Lệ nới lỏng luật ở các nước Hồi giáo

0:00 / 0:00
0:00
(PLVN) - Ở một số quốc gia Hồi giáo cho đến nay vẫn tồn tại song song hai hệ thống tư pháp, một theo luật và một theo lệ, nhưng lại trên nền tảng của một thông lệ đã trở thành nguyên tắc bất thành văn là luật thì rất nghiêm nhưng lệ lại làm cho luật không còn nghiêm nữa.
Phụ nữ Pakistan khao khát được tự do, bình đẳng trong tình yêu, hôn nhân. Phụ nữ Pakistan khao khát được tự do, bình đẳng trong tình yêu, hôn nhân.

Điển hình nhất là chuyện đang gây ồn ào ở Pakistan. Tại quốc gia này cách đây 2 năm xảy ra một vụ giết người rất dã man. Một cô gái bị sát hại bởi gã thanh niên trẻ không hề quen biết. Cô gái bị người kia vô cớ bắn chết ở ngay trước nhà mình. Người thanh niên này bỏ trốn và rồi bị bắt giữ sau một chiến dịch truy lùng quy mô lớn của cảnh sát và người dân.

Theo luật pháp hiện hành ở đất nước này, kẻ phạm tội giết người sẽ bị kết án tử hình. Triết lý tư pháp ở đây là nợ máu phải trả bằng máu và công lý dành cho tội sát nhân là bản án tử hình. Luật pháp nghiêm khắc và công minh rõ ràng. Tòa án cứ theo thế mà xét xử và phán quyết. Người thanh niên kia bị đưa ra xét xử và toà tuyên phạt anh ta án tử hình.

Nhưng ở xứ này đồng thời lại có cái lệ và cái lệ này được công nhận là một phần của hệ thống luật pháp hiện hành. Luật thì hiện đại nhưng lệ thì lại có nguồn gốc từ xa xưa. Bản chất của cái lệ này là có thể dùng tiền hoặc hiện vật giá trị để thay đổi bản án tử hình, có nghĩa là có thể quy đổi án tử hình ra tiền hoặc vật chất. Bao nhiêu tiền hoặc vật chất nào có thể vô hiệu hoá được bản án tử hình thì do thỏa thuận giữa hung thủ và gia đình nạn nhân hoặc do chính tòa án quyết định.

Ba điều kiện tiên quyết là gia đình nạn nhân tha thứ cho kẻ tử tù, việc tuyên bố tha thứ được tiến hành công khai trước hội đồng bô lão ở địa phương và sự tha thứ cuối cùng được tòa án chấp thuận. Quy trình xem qua thì thấy chặt chẽ vậy nhưng trên thực tế lại chỉ là hình thức. Chỉ cần gia đình nạn nhân đồng ý tha thứ thì hội đồng bô lão sẽ chấp nhận và tòa án sẽ thông qua.

Để gia đình nạn nhân đồng ý tha thứ, phía gia đình hung thủ thường dùng của cải để thuyết phục, thủ đoạn để ép buộc hoặc áp lực từ phía chính quyền để bắt buộc. Những người dân bình thường vốn luôn là kẻ thấp cổ bé họng trong những chuyện như thế này và không còn có sự lựa chọn nào khác ngoài buộc phải đồng ý tha thứ cho kẻ đã lạnh lùng và tàn nhẫn cướp đi mạng sống của người thân của họ.

Ở Pakistan, người thanh niên kia hiện chỉ còn chờ sự thông qua của tòa án nữa là lại được tự do. Khoản tiền bồi thường hoặc khối vật chất bồi thường kia vì thế có tên gọi là “Tiền máu”. Nó rất đúng trong cả nghĩa đen lẫn nghĩa bóng của từ ngữ. Chỉ cụm từ ngắn ngủi này thôi mà lại rất đủ để lột tả bản chất của cả hệ thống luật pháp và tư pháp của quốc gia này cũng như của những nơi vận dụng tương tự cả luật lẫn lệ mà lệ luôn có thể vô hiệu hoá luật.

Pakistan là một trong những quốc gia Hồi giáo nhưng không chính thức coi luật đạo Hồi là tối thượng. Nền dân chủ ở đất nước này quyết định lập pháp và hành pháp theo những tiêu chí và quy chuẩn của xã hội trong thế giới hiện đại. Vậy mà chỉ riêng trên phương diện tư pháp lại lập lờ giữa luật và lệ như vậy.

