Bí ẩn họa tiết Mạn đà la trong biểu tượng tôn giáo

0:00 / 0:00
0:00
(PLVN) - Mandala (phiên âm sang tiếng Việt là Mạn đà la, là một hoạ tiết hình tròn mang ý nghĩa rất đặc biệt trong Phật giáo và Ấn Độ giáo. Mandala mang ý nghĩa tượng trưng cho sự trọn vẹn, viên mãn và tròn đầy trong cuộc sống. Ngoài ra, vòng tròn này cũng mang ý nghĩa của sự tuần hoàn, vĩnh cửu và trường kỳ trong nhân gian.
(Ảnh minh họa). (Ảnh minh họa).

Mandala là gì?

Mandala là một trong những họa tiết phổ biến nhất trong mỹ thuật với các mẫu hình tròn. Cái tên này xuất phát từ việc từ Mandala bắt nguồn từ tiếng Phạn – một ngôn ngữ của người Ấn Độ cổ xưa, có nghĩa là vòng tròn.

Tuy nhiên, xét theo Phật giáo và Ấn Độ giáo, vòng tròn là một biểu tượng rất tuyệt diệu, nó không có điểm bắt đầu cũng như không hề có điểm kết thúc. Vì vậy, Mandala là biểu tượng cho hình ảnh của vũ trụ với thế giới bên ngoài và bên trong. Theo đó, vòng tròn Mandala tượng trưng cho sự hoàn hảo, tròn đầy và viên mãn trong cuộc sống. Cùng với đó, Mandala cũng mang ý nghĩa sự tuần hoàn, trường kỳ và vĩnh cửu trong nhân gian.

Theo một ghi chép, Manlada xuất hiện ở Ấn Độ vào thế kỷ thứ 5 trước Công nguyên và du nhập vào Tây Tạng 2 thế kỷ sau đó. Mandala được lấy ý tưởng từ ngọn núi Meru của Ấn Độ. Theo đó, Mandala bao gồm một ngọn núi linh thiêng được gọi là trung tâm và bao bọc bởi 7 ngọn núi nhỏ trong một vòng tròn đồng tâm. Có 3 cõi bên trong mandala là Arupyadhatu – có nghĩa là vô sắc giới, Rapudhatu – sắc giới và Kamadhatu, tức dục giới.

Trong đạo Phật, Mandala thể hiện những khía cạnh khác nhau của giáo dục và truyền thống Phật giáo. Mandala thường tượng trưng cho một cung điện được đặt ở vị trí trung tâm, có 4 cổng theo 4 hướng và nằm trong vài vòng tròn tạo thành hàng rào bảo vệ xung quanh nó. Bên ngoài cung điện có nhiều vòng tròn đồng tâm.

Vòng ngoài cùng thường được trang trí bằng cách làm cong cách điệu giống như một vòng lửa. Mỗi lớp vòng tròn tượng trưng cho tâm linh, quá trình biến đổi phải trải qua các bước trước khi có thể tiến vào lãnh thổ thiêng liêng ở trung tâm. Vòng tròn tiếp theo bên trong là các hình tượng Phật giáo như sấm sét, kim cương, bánh xe – biểu tượng của Bát Chánh đạo, thể hiện sự mạnh mẽ, trí tuệ và bất diệt. Tiếp theo là một vòng tròn gồm tám nghĩa địa, đại diện cho 8 khía cạnh ràng buộc một con người vào chu kỳ tái sinh. Cuối cùng, vòng trong cùng được lấy ý tưởng từ cây hoa sẻ, biểu hiện sự tái sinh tôn giáo.

Tài liệu tham khảo đầu tiên về mandala được cho là tài liệu được làm từ cát trong cuốn Biên niên sử xanh, một cuốn sách cổ xưa của Phật giáo Tây Tạng còn được gọi là Kho báu của cuộc sống.

