Cháu có quyền phân chia di sản của ông bà?

(PLVN) - Sau khi cha mẹ và bà nội lần lượt qua đời, người cháu đã bán căn nhà của bà nội rồi chia cho cô ruột 1 phần tiền. Việc người cháu tự phân chia di sản của bà nội như vậy có phù hợp với quy định của pháp luật hay không?- Luật gia Bùi Đức Độ - Giám đốc Trung tâm trợ giúp pháp lý nhà nước tỉnh Kiên Giang sẽ có những phân tích cụ thể.
Cháu có quyền phân chia di sản của ông bà? Ảnh minh họa

Bà H.T.B (72 tuổi, ở huyện An Minh, tỉnh Kiên Giang) có 03 anh chị em ruột. Cha bà B mất sớm nên mẹ bà sống với người anh trai thứ hai ở TP Rạch Giá, tại căn nhà mà cụ tạo dựng và đứng tên. Năm 2003, 2008 anh và chị của bà B. lần lượt qua đời. Mẹ của bà B. tiếp tục ở với cháu nội trên căn nhà đó đến năm 2018 thì mất. Sau khi cụ mất một thời gian, người cháu nội đứng ra bán căn nhà được 4,2 tỷ, cho cô B. 200 triệu, còn lại hưởng trọn 4 tỷ đồng. Bà B. muốn biết việc chia thừa kế được pháp luật quy định như thế nào? 

Theo Luật gia Bùi Đức Độ, Bộ luật Dân sự năm 2015 quy định có 02 loại hình thừa kế gồm: thừa kế theo di chúc và thừa kế theo pháp luật để giải quyết những vấn đề phát sinh khi phân chia di sản thừa kế (DSTK). Di sản được chia cho những người thừa kế theo di chúc hoặc theo pháp luật kể từ thời điểm mở thừa kế. Thời điểm mở thừa kế là thời điểm người có tài sản chết. Người thừa kế phải là người còn sống vào thời điểm mở thừa kế hoặc sinh ra và còn sống sau thời điểm mở thừa kế nhưng đã thành thai trước khi người để lại di sản chết.

Trường hợp thứ nhất, thừa kế theo pháp luật được áp dụng khi mẹ của bà B. không để lại di chúc, di chúc không hợp pháp, những người thừa kế theo di chúc chết trước hoặc chết cùng thời điểm với người lập di chúc, những người được chỉ định làm người thừa kế theo di chúc mà không có quyền hưởng di sản hoặc từ chối nhận di sản.

Người thừa kế theo pháp luật được quy định theo thứ tự hàng thừa kế. Hàng thừa kế thứ nhất gồm: vợ, chồng, cha đẻ, mẹ đẻ, cha nuôi, mẹ nuôi, con đẻ, con nuôi của người chết. Hàng thừa kế thứ hai gồm: ông nội, bà nội, ông ngoại, bà ngoại, anh ruột, chị ruột, em ruột của người chết; cháu ruột của người chết mà người chết là ông nội, bà nội, ông ngoại, bà ngoại. Bà B. thuộc hàng thừa kế thứ nhất và hàng thừa kế này chỉ còn duy nhất là bà B; cháu nội, cháu ngoại của mẹ bà B (gọi bà B. bằng cô, dì) thuộc hàng thừa kế thứ hai.

Xét về hàng thừa kế thứ nhất thì cháu của bà B. không được hưởng, tuy nhiên do cha mẹ cháu đã chết trước bà nội nên cháu nhận thay phần di sản mà cha hoặc mẹ của cháu được hưởng nếu còn sống (còn gọi là thừa kế thế vị). Như vậy, căn nhà là DSTK được chia làm 03 phần, nếu chị của bà B. có con; trường hợp chị của bà B. không có con thì chia làm 02 phần. Khi làm 02 hay 03 phần thì bà B. đều được hưởng 01 phần. 

Trường hợp thứ hai, mẹ của bà Bảy có để lại di chúc hợp pháp cho cháu nội. Pháp luật quy định những người sau đây vẫn được hưởng phần di sản bằng hai phần ba suất của một người thừa kế theo pháp luật nếu di sản được chia theo pháp luật, trong trường hợp họ không được người lập di chúc cho hưởng di sản hoặc chỉ cho hưởng phần di sản ít hơn hai phần ba suất đó: con chưa thành niên, cha, mẹ, vợ, chồng; con thành niên mà không có khả năng lao động (Điều 644 BLDS). Nếu bà B. nằm trong diện “không có khả năng lao động” thì được hưởng hai phần ba suất mà không phụ thuộc vào nội dung di chúc. Nếu không nằm trong diện này thì cháu nội có toàn quyền hưởng DSTK theo di chúc. 

