Từ khu công nghiệp đến “ổ” ô nhiễm

(PLO) - Hơn 50% nhà máy, xí nghiệp không có hệ thống xử lý chất thải, số còn lại có nhưng để “trưng bày” và đối phó vì không thường xuyên vận hành, hoặc quá lạc hậu, hư hỏng nên không thể hoạt động… 
Số lượng nhiều, chất lượng đáng bao nhiêu?
Tính đến hết năm 2012, Việt Nam có 289 khu công nhiệp (KCN), khu chế xuất (KCX) với diện tích hơn 80 ngàn ha.  Các KCN, KCX này đã thu hút trên 4,3 ngàn dự án FDI với tổng số vốn đăng ký lên tới 65 tỷ USD. Ngoài ra, cả nước hiện có gần 900 cụm công nghiệp, thu hút trên 7 ngàn dự án  với tổng vốn đầu tư trên 112 ngàn tỷ đồng, tạo việc làm cho gần nửa triệu lao động…
Từ khu công nghiệp đến “ổ” ô nhiễm ảnh 1
 Ô nhiễm môi trường luôn là nỗi ám ảnh của mọi người
Hiệu quả từ các KCN, KCX và cụm công nghiệp thì đã rõ, nhưng mặt trái ô nhiễm môi trường thì dường như chưa được đề cập nhiều.  Mới đây, mới có một hội thảo chuyên đề về bảo vệ môi trường trong hệ thống các KCN ở Việt Nam được tổ chức tại TP.Hồ Chí Minh.
GS-TS Võ Thanh Thu - Ủy viên Hội đồng tư vấn chính sách thương mại quốc tế, VCCI – nói thẳng:  Hiện nay các KCN của Việt Nam đang tồn tại nhiều vấn đề lớn làm hạn chế đến sự phát triển bền vững nền kinh tế đất nước. 
Thứ nhất là thiếu chiến lược nên bất chấp. “Do chúng ta đi lên từ một nước nghèo, bằng mọi cách thu hút vốn đầu tư nên giờ đây các KCN, KCX mọc tràn lan. Hình như không có thủ đô của nước nào lại có tới 19 KCN, KCX tập trung với diện tích lên tới gần 8 ngàn ha như ở ta (chưa kể 40 KCN nhỏ và cụm công nghiệp). Hay như khu vực Đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL), có tới gần 300 KCN và cụm công nhiệp với diện tích lên đến 43 ngàn ha, nhưng mới chỉ có 14 ngàn ha là thu hút được đầu tư, còn lại vẫn bỏ hoang… 
Trung bình mỗi hécta đất sạch chi phí đầu khoảng 4 tỷ đồng, vậy mà hiện cả nước đang có hàng chục ngàn hécta KCN, KCX bị bỏ hoang,  lãng phí tiền của lên tới hàng chục ngàn tỷ đồng. Đó là chưa kể hàng trăm ngàn nông dân bị ảnh hưởng bởi không còn đất sản xuất…” – vị này bức xúc.
Thứ hai và quan trọng nhất chính là đã quên đi yếu tố bảo vệ môi trường, khiến cho tình trạng ô nhiễm ngày càng nghiêm trọng, đặc biệt là ô nhiễm nước và khí thải. Hiện còn khảng 75% KCN và 85% cụm công nghiệp ở khu vực ĐBSCL chưa có hệ thống xử lý nước thải tập trung, nên trung bình mỗi năm các KCN, cụm công nghiệp vùng này thải ra môi trường gần 50 triệu m3. Ước tính trên cả nước, tỷ lệ nước thải không qua xử lý xả thẳng ra môi trường chiếm trên 70%...
