Cơ quan quản lý có trách nhiệm bảo đảm bí mật thông tin hộ tịch

(PLO) - Để đơn giản hóa giấy tờ cho công dân khi đi đăng ký hộ tịch thì việc xây dựng Cơ sở dữ liệu hộ tịch điện tử là cần thiết. Chỉ cần một thao tác đơn giản trên máy tính, cán bộ hộ tịch sẽ biết ngay công dân đó đã từng kết hôn, ly hôn, đăng ký giám hộ, cho nhận con nuôi hay thay đổi, cải chính hộ tịch chưa…
Người dân Hà Nội làm thủ tục hành chính. Ảnh Phạm Diệu Người dân Hà Nội làm thủ tục hành chính. Ảnh Phạm Diệu
Tuy nhiên, vấn đề đặt ra là việc xây dựng Cơ sở dữ liệu này thế nào để tránh chồng lấn, lãng phí, đảm bảo tính chính xác và quan trọng là giữ được bí mật đời tư cho công dân.
Hiện nay, việc đăng ký các sự kiện hộ tịch được thực hiện theo phương pháp thủ công, tức là cán bộ hộ tịch sẽ ghi vào sổ hộ tịch và cấp cho công dân bản chính giấy tờ để sử dụng. Tuy nhiên, với phương pháp thủ công này đòi hỏi người dân phải bảo quản các loại giấy tờ một cách vô cùng cẩn trọng, còn Nhà nước cũng phải bảo đảm tốt khâu lưu trữ. 
Thực tế, việc lưu trữ sổ hộ tịch gốc tại cơ quan nhà nước chỉ được thực hiện tốt trong vài chục năm gần đây. Còn trước kia, do chiến tranh, thiên tai, hỏa hoạn… nhiều địa phương đã không còn lưu được sổ hộ tịch gốc, hoặc còn lưu nhưng lại không sử dụng được do mối mọt, rách nát. Điều này dẫn đến một thực tế là rất nhiều trường hợp do bị mất giấy tờ hộ tịch gốc (đặc biệt với những người cao tuổi) không còn cơ sở để cấp lại bản sao từ sổ gốc (vì sổ đã bị mất hoặc không còn sử dụng được). 
Với những bất cập nêu trên, thực tế ở một số địa phương trong cả nước đã xây dựng được Cơ sở dữ liệu hộ tịch điện tử và vận hành khá hiệu quả. Tuy nhiên, vấn đề là từng địa phương làm sẽ dẫn đến tình trạng mỗi nơi một kiểu, đầu tư tốn kém và chưa thể kết nối với nhau do chưa có những quy định chung về vấn đề này.
Tránh lãng phí, chồng lấn
Trên cơ sở xác định tầm quan trọng của dữ liệu hộ tịch trong công tác quản lý nhà nước, trong việc hoạch định các chính sách phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội, an ninh - quốc phòng cũng như chính sách về dân số, kế hoạch hóa gia đình, Dự thảo Luật dành riêng một mục quy định về Cơ sở dữ liệu hộ tịch. 
Ngoài Cơ sở dữ liệu hộ tịch là sổ giấy (Sổ hộ tịch), Dự thảo Luật quy định việc xây dựng Cơ sở dữ liệu hộ tịch điện tử nhằm mục đích xây dựng một nền hành chính hiện đại, hiệu quả, phục vụ đắc lực cho yêu cầu quản lý nhà nước trong thời kỳ mới.
Tính ưu việt dễ thấy nhất trong xây dựng Cơ sở dữ liệu hộ tịch điện tử không chỉ giúp  Nhà nước trong việc quản lý công dân mà chính bản thân mỗi người dân đều được hưởng lợi từ mô hình này. Đơn cử, khi chưa có Cơ sở dữ liệu hộ tịch điện tử, khi có yêu cầu đăng ký, người dân phải nộp các giấy tờ liên quan (ví dụ chứng minh nhân dân, hộ khẩu, giấy đăng ký kết hôn... tùy từng loại việc), thì nay Có cơ sở dữ liệu, các thông tin về cá nhân sẽ được kiểm tra trên máy tính mà người dân không cần phải xuất trình, sao chụp giấy tờ một cách thủ công như hiện nay.
