Trẻ em muốn học pháp luật như thế nào?

(PLO) - Thủ tướng Chính phủ mới ban hành chương trình phổ biến, giáo dục pháp luật giai đoạn 2017 – 2021. Theo đó, từ nay đến năm 2021, 100% các trường đều triển khai phổ biến, giáo dục pháp luật theo chương trình giáo dục chính khóa và hoạt động ngoại khóa, có giáo viên, giảng viên dạy môn giáo dục công dân và môn pháp luật theo quy định. 
Trẻ em muốn học pháp luật như thế nào? Nội dung giáo dục pháp luật đang có sự “quá tải” khi có rất nhiều ngành luật được tuyên truyền, giảng dạy trong nhà trường mà thiếu đi sự lựa chọn nội dung trong việc giáo dục pháp luật cho học sinh.Ảnh minh họa.

Yêu cầu này đối với hệ thống giáo dục thế giới nói chung và Việt Nam nói riêng là không mới. Có chăng chỉ ở nhân lực và phương pháp thực hiện. Hay nói cách khác: Giảng cái giáo viên có hay giảng điều học sinh cần?

Bối rối giữa “dạy học pháp luật” và “giáo dục pháp luật”

Ở nước Đức, theo  chia sẻ của chị Vũ Thu Hương, từng có thời gian sinh sống và có con gái học mẫu giáo tại đây, không có môn Đạo đức nhưng các giáo viên dạy học sinh thông qua các lễ hội, các quy định pháp luật. Đức là quốc gia thực hiện nghiêm túc và coi trọng luật lệ chứ không kiểu “phép vua thua lệ làng”.

Đã là luật thì không phải cãi, không thanh minh. Ngay cả chính bố mẹ đèo con đi trên đường mà vượt đèn đỏ thì sẽ bị giữ xe lại và bị phê bình: “Anh/chị đang làm hại con”. Nếu bố mẹ không tuân thủ theo luật, nhà trường ngay lập tức sẽ nhắc nhở “Không đủ tư cách dạy con”. Ở Đức người ta đánh giá con người qua thước đo tuân thủ luật và cống hiến cho loài người, chị Hương cho biết. Ở Đức thay cho dạy học sinh câu: “Tôi yêu đất nước” họ sẽ dạy “Những người tuân thủ luật lệ là những người yêu nước”.

Ở Việt Nam, trong chương trình giáo dục ở các bậc học phổ thông từ tiểu học đến THPT, những kiến thức cơ bản về pháp luật đã được đưa vào giảng dạy. Chẳng hạn, từ bậc tiểu học đến THCS, học sinh đã được làm quen với một số biển báo và những kiến thức cơ bản cần thiết khi tham gia giao thông. Mặc dù vậy, do hạn chế về thời lượng, cùng với đó là phương pháp truyền thụ của giáo viên chưa thực sự sinh động, hấp dẫn nên thường xảy ra tình trạng “học trước, quên sau”, kiến thức không “đọng” lại được lâu. 

Phân tích nguyên nhân, trong bài trao đổi về vấn đề “Nâng cao chất lượng giáo dục pháp luật cho học sinh trung học phổ thông hiện nay”,  ông Đặng Minh Tiến - THPT Vũ Quang, Hà Tĩnh cho rằng, nội dung giáo dục pháp luật đang có sự “quá tải” khi có rất nhiều ngành luật được tuyên truyền, giảng dạy trong nhà trường thông qua các hình thức như: tích hợp, lồng ghép, chuyên đề, thêm tiết... mà thiếu đi sự lựa chọn nội dung trong việc giáo dục pháp luật cho học sinh. Điều này dẫn tới sự lúng túng trong xây dựng chương trình, nhiều nội dung đưa vào môn Giáo dục công dân (GDCD) trùng lặp với môn học khác.

Bên cạnh đó, mặc dù đã có những đổi mới bước đầu như: đa dạng hóa các hình thức tuyên truyền, giáo dục, đổi mới kiểm tra đánh giá môn GDCD theo hình thức vừa bằng cách cho điểm, vừa bằng cách đánh giá biểu hiện hành vi thông qua xếp loại hạnh kiểm, nhưng “một giáo viên dạy môn GDCD nếu không kiêm nhiệm các công tác khác sẽ phải dạy 17 tiết/1 tuần (tương ứng với 17 lớp và 765 học sinh – mỗi lớp 45 em)  tức là trong một tuần, giáo viên phải tiếp cận với 765 học sinh. Với số học sinh đông đảo như vậy mà giáo viên chỉ có 45 phút tiếp cận thì làm sao họ có thể nắm bắt được diễn biến tâm lý, biểu hiện hành vi của học sinh để đánh giá, xếp loại ghi vào học bạ?” – ông Đặng Minh Tiến bày tỏ. 

