Máu sam biển – Món đặc sản có giá ngàn đô

(PLVN) - Nhắc đến Sam biển, nhiều người chỉ biết đó là một trong những món hải sản độc đáo và khá kỳ công trong việc chế biến. Nếu để thưởng thức thì giá của loại hải sản này không đắt đỏ, thế nhưng máu Sam lại có giá trị rất lớn, nhất là trong lĩnh vực y tế với những công dụng tuyệt vời. 
Máu sam biển – Món đặc sản có giá ngàn đô Điều chế dược liệu từ sam biển

Loại hải sản đặc biệt 

Con Sam thuộc họ Sam (Limulidae) gồm khoảng 4,5 thành viên là những loài duy nhất trong bộ đuôi kiếm còn sinh tồn hiện nay. Thậm chí, Sam còn tồn tại từ cách đây xấp xỉ 450 triệu năm. Sam là loại động vật sống dưới biển nhiều nhất là vùng cửa sông nơi có cát pha bùn, độ sâu 4-10m.

Các tài liệu khoa học cho biết Sam thuộc ngành chân khớp (lớp giáp cổ), bơi chậm và bò như cua. Với 6 đôi chân mọc ở phần đầu thân tua tủa gai nhọn nối với chiếc đuôi nhọn hoắt, Sam là loài có cấu tạo kỳ quái. Loài này sống ở độ sâu 4-10m, mỗi lần đẻ từ 200-1.000 trứng. Sau 6 tuần, trứng Sam nở thành ấu trùng và qua 16 lần lột xác, Sam con trưởng thành. Thức ăn của Sam là các loài giáp xác như tôm, cua có nhiều ở các cửa sông, đầm lầy ven biển.

 Máu sam biển là món ẩm thực đắt đỏ 

Người ta thường ví “dính lấy nhau như Sam” vậy, nên thường người ta bắt được cả đôi Sam. Nhưng nếu chỉ bắt được một con thì họ thường thả ngay xuống biển bởi người ngư dân tôn trọng truyền thuyết về đôi Sam. Sam không khó tìm như sa sùng tuy nhiên công đoạn chế biến Sam rất cầu kỳ. Phải là người đi biển lâu năm mới cho ra được những món san tuyệt vời được. Nếu bắt được con Sam không ăn sứa thì không sao nhưng bắt phải con ăn sứa thì gan và ruột của nó cực độc, có thể gây chết người.

Chính vì vậy người làm cần phải rất cẩn thận. Cả một con Sam chỉ lấy riêng phần bụng và phần trứng, tránh không để ruột và gan Sam bị vỡ. Sau khi đã được sơ chế hoàn chỉnh, Sam có thể trở thành nguyên liệu của rất nhiều món hấp dẫn và bổ dưỡng như chân Sam xào chua ngọt, gỏi Sam, Sam xào sả ớt, trứng Sam chiên giòn, sụn Sam nướng, Sam bao bột rán, Sam xào miến…món nào ăn cũng đều hấp dẫn.

Món ăn về Sam thì nổi bật nhất là Sam trứng nướng. Khi nướng Sam chuyển màu từ xanh sang vàng là lúc nó đã chín, lúc này người của quán sẽ dùng kéo cắt quanh mép phần thân đầu, lột lớp áo giáp phía dưới để lộ ra bọng trứng vàng ươm như trứng cá tầm để thưởng thức.

Máu Sam có thể cứu được người?

Ngoài là một loại hải sản ngon có tiếng. Máu Sam còn rất có giá trị, nhất là trong y học. Hơn 600.000 con Sam đã được đánh bắt mỗi năm trong suốt mùa sinh sản và đóng góp khoảng 30% lượng máu của chúng cho các cơ sở chuyên khoa đặc biệt ở Mỹ và châu Á. Mỗi một ga lông máu Sam trị giá 60.000 USD khiến cho ngành công nghiệp máu Sam trên bình diện toàn cầu đạt giá trị 50 triệu USD/năm.

