Nghệ nhân

Tranh minh họa: Trần Công Nguyên
Tranh minh họa: Trần Công Nguyên
0:00 / 0:00
0:00
(PLVN) - Doãn hăm hở hùn vốn mở cửa hàng kim thủy khí, cung cấp máy móc. Vậy mà đổ bể.

Anh tiếp tục cùng bạn mở công ty tư vấn thiết kế, sau hai năm đạt một số thành tựu thì bị đẩy ra. Người bạn anh vốn tin tưởng đã tham lam thu hết thành quả về mình. Thôi thì phải tách ra tìm lối đi riêng. Bẵng đi một thời gian, trở thành doanh nhân thành đạt nhưng Doãn vẫn giữ nếp sống giản dị.

***

Đau. Nhìn thấy những ngôi làng phởn phơ giàu, nhà cổ bị đốn hạ, nhường cho nhà cao tầng, anh đau lắm. Đô thị hóa thổi vào làng quê của Doãn, một vùng ngoại thành từng được trầm trồ khen êm đềm có đủ đầy bến sông, cây đa, sân đình, với những con ngõ lát gạch nghiêng diễm lệ e ấp. Thế rồi mọi thứ ùn ùn thay đổi. Con cái giục bố mẹ đập bỏ để chia đất. Chim chóc bay hết. Trên nền trời bói chẳng có cánh cò nào bay lả bay la cuối chiều. Làng anh trơ khấc mỏi mệt vắng cây xanh. Đất đai hiếm hoi, không đập cái cũ xây hai ba cái nhà ống chia cho con thì làm sao con có chỗ ở. Cụ Đoàn Bá Hùng, bố của Doãn bảo: “Thiên hạ họ làm gì, mặc. Còn gia đình ta, những gì đời xưa để lại phải được gìn giữ”. Em trai Doãn bảo: “Làng trên xóm dưới phá hết rồi”. Cụ Đoàn Bá Hùng nói chắc như đinh đóng cột: “Cứ theo bố. Hẵng cứ tìm cách sửa chữa và giữ nguyên vẹn những chi tiết, họa tiết của ngôi nhà”. Cụ vận động người làng giữ nhà cổ ,nhưng không ai nghe. Họ dỡ ra bán đi. Cái nào không bán được thì làm củi. Một mồi lửa là những món đồ trăm năm thành tro bụi. Nghịch lý là nhiều nơi lại có mốt dựng nhà cổ bằng gỗ. Doãn hì hụi tiếc. Mặt anh giãn nở. Trong nỗi ê chề thất vọng vì bạn lừa, loay hoay vì việc riêng chưa thành, Doãn chộp được ý tưởng dựng nhà gỗ cổ cho các đại gia có nhu cầu. Một cách “trồng hoa lấn cỏ dại”. Doãn hỏi ý kiến, cụ Đoàn Bá Hùng bảo:

- Đó là nghề đòi hỏi tâm huyết, khó gấp ba bốn lần việc con làm tư vấn thiết kế. Bố biết con sống nghiêm túc, nhìn vấn đề cũng nghiêm túc, nhưng tuổi còn trẻ.

Doãn xin bố yên tâm. Anh nhạy với làng cổ cũng khéo léo nhận ra nhiều người thích trang trí mình bằng những ngôi nhà gỗ làm sang. Kẻ có tiền thiếu cả hiểu biết lẫn khả năng bài trí, họ sẽ cần những người như anh.

Có lưng vốn kiến thức kha khá, Doãn cũng bàn với hai người bạn có kiến thức và yêu vốn cổ hùn vốn lập xưởng chế tác, phục vụ nhu cầu. Anh được chấp thuận. Một trở ngại đã vượt qua, nhưng bắt đầu đâu có đơn giản. Thời gian đó những người trẻ như anh gặp nhiều khó khăn trong lập nghiệp. Làm sao để khách hàng biết đến mình đặt hàng, gây dựng uy tín? Kỹ thuật và vốn văn hóa về nhà cổ anh có, nhưng lấy đâu ra thợ và hợp đồng? Nhất là thợ có kỹ năng và kiến thức.