Nhiều lỗ hổng pháp lý
Theo các đại biểu, trong thời gian gần đây Việt Nam đã ban hành nhiều văn bản quy phạm pháp luật quan trọng nhằm tạo hành lang pháp lý cho hoạt động bảo vệ môi trường và giải quyết các vấn đề liên quan đến môi trường. Trong đó, phải kể đến Luật Bảo vệ môi trường, Luật Đa dạng sinh học, Luật Tài nguyên nước, Luật Khoáng sản, Luật Sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả... 
Chính phủ, các Bộ, ngành liên quan cũng đã ban hành các nghị định, thông tư hướng dẫn và các quy chuẩn kỹ thuật về môi trường… Nhưng xem ra, vẫn còn rất nhiều vấn đề bất cập bởi sự thiếu đồng bộ, chặt chẽ giữa các quy phạm này.
Luật sư Nguyễn Văn Hậu - Phó Chủ nhiệm Hội Luật gia TP.Hồ Chí Minh cho rằng, hiện còn nhiều thách thức tư pháp đối với việc bảo vệ môi trường ở Việt Nam. Cụ thể là việc tranh chấp môi trường ngày càng gia tăng với rất nhiều vụ nghiêm trọng. điển hình như: Tranh chấp giữa người dân Đồng Nai và Công ty Sonadezi vào tháng 8/2011 do công ty này xả thải không qua xử lý.  
Gần đây nhất là tranh chấp giữa người dân huyện Cẩm Thủy, Thanh Hoá và Công ty Nicotex Thanh Thái do việc công ty này chôn thuốc bảo vệ thực vật, chất thải xuống lòng đất, gây ô nhiễm môi trường xung quanh... Bên cạnh đó, việc nhận thức của các cấp ủy đảng, chính quyền, đoàn thể và người dân về bảo vệ môi trường chưa đầy đủ, chưa chuyển thành ý thức và hành động cụ thể. 
Vấn đề quan trọng là hệ thống pháp luật về khiếu kiện môi trường và công tác thực thi chính sách pháp luật trong lĩnh vực môi trường còn nhiều bất cập như các quy định về quyền khởi kiện tập thể của người dân bị thiệt hại do ô nhiễm môi trường; thời hiệu khởi kiện trong lĩnh vực môi trường; xác định thiệt hại đối với hành vi gây ô nhiễm môi trường, cũng như việc giải quyết tranh chấp trong lĩnh vực môi trường hay việc cưỡng chế thi hành thỏa thuận trong trường hợp một bên không thi hành thỏa thuận cam kết… Rất khó với cả người gây ảnh hưởng lẫn người bị ảnh hưởng.
Để khắc phục những hạn chế trên, các đại biểu cho rằng đã đến lúc Việt Nam phải gấp rút có chiến lược phát triển bền vững, phải kiên định phương châm “quý hồ tinh, bất quý hồ đa” trong thu hút đầu tư. Việc quy hoạch phải phù hợp với từng vùng, từng địa phương, chứ không nên tràn lan. 
Mặt khác cũng phải minh bạch thông tin, sớm hoàn thiện hệ thống pháp luật, quy định cụ thể, rõ ràng, chặt chẽ và đồng bộ nhằm giải quyết nghiêm minh, thuận lợi nhất khi có xung đột trong lĩnh vực môi trường xảy ra.
Hoàng Quý
Cùng chuyên mục