Tuy nhiên, theo Đại biểu Quốc hội (ĐBQH) Huỳnh Văn Tính (Tiền Giang), hiện nay đang có nhiều quy định về việc xây dựng Cơ sở dữ liệu điện tử khác nhau, liên quan đến việc quản lý công dân và do các Bộ, ngành khác nhau tổ chức thực hiện. Ví dụ như Cơ sở dữ liệu điện tử và Lý lịch tư pháp do Bộ Tư pháp quản lý, Cơ sở dữ liệu dân cư do Bộ Công an quản lý. Ngoài ra còn có tàng thư căn cước, chứng minh nhân dân, hộ khẩu do cơ quan công an quản lý. 
“Việc xây dựng quá nhiều cơ sở dữ liệu liên quan đến công dân và giao cho các cơ quan khác nhau thực hiện dẫn đến nguồn lực bị phân tán, không kết nối được nội dung quản lý, khó có thể đảm bảo việc quản lý thống nhất, chặt chẽ”. Từ phân tích này, ĐB Tính đề nghị các cơ quan hữu quan cần nghiên cứu để có thể tập trung nguồn lực xây dựng Bộ Cơ sở dữ liệu điện tử thống nhất về công dân để các Bộ, ngành, các cấp khai thác, đáp ứng yêu cầu quản lý và thuận lợi cho người dân.
Được biết, ngay sau khi Chính phủ ban hành Đề án 896, việc triển khai đang được thực hiện rất quyết liệt. Do đó, như ĐBQH Nguyễn Văn Xuyền (Thái Bình) phát biểu: “Chính phủ phải dứt khoát và quyết tâm trong việc triển khai Đề án 896 một cách có hiệu quả và làm cơ sở để Quốc hội tin tưởng rằng, ban hành hai luật: Luật Căn cước công dân và Luật Hộ tịch sẽ đi vào thực tiễn cuộc sống. Đây là một việc tất yếu phải làm, nếu từ bây giờ Quốc hội không làm thì 5-10 năm nữa chúng ta cũng không bao giờ có được Cơ sở dữ liệu dân cư, vì đây là những công việc rất phức tạp, đòi hỏi cả về nguồn lực, kinh phí, nhân lực và thời gian”.
Cũng theo quy định của Dự thảo Luật Hộ tịch, Cơ sở dữ liệu hộ tịch được xây dựng nhằm lưu giữ, quản lý, tra cứu thông tin hộ tịch của cá nhân, được kết nối để trao đổi thông tin với Cơ sở dữ liệu Quốc gia về dân cư. ĐBQH Nguyễn Đức Chung (Hà Nội) cho rằng, cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư sẽ là cơ sở nền tảng gốc để sau này cho tất cả các ngành, các cấp khác sử dụng. 
Vì vậy, ĐB Chung đề nghị trong Dự thảo Luật cần nêu rõ Cơ sở dữ liệu hộ tịch điện tử là một phân hệ của Cơ sở dữ liệu Quốc gia về dân cư. Như vậy để tránh tình trạng sau khi luật này được thông qua thì trên cơ sở những điều luật này lại xây dựng một đề án, lại làm đề án để đi thu thập lại toàn bộ dữ liệu phục vụ cho việc làm hộ tịch này của Bộ Tư pháp thì sẽ gây tốn kém mà nên tập trung nguồn lực cho việc xây dựng Cơ sở dữ liệu Quốc gia về dân cư. 
Bảo đảm bí mật đời tư
Trong bối cảnh triển khai thi hành Hiến pháp năm 2013 với nhiều quy định mới đề cao quyền con người, quyền, nghĩa vụ cơ bản của công dân  thì vấn đề đặt ra trong quá trình lấy ý kiến Dự án Luật Hộ tịch là các quy định phải đảm bảo bí mật đời tư cá nhân. ĐBQH Lê Đông Phong (TP.Hồ Chí Minh) yêu cầu cần tính toán để bảo đảm tính thống nhất, đồng bộ để tích hợp được thông tin cả về Thẻ căn cước và hộ tịch. “Cần tránh tình trạng mỗi bên một dự án riêng rồi không tích hợp được. Chính phủ phải thuyết trình rất rõ về vấn đề này, đồng thời phải giải thích rõ về sự bảo mật thông tin cá nhân của công dân”.