Nghĩ mãi, Doãn tìm đến làng Công, một làng mộc cũng có tiếng tăm trong vùng. May thay anh gặp lão nghệ nhân Lê Kiên có kiến thức về nhà cổ cũng mới nhận đơn hàng phục dựng cho hai “đại gia”. Tâm sự, cụ Lê Kiên điềm nhiên cười:

- Anh tìm đúng địa chỉ rồi đấy. Tôi cũng đang bí về họa tiết thời Lê. Đám trẻ ở làng nghề này chỉ ăn xổi. Tôi rất vui khi được gặp một kiến trúc sư trẻ tâm huyết như anh.

- Vậy xin cụ khơi mở cho nhãn quan của cháu.

- Người ta biết tiếng làng Công. Nhiều nơi về tìm tôi nhờ dựng lại nhà cổ. Tôi già rồi mà các con tôi lại không thạo. Thành ra lực bất tòng tâm. Cậu có tâm huyết như vậy, hãy tham gia với tôi. Nghe cậu nói thì đúng là một người ham học và hiểu biết.

Doãn nhận ra chính làng Công sẽ là nơi giúp anh khởi nghiệp. Bởi nơi đó tập trung những người thợ mộc lành nghề, nhưng còn thiếu kiến thức về phục dựng. Chỉ cần anh hợp tác với họ. Kiến thức kết hợp kỹ năng sẽ tạo nên hiệu suất cao.

- Vâng. Xin nhờ cụ chỉ dạy và cho cháu được tham gia.

Công việc không đơn giản. Doãn phải đôn đáo tìm hiểu, chiều lòng khách. Từ đó Doãn nắm bắt được nhu cầu thật sự của thị trường rất lớn. Nhưng cung không đủ cầu. Nhất là nhiều người lắm của nhiều tiền, đất rộng không thích xây những cái biệt thự bê tông lạnh ngắt, thiếu vắng màu xanh. Nhờ chịu khó, Doãn nhận được bốn đơn hàng. Đúng là cơ hội khởi nghiệp trời cho.

Doãn bàn với hai người bạn đồng chí hướng. Anh được ủng hộ. Doãn tin ở hai người bạn này. Họ mê quá khứ và sống nội tâm nên sẽ khó lòng phản bội anh như người bạn trước. Để làm giàu có kho tàng kiến thức, mẫu mã nhà cổ, Doãn tìm hiểu khắp trong nam ngoài bắc, đo, vẽ thiết kế, học cách dựng nhà chuyên nghiệp hơn. Chỉ cải tạo, làm lại một vài cái kèo, cái cột, bức phù điêu trong nhà mình đã khó. Nay phải hoàn thiện cả ngôi nhà, với ba gian hai chái, hệ thống cột kèo, dui, mè và những bức phù điêu gỗ mít… người thiết kế phải làm chủ được ngôn ngữ của nhà cổ. Đã không làm thì thôi, mở xưởng ra thì phải thể hiện độ chuyên nghiệp nhất định. Bố anh dặn: Con ạ, muốn tạo dựng tiếng tăm một doanh nhân - kiến trúc sư thì thời gian, tâm huyết bỏ ra phải nhiều hơn nữa.

***

Sao lại thế được! Đứng trước ngôi nhà cổ đầu tiên Doãn kết hợp với nghệ nhân Lê Kiên làng Công, anh thốt lên. Nó đã gặp sự cố. Sự việc không phải lỗi kỹ thuật mà chủ nhà bị trả thù nên trong lúc thi công gần xong nhà thì bị phóng hỏa. Người ta chất rơm đốt. Hàng xóm láng giềng phát hiện dập được lửa thì một góc nhà đã bị cháy. Cháy thì phải sửa. Một phần tư số kèo cột liên quan phải thay. Tiến độ công trình sẽ bị chậm lại vài tháng.