Máu của loài Sam đặc biệt ngay từ ngoại hình, bởi thay vì màu đỏ như của con người hay đại đa số các loài động vật khác, máu Sam lại mang màu xanh dương nhạt. Nguồn gốc của màu sắc khác thường này đến từ nguyên tố đồng có trong thành phần máu của chúng (trong khi con người có máu đỏ là do chứa sắt).

 Sam biển ở vùng biển Quảng Yên (tỉnh Quảng Ninh) 

Tuy nhiên, việc sở hữu một màu sắc kỳ lạ không thể nào là nguyên do để máu của loài động vật này được bán với mức giá hàng chục ngàn USD. Các nhà khoa học đã phát hiện ra rằng, máu của loài Sam có chứa một nhân tố đông máu đặc biệt có tên là Limulus amebocyte lysate (LAL) có khả năng phản ứng với vi khuẩn Gram âm nguy hiểm. Nhưng mãi đến năm 1970, máu Sam mới thực sự có giá trị khi LAL được đưa vào sử dụng.

Chỉ với việc nhỏ một vài giọt LAL vào thiết bị y tế hay Vaccine, hợp chất này sẽ ngay lập tức phủ lên bất kỳ vi khuẩn Gram âm nào mà nó phát hiện bằng một cái kén dạng dẻo, đây cũng chính là dấu hiệu cảnh báo cho chúng ta biết sự hiện diện của vi khuẩn trong các vật tư y tế, thứ có thể cướp đi mạng sống của người bệnh. Chất LAL nhạy đến mức có thể cô lập mối đe dọa nhỏ như một hạt cát trong một bể bơi lớn.

Cục Quản lý thực phẩm và dược phẩm Mỹ (FDA) luôn yêu cầu thuốc chích và các dụng cụ y tế tiếp xúc với cơ thể người bệnh phải qua kiểm tra bằng máu Sam. Do đó, máu Sam có tác dụng cứu sống hàng nghìn bệnh nhân mỗi ngày. Bác sĩ John Dubczak thuộc Phòng thí nghiệm Charles River (Mỹ) cho biết, công nghệ phát hiện độc tố nhờ máu Sam đang ngày càng trở nên nhạy và chính xác hơn. Phòng thí nghiệm Charles River đang phát triển các thiết bị thử độc tố có thể được sử dụng bên ngoài phòng thí nghiệm, thậm chí trên không gian như Trạm vũ trụ quốc tế (ISS).

“Chúng ta có thể sử dụng nó để xác định xem có những loại vi khuẩn nào tồn tại trên bề mặt ISS”, chuyên gia Norman Wainwright, giám đốc nghiên cứu và phát triển Phòng thí nghiệm Charles River cho biết. Hệ thống này cũng có thể giúp thực hiện các nghiên cứu sinh học cần thiết nhằm mở rộng sự hiện diện của con người trên không gian, từ sức khỏe của phi hành đoàn, nghiên cứu môi trường tàu vũ trụ cho đến nghiên cứu tìm sự sống trong hệ mặt trời. Máu Sam cũng đang được ứng dụng trên Trái đất.

Các nhà khoa học Nhật Bản cũng thực hiện thử nghiệm phát hiện tình trạng nhiễm nấm và nghiên cứu phát triển liệu pháp chống virus, chống ung thư dựa trên cơ chế cô lập và vô hiệu hóa độc tố của máu Sam. Giới khoa học cũng đang nghiên cứu những cơ chế tương tự để tránh phụ thuộc vào máu Sam. Một trong số đó là sử dụng chip điện tử để báo động khi tiếp xúc với độc chất. Một hệ thống khác do Đại học Wisconsin-Madison phát triển sử dụng tinh thể lỏng với chức năng phát hiện và cảnh báo tương tự.

