Lãng phí biệt thự Pháp cổ trên đỉnh Mẫu Sơn

(PLO) - Đỉnh núi Mẫu Sơn (xã Mẫu Sơn, huyện Lộc Bình, tỉnh Lạng Sơn) cao hơn 1.500m so với mực nước biển, được biết đến là điểm du lịch khá hấp dẫn ở miền Bắc, quanh năm khí hậu trong lành. Thế nhưng, ít ai chú ý trên đỉnh núi có hệ thống biệt thự cổ do người Pháp xây dựng cách đây hơn trăm năm, kiến trúc độc đáo. Điều đáng buồn,  nhiều biệt thự cổ đang xuống cấp, rêu phong…
Lãng phí biệt thự Pháp cổ trên đỉnh Mẫu Sơn
Biệt thự Pháp xây cho sĩ quan nghỉ dưỡng
Dù là khu du lịch nhưng Mẫu Sơn còn khá hoang sơ, ít công trình xây dựng và điểm vui chơi giải trí. Du khách lên đây để thưởng ngoạn phong cảnh nhưng ít ai để ý đến hệ thống nhà cổ. Theo quan sát, những biệt thự này được xây bằng đá, trải qua thời gian, khí hậu ẩm ướt nhưng vẫn toát lên vẻ vững chãi, kiến trúc độc đáo.
Ông Đặng Tăng Phúc (SN 1942, dân tộc Dao, ngụ thôn Nà Mìu, xã Mẫu Sơn), nhà cách khu biệt thự cổ hơn 2km, một già làng có uy tín nhất nhì địa phương, từng công tác trong Ban Định canh – Định cư tỉnh Lạng Sơn cho biết, ở Mẫu Sơn còn khoảng 10 biệt thự cổ. “Nhìn nó ngày một xuống cấp, người dân chúng tôi đau lòng lắm”, ông tâm sự.
Ông Phúc cho biết, thời trẻ được cha ông kể lại nhiều chuyện về việc người Pháp đến đô hộ. Khi đặt chân đến xứ Lạng, ngoài việc xây dựng đường sá (đặc biệt tuyến đường sắt Đồng Đăng – Hà Nội) phục vụ việc vơ vét tài nguyên, Pháp chú ý đến việc khai phá địa lý, tìm địa điểm phục vụ an dưỡng, nghỉ mát. 
Khoảng đầu những năm 1900, người Pháp tìm ra đỉnh núi Mẫu Sơn, nơi được coi là điểm cao nhất vùng Đông Bắc bộ, khí hậu quanh năm trong lành. Năm 1916 người Pháp bắt đầu mở đường lên núi Mẫu Sơn. Từ dưới chân núi lên đến đỉnh khoảng 16km. 
Mở xong đường, người Pháp xây tổng cộng trên 40 biệt thự rải rác trên đỉnh núi, năm 1923 thì đồng bộ hoàn thành. Những biệt thự này chủ yếu được dùng cho sĩ quan hoặc quan chức trong quân đội Pháp đóng tại địa bàn quanh vùng nghỉ mát, an dưỡng. 
Theo già làng Phúc, khi đó người Pháp chia Mẫu Sơn thành ba khu nghỉ dưỡng: Khu A ở vị trí cao nhất trên đỉnh núi; khu B thấp hơn (khu Chân Mây bây giờ); khu C ngay dưới khu B, được xây dựng một nhà thờ và bể bơi. Toàn bộ khu vực nghỉ dưỡng có tên là Khu đồn 14. Theo lý giải của người dân, từ chân núi lên đến khu biệt thự là 14km nên người Pháp đặt tên như vậy. 