Để nhận được DSTK trong trường hợp chia theo pháp luật phải làm thủ tục phân chia DSTK, nhưng trước đó những người trong hàng thừa kế cần họp mặt lập văn bản thỏa thuận cử người quản lý di sản, phân chia di sản, xác định quyền, nghĩa vụ của những người này, thanh toán các nghĩa vụ tài sản và các khoản chi phí liên quan đến thừa kế (nếu có). Trường hợp thừa kế theo di chúc, trước khi làm thủ tục khai nhận DSTK thì người công bố di chúc phải sao gửi di chúc tới tất cả những người có liên quan đến nội dung di chúc.

Khai nhận, phân chia DSTK có ý nghĩa nhằm tránh việc bỏ sót người được hưởng DSTK nếu chia theo pháp luật, hoặc người được hưởng DSTK mà không phụ thuộc vào nội dung di chúc…Nơi thực hiện tại các tổ chức hành nghề công chứng hoặc UBND cấp xã trên cơ sở căn cứ vào đơn yêu cầu và hồ sơ xin khai nhận, phân chia DSTK để ra thông báo niêm yết tại trụ sở UBND cấp xã nơi có bất động sản của người chết và nơi thường trú/tạm trú cuối cùng của người để lại di sản (bà nội). Sau thời gian niêm yết 15 ngày, nếu không có tranh chấp, khiếu nại gì, văn bản khai nhận, phân chia DSTK sẽ được công chứng/chứng thực và văn bản này sẽ là cơ sở để sang tên, chuyển quyền sở hữu tài sản. 

Ngoài ra, theo quy định tại Điều 620 BLDS (từ chối nhận di sản) thì  Người thừa kế có quyền từ chối nhận di sản, trừ trường hợp việc từ chối nhằm trốn tránh việc thực hiện nghĩa vụ tài sản của mình đối với người khác.  Việc từ chối nhận di sản phải được lập thành văn bản và gửi đến người quản lý di sản, những người thừa kế khác, người được giao nhiệm vụ phân chia di sản để biết.  Việc từ chối nhận di sản phải được thể hiện trước thời điểm phân chia di sản

Bà B. có thể đối chiếu với quy định pháp luật trên đây để tìm hiểu kỹ hơn về quyền lợi của mình.

Bùi Đức Độ
Loading...

Ý kiến bạn đọc

Ý kiến của bạn sẽ được biên tập trước khi đăng. Xin vui lòng gõ tiếng Việt có dấu

Cùng chuyên mục

Cách tính thuế khi sử dụng dịch vụ quảng cáo của Facebook, Google

Cách tính thuế khi sử dụng dịch vụ quảng cáo của Facebook, Google

(PLVN) - Khi sử dụng các dịch vụ quảng cáo của nước ngoài như Facebook, Google, Youtube không có trụ sở tại Việt Nam, doanh nghiệp không có hóa đơn để cân đối đầu vào và đầu ra mặc dù có chi phí thực. Việc tính thuế trong trường hợp  này được xử lý như thế nào? Giải đáp của Tổng cục Thuế - Bộ Tài chính đối với thắc mắc của Công ty Công nghệ & Dịch vụ Kisland sẽ giải đáp băn khoăn của nhiều doanh nghiệp.

Đọc thêm

Bạc Liêu: “Bán” công viên, bức tử doanh nghiệp!

Bạc Liêu: “Bán” công viên, bức tử doanh nghiệp!
(PLVN) - Năm 1998, tỉnh Bạc Liêu quy hoạch diện tích gần 13ha giữa trung tâm thành phố Bạc Liêu để xây dựng Công viên Trần Huỳnh, phục vụ nhu cầu văn hóa cho người dân. Thế nhưng, công viên này chưa bao giờ phục vụ người dân đúng với chức năng của nó. Vì sao?
Loading...

Đoàn từ thiện Sư thầy Thích Phước Ngọc cùng Công Ty Luật Viên An trao quà tình nghĩa nhân ngày 27/7

Đoàn từ thiện Sư thầy Thích Phước Ngọc cùng Công Ty Luật Viên An trao quà tình nghĩa nhân ngày 27/7
(PLVN) - Hướng đến lễ kỷ niệm 72 năm ngày thương binh liệt sĩ, 27/7/1947 - 27/7/2019, vừa qua đại đức Thích Phước Ngọc - Viện chủ Chùa Phước Quang - Thành viên Tổ chức Hội đồng Phát triển Kỷ lục người Việt toàn cầu (VietWorld) kiêm Trưởng Ban đối ngoại hội đồng TW Viện Kỷ Lục Việt Nam, phối hợp với Luật sư Nguyễn Thị Huyền Trang- Giám đốc Công ty Luật Viên An - TPHCM, cùng quý chư tôn tăng ni, Phật tử chùa Phước Quang, đã có buổi gặp gỡ và trao quà cho hơn 300 gia đình thương binh liệt sĩ, có công cách mạng tại xã Bình Ninh thuộc huyện Tam Bình Vĩnh Long.