Lấy một ví dụ rất cụ thể về trường hợp tại thời điểm đăng ký khai sinh nhưng đứa trẻ không có bố, Giám đốc một  Sở Tư pháp đề nghị cần đưa nội dung này trở thành hành vi bị nghiêm cấm đối với bản thân các cán bộ có thẩm quyền khi thực hiện cập nhật, điều chỉnh hay tra cứu thông tin… trên Cơ sở dữ liệu.
Bên cạnh đó, khi đã xây dựng được Cơ sở dữ liệu hộ tịch điện tử thì việc khai thác vận hành ra sao cũng là vấn đề phải được trù tính kỹ. Nếu cho rằng Cơ sở dữ liệu này chỉ là “một nhánh” của Cơ sở dữ liệu Quốc gia về dân cư thì cái gì của riêng hộ tịch, cái gì cần chia sẻ và vấn đề bảo đảm bí mật đời tư như thế nào, nhiều ý kiến cũng đề nghị làm rõ.
Được biết, Dự thảo Luật Hộ tịch quy định Cơ sở dữ liệu hộ tịch phải được quản lý, bảo đảm an toàn, lâu dài; chỉ những cơ quan, tổ chức, cá nhân có thẩm quyền mới được tiếp cận và khai thác Cơ sở dữ liệu hộ tịch. Cơ quan quản lý Cơ sở dữ liệu hộ tịch có trách nhiệm bảo đảm bí mật thông tin hộ tịch cá nhân trong Cơ sở dữ liệu hộ tịch. Dự luật cũng nghiêm cấm mọi hành vi trộm cắp, phá hoại, làm sai lệch thông tin trong Cơ sở dữ liệu hộ tịch. 
Cập nhật, điều chỉnh thông tin hộ tịch cá nhân trong Cơ sở dữ liệu hộ tịch điện tử
1. Mọi sự kiện hộ tịch của cá nhân ngay sau khi đăng ký vào Sổ hộ tịch theo quy định tại Luật này đều phải được cập nhật kịp thời, đầy đủ, chính xác vào Cơ sở dữ liệu hộ tịch điện tử. Cơ quan đăng ký hộ tịch chịu trách nhiệm về mọi thông tin hộ tịch được cập nhật trong Cơ sở dữ liệu hộ tịch điện tử.
2. Trường hợp có sự khác nhau giữa thông tin trong Cơ sở dữ liệu hộ tịch điện tử với thông tin trong Sổ hộ tịch thì phải điều chỉnh thông tin trong Cơ sở dữ liệu hộ tịch điện tử cho phù hợp với Sổ hộ tịch. 
(Điều 60 Dự thảo Luật Hộ tịch)
Các số liệu thống kê từ Cơ sở dữ liệu hộ tịch được dùng làm cơ sở cho các hoạt động quản lý nhà nước, nghiên cứu khoa học và các hoạt động khác; nâng cao hiệu quả trong công tác quản lý hộ tịch, đặc biệt là bảo đảm tính chính xác số liệu thống kê, báo cáo hộ tịch để phục vụ cho các ngành kinh tế, xã hội, an ninh - quốc phòng và trong tra cứu để cấp các giấy tờ hộ tịch theo yêu cầu của người dân; từng bước hiện đại hóa công tác đăng ký và cấp các giấy tờ hộ tịch; Cơ sở dữ liệu hộ tịch điện tử là đầu vào của Cơ sở dữ liệu Quốc gia về dân cư, phục vụ cho việc thống kê, tra cứu thông tin cơ bản của cá nhân một cách nhanh chóng, kịp thời; phục vụ đắc lực cho việc khai thác thông tin, cải cách thủ tục hành chính của các ngành, các cấp cho công tác quản lý thống nhất về dân cư, là một trong những yếu tố tạo tiền đề cho việc xây dựng Chính phủ điện tử.
        (Đánh giá tác động Dự án Luật Hộ tịch của Bộ Tư pháp)
Đặng Quân
Cùng chuyên mục