Anh bàn với chủ nhà, phải nhờ công an can thiệp. Nên đầu tư tâm huyết điều tra xem ai là thủ phạm và không để việc này tái phạm. Kế hoạch là thế. Khi bàn thêm có người bảo: Không nên nhờ công an, bởi khi thủ phạm bị đưa ra ánh sáng, sẽ lại có hình thức trả thù khác.

- Vậy phải dừng lại à? - Doãn hỏi.

Trong lúc bế tắc thì chủ nhà thông báo, đã tìm được thủ phạm, đôi bên đã dàn xếp để không ai được làm phương hại đến nhau nữa. Từ đấy đội của Doãn mới an tâm thi công. Ác thay, làm đi đã khó, sửa lại khó gấp đôi. Cứ thay mới toàn bộ đã đành, đằng này phải tận dụng phần chưa cháy cho chủ nhà để anh ta chịu được mức chi phí. Khi toàn bộ công trình ngạo nghễ đứng trong không gian khá hợp lý trên mặt bằng gần nghìn mét vườn, Doãn mới yên tâm. Anh ước giá làng mình có đại gia, dám dựng nhà cổ trong ngôi làng từng khá cổ kính này.

Công trình thứ hai đang diễn ra suôn sẻ thì một công nhân bị ngã gãy tay. Đã thế chủ công trình lại muốn hoàn thiện gấp, trong khi phải chia công nhân, đi làm ở một số công trình tu sửa nhỏ lẻ khác. Anh thiếu thợ lành nghề trầm trọng. Trong vài năm cũng chưa chắc khắc phục được ấy chứ. Doãn phải căng mình ra, trực tiếp đứng đục đẽo chính, quần quật gần hai mươi tiếng một ngày. Cổ mỏi. Mình mẩy đau nhức. Đi viện, bác sĩ chẩn đoán thoái hóa đốt sống cổ. Lại điều trị. Nhóm bạn đồng cam cộng khổ động viên: “Tuổi trẻ thì phải hành động”. Doãn cười. Thì rõ. Đúng ngày leo lên công trình thì Doãn ngã. Công nhân kỹ thuật hôm gãy tay chưa tháo bột thì Doãn bị trẹo chân. Chân anh phải bó bột. Đang quay như chong chóng lúc này thành người què, ngồi một xó, buồn thiu…

Công trình thứ ba có thuận lợi hơn chút, nhưng khách đặt muốn có đôi câu đối thể hiện sự ham học. Anh này từng là dân chơi có số má của họ Vũ làng Đoàn. Làng Đoàn nổi tiếng ham học. Săn tìm đâu ra đôi câu đối theo yêu cầu của gia chủ là điều không đơn giản. Không phải thứ gì cũng có thể mua bằng tiền. Doãn đánh tiếng với nhóm bạn sưu tầm đồ cổ nhờ vả. Hơn hai tháng giời hỏi han chưa có tin tức. Chủ nhà sốt sắng muốn có nhanh. Anh ta có đôi mắt to đen mơ màng. Doãn gọi bằng anh xưng em. Sau khi làm được một thời gian, Doãn phát hiện gia chủ có cô con gái học năm cuối Đại học Kiến trúc khá vừa mắt. À không, phải nói là xinh. Doãn ưng bụng lắm. Anh tính cách hỏi han. Việc đầu tiên là đổi cách xưng hô với gia chủ. Năm ấy Doãn đã ngoài ba mươi, cái tuổi tính toán vợ con là vừa vặn. Điều khiến Doãn ưng cô gái này, không chỉ vì tìm được người có hiểu biết về kiến trúc, mà trong đôi mắt của cô gái có cái gì đó hoài cổ. Doãn đã thành công. Sau khi cô gái ra trường một năm thì tổ chức đám cưới. Doãn không chỉ cưới được vợ xinh, mà còn được ông bố vợ trẻ, chỉ lớn hơn mình ít tuổi.

