Tròn 40 năm Sài Gòn mang tên TP Hồ Chí Minh: Xứng danh thành phố mang tên Bác

(PLO) -Đã 40 năm trôi qua khi cái tên Sài Gòn – Gia Định lùi vào dĩ vãng, thay vào đó, thành phố trẻ vinh dự được mang tên Bác Hồ vĩ đại. Dấu mốc ấy mở ra một chặng đường mới cho thành phố đầy sức sống phương Nam. Thành phố hôm xưa thay tên, hôm nay đã mang một diện mạo hoàn toàn mới mẻ, phát triển đầy năng động.
Tròn 40 năm Sài Gòn mang tên TP Hồ Chí Minh: Xứng danh thành phố mang tên Bác

Mốc son bắt đầu từ tên gọi

Sài Gòn, giờ đây thi thoảng được nhắc đến như một cái tên bán chính thức của đô thị trung tâm phía Nam, xuất phát điểm chỉ là một khu chợ nhỏ của những người gốc Hoa qua lập nghiệp tại nước Việt, có bán kính chưa quá 1km2.

Đến tháng 4 năm 1861, sau khi chiếm được thành Gia Định, Phó Đô đốc Léonard Charner ra nghị định xác định địa giới thành phố Sài Gòn bao gồm cả vùng Sài Gòn và Bến Nghé. Sau năm 1956, tên gọi Sài Gòn được dùng chung để chỉ cả 2 vùng đất này. Sài Gòn là một cái tên mang tính lịch sử, nhưng đồng thời cũng gợi nhớ đến một quá khứ đau thương, bị xâm lược, bị đô hộ của dân tộc.

Để thay cũ, đổi mới, bước qua quá khứ, hướng đến một tương lai tươi đẹp, tự do và hòa bình, Sài Gòn đã được đổi tên, vinh dự lấy tên của Vị Chủ tịch vĩ đại của dân tộc. Ý nguyện này, từ rất lâu đã là tâm nguyện của nhân dân Nam bộ, được thể hiện ở bản Dân nguyện được kí tên bởi 57 đại biểu nhân dân Nam bộ.

Ban dân nguyện ra đời ngày 25/8/1946, đã cất lên tiếng nói của lòng dân: “Xin Quốc hội và Chính phủ trung ương đổi ngay tên thành phố Sài Gòn lại làm tên thành phố Hồ Chí Minh, để tượng trưng sự chiến đấu, hi sinh và cương quyết trở về với Tổ quốc của dân Nam bộ”. Cho đến khi hoàn toàn giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước, câu chuyện đổi tên một lần nữa được đặt ra, cấp thiết hơn.

Và cuối cùng, ngày 2/7/1976, Kì họp đầu tiên của Quốc hội khóa I của đất nước thống nhất đã thông qua việc đổi tên Sài Gòn thành TP.HCM. Việc đổi tên gọi đã trở thành niềm hạnh phúc lớn lao của toàn thể người dân Sài Gòn, người dân miền Nam nói riêng và nhân dân cả nước nói chung. Đây cũng chính là vinh dự lớn lao cho nhân dân thành phố anh hùng đã không tiếc máu xương cho trong sự nghiệp kháng chiến bảo vệ Tổ quốc.

Việc đặt tên Bác cho thành phố cũng chính là lưu lại một kí ức lịch sử, từ thành phố này Bác đã lên tàu ra nước ngoài, mở đầu 30 năm hành trình đi khắp năm châu bốn bể, tìm đường cứu nước, giành tự do, giải phóng dân tộc.

Một thời gian khó

Để có một thành phố rực rỡ hôm nay, nhiều người chưa quên ở những buổi đầu tiên chính quyền và nhân dân thành phố đã phải đối mặt nhiều gian nan, vất vả. TP.HCM từng chứng kiến bao cảnh đời nghiệt ngã, tàn dư của chế độ cũ những năm sau giải phóng.

Nhà báo Trần Thanh Phương, trong thiên kí sự Sài Gòn tầng cao, Sài Gòn tầng thấp của mình đã mô tả những câu chuyện nhỏ để thấy những nỗi lo ngổn ngang của một thời kì. Những gái mại dâm trôi dạt, những băng cướp táo tợn sót lại từ trước năm 1975, ma túy lấp ló trên mọi nẻo đường, trẻ em lang thang, cơ nhỡ trên từng góc phố… những nạn nhân của lối sống xa hoa, hưởng thụ chế độ Ngụy đứng trước một cuộc sống mới, bơ vơ không biết về đâu.

