Vụ án “Lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản” tại ALCII: Hình sự hóa quan hệ dân sự?

(PLO) - Bị cáo đã bị TAND Tp.HCM tuyên án sơ thẩm phạt tù chung thân và có trách nhiệm bồi thường 251 tỷ đồng. Tuy nhiên, xung quanh vụ án, có nhiều tranh cãi liệu cơ quan tố tụng có đang hình sự hóa một quan hệ dân sự, và căn cứ xem xét trách nhiệm hình sự đối với bị cáo đã hợp lý hay chưa.
Vụ án “Lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản” tại ALCII: Hình sự hóa quan hệ dân sự? Các bị cáo nghe tòa tuyên án trong phiên xét xử sơ thẩm

Bị cáo Lê Hùng Sơn bị TAND tp.HCM tuyên xử mức án tù chung thân về tội “Lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản” trong vụ án xảy ra ở Cty cho thuê tài chính II (ALCII), do bị quy buộc có hành vi nhận chuyển nhượng 2 cty công nghệ biển Hải Phòng (Cty VTB Hải Phòng) và Cty TNHH Vận tải Đại Phát (Cty VTB Đại Phát), kế thừa thực hiện quyền và nghĩa vụ của hai cty này.

Đây là 2 cty được ALCII cho thuê tài chính khai thác tàu Whale (theo Hợp đồng số 116/08/ALCII-HĐ này 18/11/2008) và tàu Đại Phát (theo Hợp đồng số 119/08/ALCII-HĐ ngày 28/11/2008). HĐXX sơ thẩm nhận định, mặc dù đã đưa hai tàu Whale và Đại Phát vào khai thác, đạt doanh thu hơn 8,9 tỷ đồng và gần 182 nghìn đô- la, nhưng Lê Hùng Sơn chỉ trả 50 triệu đồng, còn 64 tỷ đồng trốn tránh trách nhiệm như đã cam kết, không chi trả ALCII mà dùng để chi tiêu cá nhân và trả nợ vay ngoài rồi bỏ trốn.

Ngoài ra, Lê Hùng Sơn còn bị quy buộc trách nhiệm trong việc ALCII phải chi gần 6,6 tỷ đồng trả nợ cty CCIS (Thái Lan) thay Lê Hùng Sơn để giải cứu và xử lý tàu Whale. Vì vậy, Bản án sơ thẩm số 427/2015/HSST ngày 10/12/2015 của TAND tp.HCM đã các định Lê Hùng Sơn có hành vi “Lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản”, áp dụng khoản 4 Điều 140 Bộ luật hình sự để tuyên phạt Lê Hùng Sơn hình phạt tù chung thân, có trách nhiệm bồi thường cho ALCII số tiền 251 tỷ đồng.

Bị quy trách nhiệm về khoản tiền không được nhận

Lê Hùng Sơn bị quy trách nhiệm về hành vi lạm dụng chiếm đoạt tài sản, trên thực tế, toàn bộ tài sản được giao dịch gồm 2 tàu Whale và Đại Phát mà Lê Hùng Sơn nhận từ ông Phạm Đức Tuấn Anh và ông Nguyễn Nhất Ngọc đã được ALCII thu về đầy đủ.

Còn số tiền 117 tỷ của hai hợp đồng cho thuê tài chính mà các cơ quan tiến hành tố tụng cho rằng Lê Hùng Sơn đã chiếm đoạt, thực chất đây chính là khoản nợ trên giấy tời của ông Phạm Đức Tuấn Anh và ông Nguyễn Nhất Ngọc cùng với tiền lãi hằng tháng của ALCII. Lê Hùng Sơn nhận trả nợ thay cho ông Tuấn Anh và ông Ngọc bằng một lời hứa, không nhận bất cứ lợi nhuận nào từ việc này. Suy cho cùng, trách nhiệm trả nợ cho ALCII vẫn thuộc về ông Tuấn Anh và ông Ngọc, còn việc Lê Hùng Sơn có liên quan ở đây chỉ là lời hứa không thể thực hiện giữa Sơn và các ông Ngọc, Tuấn Anh.

Việc thất thoát giá trị tài sản của hai còn tàu Whale và Đại Phát từ hơn 187 tỷ đồng khi mua còn hơn 33 tỷ đồng khi bán lại càng không liên quan gì đến Sơn, do giá mua tàu cũng như việc thẩm định giá mua trong quá trình thực hiện hợp đồng thuê tài chính đều do ALCII cùng các ông Phạm Đức Tuấn Anh, Nguyễn Đức Thiện, Nguyễn Nhất Ngọc quyết định. Khi bán tàu, giá bán cũng do ALCII đơn phương quyết định.

Chưa kể, theo hệ thống hạch toán hiện hành, khấu hao tài sản doanh nghiệp trong điều kiện bình thường trung bình là 6%/năm. Hai con tàu Whale và Đại Phát hoạt động được 5 năm thì mức khấu hao toàn bộ chỉ là 30%, rất thấp so với mức 80% nói trên. Trong khi đó, tài liệu của Cơ quan Đăng kiểm và cơ quan bảo hiểm xác định hai con tàu kia vẫn trong tình trạng bình thường.