Hơn nữa, về phương pháp, giáo viên chưa phân biệt được giữa “dạy học pháp luật” và “giáo dục pháp luật”. Đa số giáo viên hiện nay vẫn còn nặng về “dạy học”- tức là tuyên truyền, trình bày cặn kẽ, giúp học sinh tiếp thu, nắm vững về pháp luật. Cách làm này chỉ đạt được mục tiêu nâng cao hiểu biết pháp luật nhưng lại chưa giáo dục được ý thức, thái độ, hành vi, kỹ năng, kỹ xảo cho học sinh dẫn đến thực trạng vi phạm pháp luật ở các em có chiều hướng gia tăng ngay khi chúng ta đang đẩy mạnh tuyên truyền, phổ biến pháp luật…

Giảng dạy pháp luật ở phổ thông - đừng mang tính hình thức

Năm 2017 theo quy định của Bộ Giáo dục và Đào tạo, trong kỳ thi THPT quốc gia năm 2017, các thí sinh sẽ phải dự thi 3 môn bắt buộc (Ngoại ngữ, Văn, Toán) và 1 môn trong 2 môn tự chọn là khoa học tự nhiên (Lý, Hóa, Sinh) và khoa học xã hội (GDCD, Sử, Địa) để xét tốt nghiệp. Ngay sau khi Bộ GD-ĐT đưa ra thông tin đưa môn GDCD vào kỳ thi THPT với hy vọng môn thi này sẽ tăng cường bồi dưỡng đạo đức, nhân cách cho học sinh, đồng thời làm giảm bạo lực học đường, đã có rất nhiều ý kiến, nhiều tranh luận khác nhau. 

Trả lời báo chí bên lề Quốc hội cuối năm 2016, đại biểu Quốc hội Nguyễn Thanh Hải - Trưởng ban Dân nguyện cho biết: “Từ trước đến nay, môn GDCD trong các cơ sở giáo dục còn mang tính hình thức, chưa được như mong muốn. Nếu đưa môn GDCD vào thi tốt nghiệp với mục đích như Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo nói là để tăng cường bồi dưỡng đạo đức, nhân cách cho học sinh, thì công tác giảng dạy môn này ở phổ thông phải thực sự hiệu quả không mang tính hình thức như trước đây”. Theo bà Hải, việc đưa môn GDCD vào thi tốt nghiệp phải có lộ trình. Các cơ quan quản lý giáo dục phải chuẩn bị làm sao để việc thực hiện cho hiệu quả. Muốn vậy phải thay đổi chương trình, sách giáo khoa, giáo viên, phương tiện để thực hành… 

Đề xuất giải pháp nhằm nâng cao chất lượng giáo dục pháp luật cho học sinh, ông Đặng Minh Tiến - THPT Vũ Quang, Hà Tĩnh cho rằng, cần thay đổi mạnh mẽ quan điểm về giáo dục pháp luật cho học sinh theo hướng chuyển đổi từ “dạy học pháp luật” sang “giáo dục pháp luật”. Cụ thể chuyển từ tuyên truyền, trình bày cặn kẽ nội dung các ngành luật cho học sinh sang giáo dục tri thức, tư tưởng, thái độ, hành vi, kỹ năng sống thông qua tổ chức các hoạt động thiết thực... nhằm tăng cường tính tự giác chấp hành pháp luật ở các em ngày một cao hơn.  

Các nhà trường cần thành lập “Tổ Tư vấn học đường – Giáo dục pháp luật” mà giáo viên trong tổ được lựa chọn kỹ lượng gồm những người có kinh nghiệm trong các bộ môn (GDCD, Văn, Sử...) và giáo viên chủ nhiệm, cán bộ đoàn để có một lực lượng chuyên trách làm công tác giáo dục đạo đức, pháp luật, giáo dục ý thức, thái độ, hành vi và các kỹ năng sống cho học sinh. Phương pháp giáo dục phải được “mềm hóa”, “tích cực hóa” bằng việc tổ chức các hoạt động để học sinh chủ động học tập, tìm hiểu và tự hoàn thiện phẩm chất của mình.

Hồng Minh
Cùng chuyên mục

Đọc thêm

Bắt anh trai ông chủ Nhật Cường Mobile

Bắt anh trai ông chủ Nhật Cường Mobile
(PLVN) -Cơ quan Cảnh sát điều tra Bộ Công an vừa ra quyết định khởi tố bị can, lệnh bắt tạm giam đối với Bùi Quốc Việt (anh trai Bùi Quang Huy, Tổng Giám đốc Công ty Nhật Cường) để điều tra về tội Buôn lậu.