Đối mặt với tệ nạn, chính quyền TP.HCM non trẻ còn phải đứng trước nỗi lo an nguy đất nước, khi thù ngoài, giặc trong vẫn còn đó, khi chính trị vẫn chưa hoàn toàn ổn định và những thương gia tư bản bóc lột, những tên ác ôn và những tổ chức chống phá thi thoảng vẫn trỗi dậy, gây hoang mang lòng dân.  

Còn đó, những quả mìn chưa nổ vẫn rải rác trên những mảnh đất, chất độc da cam thấm sâu vào thế hệ con, cháu. Và còn đáng sợ hơn những quả mìn, đó là sự ngăn cách của lòng người. TP.HCM, trước kia là Sài Gòn, thành phố từng rất nhiều năm chịu sự nắm quyền của chế độ Mỹ Ngụy- những sai lệch về tư tưởng đôi chỗ đã thấm sâu. Vẫn còn những tư tưởng ngược nhau, những quan điểm chính trị lầm lạc.

Ngay cả trong những gia đình, bi kịch của các con ở những đầu chiến tuyến khác nhau cũng làm rạn nứt tình thân. Sau thống nhất đất nước, cần phải thống nhất lòng người và đó là cả một quá trình gian khó vô vàn, nỗ lực của cả Chính phủ và nhân dân trong công cuộc hòa giải dân tộc, xoa dịu những vết thương. Những năm tháng đó, TP đã thực sự nỗ lực hơn cả sức của mình. Chính quyền vắt sức để vượt khó, những thanh niên tình nguyện lên đường đến các vùng kinh tế mới, khai khẩn đất hoang, những gia đình khá giả góp sức, góp tiền cho công cuộc xây dựng đất nước.

Những năm 1978, ở TP.HCM, nhiều người còn nhớ “Hội nghị Diên Hồng” của các cụ già với khẩu hiệu “Đất nước chưa yên, tuổi già chưa nghỉ, các cụ đã tổ chức vận động các gia đình cho con em lên đường làm nghĩa vụ quân sự và chính các cụ cũng làm gương, động viên con cháu trong gia đình mình.

Những người thuộc những thế hệ trước lớn lên trong thời kỳ hòa bình, đổi mới đất nước thường nhớ như in về giai đoạn làm kinh tế khó khăn, những bữa ăn độn triền miên và thật hiếm hoi khi bữa cơm trong nhà có thịt. Đó là thời của tem phiếu, xếp hàng và TP đã biết tận dụng những doanh nhân thế hệ sau giải phóng đầy năng lực, giàu tấm lòng.

Từ đó, những hình thái kinh tế mới đầu tiên ra đời, cơ chế trói tay chân được xóa bỏ, tạo tiền đề cho nền kinh tế thị trường theo định hướng xã hội chủ nghĩa đúng đắn về sau.

 Bà Nguyễn Thị Nghĩa, nguyên Chủ tịch Hội đồng Liên hiệp Hợp tác xã Thương mại thành phố Sài Gòn Co.op nhớ lại: “Trước tình hình đó, trong lòng chúng tôi luôn đau đáu câu hỏi, tại sao thị trường nước ngoài người ta vẫn kinh doanh được, trong khi mình lại khó khăn, chật vật? Có dịp gặp gỡ với một số tổ chức hợp tác xã ở các nước, chúng tôi thấy họ vẫn hoạt động rất mạnh, hiệu quả.

Do đó, chúng tôi nghĩ rằng, phải hình thành một tổ chức hợp tác xã hoạt động tự do theo quy luật chung của thị trường thì mới phát triển được. Từ đó mà chúng tôi mới nung nấu thành lập Liên hiệp Hợp tác xã mua bán TPHCM”.

Và trên bàn làm việc, trong suy tư của các vị lãnh đạo lúc bấy giờ đều đau đáu nỗi niềm làm sao giải quyết vấn đề lương thực, thực phẩm, hàng tiêu dùng cho dân. Từ đó, mới có những việc làm “xé rào”, đổi mới đã hình thành chủ trương mới về quản lý kinh tế sau đó. 

Xứng đáng mang tên Chủ tịch Hồ Chí Minh

Một thời gian khó của kí ức đã lùi xa. Ngày nay, TP.HCM trở thành một trung tâm hàng đầu về kinh tế - xã hội – văn hóa của cả nước. Một đô thị rực rỡ thu hút đầu tư nước ngoài, luôn đi đầu trong đổi mới. Đô thị ấy đã phát huy mạnh mẽ các giá trị truyền thống, đồng thời tiếp thu có chọn lọc văn hóa các nước phát triển, để tạo nên một văn hóa đô thị mới đầy hiện đại, cởi mở mà vẫn rất đậm đà bản sắc.