Một khi lệ lật luật hay lách luật, nới lỏng luật hay thái hoá hoá luật thì rõ ràng nhà nước pháp quyền ở những nơi ấy thực sự bất cập, lỗi thời hoặc có vấn đề gốc rễ ở đâu đó khác về chính trị hay xã hội. Tư pháp ảnh hưởng trực tiếp đến số phận và sinh mạng của con người và hiện thân cho công lý và minh bạch. Bản thân tư pháp không minh bạch và nhất quán thì sản phẩm cuối cùng của hệ thống tư pháp ấy làm sao có thể công minh và hiện thân được cho công lý.

Hạ Nham
Cùng chuyên mục
Binh sĩ Byun Hee-soo được phát hiện đã tử vong tại nhà riêng.

Phán xử muộn mở thời mới

(PLVN) - Ở Hàn Quốc, câu chuyện về số phận của nữ quân nhân Byun Hee-soo đã từng làm 2 lần làm chấn động chính trường và dư luận xã hội.

Đọc thêm

Khám phá món bánh dưỡng nhan của “hậu cung” Trung Hoa

Khám phá món bánh dưỡng nhan của “hậu cung” Trung Hoa
(PLVN) - Trung Quốc trong mắt du khách vốn là vùng đất xinh đẹp với những nét văn hóa độc đáo, cuốn hút. Bên cạnh đó nền ẩm thực nơi đây cũng vô cùng đa dạng, phong phú. Đặc biệt, món bánh quế hoa thanh khiết, nhẹ nhàng, vừa lạ miệng lại rất hấp dẫn, khiến bao người xao xuyến.

Quà của các nguyên thủ (Bài 8): Những món quà độc đáo của Tổng thống Nga Putin

Tổng thống Nga Putin tặng kem nhân dịp sinh nhật Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình.
(PLVN) - Tổng thống Nga Vladimir Putin được nhận xét là người rất tinh tế trong việc chọn quà để mang đi tặng. Món quà không nhất thiết phải là đắt đỏ mà có khi chỉ đơn giản là cây kem nhưng phù hợp với sở thích của người được tặng, hay một món đồ không có giá trị vật chất lớn nhưng lại mang đầy ý nghĩa với người nhận.

Vụ bé trai mất tích bí ẩn và kẻ sát nhân man rợ đến mức luật sư phải từ chối bào chữa

Kẻ sát nhân (trái) và cậu bé bị bắt cóc.
(PLVN) - Tình cờ gặp một đứa trẻ bị lạc đường, thay vì đưa bé về nhà, Levi Aron (37 tuổi, sống tại quận Kensington, thành phố New York, Mỹ) lại đưa đứa trẻ về nhà hắn, giam giữ trong suốt 33 giờ trước khi tiêm thuốc độc và bóp chết đứa trẻ. Chưa dừng lại ở đó, hắn còn chia nhỏ thi thể đem vứt khắp nơi hòng che giấu tội ác.

Nhiều người dân Singapore lựa chọn vắc-xin Sinopharm, Sinovac để tiêm tăng cường vì một lợi ích không ngờ

Nhiều người dân Singapore lựa chọn vắc-xin Sinopharm, Sinovac để tiêm tăng cường vì một lợi ích không ngờ
(PLVN) -  Một số phòng khám tư nhân ở Singapore đã ghi nhận nhu cầu tăng vọt đối với vắc-xin (vaccine) Sinovac và Sinopharm khi người dân tiêm mũi tăng cường - phần lớn do lo ngại tác dụng phụ từ liều thứ 3 của vắc-xin loại mRNA. Các loại vắc-xin như Sinovac và Sinopharm sử dụng virus bất hoạt để dạy hệ miễn dịch con người tạo ra kháng thể chống SARS-CoV-2.