Đắk Lắk và Đà Nẵng hợp tác kích cầu du lịch

Đắk Lắk và Đà Nẵng hợp tác kích cầu du lịch
(PLVN) - Ngày 8-10/7, Trung tâm Xúc tiến du lịch, Sở Du lịch TP. Đà Nẵng phối hợp với Sở Văn hóa – Thể thao và Du lịch tỉnh Đắk Lắk đã tổ chức “Chương trình giới thiệu du lịch Đà Nẵng tại Đắk Lắk” và ký kết hợp tác khôi phục du lịch sau ảnh hưởng của dịch bệnh Covid-19.
Tìm giải pháp để nền kinh tế đêm của Đà Nẵng nhanh chóng thắp sáng

Tìm giải pháp để nền kinh tế đêm của Đà Nẵng nhanh chóng thắp sáng

(PLVN) - Với mong muốn hiện thực hóa giấc mơ biến Đà Nẵng trở thành “thành phố không ngủ” về đêm, Hiệp hội Du lịch Đà Nẵng phối hợp với Công ty CP Tập đoàn Sun World, Hãng hàng không Vietnam Airlines tổ chức Tọa đàm “Kích cầu du lịch Đà Nẵng: Vai trò của sản phẩm, dịch vụ giải trí đêm” diễn ra tại Khách sạn Novotel Danang Premier Han River ngày 10/7

Phải di dời ngay 14 hộ dân khi bờ sông Hậu tiếp tục sạt lở

Phải di dời ngay 14 hộ dân khi bờ sông Hậu tiếp tục sạt lở
(PLVN) - Ngày 10/7, bà Lê Thị Hải Âu - Chủ tịch UBND xã Vĩnh Thạnh Trung (huyện Châu Phú, An Giang) cho biết, đoạn sạt lở tại ấp Vĩnh Thuận bên bờ sông Hậu có dấu hiệu rạn nứt mở rộng ra chiều dài khoảng 100 mét, ăn sâu vào bờ khoảng 7 mét, đã sụt lún xuống sông khoảng 0,5 - 1,1m...

Thành phố Hà Nội tặng 2 tấn khẩu trang cho thành phố New York

Thành phố Hà Nội tặng 2 tấn khẩu trang cho thành phố New York
(PLVN) - Phái đoàn đại diện thường trực Việt Nam tại Liên hợp quốc (LHQ) cho biết, ngày 9/7, chuyến hàng chở 2 tấn khẩu trang vải kháng khuẩn và khẩu trang y tế do thành phố Hà Nội tặng thành phố New York đã được Đại sứ quán Việt Nam tại Mỹ và Phái đoàn thường trực Việt Nam tại LHQ hoàn tất các thủ tục hải quan và trao cho thành phố New York. 

Mang trạm xe buýt về gần bạn

Mang trạm xe buýt về gần bạn
(PLVN) - Ngày 10/7/ 2020, Sở Giao thông vận tải Thành phố Hồ Chí Minh phối hợp với các đơn vị liên quan triển khai - chính thức công bố “Ứng dụng cung cấp thông tin vận tải hành khách công cộng trên thiết bị di động và kết nối với ứng dụng Grab - Go!Bus trên hai hệ điều hành di động phổ biến hiện nay là Android và iOS.
Claressa Maria Shields - Người đẹp cứ bước lên võ đài là giành chiến thắng

Claressa Maria Shields - Người đẹp cứ bước lên võ đài là giành chiến thắng

(PLVN) - Claressa Maria Shields (SN 1995) là một võ sĩ quyền anh chuyên nghiệp người Mỹ. Cô nắm giữ đai vô địch thế giới ở ba hạng cân, đồng thời là nữ vô địch hạng trung không thể tranh cãi của thế giới kể từ năm 2019 và các danh hiệu hạng bán trung WBC và WBO thống nhất kể từ tháng 1/2020; trước đó là các danh hiệu WBC và IBF thống nhất của nữ từ năm 2017 đến 2018. Tính đến tháng 5/2020, cô được xếp hạng là nữ võ sĩ tốt nhất thế giới.

Tứ trấn xứ Lạng – Bài 1: Trấn Đông : Đền Cửa Đông thờ thần Bạch Đế

Tứ trấn xứ Lạng – Bài 1: Trấn Đông : Đền Cửa Đông thờ thần Bạch Đế
(PLVN) - Lạng Sơn - mảnh đất địa linh, nhân kiệt với những trầm tích văn hóa theo suốt chiều dài lịch sử nước Việt, với những ngôi đền thiêng ẩn chứa nhiều thông điệp sâu sắc của tiền nhân để lại. Trong đó có bốn ngôi đền nằm ở bốn hướng trấn giữ và bảo vệ Đoàn Thành (thành cổ Lạng Sơn xưa), được mệnh danh là “Xứ Lạng tứ trấn”. 

Báo điện tử Pháp luật Việt Nam

Giấy phép xuất bản số 303/GP-BTTTT ngày 8/5/2015

Cơ quan chủ quản: Bộ Tư pháp

Tổng biên tập: Tiến sỹ Đào Văn Hội

Phó TBT: Trần Đức Vinh

Trưởng ban Báo Điện tử: Xuân Bính

Tòa soạn: Số 42/29 Nguyễn Chí Thanh, phường Ngọc Khánh, quận Ba Đình, Hà Nội

E-mail: baodientuphapluat@gmail.com

Hotline: 0353.63.63.55

Liên hệ quảng cáo: 0971.741.666‬