41 năm thành phố được giải phóng, 40 năm thành phố vinh dự, chính thức mang tên Bác, từ một thành phố với quy mô kinh tế tổng giá trị ước hơn 2,5 tỷ đồng, nay đạt hơn 957 ngàn tỷ đồng; một thành phố còn nhiều khu nhà lụp xụp, kênh rạch phần lớn ô nhiễm đã di dời và tổ chức lại cuộc sống cho trên 36.000 hộ dân trong lưu vực như Nhiêu Lộc -Thị Nghè, Tân Hóa - Lò Gốm, Tàu Hũ - Bến Nghé, mang lại màu xanh cho những dòng kênh này.

Thu nhập bình quân đầu người của người dân thành phố đến hết năm 2015 đạt 5.538 USD/người/năm, tăng hơn 73% so với năm 2010, diện tích sàn nhà ở trung bình đạt 17,32 m2/người so với năm 1977 đạt 8,9m2/người, trong điều kiện dân số tăng từ 3,4 triệu người vào năm 1976 đến nay hơn 8,2 triệu người; kéo giảm chênh lệch thu nhập các nhóm dân cư từ 10 lần vào năm 1992 xuống còn 6,6 lần năm 2014, giảm chênh lệch mức sống giữa thành thị - nông thôn từ 1,8 lần năm 2008 xuống còn 1,2 lần năm 2014; đến cuối tháng 6 năm 2016, số hộ dân có thu nhập dưới 21 triệu đồng/người/năm chỉ còn 3,32%.

Những thành tựu ấy đã được Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Thành ủy TP.HCM Đinh La Thăng tự hào nhắc lại tại Lễ kỷ niệm 40 năm thành phố Sài Gòn - Gia Định chính thức mang tên Chủ tịch Hồ Chí Minh diễn ra vào đầu tháng 7. 

Những nỗ lực không ngừng của TP để xứng đáng với tên gọi Hồ Chủ tịch được Nhà nước ghi nhận. Đánh giá một cách toàn diện và sâu sắc những đổi thay mọi mặt của TP.HCM, cũng trong lễ kỉ niệm này, Chủ tịch Nước Trần Đại Quang đã nhận định:

“40 năm qua, Đảng bộ, chính quyền và nhân dân TP.HCM đã luôn phát huy truyền thống anh hùng, đoàn kết, thống nhất, năng động, sáng tạo, nỗ lực phấn đấu bền bỉ, vượt lên khó khăn, thách thức, huy động tốt mọi nguồn lực với tư duy mới, cách làm mới phù hợp với thực tiễn của thành phố, của đất nước, đạt được những thành tựu to lớn trên các lĩnh vực chính trị, kinh tế, văn hóa, xã hội, quốc phòng..., đóng góp xứng đáng vào sự nghiệp đổi mới, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc”.

Ở tất cả mọi mặt của đời sống TP đều đạt những thành tựu đáng trân trọng, từ việc duy trì tốc độ tăng trưởng kinh tế cao và liên tục trong nhiều thập niên, thu hút đầu tư, tạo nguồn thu ngân sách và giải quyết các vấn đề xã hội, chuyển biến tích cực trong công tác quản lý và phát triển đô thị, cải thiện cơ sở hạ tầng, chú trọng tăng trưởng kinh tế với phát triển văn hóa, thực hiện tiến bộ và công bằng xã hội.

Trong sự nghiệp giáo dục và đào tạo, chăm sóc y tế đều có chuyển biến tích cực, khoa học và công nghệ có nhiều tiến bộ. Chủ tịch nước cũng nhấn mạnh, TP còn đạt những thành tựu trong cải cách hành chính, cải cách tư pháp Đảng bộ, chính quyền và nhân dân thành phố luôn vững vàng về chính trị, góp phần giữ vững ổn định chính trị - xã hội của đất nước…

Một tên gọi mới đã mở ra cả một trang sử vàng. TP.HCM hôm nay đã khác Sài Gòn xưa. Cái khác không chỉ đến từ việc thay đổi tên gọi, mà đó còn là cả một quá trình thay da đổi thịt. Thành phố, cũng như mỗi người dân, đều là một con người mới, mang tư tưởng đúng đắn, mang sắc vóc của thời đại. Thành phố Hồ Chí Minh, tên gọi ấy đã trở thành một niềm tự hào.