Tuy nhiên, bác sĩ Peter Armstrong thuộc Đại học California cho biết, chưa có cơ chế nào có thể đạt được độ chuẩn xác và nhạy như LAL trong máu Sam. Ngàng công nghiệp máu Sam này không tàn sát loài Sam. Với mỗi con Sam người ta chỉ khai thác 30% máu. Trong vòng 72 giờ Sam được đưa lại về biển và một tuần sau lượng máu của chúng sẽ phục hồi.

Nhưng dù vậy, tỷ lệ Sam chết trong quá trình khai thác máu lên đến 10-30%. Vì đây cũng là một lượng máu khá lớn nên khoảng 30% cá thể Sam thường không thể qua khỏi quá trình lấy máu. Bên cạnh đó, cũng không ai chắc về việc 70% còn lại sẽ hồi phục ra sao sau khi được trả lại tự nhiên. Theo số liệu của các tổ chức bảo tồn, số lượng Sam ở nước Mỹ đã ở mức đáng báo động và nếu không có biện pháp can thiệp thì trong 40 năm nữa, dân số của loài Sam ở đây sẽ giảm xuống 30%.

Thực trạng loài Sam ngày càng khan hiếm, trong khi nhu cầu của con người ngày một tăng, đã khiến giá của máu Sam vốn đã ở trên trời lại vẫn liên tục nhảy vọt. Tuy nhiên, điều thực sự đáng sợ không phải nằm ở chi phí cao, mà là khi đã không còn Sam để đánh bắt, trong khi chúng ta vẫn chưa thể phát minh ra một biện pháp phát hiện vi khuẩn hữu hiệu như LAL, thì mạng sống của hàng triệu người trên thế giới sẽ bị đe dọa vì nhiễm trùng.

An Yên (tổng hợp)
Ý kiến bạn đọc

Ý kiến của bạn sẽ được biên tập trước khi đăng. Xin vui lòng gõ tiếng Việt có dấu

Cùng chuyên mục
Đổi thời, luật lấn lệ

Đổi thời, luật lấn lệ

(PLVN) - Việc nước Anh ra khỏi EU (Brexit) trên danh nghĩa đã kết thúc từ đầy năm 2020 và trên thực tế cơ bản cũng đã xong ngay trước khi năm mới 2021 bắt đầu. Nhưng như thế không có nghĩa là giữa hai bên đã hết sạch mọi chuyện lằng nhằng với nhau mà gốc rễ ở thời nước Anh còn là thành viên EU. 

Đọc thêm

Mang Xuân về với đồng bào A Lưới

Mang Xuân về với đồng bào A Lưới
(PLVN) - Nhân dịp chuẩn bị đón Tết cổ truyền Tân Sửu 2021, để động viên cán bộ gia đình chính sách, hộ nghèo tại các tỉnh miền Trung vừa bị thiệt hại nặng do mưa lũ, Công đoàn Ngân hàng Chính sách xã hội (NHCSXH) Việt Nam đã tổ chức chương trình trao tặng quà Tết Tân Sửu tại 06 tỉnh: Hà Tĩnh, Quảng Bình, Quảng Trị, TT- Huế, Quảng Nam và Quảng Ngãi.

Chủ tiệm sửa xe đem xe của khách đi cầm rồi bỏ trốn

Chủ tiệm sửa xe đem xe của khách đi cầm rồi bỏ trốn
(PLVN) - Sáng 24/01, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an huyện Châu Thành, tỉnh An Giang cho biết, sau thời gian truy tìm và vận động, Nguyễn Đức Mạnh vừa đã đến Công an huyện Châu Thành đầu thú sau thời gian lẩn trốn, bị truy nã về tội “Lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản”.

