Nhà văn vĩ đại Franz Kafka kỳ dị trong lối sống, bí ẩn trong cách viết

0:00 / 0:00
0:00
(PLVN) - Nhà văn Franz Kafka (1883 – 1924) sinh ra trong một gia đình Do Thái nói tiếng Đức tại Praha (một phần của Đế quốc Áo - Hung, nay là Công hòa Séc), ông được coi là nhà văn vĩ đại của thế giới. Đến nay, những tác phẩm của ông vẫn gây ra nhiều tranh cãi bởi tư duy nghệ thuật, tính triết học và mỹ quan về cuộc sống. 
Nhà văn vĩ đại Franz Kafka kỳ dị trong lối sống, bí ẩn trong cách viết

Tượng đài văn học vĩ đại

Mặc dù Franz Kafka ra đi khi mới 41 tuổi, nhưng ông đã kịp để lại cho đời những kiệt tác văn học. Sự vĩ đại của Franz Kafka không được đánh giá khi nhà văn còn sống, mà sau khi ông mất. Kafka sinh ra trong gia đình thuộc tầng lớp trung lưu, dòng dõi của ông được coi là dòng dõi cao lớn, khỏe mạnh. Ngay từ đầu, Kafka được gia đình đặt lên vai với trọng trách sau này là một luật sư, nhưng rồi ông lại trở thành một nhà văn.

Gốc gác Do Thái, cùng tính cách từ người cha, nhất là lối sống, thói gia trưởng đã ảnh hưởng mạnh mẽ đến ngòi bút của Kafka. Các tác phẩm của ông luôn là sự mổ xẻ nội tâm, những bất đồng, mâu thuẫn, sự mơ hồ, phi lý. Nhiều người đánh giá, văn Kafka là loại văn bí ấn đến mức thần bí, không phải đọc một lần là hiểu ngay, nhưng lại mang một sức hút mãnh liệt.

Từ khi nhà văn ra đi đến nay, đã gần 100 năm, nhưng tên tuổi ông chưa bao giờ lắng xuống. Văn học thế giới luôn dành một chỗ trang trọng để vinh danh Kafka. Ông từng làm nghề bảo hiểm hồi tuổi trẻ, trong khoảng thời gian này, ông vẫn dành thời gian viết văn, và bắt đầu bằng những truyện ngắn, cũng như rất hay viết thư qua lại với các cô gái.

Sinh thời, những tác phẩm đã được in ấn của Kafka không nhận được sự đánh giá quá cao, nhưng người ta cũng đã chú ý tới Kafka, như một nhà văn có lối viết độc đáo. Các tập truyện Trầm tư (Betrachtung), Một thầy thuốc nông thôn (Ein Landazrt), cũng như các truyện ngắn lẻ (như Hóa thân) được in rải rác. Mặc dù vậy, Kafka chỉ trở thành một ngôi sao văn học thế giới khi nhà văn đã từ giã cõi đời.

Đó là những bản thảo tiểu thuyết đến nay còn gây tranh cãi, một lối viết lạ, độc đáo, khó hiểu. Nhưng nhà văn cho thấy sức vóc của một triết gia với cách nhìn nhận xã hội, tư duy, tiên tri về một xã hội đầy mâu thuẫn, nhiều giằng co. Đó là các tiểu thuyết Vụ án, Lâu đài và Nước Mỹ... Đặc biệt là ở tiểu thuyết Vụ án, Lâu đài, được đánh giá cao nhất. Bên cạnh đó là những dòng nhật ký, trang thư, hay cách ngôn mà ông để lại, cũng là những đoạn văn độc đáo, mang tư tưởng, chiều kích của một nhà văn vĩ đại.

Nhà văn vĩ đại Franz Kafka kỳ dị trong lối sống, bí ẩn trong cách viết ảnh 1
 Nhà văn Franz Kafka

Chúng ta cùng đọc lại những đoạn văn tiêu biểu của Kafka: “Thế giới thật khủng khiếp chứa trong đầu tôi! Nhưng làm sao để giải phóng chính tôi và giải phóng chúng mà không xé toạc ra. Và xé ra nghìn lần trong tôi còn tốt hơn là nó được kìm lại hoặc chôn cất. Chính vì việc đó mà tôi sống trên đời này, điều này khá rõ ràng với tôi” (nhật ký ngày 21 tháng 6 năm 1913).