Vòng tròn Mandala với nhiều hình vẽ phức tạp thể hiện vũ trụ dưới cái nhìn của một người giác ngộ, biểu đồ sự kế thừa các sự kiện bắt đầu từ Đức Phật lịch sử 2.500 năm trước cho tới ngày nay. Ngày nay, Mandala có nhiều biến thể khá đa dạng. Các họa tiết như hoa văn hình học, bông hoa, các vị đức Phật… là những biến thể thường thấy của Mandala.

Biểu tượng của quá trình tu luyện để đạt giới hạn cao về trí tuệ, giác ngộ

Khi nhìn vào Mandala, người xem dễ dàng cảm thấy thư giãn, sảng khoái và tràn đầy năng lượng bởi khi nhìn những họa tiết này, họ sẽ chuyển toàn bộ sự chú ý của mình từ thế giới bên ngoài để tập trung vào “một thế giới khác” thể hiện trên những họa tiết ấy.

Các họa tiết Mandala còn cho thấy sự hòa hợp, yêu thương. Mandala sẽ đánh thức bản năng bên trong mỗi con người, giúp bạn thoải mái hơn trong việc thể hiện bản thân cũng như trong giao tiếp.

Từ lâu, Mandala đã có kết nối tâm linh với Phật giáo và Ấn Độ giáo. Những họa tiết này đại diện cho hành trình khám phá thế giới bên ngoài cũng như bên trong của chúng ta. Về bản chất, các lớp họa tiết đó là chi tiết ẩn dụ cho những phẩm chất mà chúng ta cần tu luyện để đạt được giới hạn cao về trí tuệ và giác ngộ vạn vật.

Ngoài ra, các nhà sư Phật giáo còn sử dụng Mandala cát tượng trưng cho sự vô thường và xem nhẹ vật chất. Còn trong Ấn Độ giáo, Mandala chính là biểu tượng kết nối giữa sự vô hình và hữu hình.

Họa tiết Mandala là một loại họa tiết được lấy ý tưởng từ Mandala nên cũng chứa nhiều ý nghĩa. Ví dụ, bánh xe 8 nan Mandala. Bánh xe từ lâu được xem là biểu tượng của sự hoạt động, vận động không ngừng nghỉ nếu như không có sự tác động từ bên ngoài.

Do đó, bánh xe 8 nan trên họa tiết Mandala cũng biểu trưng cho sự vận động, tuần hoàn nhịp nhàng trong cả vũ trụ rộng lớn. 8 nan của bánh xe Mandala tượng trưng cho Bát đạo trong Phật giáo với ý nghĩa dù theo Đạo phái nào thì chân ái của cuộc đời vẫn là giải thoát và tái sinh.

Trong khi đó, chiếc chuông tượng trưng cho sự cao quý, thông tuệ, và tinh anh nên biểu tượng chuông trên vòng tròn Mandala tượng trưng cho ý nghĩa cao đẹp hướng con người theo những âm thanh trong trẻo từ chuông vàng nguyên chất, chính là những giá trị chân thiện mỹ của cuộc sống. Tam giác là họa tiết biểu tượng cho sự cân bằng và chắc chắn trong cuộc sống và tam giác trong vòng tròn Mandala bao gồm cả tam giacsc hướng lên úp xuống trưng cho nguồn năng lượng vĩnh cửu trong cuộc sống còn các tam giác ngược tượng trưng cho những điều mới mẻ, phá cách, sáng tạo vượt ra khỏi các khuôn mẫu tự nhiên.

Hoa sen Mandala mang ý nghĩa về sự giác ngộ và thức tỉnh sâu thẳm trong tâm hồn mỗi con người. Mặt trời trong vòng tròn Mandala thì lại biểu trưng cho nguồn năng lượng vĩnh cửu và tích cực trong cuộc sống. Mặt trời Mandala cũng biểu trưng cho những giá trị cao đẹp mà con người khao khát hướng đến.

