Sổ hộ khẩu và 'rào cản'

(PLVN) - “Cầm vàng còn sợ vàng rơi/ Hộ khẩu Hà Nội đời đời ấm no”, câu ca dao này một thời nằm lòng, tiêu biểu cho “tư duy” hộ khẩu.
Sổ hộ khẩu và 'rào cản' Ảnh minh họa.

Hệ thống hộ khẩu ở Việt Nam được thiết lập từ năm 1964 như là một công cụ để quản lý nhà nước về kinh tế và bảo đảm an ninh trật tự. Mỗi công dân đều phải đăng ký thường trú tại một và chỉ một hộ gia đình tại địa điểm thường trú và việc di chuyển chỉ có thể được thực hiện với sự cho phép của chính quyền. Các khái niệm KT1, KT2, KT3 không còn lạ.

Việc gắn hộ khẩu với phân phối tiêu dùng, tiếp cận dịch vụ công và việc làm đã biến cuốn sổ hộ khẩu trở thành một công cụ hữu hiệu để kiểm soát di cư và cư trú. Trước Đổi mới, có rất ít người di chuyển nơi cư trú mà không có sự cho phép của các cơ quan có thẩm quyền và người dân phải rất vất vả để có thể sống khi không có hộ khẩu thường trú ở địa phương. Thậm chí, đổi mới rồi nhưng chuyện “bĩ cực”: Có hộ khẩu mới được mua nhà mâu thuẫn với việc có nhà mới được đăng ký hộ khẩu Hà Nội kéo dài tận mãi sau này.

Gần đây, một loạt những cải cách trong cư trú đã làm giảm tầm ảnh hưởng của hệ thống hộ khẩu khi thủ tục đăng ký tạm trú đã dễ dàng hơn.Tuy nhiên, hệ thống hộ khẩu là một trong các nguyên nhân gây ra bất bình đẳng về cơ hội. Những người đăng ký tạm trú vẫn đối mặt với những thách thức khi nhập học cho con em vào các trường công lập, đặc biệt ở bậc học mẫu giáo. Một số người đăng ký tạm trú phải trả những khoản phí chăm sóc sức khỏe nhiều hơn. Câu chuyện “đúng tuyến”, “trái tuyến” trong việc cho con em đi học không chỉ gây nhiều hệ lụy mà còn là “mảnh đất” của tham nhũng vặt.

Không phải đến hiện nay, tại các cuộc thảo luận về dự thảo Luật Cư trú năm 2013, nhiều đại biểu Quốc hội đã phát biểu cần loại bỏ hệ thống sổ hộ khẩu. Ngay Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Kim Ngân cũng đặt câu hỏi: “Trên thế giới bây giờ có bao nhiêu quốc gia còn hộ khẩu? Nước Lào cạnh chúng ta còn không? Chắc chỉ có Việt Nam còn tồn tại loại hình sổ hộ khẩu. Thế giới giờ đã có một thẻ căn cước công dân, chỉ quét là ra hết thông tin cá nhân”.

Theo dự án Luật Cư trú sửa đổi, dự kiến từ năm 2021 sẽ áp dụng số định danh cá nhân trong cơ sở dữ liệu dân cư để thay cho một số loại giấy tờ, trong đó có sổ hộ khẩu giấy. Cần phải hiểu đề xuất này không phải bỏ quản lý nhà nước về dân cư mà thay thế phương thức quản lý.

Thay thế “tư duy hộ khẩu” bằng “tư duy tích hợp” không chỉ giảm nhẹ rất nhiều thủ tục cho người dân và các công đoạn quản lý nhà nước mà còn góp phần thực thi quyền con người theo Hiến định. Để làm được cần vượt qua rào cản tư duy.

Ngô Đức Hành
Cùng chuyên mục
Đất đai chưa bao giờ “nguội”

Đất đai chưa bao giờ “nguội”

(PLVN) - Gõ cụm từ “Vi phạm luật pháp về đất đai” trên google, trong 0,42 giây được 61,4 triệu kết quả. Điều đó cho thấy, đất đai chưa bao giờ “nguội”. 

Đọc thêm

Trưởng xóm chiếm bãi bồi trồng keo, cản trở dòng chảy sông An Tượng

Trưởng xóm chiếm bãi bồi trồng keo, cản trở dòng chảy sông An Tượng
(PLVN) - Từ nhiều năm nay, người dân ở xóm Đá Mài (thôn Thọ Tân Bắc, xã Nhơn Tân, thị xã An Nhơn, tỉnh Bình Định) bức xúc trước việc Trưởng xóm Đá Mài cùng với một số hộ dân khác tự ý lấn chiếm, trồng keo trên bãi bồi nằm giữa sông An Tượng nhưng chính quyền địa phương không có biện pháp xử lý.

Bí kíp ngồi nhà mua bánh Trung thu Bảo Phương chỉ bằng 1 thao tác

Bí kíp ngồi nhà mua bánh Trung thu Bảo Phương chỉ bằng 1 thao tác
(PLVN) - Hình ảnh người dân xếp hàng dài chen nhau trên phố Thuỵ Khuê để chờ mua những hộp bánh nướng, bánh dẻo chính hiệu Bảo Phương mỗi dịp Trung thu đã trở thành…quen thuộc mỗi mùa Trung thu về ở Hà Nội. Thế nhưng, năm nay mọi chuyện đã khác. Chỉ cần ngồi tại nhà, mở app VinID, khách hàng đã có thể mua được bánh Bảo Phương chính hãng trong thời gian chưa đến nửa tiếng đồng hồ.