“Người ta không thể sống mà không có một niềm tin thường trực vào những thứ bất hoại bên trong hắn ta, mặc dù cả thứ bất hoại đó và cả niềm tin của anh ta vào nó có thể luôn luôn bị chôn giấu kín với hắn” (Cách ngôn Zürau số 50). Qua hai đoạn này, ta thấy Kafka đã đấu tranh nội tâm dữ dội đến nhường nào. Đó là đấu tranh để tìm ra lẽ sống, tìm ra bản thể chính mình.

Với những gì cống hiến cho văn học thế giới, Kafka được nhiều nhà văn, nhà phê bình nổi tiếng đánh giá rất cao. Những đánh giá này một phần nào đó đã nói lên giá trị văn học trong các tác phẩm của ông. Nhà thơ W. H. Auden đánh giá Kafka là “Dante của thế kỷ hai mươi” (Dante là Đại thi hào của nước Ý, người mang lại một sự mới lạ cho văn học thế giới). 

Nhà văn Gabriel García Márquez nổi tiếng với tác phẩm “Trăm năm cô đơn”, sau khi đọc Hóa thân của Kafka, đã nói đại ý rằng, cách viết của Kafka ở tác phẩm này đã đạt được sự chuẩn mực nhất. Các tác phẩm của Kafka luôn nhìn thế giới bằng cách nhìn phi lý, khó hiểu, mà chỉ có Kafka mới có thể lý giải được. Chính điều này, mà tên của ông hiện nay được coi là gốc của thuật ngữ "kiểu Kafka" (tiếng Anh: kafkaesque; tiếng Đức: kafkaesk, tiếng Pháp: kafkaïen), để nói lên cái bức bách, mơ hồ, phi lý của con người. Kafka cũng được xếp vào, và được coi là tượng đài văn học vĩ đại của thế kỳ 20.

Mặc cảm bản thân

Có tài liệu cho rằng, Kafka luôn có mặc cảm về sự cao lớn của mình và của cả dòng họ. Mặc dù thế, Kafka không phải là người khỏe mạnh. Ông được coi là người hòa nhã và hay đưa ra lời khuyên cho bạn bè, nhưng với bản thân mình, ông luôn thể hiện sự đường cùng, bế tắc. Trong cuộc đời mình, Kafka trải qua nhiều mối tình. Những mối tình này là nguồn cảm hứng lớn cho các tác phẩm của ông, cũng như là mạch nguồn cho nhiều trang thư còn lưu lại.

Đến nay, chưa có lý do xác đáng nhất để giải thích không hiểu vì nguyên nhân gì mà Kafka muốn đốt bỏ hết các bản thảo chưa in của mình. Lúc sắp mất, Kafka viết những dòng này gửi lại người bạn thân: “Max vô cùng quý mến, yêu cầu cuối cùng của tôi là cậu phải đốt sạch tất cả nhật ký, bản thảo, thư từ, bản phác thảo…mà tôi để lại”. May mắn là Max không thực hiện di chúc của Kafka mà còn làm ngược lại, ông đã đem xuất bản. Và kể từ đó, tên tuổi của Kafka được cả thế giới biết đến.

Nhà văn vĩ đại Franz Kafka kỳ dị trong lối sống, bí ẩn trong cách viết ảnh 2
 Nhà văn Franz Kafka từng mong muốn người bạn thân sẽ đốt hết những bản thảo của mình.

Dù ở trong lối viết, hay cách sống, Kafka luôn thể hiện cho mọi người thấy, ông là một người kỳ dị, nhưng đó là người kỳ dị thiên tài, với lối lập luận sắc bén, thông minh, tinh tế, nhưng không phải ai cũng hiểu sâu được. “Đóng kín trong bốn bức tường, tôi thấy mình như một kẻ di cư bị tống giam ở một nước xa lạ… Tôi thấy gia đình mình như những người ngoại quốc lạ lùng mà những tập tục, nghi thức và chính ngôn ngữ của họ thách đố sự tìm hiểu… Mặc dù tôi không muốn thế, họ vẫn bắt tôi phải tham gia vào những nghi lễ kỳ quái của họ… Tôi không thể kháng cự lại.” (Trích Nhật ký Kafka, dẫn lại của Diệu Uyển).