“Nỗ lực phấn đấu để thành tựu đạt được trong thời gian tới của TP.HCM không chỉ là tỉ lệ tăng trưởng cao hơn cả nước, tỉ lệ đóng góp ngân sách ngày càng cao, mà quan trọng hơn chính là kinh nghiệm, mô hình, giải pháp mới, mang tính đột phá trong vai trò là đầu tàu kinh tế của cả nước, góp phần tích cực để Đảng, Nhà nước ta tiếp tục hoàn thiện đường lối, chính sách, pháp luật, đẩy mạnh sự nghiệp đổi mới, đưa đất nước phát triển nhanh và bền vững hơn nữa”, đó là nhiệm vụ mà đất nước giao cho TP.HCM, được thể hiện từ lời dặn dò của Chủ tịch nước Trần Đại Quang.

Ngọc Mai
Cùng chuyên mục
Dùng xe máy ăn trộm được để đi trộm xe ô tô

Dùng xe máy ăn trộm được để đi trộm xe ô tô

(PLVN) - Phát hiện chiếc xe ô tô tải không người trông giữ, Nguyễn Thanh Thái (sinh năm 2000, trú tại xã Bình Sơn, huyện Hòn Đất, tỉnh Kiên Giang) liền bỏ lại chiếc xe mô tô trộm được trước đó để lấy chiếc ô tô tải. 

Đọc thêm

Giá vàng hôm nay, 7/3: Sụp đổ nhanh chóng, vàng có thể xuống 1.600 USD/ounce vào tuần tới

Giá vàng hôm nay, 7/3: Sụp đổ nhanh chóng, vàng có thể xuống 1.600 USD/ounce vào tuần tới
(PLVN) - Khép lại một tuần, giá vàng thế giới rớt mạnh về “ngưỡng nhạy cảm”. Bị kéo theo giá vàng trong nước cũng rớt mạnh về quanh mức 55 triệu đồng/lượng. Theo giới phân tích, giá vàng tuần tới sẽ "hết cửa tăng" do đà tăng của lợi suất trái phiếu và sự lạc quan của nhà đầu tư về tăng trưởng kinh tế Mỹ.

Giúp trẻ em thành chuẩn công dân thời đại số

Giúp trẻ em thành chuẩn công dân thời đại số
(PLVN) - Trong bối cảnh thế giới và Việt Nam đang bước vào giai đoạn chuyển đổi số, trẻ em đã trở thành những công dân số từ rất sớm với việc sử dụng Internet ngày càng gia tăng. Tuy nhiên, muốn nuôi dạy một đứa trẻ trở thành công dân số chuẩn, chính các bậc phụ huynh phải “chuẩn” trước
Ngành du lịch liên tiếp bị cú “trời giáng”

Ngành du lịch liên tiếp bị cú “trời giáng”

(PLVN) - Chưa thể kịp “hoàn hồn” sau một năm bi đát vì ảnh hưởng quá lớn của dịch Covid-19, ngành du lịch nói chung và lĩnh vực khách sạn lưu trú nói riêng lại lĩnh thêm “cú đấm trời giáng” khi dịch tái bùng phát từ trước Tết Tân Sửu.

Mẹ - tiếng gọi thân thương từ trái tim người lính

Mẹ - tiếng gọi thân thương từ trái tim người lính
(PLVN) - Mỗi người trong trái tim mình đều có hình bóng mẹ. Đại tá, nhà báo, nghệ sĩ nhiếp ảnh Trần Hồng cũng vậy. Trong ký ức, tình yêu mẹ dành cho ông luôn dào dạt. Năm nắng mười mưa nuôi con khôn lớn, khi ông đã trở thành sĩ quan quân đội, mẹ vẫn kéo ra chum nước để gội đầu như bé thơ. Nhắm mắt xuôi tay ở tuổi 97, đôi tất chân bạc phếch của mẹ vẫn găm đầy hoa cỏ trà may của đất cằn, lam lũ...

Không chỉ là trang phục, áo dài là một phong cách sống

Không chỉ là trang phục, áo dài là một phong cách sống
(PLVN) - Áo dài không đơn thuần chỉ là một loại trang phục đối với người Việt, mà còn là biểu hiện con người, phong cách sống và nền văn hoá lâu đời. Không phải tự nhiên trong văn thơ, âm nhạc Việt, áo dài luôn được ca ngợi như một biểu tượng mang “quốc hồn, quốc tuý” của Việt Nam. 