Đọc thêm

Đại tá Trần Hồng Phú: Cán bộ Công an tận tụy vì Nhân dân và sự nghiệp bảo vệ Tổ quốc

Đại tá Trần Hồng Phú: Cán bộ Công an tận tụy vì Nhân dân và sự nghiệp bảo vệ Tổ quốc
(PLVN) -  Hơn 20 năm công tác trong lực lượng Công an nhân dân là chừng ấy năm Đại tá Trần Hồng Phú - Phó Giám đốc Công an tỉnh Ninh Bình không ngừng băn khoăn, trăn trở và nhắc nhở bản thân cùng các đồng đội nỗ lực hoàn thành tốt mọi nhiệm vụ được giao, bảo đảm đời sống nhân dân được bình yên và hạnh phúc.

Lâm Đồng tăng cường quản lý hoạt động công chứng

Lâm Đồng tăng cường quản lý hoạt động công chứng.
(PLVN) - Thời gian qua hoạt động công chứng trên địa bàn tỉnh Lâm đồng đã từng bước ổn định và phát triển, chất lượng, quy mô và tính chuyên nghiệp của các tổ chức hành nghề công chứng, đội ngũ công chứng viên từng bước được nâng cao. Tuy nhiên hoạt động công chứng ở tỉnh vẫn còn bộc lộ một số vướng mắc, tồn tại.

Trường Đại học Luật Hà Nội chuẩn bị tổ chức Diễn đàn Luật học và phát triển năm 2022

Trường Đại học Luật Hà Nội chuẩn bị tổ chức Diễn đàn Luật học và phát triển năm 2022
(PLVN) - Với mục tiêu phát triển thành trường đại học trọng điểm định hướng nghiên cứu, thể hiện trách nhiệm xã hội, sự tiên phong và với mong muốn góp phần tích cực hơn nữa trong tư vấn chính sách cho Đảng và Nhà nước, Trường Đại học Luật Hà Nội chọn chủ đề “Một số vấn đề về xây dựng, hoàn thiện Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam trong giai đoạn hiện nay” làm trọng tâm cho toàn bộ các hoạt động khoa học thuộc khuôn khổ Diễn đàn Luật học và Phát triển năm 2022.

Doanh nhân Nguyễn Văn Tưởng, Chủ tịch Công ty Trầm hương Khánh Hòa: “Trường Sa có nhiều tiềm năng trở thành trung tâm kinh tế trên biển”

Doanh nhân Nguyễn Văn Tưởng, Chủ tịch Công ty Trầm hương Khánh Hòa: “Trường Sa có nhiều tiềm năng trở thành trung tâm kinh tế trên biển”
(PLVN) - Nghị quyết số 09-NQ/TW, ngày 28/01/2022 của Bộ Chính trị về xây dựng, phát triển tỉnh Khánh Hòa đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045 khẳng định: “Tổ chức thực hiện các hoạt động hỗ trợ dân sự, du lịch biển, đảo, phát triển ngư nghiệp để xây dựng huyện đảo Trường Sa trở thành trung tâm kinh tế, văn hóa, xã hội trên biển của cả nước”. Chung quanh vấn đề này, chúng tôi có cuộc phỏng vấn ông Nguyễn Văn Tưởng- Chủ tịch Công ty Trầm hương Khánh Hòa, người đã dành nhiều tâm huyết nghiên cứu vấn đề kinh tế biển dưới góc nhìn của doanh nhân và trong chuyến thăm Trường Sa mới đây, đã được trao Kỷ niệm chương “Vì sự nghiệp bảo vệ chủ quyền biển đảo”