Cuộc đời và sự nghiệp của Kafka đến nay vẫn để lại nhiều người nghi ngại cho hậu thế, đó là việc ông rất yêu phụ nữ, nhưng ông lại yêu chỉ để yêu mà không kết hôn. Đó là việc Kafka ngỏ lời cầu hôn Felice hai lần, được đồng ý, nhưng Kafka lại không dám kết hôn. Mãi đến năm 40 tuổi, ông mới kết hôn với một cô gái Do Thái 19 tuổi, sau đó một năm, ông mất do bệnh lao thanh quản. 

Tư tưởng và cách viết của Kafka được cho là ảnh hưởng sâu sắc đến các nhà văn lớn, triết gia của thế giới như Jorge Luis Borges, Albert Camus, Eugène Ionesco, Jean-Paul Sartre... Với những đóng góp quan trọng cho văn học thế giới, các tác phẩm, ảnh, tài liệu của ông được đặt trong Bảo tàng Franz Kafka tại Praha, và có một giải thưởng mang tên ông: Giải Franz Kafka. Tại Việt Nam, các tác phẩm của Kafka được dịch bởi các dịch giả Đoàn Tử Huyến, Dương Tất Từ, Trương Đăng Dung, Phùng Văn Tửu...

Vũ Đoàn
Cùng chuyên mục

Đọc thêm

Amber Heard gặp “bão” tẩy chay trong lúc vướng kiện tụng với chồng cũ

Amber Heard và chồng cũ.
(PLVN) - Sau ly hôn tài tử Johnny Depp, Amber Heard nhận được 7 triệu USD. Nữ diễn viên hứa quyên góp cho một số tổ chức từ thiện nhưng không thực hiện. Rắc rối không dừng lại khi cô bị kêu gọi tẩy chạy khỏi dự án Aquaman cùng lúc lại đang thất thế trong một vụ kiện tụng rắc rối với chồng cũ.

Người đặt dấu mốc cho công nghệ in ấn

Johannes Gutenberg - ông tổ nghề in.
(PLVN) - Mong muốn những người nghèo yêu sách như mình có thể dễ dàng hơn trong việc tìm đọc những trang sách hay, Johannes Gutenberg quyết tâm nghiên cứu để cho ra đời phương pháp in ấn mới.

Người dân Hàn Quốc vật lộn để được... ngủ

Tại Hàn Quốc, dịch vụ hỗ trợ giấc ngủ đang "hot"
(PLVN) - Hàn Quốc là một trong những quốc gia thiếu ngủ nhất trên thế giới. Nguyên nhân chính là do áp lực từ công việc và sự đánh giá của xã hội. Điều này làm ảnh hưởng lớn đến cả xã hội khi tỷ lệ tự sát của Hàn Quốc ở mức cao nhất trong số các quốc gia phát triển và ngày càng nhiều người phải sử dụng thuốc ngủ.

Phán quyết với hệ lụy lớn

Cựu Tổng thống Donald Trump.
(PLVN) - Ở nước Mỹ, tòa án đã đưa ra phán xử bất lợi cho cựu Tổng thống Donald Trump trong vụ việc nảy sinh từ thời ông Trump còn cầm quyền ở Mỹ.

Nhiều nơi vẫn phải chật vật đối phó hội chứng COVID kéo dài

Nhiều nơi vẫn phải chật vật đối phó hội chứng COVID kéo dài
(PLVN) - Hơn 2 năm kể từ khi dịch bệnh COVID-19 bùng phát, rất nhiều người từng mắc bệnh cho biết phải chật vật đối phó với hội chứng COVID kéo dài. Tình trạng này gây ra những nguy cơ lâu dài không chỉ với người bệnh, mà còn cho cả hệ thống y tế và các nền kinh tế trong những năm sắp tới.

Luật thua quyền

Một phiên họp của Hội đồng Bảo an Liên Hợp quốc.
(PLVN) - Bằng cách biểu quyết đồng thuận, tức là các thành viên không phải đích danh thể hiện quan điểm, Đại hội đồng Liên Hợp quốc đã thông qua nghị quyết buộc 5 thành viên thường trực của Hội đồng Bảo an Liên Hợp quốc là Mỹ, Nga, Trung Quốc, Anh và Pháp phải giải trình về việc đã sử dụng quyền phủ quyết để phủ quyết dự thảo nghị quyết nào đấy trong Hội đồng Bảo an.