[Truyện ngắn] Người quan họ

[Truyện ngắn] Người quan họ
(PLVN) - Năm nào làng chẳng chơi quan họ dịp hội xuân. Bến đò qua sông thường ngày vẫn tấp nập người qua lại, mang hàng về chợ quê giao dịch, dịp hội xuân thêm sắc màu miền quan họ. Nay Tùng về ăn Tết với tâm thế của người thành đạt. Tự hào đó nhưng cũng xốn xang. Mùa hội năm trước Tùng vắng mặt. Mẹ nhắc đi nhắc lại, con không về gia đình thiếu một nửa cái xuân. Tùng nhìn lên cao xanh cổ thụ, gió thì thào…
Đảo mộng mơ

Đảo mộng mơ

(PLVN) - “Đảo mộng mơ”, ấn phẩm ra mắt năm 2010 đã trở nên vô cùng ăn khách và được tái bản đến 29 lần. Năm 2021, Đông A Books đã một lần nữa tái bản cuốn sách này của nhà văn Nguyễn Nhật Ánh, kỷ niệm 10 năm cuốn sách đến với bạn đọc.

Bệnh quai bị có thể biến chứng vô sinh

Bệnh quai bị có thể biến chứng vô sinh
(PLVN) - Hà Nội và các tỉnh phía Bắc đang trong thời điểm khí hậu nồm ẩm ướt, đây là môi trường thuận lợi cho virus bệnh quai bị phát triển mạnh và gây bệnh. Bởi vậy, người dân cần có những biện pháp để phòng bệnh cho bản thân và gia đình. Mặc dù quai bị là bệnh lành tính, đa số các trường hợp đều tự hồi phục không có biến chứng. Tuy nhiên, vẫn có trường hợp có biến chứng viêm tinh hoàn ở nam giới, viêm buồng trứng ở nữ giới. 

Ngôi làng gìn giữ tinh hoa cổ phục Việt

Ngôi làng gìn giữ tinh hoa cổ phục Việt
(PLVN) - Dù nổi tiếng là làng may áo dài, hiện nay tại làng Trạch Xá (Ứng Hòa, Hà Nội) còn một số ít hộ gia đình giữ nghề cha ông may dòng cổ phục Việt. Theo thị hiếu thị trường, những nghệ nhân vẫn miệt mài giữ từng đường kim, mũi chỉ để cho ra các sản phẩm cổ phục vừa gắn với truyền thống từ trăm năm nay, vừa có thể dễ dàng ứng dụng linh hoạt vào đời sống. 

Những lớp học “0 đồng” giữa lòng Sài Gòn hoa lệ

Những lớp học “0 đồng” giữa lòng Sài Gòn hoa lệ
(PLVN) - Được đi học, được tới trường tưởng chừng là những đặc quyền mà bất kì trẻ em nào cũng có nhưng không phải như vậy. Đối với những đứa trẻ đường phố không có tiền đi học, việc nắn nót viết từng con chữ, tập trung làm phép cộng – trừ đơn giản lại là cả bầu trời mơ ước của các em. Thấu hiểu được điều đó, ở giữa lòng thành phố Sài Gòn hoa lệ đã xuất hiện những lớp học “0 đồng” đầy tính nhân văn.

Đi tìm quốc phục cho đàn ông Việt

Đi tìm quốc phục cho đàn ông Việt
(PLVN) - Tiến sỹ Phan Thanh Hải, Giám đốc Sở Văn hóa và Thể thao tỉnh Thừa Thiên - Huế cho biết: Trải qua nhiều thăng trầm của lịch sử, chiếc áo dài ngũ thân vẫn luôn được coi là trang phục không thể thiếu của mỗi người dân xứ Huế. Áo dài nam lại là trang phục mang nét trang trọng, nghiêm cẩn tạo nên tâm hồn, tính cách của người đàn ông. Áo dài ngũ thân có trở thành quốc phục cho đàn ông Việt hay không, vẫn là câu hỏi còn bỏ ngỏ…
Sự trở lại ngoạn mục của áo dài ngũ thân

Sự trở lại ngoạn mục của áo dài ngũ thân

(PLVN) - Ra đời trước áo dài nữ, áo dài nam từng là trang phục truyền thống của đàn ông Việt. Qua thời gian, nam giới Việt Nam dần ít sử dụng áo dài, khăn đóng, thay vào đó là những trang phục quần âu, áo sơ mi, veston mỗi khi có sự kiện quan trọng hay đi ra đường. 

Báo điện tử Pháp luật Việt Nam

Giấy phép xuất bản số 303/GP-BTTTT ngày 8/5/2015

Cơ quan chủ quản: Bộ Tư pháp

Tổng biên tập: Tiến sỹ Đào Văn Hội

Phó TBT: Trần Đức Vinh

Tòa soạn: Số 42/29 Nguyễn Chí Thanh, phường Ngọc Khánh, quận Ba Đình, Hà Nội

E-mail: baodientuphapluat@gmail.com

Hotline: 0353.63.63.55

Liên hệ quảng cáo: 0971.741.666‬