Mandala là thuật ngữ của Phật giáo Kim Cương thừa, nghĩa là sự hợp nhất của từ bi và trí tuệ. Theo nghĩa đen, Mandala chính là vũ trụ, bao gồm vòng bên ngoài và phần trung tâm tinh túy. Mandala như thể là toàn bộ vũ trụ tràn ngập tình thương yêu với tâm điểm là trí tuệ.

Nếu giải nghĩa của từ Mandala trong tiếng Phạn thì chữ Man biểu trưng cho tâm còn chữ dou (hay dala) biểu trưng cho các hành động công hạnh. Điều này mang hàm ý rằng tâm từ bi cần phải được hiện thực hóa qua các hành động chứa tình yêu thương đích thực. Phật giáo Kim Cương thừa sử dụng Mandala để hợp nhất toàn bộ vũ trụ trong sự thực hành với mục đích chính để khai triển tâm từ bi và trí tuệ. Khi từ bi - trí tuệ viên mãn đủ đầy và được hợp nhất trong tâm, lúc đó hành giả sẽ chứng đạt giác ngộ.

Ngày nay, hoạ tiết Mandala xuất hiện rất nhiều trong cuộc sống của chúng ta, phổ biến nhất là ở những tấm thảm tập yoga, rèm cửa, thậm chí là xuất hiện trong những bộ ga gối, ga giường hay thảm trải ghế sofa… Mỗi họa tiết, màu sắc được thể hiện đều mang tính biểu tượng và ý nghĩa riêng biệt.

Trong đó, màu đỏ biểu tượng cho sức mạnh, niềm đam mê và năng lượng; màu hồng là biểu tượng cho trực giác, sự nữ tính và tình yêu; màu cam biểu tượng cho sự sáng tạo, trực giác, biến đổi và tự nhận thức; màu xanh lá là biểu tượng của khả năng ngoại cảm, tình yêu thiên nhiên…

Ngoài ra, các biểu tượng trên Mandala cũng có ý nghĩa riêng biệt. Ví dụ, cây cối – vốn thường là biểu tượng của con người, bao gồm phần gốc rễ tượng trưng cho quá khứ, thân cây như cột sống còn các nhánh cây thể hiện sự tiếp tục phát triển và vươn lên…

Trên Mandala cũng thường xuất hiện hình ảnh các loài động vật, trong đó phổ biến nhất là con voi. Mê cung cũng là họa tiết thường xuất hiện trên mandala, đại diện cho con đường hoặc hành trình mà đỉnh điểm là cảm giác trọn vẹn và được giác ngộ. Hình tượng mặt trời có thể đại diện cho vũ trụ và thường mang những ý nghĩa liên quan đến sự sống, năng lượng bởi mặt trời hỗ trợ sự phát triển và duy trì sự sống trên hành tinh.

Cát Dung
Cùng chuyên mục
Một tân “Thị trưởng chó cún” ở thị trấn Rabbit Hash.

Kỳ dị chó cún được bầu làm Thị trưởng ở nước Mỹ

(PLVN) - Rabbit Hash là một thị trấn nhỏ tại bang Kentucky (Mỹ). Đã từ lâu, đảm nhiệm danh nghĩa Thị trưởng của thị trấn đã không còn thuộc về con người. Tổng cộng 5 “Thị trưởng chó cún” đã giữ chức vụ này với nhân vật đắc cử gần nhất là chú chó tên là Wilbur.

Đọc thêm

Tư pháp tham gia cuộc chơi chính trị

Nhiều người biểu tình phản đối việc thi hành án tử hình đối với Ahmadreza Djalali.
(PLVN) - Mới rồi, tòa án ở Thụy Điển và ở Iran đã có những phán quyết và hành xử khiến cho mối quan hệ chính trị giữa hai nước này trở nên thêm căng thẳng và tồi tệ. Thật ra, ở thời trước khi có những động thái nói trên thì mối quan hệ song phương này vốn đã không được ổn thỏa.