Ông Phúc nhớ lại, hồi ông còn là đứa trẻ, thấy người Pháp nuôi khá nhiều ngựa ở Mẫu Sơn. Nhiều lần ông gặp sĩ quan Pháp cưỡi ngựa thong dong giữa bãi cỏ rộng. Theo trí nhớ của ông Phúc, khi đó những biệt thự ở đây không cao sừng sững nhưng tráng lệ, vững chãi so với những ngôi nhà đất thấp lè tè của người dân tộc Dao ở địa phương. Đến thời kỳ tiêu thổ kháng chiến, một số ngôi biệt thự bị phá bỏ, còn trơ lại nền móng đến ngày nay.
Biệt thự hoang hóa
Trong khoảng 10 ngôi biệt thự còn giữ được kiến trúc khá hoàn chỉnh, có đến quá nửa đang trong quá trình hoang hóa. Biệt thự 9 gian được đánh giá còn nguyên vẹn nhất hiện được dùng làm nơi làm việc của Ban Quản lý Khu du lịch Mẫu Sơn. Đây là biệt thự được thiết kế một tầng, liền một khối, mang đậm kiến trúc Pháp. 
Ngoài biệt thự 9 gian, một số ngôi khác như khu nhà liên hợp, biệt thự Mây cũng khá nguyên vẹn. Những ngôi nhà còn lại đều xuống cấp, thậm chí tan hoang, chỉ còn trơ lại khung tường. Ông Phúc cho biết, trước đây nhiều biệt thự được tư nhân thuê làm dịch vụ du lịch. Tuy nhiên, do kinh doanh thua lỗ, những người này bỏ hoang, sau đó không được cơ quan chức năng có biện pháp trùng tu, bảo tồn. 
Nhiều cao niên ở Mẫu Sơn như ông Phúc đều tỏ ra nuối tiếc khi những biệt thự cổ ngày một xuống cấp trong sự thờ ơ của cơ quan có chức năng. Một số du khách trẻ đến đây nghỉ dưỡng, tham quan còn mang đồ ăn, nước uống vào trong biệt thự tổ chức liên hoan. Thậm chí có người dồn củi đốt lửa nướng gà, vịt làm mồi liên hoan ngay trong biệt thự. Một số ngôi biệt thự khác thì la liệt bát, kính vỡ bên trong. 
“Kiến trúc nhà cổ của người Pháp ở Mẫu Sơn rất đẹp, nếu biết khai thác, sử dụng sẽ trở thành điểm nhấn khu du lịch, thu hút du khách. Thật đáng buồn khi tình trạng xuống cấp, rêu phong ở những ngôi biệt thự này đang diễn ra một cách tự nhiên”, một du khách nêu ý kiến. 
Ông Nguyễn Hải Đăng, Trưởng ban Quản lý Khu du lịch Mẫu Sơn cho biết, trong thời gian tới, trong quy hoạch phát triển khu du lịch, những ngôi biệt thự cổ này sẽ được ưu tiên trùng tu, cải tạo theo nguyên tắc giữ nguyên hiện trạng gốc.  Hy vọng là như vậy.
Minh Hữu
Cùng chuyên mục
Bắc Giang: Dấu hiệu “hợp thực hóa” quy hoạch sử dụng đất để xây dựng cửa hàng xăng dầu sát khu dân cư