Nữ giáo sư hết lòng vì người nông dân mảnh đất Chín Rồng

Nữ giáo sư hết lòng vì người nông dân mảnh đất Chín Rồng
(PLVN) - Năm 23 tuổi, Nguyễn Minh Thuỷ, cô sinh viên vừa tốt nghiệp ngành Chế biến, trường Đại học Cần Thơ thì được trường giữ lại làm cán bộ giảng dạy. Sự kiện ấy đã bắt đầu cuộc đời giảng dạy và nghiên cứu khoa học nhiều thành tựu của nữ giáo sư Nguyễn Minh Thuỷ, người vừa vinh dự nhận giải Kovalevskaia năm 2021.

Đại học Luật Hà Nội: Nỗ lực gặt hái nhiều thành tựu trong hoạt động nghiên cứu khoa học

Đại học Luật Hà Nội: Nỗ lực gặt hái nhiều thành tựu trong hoạt động nghiên cứu khoa học
(PLVN) - Hưởng ứng Ngày Khoa học và Công nghệ Việt Nam năm 2022, từ ngày 18/5/2022 đến ngày 31/5/2022, Trường Đại học Luật Hà Nội tổ chức Diễn đàn Luật học và Phát triển với chủ đề “Một số vấn đề về xây dựng, hoàn thiện Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam trong giai đoạn hiện nay”. Báo Pháp luật Việt Nam đã có cuộc phỏng vấn PGS.TS. Tô Văn Hòa – Phó Bí thư đảng ủy, Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Luật Hà Nội về sự kiện khoa học này.

Dương Thị Liên: Nữ Phó Viện trưởng VKSND Nghệ An bản lĩnh, tâm huyết với ngành Kiểm sát

Hơn 31 năm khoác trên mình màu áo thiên thanh Phó Viện trưởng VKSND Nghệ An Dương Thị Liên luôn xuất sắc hoàn thành nhiệm vụ.
(PLVN) -Bằng bản lĩnh và sự tận tụy với nghề kiểm sát, Phó Viện trưởng VKSND tỉnh Nghệ An – bà Dương Thị Liên luôn hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ được giao và là người lãnh đạo gương mẫu. Nhiều sáng kiến, giải pháp trong công tác của bà đã được các cấp ghi nhận, vinh dự được Bộ Tư pháp tặng Giấy khen vì sự nghiệp Tư pháp.

Làm sao để thượng tôn pháp luật?

Chương trình bình chọn tôn vinh “Gương sáng Pháp luật” của Báo Pháp luật Việt Nam- Một Chương trình hướng đến việc nâng cao ý thức thượng tôn Hiến pháp và pháp luật trong xã hội.
(PLVN) -  Xây dựng pháp luật là yêu cầu tất yếu của Nhà nước, chấp hành pháp luật là ý thức, trách nhiệm của công dân. Việc thượng tôn pháp luật có vị trí, vai trò rất quan trọng, có ý nghĩa quyết định đến thắng lợi của sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.

Cô giáo trẻ người Mường trở thành nữ Đại biểu Quốc hội không ngại va chạm vấn đề nóng

Từ bỏ nhiều cơ hội tốt, cô Phượng quyết tâm trở về quê hương để trở thành cô giáo làng.
(PLVN) - Là một cái tên không còn xa lạ trong ngành giáo dục, câu chuyện về cô giáo trẻ Hà Ánh Phượng đã truyền cảm hứng cho rất nhiều thế hệ học sinh, giáo viên trên cả nước. Không chỉ là một giáo viên tiếng Anh, giờ đây trên cương vị mới là một Đại biểu Quốc hội, cô gái trẻ người Mường đang từng ngày nỗ lực góp phần vào sự đổi thay trên chính quê hương mình.