Đối tác thêm quan trọng

Liên minh châu Âu (EU) và Ấn Độ thúc đẩy chiến lược đối tác.
(PLVN) - Mối quan hệ hợp tác giữa EU và Ấn Độ vừa có được bước phát triển mạnh mẽ mới cả trên danh nghĩa lẫn trong thực chất. Nhân chuyến thăm Ấn Độ của Chủ tịch Uỷ ban châu Âu Ursula von der Leyen, Ấn Độ và EU ký kết thỏa thuận thành lập Hội đồng Thương mại và Công nghệ EU-Ấn Độ.

Thua trong thắng, thắng trong thua

Vợ chồng Tổng thống Pháp Emmanuel Macron ăn mừng kết quả tại Paris tối 24/4.
(PLVN) - Ở nước Pháp, Tổng thống đương nhiệm Emmanuel Macron đã về đích trước ứng cử viên Marine Le Pen của đảng Tập hợp quốc gia trong vòng thứ 2 của cuộc bầu cử diễn ra ngày 24/4 vừa qua.

Đạo luật chống nạn “bác sĩ ma” xứ Hàn

Biển hiệu phòng khám phẫu thuật thẩm mỹ bên hông một tòa nhà ở khu Sinsa-dong, quận Gangnam, Seoul, Hàn Quốc. Ảnh- CNN
(PLVN) - Quốc hội Hàn Quốc ngày 31/8/2021 đã thông qua dự thảo sửa đổi Luật y tế, với nội dung đáng chú ý là các cơ sở y tế bắt buộc phải lắp đặt camera giám sát (CCTV) trong phòng phẫu thuật trong trường hợp bệnh nhân được phẫu thuật gây mê toàn thân, không hề có ý thức. Việc sửa đổi nhằm mục đích bảo vệ bệnh nhân khỏi các sự cố y khoa hoặc hành vi lơ là trách nhiệm của nhân viên y tế.

Elon Musk - Từ cậu bé tự kỷ thành người giàu nhất thế giới

Ông Elon Musk.
(PLVN) - Thông tin doanh nhân người Mỹ Elon Musk đã mua lại Công ty Twitter với giá 44 tỷ USD được công bố tuần qua một lần nữa khiến dư luận đổ xô chú ý tới Musk - hiện là người giàu nhất thế giới, người sáng lập Công ty ô tô điện Tesla và nhà sản xuất tên lửa SpaceX.

Những chiến dịch sử dụng động vật làm gián điệp

Cá heo đã từng được huấn luyện và sử dụng vào mục đích hoạt động tình báo.
(PLVN) - Những loài vật như chim bồ câu, cá heo, thậm chí là quạ đã được nghiên cứu và đưa vào sửa dụng trong các chiến dịch tình báo, thu thập thông tin. Những con vật này đã được huấn luyện để thu thập hình ảnh, sóng âm từ các mục tiêu, thậm chí còn được dùng để “cài cắm” các thiết bị vào mục tiêu cần do thám...

Làng cổ đẹp như tranh bên bờ sông Lauch nước Pháp

Làng cổ đẹp như tranh bên bờ sông Lauch nước Pháp
(PLVN) - Tọa lạc ngay bên dòng sông Lauch thơ mộng của nước Pháp, làng Colmar nằm cách Strasbourg – thủ phủ vùng Alsace khoảng 64 km về phía Tây Nam. Nơi đây được mệnh danh là một trong những ngôi làng đẹp nhất nước Pháp, có thể khiến bất cứ ai cũng say đắm, phải lòng khi có dịp ghé thăm.

Cô gái chết thảm dưới tay đồng bọn vì phá bỏ “luật im lặng”

Điíu tượng Katrina Culberson.
(PLVN) - Các mối quan hệ trên đường phố của những băng nhóm phạm tội thường rất phức tạp và tàn độc, trong số đó vụ việc của Celeste Fronsman là một ví dụ điển hình. Celeste đã bị đồng bọn đánh đập dã man, thiêu sống vì dám chỉ điểm đường dây buôn bán ma túy cho cảnh sát.

Nhà khoa học đa tài với phát minh chế ngự được tia sét

 Nhà bác học Benjamin Franklin.
(PLVN) - Tại các toàn nhà cao tầng, các công trình, cao ốc, văn phòng trên khắp thế giới từ lâu đã không thể thiếu những chiếc cột thu lôi. Tuy vậy, không phải ai cũng biết Benjamin Franklin - một thành viên trong nhóm lập quốc của Hoa Kỳ lại là “cha đẻ” của phát minh vĩ đại nói trên.