***

Thấm thoắt mười năm anh gắn với nghề với đủ chuyện vui buồn, nỗi nhọc nhằn và sự hưng phấn. Mỗi ngôi nhà gỗ giả cổ đều toát lên cái hồn và công phu của người thợ, các nghệ nhân và bàn tay cũng như khối óc của Doãn. Công ty Doãn Tân của vợ chồng Doãn đã có thương hiệu trong giới dựng nhà gỗ giả cổ. Người ta gọi anh với cái tên trìu mến “Doãn nhà cổ”, “Doãn ký ức” hay “Doãn nhà gỗ”. Còn anh vui với nghề dựng lại ký ức và mừng vì mình vẫn giữ được nhà cổ. Anh nghe ký ức rủ xuống lòng mình, nói với mình nhiều điều xưa cũ nhưng là vốn truyền thống cha ông. Bố anh vẫn hằng ngày chăm hoa, nuôi chim trong không gian bình yên ấy. Càng mừng vì làng anh đã có thêm người dựng một cái nhà gỗ giả cổ. Hôm nay có phóng viên gọi điện nhờ anh trả lời phỏng vấn. Một người nói: “Kiến trúc sư, nhà thơ, giám đốc Doãn ăn nên làm ra quá. Lần này được phỏng vấn chúng em cũng thơm lây”. Doãn cười hóm hỉnh, nói: “Hẵng cứ gọi tôi là anh Doãn, hay Doãn gỗ là được”.

Tin cùng chuyên mục

Đọc thêm

Trong mênh mông sắc hoa

Tranh minh họa: Trường Thịnh
(PLVN) - Sáng tinh khiết, bình minh đang lên. Sương quyện hương sen trong những ngày thanh tao của người cựu binh già. Ông Minh vừa nhấp ngụm trà đầu thì thằng Giới hốt hoảng chạy sang. Nó thông báo tin sét đánh. “Ông ơi, anh Nên cưa trộm sưa, mang đi rồi”. Ông hạ chén xuống, thảng thốt: “Nó cưa hồi đêm hả? Trời ơi!”. Ông lao theo thằng cháu đến nhà con cả Vấn. Cây sưa quý của dòng họ “ngự” ở mé sân vườn, do Vấn trông nom. Vậy mà…

Cuộc đua với thời gian

Ảnh minh họa. (Nguồn: Pinterest)
(PLVN) - Con người luôn dành cả cuộc đời để chạy đua với thời gian. Từ việc bào chế thuốc trường sinh, vội vàng lưu giữ những bức ảnh, cho đến việc sống gấp.

Mùa tỏi cô đơn

Mùa tỏi cô đơn
(PLVN) - Mỗi khi tàu nhả khói chạm vào vòm cây xà cừ cổ thụ chỗ nền ga Điềm cũ sẽ rúc những hồi còi dài dằng dặc, tiếng bánh sắt lăn rình rùng trên đường ray. Đường gạch chật chưỡng dưới chân Miên.

Hãy níu nhau thêm một chút…

Hãy níu nhau thêm một chút…
(PLVN) - Cuộc sống thời số hóa, mọi buồn vui, hạnh phúc, hỉ nộ ái ố với nhiều người đều ăm ắp trên mạng xã hội… Nhưng có một cô gái đã chết khô trên sofa đã hơn một năm trong căn hộ tại một chung cư ở Hà Nội lại không có - dù chỉ là một kết nối thực...

“Cẩm nang chữa nói ngọng” - phát huy những nét đẹp của giọng nói vùng miền

Cuốn sách giúp người nói chưa chuẩn tiếng Việt, có thêm nhiều hướng dẫn thực hành và luyện tập sửa ngọng tại nhà. (ảnh P.V)
Tối ngày 14/5/2024, chuyên gia ngôn ngữ Nguyễn Thị Thanh Mai ra mắt cuốn "Cẩm nang chữa nói ngọng" (NXB Thanh Niên) tại Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam. Qua cuốn sách, chuyên gia ngôn ngữ cũng là MC của Đài Truyền hình Việt Nam này muốn giúp những người nói tiếng mẹ đẻ chưa chuẩn có thể áp dụng và chỉnh sửa điều đó.

