn thành vào năm 2023
(PLVN) - Dự án kênh Chợ Gạo (Tiền Giang) đã được đầu tư giai đoạn I (phía Bắc của kênh), nay tiếp tục được Bộ GTVT đầu tư nâng cấp giai đoạn II, trị giá hơn 1.300 tỷ đồng. Đây là tuyến giao thông thủy huyết mạch nối liền vựa lúa, vựa thủy sản… ở Đồng bằng sông Cửu Long với trung tâm kinh tế TP.HCM và ngược lại.

Nhiều nước ngừng xuất nông sản, Việt Nam ảnh hưởng thế nào?

Việc nhiều nước cấm xuất khẩu lúa mì sẽ ảnh hưởng đến ngành chế biến thực phẩm, thức ăn chăn nuôi của Việt Nam.
(PLVN) - Nhiều dự báo cho thấy, thị trường toàn thế giới đang đối mặt với cuộc khủng hoảng về giá do nhiều mặt hàng thiết yếu, nông sản là nguyên liệu sản xuất đã bị nhiều quốc gia cấm xuất khẩu. Thị trường Việt Nam bị tác động ra sao sau các lệnh cấm này?

Quy hoạch điện VIII: Đã 'chốt' nhưng vẫn còn... chỉnh

Chính phủ yêu cầu Bộ Công Thương làm rõ tính khả thi, hiệu quả trong phát triển hệ thống lưu trữ năng lượng đối với điện mặt trời tới năm 2030
(PLVN) - Mặc dù Hội đồng thẩm định đã quyết định "chốt" Quy hoạch điện VIII tại cuộc họp thẩm định trước kỳ nghỉ lễ 30/4/2022, nhưng mới đây Văn phòng Chính phủ tiếp tục có văn bản đề nghị Bộ Công Thương làm rõ hơn các vấn đề trong Quy hoạch điện VIII 

Sẽ đưa tài sản ảo vào Luật Phòng, chống rửa tiền?

Một buổi tọa đàm về phòng, chống rửa tiền thông qua tài sản ảo.
(PLVN) - Ngân hàng nhà nước đang chủ trì, phối hợp với các cơ quan liên quan nghiên cứu, đề xuất các nội dung sửa đổi Luật Phòng, chống rửa tiền 2012, một trong các vấn đề được bàn thảo là việc đưa tài sản ảo vào dự luật này như thế nào khi hiện nay chưa có quy định rõ ràng tài sản ảo, tiền ảo là tài sản.

Mục tiêu 'zero' tiền mặt ở Kho bạc

 Mục tiêu đến năm 2025, sẽ không còn giao dịch chi bằng tiền mặt qua hệ thống kho bạc.
(PLVN) - Theo Đề án phát triển thanh toán không dùng tiền mặt trong hệ thống Kho bạc Nhà nước, cơ quan này phấn đấu đến cuối năm 2025 không còn giao dịch chi bằng tiền mặt và sẽ giảm đến mức tối thiểu các giao dịch thu bằng tiền mặt.

Cổ phiếu tăng trần hoặc giảm sàn 5 phiên liên tiếp phải báo cáo

Ảnh minh họa
(PLVN) -Ủy ban Chứng khoán Nhà nước (UBCKNN) chỉ đạo các Sở Giao dịch chứng khoán (GDCK) về việc công bố thông tin đối với giao dịch tự doanh của công ty chứng khoán, và các thông tin liên quan đến công ty có ảnh hưởng đến biến động giá cổ phiếu đối với các mã trần/sàn 5 phiên liên tiếp.

Manh nha lưới điện thông minh ở miền núi Lai Châu

Đường dây truyền tải điện 500kV Sơn La - Lai Châu
(PLVN) -Dự án Tự động hóa lưới điện trung áp năm 2022 là chương trình trọng điểm của Tổng Công ty Điện lực miền Bắc (EVNNPC) vừa được Công ty Điện lực (PC) Lai Châu hoàn thành và đưa vào vận hành tại tỉnh này, với 4 mạch vòng trung áp (DMS).

Vận tải biển 'ăn nên làm ra'

Ảnh minh họa
(PLVN) - Sản lượng hàng hóa qua cảng biển tăng, cước phí vận tải biển tăng… là những nguyên nhân chủ yếu khiến doanh thu, lợi nhuận của các doanh nghiệp kinh doanh vận tải biển từ đầu năm đến nay “ăn nên làm ra”.

Thúc đẩy thương mại, đầu tư, du lịch Việt -Mỹ

Thủ tướng Phạm Minh Chính dự hội nghị xúc tiến thương mại, đầu tư, du lịch Việt Nam-Mỹvới chủ đề “Khám phá lại Việt Nam”. Ảnh: VGP
(PLVN) - Chiều 17/5 (theo giờ địa phương), tại San Francisco, Thủ tướng Phạm Minh Chính dự hội nghị xúc tiến thương mại, đầu tư, du lịch Việt Nam-Mỹ với chủ đề “Khám phá lại Việt Nam” (Rediscovering Viet Nam).

Mô hình nào để quản lý khối tài sản đường cao tốc 40 tỷ USD?

Ảnh minh họa
(PLVN) - Việc quản lý và kinh doanh đường bộ cao tốc gồm quản lý thu phí, quản lý giao thông, quản lý bảo trì và quản lý tài sản đường cao tốc. Nhưng hiện vẫn chưa có khung pháp lý hoàn chỉnh và bộ tiêu chuẩn kỹ thuật chuyên về quản lý, khai thác đường bộ cao tốc. 

Vì sao Vietnam Airlines 'xin' hoãn công bố báo cáo tài chính?

Ảnh minh họa
(PLVN) -Ủy ban Chứng khoán Nhà nước (UBCKNN) vừa có Công văn không chấp thuận đề nghị được hoãn công bố báo cáo tài chính quý I/2022 của Tổng công ty Hàng không Việt Nam (Vietnam Airlines) vì cho rằng, Vietnam Airlines đưa ra lý do không phù hợp.