TS.BS Hoàng Thanh Tuấn: Người “đổi đời” cho hàng ngàn số phận

BS Hoàng Thanh Tuấn
(PLVN) -Với chữ duyên, tình yêu và niềm đam mê, BS Hoàng Thanh Tuấn đã bén duyên với lĩnh vực phẫu thuật tạo hình (PTTH) thẩm mỹ. Bằng tình thương và trách nhiệm với xã hội, anh đã giúp thay đổi diện mạo, cuộc đời cho hàng ngàn con người. Và hơn hết, trái tim bao la và nồng ấm của vị thầy thuốc trẻ luôn hướng về cộng đồng…

Ông Nguyễn Văn Phụng và dấu ấn quản lý thuế doanh nghiệp lớn

Ông Nguyễn Văn Phụng và dấu ấn quản lý thuế doanh nghiệp lớn
(PLVN) - Đêm trước hôm ra mắt Cổng thông tin điện tử dành cho người cung cấp nước ngoài, ông Nguyễn Văn Phụng, Cục trưởng Cục Thuế Doanh nghiệp lớn (Tổng cục Thuế) nhắn tin: “Đây là chiến dịch cuối cùng trước khi anh nghỉ!”. Gần 40 năm “bén duyên” với thuế, tên của ông gắn với nhiều “chiến dịch” mà dấu ấn rõ nét nhất là quản lý thuế (QLT) doanh nghiệp lớn (DNL)…

Đào tạo, bồi dưỡng cán bộ Công đoàn trong tình hình mới

Đào tạo, bồi dưỡng cán bộ Công đoàn trong tình hình mới
(PLVN) - Ngày 13/5, Trường Đại học Công đoàn tổ chức Hội thảo quốc gia “ Đào tạo, bồi dưỡng cán bộ Công đoàn trong điều kiện Việt Nam thực hiện CPTPP và EVFTA ” . Phó Chủ tịch Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam Phan Văn Anh , thành viên Hội đồng trường - tới dự và phát biểu.

Người cán bộ biên phòng xứng đáng với phẩm chất Bộ đội Cụ Hồ

Người cán bộ biên phòng xứng đáng với phẩm chất Bộ đội Cụ Hồ
(PLVN) - Thường xuyên tu dưỡng, rèn luyện, dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm, sáng tạo, gương mẫu, nói đi đôi với làm, Đại úy Lèng Văn Trai, Chính trị viên phó Đồn Biên phòng (ĐBP) Mường Khương, Bộ đội Biên phòng (BĐBP) Lào Cai đã có nhiều cách làm sáng tạo trong các hoạt động tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật (PBGDPL) và an sinh xã hội, xây dựng nông thôn mới ở địa phương.

Thiếu tá Trần Anh Tuấn – Cán bộ Trường Đại học Phòng cháy chữa cháy: “Chiến sĩ Công an đẹp hơn trong mắt người dân!”

Thiếu tá Trần Anh Tuấn dạy đàn cho trẻ em khiếm thị
(PLVN) -Hình ảnh chiến sĩ công an điển trai, đôn hậu với bộ quân phục xanh lá mạ ôm đàn ngồi giữa các em học sinh khiếm thị Trường PTCS Nguyễn Đình Chiểu, anh cảnh sát giao thông bất đắc dĩ hiên ngang đứng phân luồng giao thông giờ tan tầm trên đường Thanh Bình (Hà Đông), hay chàng shipper lam lũ, cần mẫn chở chổi đi giao đã quá đỗi thân thương và hằn sâu trong lòng mỗi người dân Hà Nội. Và lý do khiến anh làm những công việc lặng thầm, mang ý nghĩa nhân văn sâu sắc này càng khiến chúng ta trân trọng hơn!