Chuyện về Thư ký báo chí da màu đầu tiên của Nhà Trắng

Bà Jean-Pierre.
(PLVN) - Kể từ ngày 13/5, bà Karine Jean-Pierre chính thức đảm nhiệm vị trí Thư ký báo chí Nhà Trắng, thay thế người tiền nhiệm là bà Jen Psaki. Là người da màu đầu tiên đảm nhiệm cương vị quan trọng này, bà Jean-Pierre được kỳ vọng sẽ thổi một “luồng gió mới” vào Nhà Trắng.

Phần Lan bỏ trung lập, nhập liên minh

Thành phố Hensinki - thủ đô Phần Lan.
(PLVN) - Ở Phần Lan, việc đất nước này gia nhập NATO trở thành chuyện gần như đã được quyết định sau khi cả Tổng thống lẫn Thủ tướng đều công khai tuyên bố ủng hộ và mong muốn NATO thu nạp Phần Lan làm thành viên mới của liên minh quân sự.

Cầm quyền ở thời khó

Tân Tổng thống Hàn Quốc Yoon Suk-yeol tuyên thệ nhậm chức tại Seoul.
(PLVN) - Ở Hàn Quốc, sự thay đổi Tổng thống đã hoàn tất với nghi thức nhậm chức của Tổng thống đắc cử Yoon Suk-yeol. Quyền bính cao nhất ở đất nươc này đã được chuyển giao từ Tổng thống mãn nhiệm Moon Jae-in sang cho ông Yoon Suk-yeol.

Những “sắc thái” mới trong cuộc chiến chống COVID-19

Tổng Giám đốc WHO lo ngại thế giới đang xem nhẹ cách thức virus lây lan.
(PLVN) - Trung Quốc vẫn đang thắt chặt các biện pháp kiểm soát dịch bệnh. Ngược lại, nhiều nước tiếp tục nới lỏng các quy định chống dịch để đưa người dân trở lại cuộc sống bình thường bất chấp số ca nhiễm tăng cao và đây là điều khiến Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) lo ngại.

Amber Heard gặp “bão” tẩy chay trong lúc vướng kiện tụng với chồng cũ

Amber Heard và chồng cũ.
(PLVN) - Sau ly hôn tài tử Johnny Depp, Amber Heard nhận được 7 triệu USD. Nữ diễn viên hứa quyên góp cho một số tổ chức từ thiện nhưng không thực hiện. Rắc rối không dừng lại khi cô bị kêu gọi tẩy chạy khỏi dự án Aquaman cùng lúc lại đang thất thế trong một vụ kiện tụng rắc rối với chồng cũ.

Người đặt dấu mốc cho công nghệ in ấn

Johannes Gutenberg - ông tổ nghề in.
(PLVN) - Mong muốn những người nghèo yêu sách như mình có thể dễ dàng hơn trong việc tìm đọc những trang sách hay, Johannes Gutenberg quyết tâm nghiên cứu để cho ra đời phương pháp in ấn mới.

Người dân Hàn Quốc vật lộn để được... ngủ

Tại Hàn Quốc, dịch vụ hỗ trợ giấc ngủ đang "hot"
(PLVN) - Hàn Quốc là một trong những quốc gia thiếu ngủ nhất trên thế giới. Nguyên nhân chính là do áp lực từ công việc và sự đánh giá của xã hội. Điều này làm ảnh hưởng lớn đến cả xã hội khi tỷ lệ tự sát của Hàn Quốc ở mức cao nhất trong số các quốc gia phát triển và ngày càng nhiều người phải sử dụng thuốc ngủ.

Phán quyết với hệ lụy lớn

Cựu Tổng thống Donald Trump.
(PLVN) - Ở nước Mỹ, tòa án đã đưa ra phán xử bất lợi cho cựu Tổng thống Donald Trump trong vụ việc nảy sinh từ thời ông Trump còn cầm quyền ở Mỹ.