Bắc Giang: Dấu hiệu “hợp thực hóa” quy hoạch sử dụng đất để xây dựng cửa hàng xăng dầu sát khu dân cư

(PLVN) - Sở TN&MT tỉnh Bắc Giang ra Văn bản số 391, không nhất trí chấp thuận chủ trương đầu tư đối với dự án xây dựng cửa hàng kinh doanh xăng dầu của Công ty TNHH thương mại Bình Dương Phú Nhuận vì không phù hợp với quy hoạch sử dụng đất, nhưng chỉ 01 tháng sau, Sở này lại “gật đầu” với lý do đã phù hợp với quy hoạch.

Đọc thêm

Nội các Hà Lan từ chức

Nội các Hà Lan từ chức
(PLVN) - Ngày 15/1, Thủ tướng Hà Lan Mark Rutte thông báo nội các của ông đã quyết định từ chức, đồng thời nhận trách nhiệm quản lý yếu kém các chương trình trợ cấp cho trẻ em trong nhiều năm qua gây thiệt hại kinh tế cho hàng nghìn hộ gia đình.

Lắp đặt bộ đàn đá lớn nhất Việt Nam tại công viên Bến Tre

Lắp đặt bộ đàn đá lớn nhất Việt Nam tại công viên Bến Tre
(PLVN) - Nhằm tạo không gian vui chơi giải trí cho nhân dân và bảo tồn âm nhạc dân tộc, tỉnh Bến Tre vừa hoàn thành việc lắp đặt bộ đàn đá lớn nhất Việt Nam tại công viên Bến Tre. Đây là một trong các công trình chào mừng 61 năm Ngày Bến Tre Đồng Khởi (17/1/1960- 17/1/2021).
Sở Giao thông Vận tải Bà Rịa – Vũng Tàu chấp thuận cho Trung tâm dạy nghề lái xe Dầu khí sát hạch giấy phép lái xe

Sở Giao thông Vận tải Bà Rịa – Vũng Tàu chấp thuận cho Trung tâm dạy nghề lái xe Dầu khí sát hạch giấy phép lái xe

(PLVN) - Sở Giao thông Vận tải tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu vừa có đối thoại với Trung tâm dạy nghề lái xe Dầu khí về những nội dung liên quan đến khiếu nại của đơn vị này, theo đó, Sở sẽ nhanh chóng xây dựng kế hoạch sát hạch cho những học viên đã tốt nghiệp còn tồn đọng.

Nông dân Đạ Tẻh trúng mùa lúa ST24

Nông dân Đạ Tẻh trúng mùa lúa ST24
(PLVN) - Sau thành công của vụ mùa Nếp Quýt, 273 hộ dân tại xã Đạ Kho và thị trấn Đạ Tẻh (Lâm Đồng) lại tiếp tục phấn khởi thu hoạch gạo ST 24 - loại gạo được vinh danh ngon nhất thế giới năm 2019 tại Hội nghị thương mại gạo thế giới.

Trung Quốc đưa 20.000 dân ở quanh Thạch Gia Trang đi cách ly

Trung Quốc đưa 20.000 dân ở quanh Thạch Gia Trang đi cách ly
(PLVN) - Trung Quốc đã đưa hơn 20.000 người dân sinh sống ở các làng quanh thành phố Thạch Gia Trang, thủ phủ tỉnh Hà Bắc bị ảnh hưởng nặng nề nhất trong đợt bùng phát số ca nhiễm mới gần đây, tới các cơ sở cách ly của nhà nước trong bối cảnh Trung Quốc ngày 15/1 thông báo ghi nhận số ca nhiễm mới trong ngày cao nhất kể từ tháng 3/2020.

13 người tử vong tại Na Uy sau khi tiêm vắc-xin Covid-19 của Pfizer

13 người tử vong tại Na Uy sau khi tiêm vắc-xin Covid-19 của Pfizer
(PLVN) - Được biết những trường hợp tử vong này đều được ghi nhận là những người hơn 80 tuổi, có sức khỏe yếu. Điều này đã khiến Cơ quan Dược phẩm Na Uy kêu gọi nên cân nhắc việc có nên tiêm vắc-xin cho những người già yếu hay không, mặc dù trước đó họ tuyên bố rằng loại vắc-xin này có "rất ít rủi ro".

Báo điện tử Pháp luật Việt Nam

Giấy phép xuất bản số 303/GP-BTTTT ngày 8/5/2015

Cơ quan chủ quản: Bộ Tư pháp

Tổng biên tập: Tiến sỹ Đào Văn Hội

Phó TBT: Trần Đức Vinh

Tòa soạn: Số 42/29 Nguyễn Chí Thanh, phường Ngọc Khánh, quận Ba Đình, Hà Nội

E-mail: baodientuphapluat@gmail.com

Hotline: 0353.63.63.55

Liên hệ quảng cáo: 0971.741.666‬