Easy Credit triển khai vay tiêu dùng trên Zalo

Easy Credit triển khai vay tiêu dùng trên Zalo
(PLVN) - Easy Credit (Thương hiệu cho vay tiêu dùng của Công ty Tài chính Cổ phần Điện lực  - EVN Finance) vừa triển khai dịch vụ vay tín chấp trực tuyến cho người dân Việt Nam thông qua Zalo.

Việt Nam được đánh giá cao về kết quả phòng, chống đưa người di cư trái phép

Việt Nam được đánh giá cao về kết quả phòng, chống đưa người di cư trái phép
(PLVN) - Sáng nay, 23/7, Hội nghị quan chức cao cấp lần thứ 14 Nhóm Công tác của Tiến trình Bali về phòng, chống đưa người di cư trái phép, mua bán người và tội phạm xuyên quốc gia (Tiến trình Bali) do Việt Nam đăng cai tổ chức đã khai mạc. Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Tô Anh Dũng tham dự và phát biểu khai mạc Hội nghị.  

Công nghệ không thể thay thế vai trò của con người trong giáo dục

Công nghệ không thể thay thế vai trò của con người trong giáo dục
(PLVN) - Đó là khẳng định của Bộ trưởng Bộ GD&ĐT Việt Nam Phùng Xuân Nhạ trong bài phát biểu tại Hội nghị Bộ trưởng giáo dục các nước Đông Nam Á lần thứ 50 (The 50th SEAMEO Council Conference) đang diễn ra tại Kuala Lumpur, Malaysia. Hội nghị lần này nhấn mạnh tới sự thay đổi bức tranh toàn cảnh về giáo dục nhằm hỗ trợ phát triển kinh tế và xã hội.
Hội thảo quốc gia về Chính phủ điện tử sẽ diễn ra tại thành phố Huế

Hội thảo quốc gia về Chính phủ điện tử sẽ diễn ra tại thành phố Huế

(PLVN) - Chiều 23/7, UBND tỉnhTT- Huế tổ chức buổi họp báo thông tin về chuỗi sự kiện về công nghệ thông tin và Hội nghị thúc đẩy phát triển sản xuất nông nghiệp. Tham dự buổi họp báo có ông Phan Ngọc Thọ, Chủ tịch UBND tỉnh, đại diện lãnh đạo các sở: Sở Thông tin Truyền thông; Sở Kế hoạch đầu tư và ông Lê Thanh Tâm- Tổng giám đốc IDG ASEAN.

Anh chính thức lựa chọn được Thủ tướng mới

Anh chính thức lựa chọn được Thủ tướng mới
(PLVN) - Ông Boris Johnson – một người ủng hộ việc Anh rời khỏi Liên minh châu Âu (Brexit) cứng rắn – đã giành chiến thắng trong cuộc đua vào chức lãnh đạo đảng Bảo thủ cầm quyền ở Anh và trở thành Thủ tướng tiếp theo của nước này.

Thủ tướng Chính phủ yêu cầu xử lý nghiêm các tổ chức, cá nhân liên quan đến vụ tai nạn nghiêm trọng ở Hải Dương

Thủ tướng Chính phủ yêu cầu xử lý nghiêm các tổ chức, cá nhân liên quan đến vụ tai nạn nghiêm trọng ở Hải Dương
(PLVN) - Ngay chiều ngày 23/7, Thủ tướng Chính phủ đã có công điện gửi Bộ Công an, Bộ Giao thông vận tải, Ủy ban An toàn giao thông Quốc gia, UBND các tỉnh Hải Dương, Hưng Yên, Hà Nội, Hải Phòng, Thái Nguyên về khắc phục hậu quả các vụ tai nạn giao thông gây hậu quả đặc biệt nghiêm trọng xảy ra tại huyện Kim Thành, tỉnh Hải Dương vào sáng hôm nay.

Bắt đối tượng gạ gẫm những cô gái trẻ tham gia bán dâm giá cao

Bắt đối tượng gạ gẫm những cô gái trẻ tham gia bán dâm giá cao
(PLVN) - Cơ quan cảnh sát điều tra công an thành phố Huế vừa ra quyết định khởi tố vụ án, khởi tố bị can, bắt tạm giam đối với Võ Trọng Nghĩa (SN 1995, trú tại Quảng Trị, hiện đang tạm trú tại phường Phước Vĩnh, thành phố Huế) về hành vi lừa đảo chiếm đoạt tài sản và cưỡng đoạt tài sản.

31.1°C

Hà Nội

SJC Hà Nội

Mua vào 36.520

Bán ra 36.520

VNIndex

3.41 0.37%