Nhiều nơi vẫn phải chật vật đối phó hội chứng COVID kéo dài

Nhiều nơi vẫn phải chật vật đối phó hội chứng COVID kéo dài
(PLVN) - Hơn 2 năm kể từ khi dịch bệnh COVID-19 bùng phát, rất nhiều người từng mắc bệnh cho biết phải chật vật đối phó với hội chứng COVID kéo dài. Tình trạng này gây ra những nguy cơ lâu dài không chỉ với người bệnh, mà còn cho cả hệ thống y tế và các nền kinh tế trong những năm sắp tới.

Luật thua quyền

Một phiên họp của Hội đồng Bảo an Liên Hợp quốc.
(PLVN) - Bằng cách biểu quyết đồng thuận, tức là các thành viên không phải đích danh thể hiện quan điểm, Đại hội đồng Liên Hợp quốc đã thông qua nghị quyết buộc 5 thành viên thường trực của Hội đồng Bảo an Liên Hợp quốc là Mỹ, Nga, Trung Quốc, Anh và Pháp phải giải trình về việc đã sử dụng quyền phủ quyết để phủ quyết dự thảo nghị quyết nào đấy trong Hội đồng Bảo an.

Đối tác thêm quan trọng

Liên minh châu Âu (EU) và Ấn Độ thúc đẩy chiến lược đối tác.
(PLVN) - Mối quan hệ hợp tác giữa EU và Ấn Độ vừa có được bước phát triển mạnh mẽ mới cả trên danh nghĩa lẫn trong thực chất. Nhân chuyến thăm Ấn Độ của Chủ tịch Uỷ ban châu Âu Ursula von der Leyen, Ấn Độ và EU ký kết thỏa thuận thành lập Hội đồng Thương mại và Công nghệ EU-Ấn Độ.

Thua trong thắng, thắng trong thua

Vợ chồng Tổng thống Pháp Emmanuel Macron ăn mừng kết quả tại Paris tối 24/4.
(PLVN) - Ở nước Pháp, Tổng thống đương nhiệm Emmanuel Macron đã về đích trước ứng cử viên Marine Le Pen của đảng Tập hợp quốc gia trong vòng thứ 2 của cuộc bầu cử diễn ra ngày 24/4 vừa qua.

Đạo luật chống nạn “bác sĩ ma” xứ Hàn

Biển hiệu phòng khám phẫu thuật thẩm mỹ bên hông một tòa nhà ở khu Sinsa-dong, quận Gangnam, Seoul, Hàn Quốc. Ảnh- CNN
(PLVN) - Quốc hội Hàn Quốc ngày 31/8/2021 đã thông qua dự thảo sửa đổi Luật y tế, với nội dung đáng chú ý là các cơ sở y tế bắt buộc phải lắp đặt camera giám sát (CCTV) trong phòng phẫu thuật trong trường hợp bệnh nhân được phẫu thuật gây mê toàn thân, không hề có ý thức. Việc sửa đổi nhằm mục đích bảo vệ bệnh nhân khỏi các sự cố y khoa hoặc hành vi lơ là trách nhiệm của nhân viên y tế.

Elon Musk - Từ cậu bé tự kỷ thành người giàu nhất thế giới

Ông Elon Musk.
(PLVN) - Thông tin doanh nhân người Mỹ Elon Musk đã mua lại Công ty Twitter với giá 44 tỷ USD được công bố tuần qua một lần nữa khiến dư luận đổ xô chú ý tới Musk - hiện là người giàu nhất thế giới, người sáng lập Công ty ô tô điện Tesla và nhà sản xuất tên lửa SpaceX.

Những chiến dịch sử dụng động vật làm gián điệp

Cá heo đã từng được huấn luyện và sử dụng vào mục đích hoạt động tình báo.
(PLVN) - Những loài vật như chim bồ câu, cá heo, thậm chí là quạ đã được nghiên cứu và đưa vào sửa dụng trong các chiến dịch tình báo, thu thập thông tin. Những con vật này đã được huấn luyện để thu thập hình ảnh, sóng âm từ các mục tiêu, thậm chí còn được dùng để “cài cắm” các thiết bị vào mục tiêu cần do thám...