Hướng về ngày hội lớn của toàn quân

Hướng về ngày hội lớn của toàn quân
(PLVN) - Hướng về ngày hội lớn của toàn quân - Đại hội đại biểu Đảng bộ Quân đội lần thứ XI, các đơn vị trong toàn quân không ngừng nỗ lực thi đua, triển khai hiệu quả các hoạt động, góp phần hoàn thành xuất sắc các nhiệm vụ được giao.
TP Hà Tiên thực hiện tốt công tác giải quyết khiếu nại, tố cáo

TP Hà Tiên thực hiện tốt công tác giải quyết khiếu nại, tố cáo

(PLVN) - Tổ chức tốt công tác tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo, kiến nghị của công dân là một trong những biện pháp quan trọng góp phần đảm bảo thực hiện quyền làm chủ của Nhân dân, giữ vững an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội, thúc đẩy kinh tế - xã hội phát triển.

Ứng dụng công nghệ thông tin để đổi mới hình thức thông báo thi hành án

Ứng dụng công nghệ thông tin để đổi mới hình thức thông báo thi hành án
(PLVN) -Thông báo thi hành án là một thủ tục quan trọng trong quá trình tổ chức thi hành án dân sự. Tuy nhiên, các hình thức thông báo hiện nay chưa phát huy được hiệu quả như mong đợi, đòi hỏi cần đổi mới để có các phương thức thông báo phù hợp hơn trong bối cảnh công nghệ thông tin phát triển mạnh mẽ.

Từ bao gạo gửi xe khách, triệt phá đường dây ma tuý liên tỉnh

Từ bao gạo gửi xe khách, triệt phá đường dây ma tuý liên tỉnh
Nhận bao gạo của một người phụ nữ ven đường gửi từ Điện Biên về Hà Nội, người phụ xe nghi ngờ có hàng cấm nên đã trình báo đến cơ quan Công an. Từ đây, một đường dây vận chuyển ma tuý từ Điện Biên về Hà Nội được Công an quận Nam Từ Liêm triệt phá.

Lệ khác biệt trước thềm 2 cuộc bầu cử

Lệ khác biệt trước thềm 2 cuộc bầu cử
(PLVN) - Luật pháp và tư pháp ở nước Mỹ có những đặc thù mà không nơi nào khác trên thế giới có. Bên ngoài nhìn nhận đấy là nguyên do khiến luật pháp và tư pháp ở nước Mỹ bất cập, lạc hậu và không công bằng. 

Trường mầm non Kim Đồng (Bình Dương): Nơi chắp cánh ước mơ cho bé

Trường mầm non Kim Đồng (Bình Dương): Nơi chắp cánh ước mơ cho bé
(PLVN) - Với cơ sở vật chất hiện đại, các trang thiết bị, giáo cụ đầy đủ, cùng với chất lượng dạy học ngày càng được nâng cao, Trường Mầm non Kim Đồng (xã Tân Vĩnh Hiệp, Thị xã Tân Uyên, tỉnh Bình Dương) đã không ngừng hoàn thiện để tạo dựng một môi trường học tập tốt nhất dẫn dắt những bước đi đầu đời giúp các bé vững bước trên con đường phía trước, tiến gần hơn với ước mơ của mình. 

“Ác mộng” sổ hồng tại TP HCM: Thủ tướng yêu cầu khẩn trương nghiên cứu, giải quyết dứt điểm

 “Ác mộng” sổ hồng tại TP HCM: Thủ tướng yêu cầu khẩn trương nghiên cứu, giải quyết dứt điểm
(PLVN) - Mới đây, PLVN có loạt bài “Ác mộng” sổ hồng tại TP HCM" phản ánh tình trạng “tắc” trong cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất và quyền sở hữu nhà ở. Theo một số liệu thống kê chưa đầy đủ, chỉ tính riêng ở 60 dự án, đã có hơn 30 ngàn căn nhà và căn hộ officetel chưa được cấp sổ.

Chấn động vụ nữ giúp việc thắng kiện tỉ phú Singapore

Chấn động vụ nữ giúp việc thắng kiện tỉ phú Singapore
(PLVN) - Sau 4 năm kiên trì và quyết liệt kháng cáo, những nỗ lực nhằm lấy lại được thanh danh của cô giúp việc người Indonesia Parti Liyani cuối cùng đã được đền đáp khi tòa tuyên cô trắng án trong vụ việc tỉ phú Liew Mun Leong kiện cô lấy trộm đồ.

Báo điện tử Pháp luật Việt Nam

Giấy phép xuất bản số 303/GP-BTTTT ngày 8/5/2015

Cơ quan chủ quản: Bộ Tư pháp

Tổng biên tập: Tiến sỹ Đào Văn Hội

Phó TBT: Trần Đức Vinh

Tòa soạn: Số 42/29 Nguyễn Chí Thanh, phường Ngọc Khánh, quận Ba Đình, Hà Nội

E-mail: baodientuphapluat@gmail.com

Hotline: 0353.63.63.55

Liên hệ quảng cáo: 0971.741.666‬