Bắt quả tang 8 đối tượng đang "bay lắc" trong quán Karaoke

Bắt quả tang 8 đối tượng đang "bay lắc" trong quán Karaoke
(PLVN) - Chiều 24/01, Phòng Cảnh sát quản lý hành chnh về trật tự xã hội, Công an tỉnh An Giang cho biết, đơn vị vừa phối hợp cùng Công an thành phố Long Xuyên kiểm tra phát hiện bắt quả tang 08 đối tượng đang “bay lắc” trong phòng Karaoke.
PC Thừa Thiên Huế: Sẵn sàng cấp điện an toàn, ổn định phục vụ Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ 13 và Tết Nguyên đán Tân Sửu

PC Thừa Thiên Huế: Sẵn sàng cấp điện an toàn, ổn định phục vụ Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ 13 và Tết Nguyên đán Tân Sửu

(PLVN) - Nhằm cấp điện ổn định, liên tục phục vụ Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIII của Đảng và Tết Nguyên đán Tân Sửu 2021, thời gian qua PC Thừa Thiên Huế đã thực hiện đồng loạt các công tác, chuẩn bị sẵn sàng nguồn, lưới điện phục vụ các sự kiện trên.

48h Việt Nam chưa ghi nhận ca mắc COVID-19 mới

48h Việt Nam chưa ghi nhận ca mắc COVID-19 mới
(PLVN) -  Ban Chỉ đạo Quốc gia Phòng chống dịch COVID-19 cho biết không có ca mắc mới COVID-19. Việt Nam hiện có 1.548 bệnh nhân. Hôm nay cũng đã trải qua 48h, Việt Nam chưa ghi nhận ca mắc COVID-19 mới.

Những điều cha mẹ cần làm ngay khi phát hiện trẻ bị ngộ độc thực phẩm

Những điều cha mẹ cần làm ngay khi phát hiện trẻ bị ngộ độc thực phẩm
(PLVN) - Theo bác sĩ Nguyễn Đình Qui, Khoa Nội 1, Bệnh viện Nhi đồng 2 (TP HCM) cho biết, trẻ em hệ miễn dịch chưa hoàn thiện nên là đối tượng dễ mắc ngộ độc thực phẩm. Chính vì vậy các bậc phụ huynh lưu ý, khi thấy các bé có triệu chứng của ngộ độc thực phẩm cần sơ cứu kịp thời nếu không sẽ gây nguy hiểm đến sức khỏe.

Bên trong Phòng Bầu dục của ông Joe Biden

Bên trong Phòng Bầu dục của ông Joe Biden
(PLVN) - Những bức ảnh đầu tiên về Phòng Bầu dục của Tổng thống Joe Biden đã được một số cơ quan báo đăng tải, cho thấy văn phòng đã thay đổi như thế nào.

Vững tin vào thành công của Đại hội Đảng toàn quốc XIII

Vững tin vào thành công của Đại hội Đảng toàn quốc XIII
(PLVN) -  Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ XIII của Đảng đã cận kề. Đây là sự kiện chính trị có ý nghĩa quan trọng, thu hút sự quan tâm của đông đảo cán bộ, đảng viên và các tầng lớp nhân dân cả nước đang kỳ vọng về những định hướng, quyết sách đúng đắn, tạo đột phá cho sự phát triển của đất nước trong nhiệm kỳ tới.
Nga phát triển đạn tên lửa thế hệ mới

Nga phát triển đạn tên lửa thế hệ mới

(PLVN) - Các công ty TulaTech và Splav của Nga sẽ phát triển các loại đạn thế hệ mới cho nhiều hệ thống tên lửa phóng loạt (MLRS) trong khuôn khổ một dự án chung, TASS đưa tin.

Báo điện tử Pháp luật Việt Nam

Giấy phép xuất bản số 303/GP-BTTTT ngày 8/5/2015

Cơ quan chủ quản: Bộ Tư pháp

Tổng biên tập: Tiến sỹ Đào Văn Hội

Phó TBT: Trần Đức Vinh

Tòa soạn: Số 42/29 Nguyễn Chí Thanh, phường Ngọc Khánh, quận Ba Đình, Hà Nội

E-mail: baodientuphapluat@gmail.com

Hotline: 0353.63.63.55

Liên hệ quảng cáo: 0971.741.666‬