Người kiến tạo nên “sức mạnh ngầm” của quân đội Nga

 Ông Igor Dmitrievich Spassky.
(PLVN) - Viện sĩ Viện Hàn lâm Khoa học Nga Igor Dmitrievich Spassky (người đứng đầu Cục Thiết kế Trung ương Rubin từ năm 1974 đến năm 2007) được xem là một trong những huyền thoại trong lĩnh vực khoa học chế tạo vũ khí có hệ thống của Liên Xô (trước đây), đồng thời cũng là người góp phần đặt nền móng phát triển cho hạm đội tàu ngầm Nga hiện nay.

Đại thảm họa động đất Kanto tàn phá Tokyo năm 1923

Trận động đất Kanto tàn phá Tokyo năm 1923.
(PLVN) - Trận động đất Kanto đã kéo theo hỏa hoạn kinh hoàng, trong các khu vực hứng chịu thảm họa, thủ đô Tokyo bị tàn phá đặc biệt nghiêm trọng. Trận động đất này khiến hơn 142.000 người thiệt mạng và mất tích, phá hủy 570.000 ngôi nhà và làm cho 1,9 triệu người lâm vào cảnh màn trời chiếu đất.

K-Pop: Ngành công nghiệp hái ra tiền của Hàn Quốc

Nhóm nhạc BTS phát biểu tại phiên họp của Đại hội đồng Liên Hợp quốc.
(PLVN) - Việc ban nhạc BTS của Hàn Quốc được mời phát biểu tại cuộc họp về các Mục tiêu Phát triển Bền vững trong khuôn khổ khóa họp thứ 76 của Đại hội đồng Liên Hợp quốc (LHQ) ở New York (Mỹ) vừa qua khiến K-Pop lại trở thành đề tài được bàn tán nhiều trên truyền thông thế giới.

Chuyện công lý khiếm khuyết

Sau hơn 300 năm, công lý vẫn chưa vẹn tròn với những người bị phán là phù thủy trong phiên tòa tại Salem.
(PLVN) - Vào cuối thế kỷ thứ 17, ở vùng Salem thuộc bang Massachussetts của nước Mỹ diễn ra phiên tòa xét xử 30 người mà sau này trở thành vết nhơ không thể rửa tẩy được trong lịch sử tư pháp của đất nước.

Luật lệ lụy chính trị

Giám đốc tài chính Huawei Mạnh Vãn Chu.
(PLVN) - Vụ việc "công chúa Huawei" là một trong những vụ việc vừa pháp lý quốc gia và quốc tế lẫn chính trị thế giới và quan hệ giữa các quốc gia dai dẳng suốt 3 năm qua vừa đi tới hồi kết.

Bi hài kịch cũ

Chính phủ Mỹ trước nguy cơ đóng cửa.
(PLVN) -Sau mấy ngày làm găng, phe Đảng Cộng hòa trong Thượng viện Mỹ rồi cũng đi vào thỏa hiệp với phía Đảng Dân chủ để thông qua bộ luật kịp thời trước ngày đầu tháng 10 vừa qua giúp chính phủ không bị đóng cửa...

Người mới và “dớp” cũ

Ông Fumio Kishida (phải) cùng Thủ tướng Yoshihide Suga sau cuộc bầu chọn lãnh đạo đảng Dân chủ tự do ngày 29/9.
(PLVN) - Sau khi thủ tướng Nhật Bản Yoshihide Suga từ chức Chủ tịch Đảng Dân chủ Tự do Nhật Bản (đang cầm quyền), đảng này phải tiến hành bầu chọn Chủ tịch mới. Và vì Chủ tịch đảng cầm quyền đương nhiên là Thủ tướng nên ông Suga không còn là chủ tịch đảng LDP nữa thì cũng sẽ không còn tiếp tục làm Thủ tướng Nhật Bản.

Tình yêu nảy nở sau chuyến bay đổi hướng vì vụ đánh bom 11/9

Bức ảnh chụp Nick và Diane vào tháng 8 năm 2021.
(PLVN) - Trong bối cảnh của sự kiện tàn khốc cách đây 20 năm, mặc dù phải“chịu đựng cái gọi là tội lỗi của người sống sót” nhưng hạnh phúc của đôi vợ chồng gặp nhau trên chuyến bay tới Mỹ năm ấy vẫn luôn được công chúng quan tâm. Nhân 20 năm sự kiện 11/9, họ đã nhận lời xuất hiện trên CNN Travel để kể lại câu chuyện tình yêu của mình.