Buông

Ảnh minh họa
(PLVN) - Nếu mà bà không thương ông thì buông tha cho người ta để người ta còn đi lấy vợ nữa chứ?

Giọt trăng dưới biển

Ảnh minh họa. (Nguồn: Pinterest)
(PLVN) - Biển Hồng Vàn đẹp, là cái đẹp của một người phụ nữ kiều diễm, nhưng đỏng đảnh khó chiều.

Hương mùa hè

Ảnh minh họa. (Nguồn: Pinterest)
(PLVN) - Cuối xuân mà Hà Nội cứ như đã vào hè, trời nóng hầm hập, bức bối muốn xé toạc lớp da của mỗi người.

'Lần về sau anh sẽ về hỏi cưới em'

Ký ức chiến trường xưa. (Tranh minh họa: Báo Lâm Đồng)
(PLVN) - Tháng tư đến mang hương vị của những lời nói dối phảng phất đâu đây. Cái khí trời thêm se lạnh khiến lòng người như đang chợt hỏi, xuân vừa ghé qua sao lại mang cái oi ả sớm tới rồi. Người ta thường bảo tháng tư là tháng của những lời nói dối, nhưng có bao giờ có ai tự nghĩ rằng trong vô số những lời nói ấy, thực sự thì cũng có những lời nói dối thiện - lương?

70 tác phẩm hội họa “Đường lên Điện Biên”

Một tác phẩm hội họa trong triển lãm “Đường lên Điện Biên” (ảnh Bảo Châu).
(PLVN) - Triển lãm “Đường lên Điện Biên” giới thiệu 70 tác phẩm hội họa, đồ hoạ, điêu khắc, ký hoạ, áp phích, sáng tác trong giai đoạn 1949 -2009 của 34 tác giả, được lựa chọn trong bộ sưu tập của Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam.

Mưa phượng

Mưa phượng
(PLVN) - Tháng tư, vài cây phượng nở sớm bắt đầu khoác lên mình những con bướm vàng đỏ đủ cả. Chúng lấp ló dưới những tán lá xanh um chơi trò trốn tìm với những cô cậu nhỏ đang đuổi bắt dưới gốc cây. Mùa phượng hãy còn sớm, nhưng cũng đủ để thức tỉnh những lòng yêu phượng theo cơn gió mơn trớn đến đâu đây. Tìm những con bướm phượng lẩn trong đám lá xanh um ước chừng còn vui hơn cảnh nhìn thấy tầng tầng hoa phượng buổi đương mùa.

Gặp lại người thầy

Gặp lại người thầy
(PLVN) - Chợ sớm tấp nập, cảnh bán hàng rổn rảng. Tiếng mời mọc, mặc cả, cười đùa làm cái tinh sương trở nên ấm áp. Mấy bác bán rau vừa hạ xong xe hàng, ngồi hút thuốc lào sòng sọc.

Về một cuộc chia ly diễm lệ

Trong những giây phút ngắn ngủi, Marina đã vươn người lên và nắm chặt lấy tay của Ulay. (Ảnh: TL)
(PLVN) - Hành trình 2500km để chia ly giữa Vạn lý trường thành, và cuộc hội ngộ đầy nước mắt sau 22 năm, câu chuyện tình của 2 người nghệ sĩ nổi tiếng thế giới đã khiến hàng triệu trái tim rung cảm.

Nhớ về Litang

Nhớ về Litang
(PLVN) - Nhân dịp em Huyền gửi cho chiếc video tôi quay chọc em trong chuyến đi năm ngoái, ngồi nhớ về Litang.

Người dưng

Người dưng
(PLVN) - Chúng tôi sinh đôi nhưng dường như giữa hai đứa có sự khác biệt rất lớn về tính cách. Nếu tôi là một người có phần nóng tính và kiệm lời thì em tôi lại là người thân thiện và lương thiện.