Đọc thêm

PVFCCo lọt vào “Top 50 công ty niêm yết tốt nhất” năm 2022

Thương hiệu phân bón Đạm Phú Mỹ của PVFCCo luôn được bà con nông dân tin dùng.
(PLVN) - Ngày 9/6/2022, Tổng Công ty Phân bón và Hóa chất Dầu khí (PVFCCo – Mã chứng khoán DPM ) được 2 tổ chức uy tín là Tạp Chí Forbes Việt Nam và Công ty cổ phần Báo cáo đánh giá Việt Nam (Vietnam Report) đưa vào danh sách “Top 50 công ty niêm yết tốt nhất” và “Top 50 Công ty Đại chúng Uy tín và Hiệu quả” năm 2022.

Doanh nhân Thuỷ Tiên cùng con gái xuất hiện tại Vietnam International Fashion Week

Doanh nhân Thuỷ Tiên cùng con gái xuất hiện tại Vietnam International Fashion Week
(PLVN) - Thảm đỏ đêm bế mạc Vietnam International Fashion Week - Tuần lễ Thời trang Quốc tế Việt Nam Xuân Hè 2022 - đã đi đến ngày bế mạc quy tụ nhiều tên tuổi đình đám. Đáng chú ý hơn cả chính là sự xuất hiện của doanh nhân Thuỷ Tiên và “rich kid” Tiên Nguyễn - ái nữ của tỷ phú Johnathan Hạnh Nguyễn đã lấn át cả dàn hoa hậu, người đẹp ngay tại thảm đỏ.

Nhà máy Hà Nam của doanh nghiệp sữa Cô Gái Hà Lan được vinh danh “Doanh nghiệp tiêu biểu xuất sắc”

Tập đoàn sở hữu thương hiệu sữa Cô gái Hà Lan được vinh danh “Doanh nghiệp tiêu biểu xuất sắc” tỉnh Hà Nam.
(PLVN) - Với hơn 25 năm kiên trì tạo những giá trị tích cực vì sự phát triển bền vững cho cộng đồng và xã hội, Nhà máy Hà Nam của Tập đoàn FrieslandCampina Việt Nam (doanh nghiệp sở hữu thương hiệu Cô Gái Hà Lan -Dutch Lady, Friso, Yomost, Fristi...) vừa được Ủy ban Nhân dân tỉnh Hà Nam công nhận “Doanh nghiệp tiêu biểu xuất sắc năm 2021”.

'Bộ đôi' quyền lực nhất BIDV 5 năm tới là ai?

Trụ sở chính BIDV tại Hà Nội

(PLVN) -Tại phiên họp HĐQT Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam (BIDV) nhiệm kỳ 2022 - 2027 lần thứ nhất, ông Phan Đức Tú đã được bầu giữ chức vụ Chủ tịch HĐQT BIDV nhiệm kỳ 2022-2027. Ngồi "ghế" Tổng Giám đốc ngân hàng này vẫn là ông Lê Ngọc Lâm.

Tổng công ty CP Bảo Minh: Hướng tới mục tiêu “Top 3” trên thị trường bảo hiểm phi nhân thọ

Đoàn chủ toạ BMI điều hành Đại hội đồng cổ đông thường niên 2022.
(PLVN) -  Ngày 28/4, tại TP Hồ Chí Minh, Tổng công ty CP Bảo Minh (BMI) đã tổ chức thành công Đại hội đồng cổ đông thường niên 2022. Theo Nghị quyết được Đại hội thông qua, BMI sẽ chi trả cổ tức năm 2021 bằng tiền mặt 15%; tổng doanh thu năm 2022 đạt 5.700 tỷ đồng, lợi nhuận kế toán trước thuế 340 tỷ đồng.

5 năm vươn mình phát triển của Gcell

Lê Thị Minh Giang (Giang Doll) - CEO Công ty TNHH Mỹ phẩm Lê Giang
(PLVN) - Tạo dựng sự nghiệp từ khi tuổi đời còn rất trẻ, song bằng khát vọng, bản lĩnh và sự nhanh nhạy quyết đoán, doanh nhân Lê Thị Minh Giang (Giang Doll) đã nhanh chóng vươn tới thành công. Tháng 5 này cũng đánh dấu mốc tròn 5 năm thương hiệu Gcell – đứa con tinh thần của nữ doanh nhân trẻ ra mắt và chinh phục thị trường làm đẹp. 

Công an Hải Dương 'quyết' xử lý triệt để các nhóm 'quái xế' lộng hành trên đường phố

Rất nhiều đối tượng đi "bão đêm" bị lực lượng công an phát hiện, bắt giữ.
(PLVN) - Gần đây, tại một số tuyến đường trên địa bàn TP Hải Dương xuất hiện nhiều nhóm thanh niên tụ tập điều khiển xe máy tốc độ cao, lạng lách, đánh võng, gây sự với người đi đường. "Chiến tích" sau những đêm "đi bão" được các đối tượng đăng tải, chia sẻ trên các trang mạng xã hội để "khiêu khích" các nhóm thanh niên khác.