Kết luận điều tra và cáo trang thể hiện việc doanh thu trong quá trình khai thác tàu Whale và tàu Đại Phát là hơn 32 tỷ đồng và 309.643 đô-la mà Lê Hùng Sơn lại chối tránh trả nợ. Thực ra, cả KLĐT và Cáo trạng đã không làm rõ được chi phí của hoạt động khai thác tàu nên không làm rõ các khoản thực lãi để có thể thực hiện chi trả nợ.

Bỏ trốn vẫn công khai cưới hỏi, làm việc, liên lạc điện thoại?

Một trong những căn cứ mà cơ quan tố tụng quy trách nhiệm hình sự cho Sơn là không thực hiện nghĩa vụ trả nợ lại còn bỏ trốn khỏi nơi cư trú và nơi đăng ký kinh doanh. Rõ ràng, cách thức cơ quan điều tra xác minh đương sự “không sinh sống tại địa chỉ trên, đi đâu không rõ” để từ đó cho rằng đối tượng bỏ trốn là chưa thuyết phục. 

Trong thời gian nỗ lực giải quyết việc tàu bị bắt giữ tại Thái Lan, vì ALCII ở tại TP.HCM nên Lê Hùng Sơn đã phải đi lại Bắc – Nam nhiều lần làm việc với ALCII, ngày tháng còn được ghi nhận trên các văn bản gửi ALCII. Hơn nữa, Sơn lấy vợ ở TP.HCM, và thời gian này vẫn đi lại bình thường giữa Hải Phòng và TP.HCM bằng máy bay, gặp gỡ nhiều bạn bè, người quen, điện thoại cũng không hề tắt, không hề thay đổi số.

Luật cư trú Điều 32 quy định về khai báo tạm vắng chỉ quy định việc khai báo tạm vắng đối với một số trường hợp thuộc các đối tượng là người đang phải chấp hành các biện pháp xử lý theo pháp luật tại địa phương và một số trường hợp khác đang trong độ tuổi thực hiện nghĩa vụ quân sự. Như vậy, Lê Hùng Sơn cũng không thuộc đối tượng bắt buộc phải khai báo tạm vắng.

Dù thời gian đó Lê Hùng Sơn không nhận được bất kỳ thông báo hay giấy mời triệu tập nào của cơ quan điều tra, nhưng kể từ ngày 14/9/2012, Cơ quan điều tra xác định Lê Hùng Sơn bỏ trốn. Đã thế, ngày 24/11/2012, Lê Hùng Sơn vẫn tổ chức đám cưới lớn tại Hải Phòng với sự tham gia của 200 khách mời, Sơn vẫn làm việc cùng ALCII, thuyền trưởng Đỗ Đình Giáp và đại lý bên Thái Lan bằng email đến ngày 27/12/2012.

Hình sự hóa quan hệ kinh tế - dân sự

“Từ một người làm ăn kinh doanh bình thường, xuất phát từ nhận thức chủ quan cho rằng lĩnh vực kinh doanh hàng hải có thể làm ăn kiếm lời, nên Lê Hùng Sơn đã làm thủ tục nhận chuyển nhượng, kế thừa quyền và nghĩa vụ của 2 cty vận tải biển Hải Phòng và Đại Phát thực hiện tiếp hai hợp đồng cho thuê tài chính giữa hai cty này với ALCII. Thực tế, Lê Hùng Sơn chỉ nhận bàn giao sổ sách giấy tờ hành chính và 2 con tàu để tiến hành khai thác và trả nợ dần, còn toàn bộ số tiền mua bán và cho thuê tài chính 2 con tàu nói trên đều do đại diện các DN đóng tàu, kinh doanh vận tải biển thực hiện từ trước khi việc chuyển nhượng diễn ra” – Luật sư Phan Trung Hoài nhận định – “Bản chất quan hệ nhận chuyển nhượng quyền và nghĩa vụ tại 2 cty VTB Hải Phòng và Đại Phát bị coi là vô hiệu vì không được sự đồng ý của ALCII, quá trình thực hiện hợp đồng cho đến khi vi phạm nghĩa vụ, các bên chưa đối chiếu công nợ và chưa thanh lý hợp đồng và chính ALCII đã tiến hành thủ tục khởi kiện Cty VTB Đại Phát ra tòa án”.

Khi vụ án xảy ra, 2 con tàu đã được ALCII thu hồi và bán đấu giá. Do đó, trong Biên bản cuộc họp liên ngành ngày 27/11/2013, các cơ quan tiến hành tố tụng Hải Phòng đều thống nhất Lê Hùng Sơn chỉ vi phạm hợp đồng cho thuê tài chính về nghĩa vụ thanh toán với ALCII, không chiếm đoạt số tiền 117 tỷ đồng nợ thuê tài chính của ALCII. 

Vụ án Lê Hùng Sơn hiện đang chờ xét xử phúc thẩm. Theo LS. Phan Trung Hoài, bản chất mối quan hệ chuyển nhượng giữa Lê Hùng Sơn và Giám đốc 2 cty VTB Hải Phòng và Đại Phát là quan hệ giao dịch kinh tế - dân sự giữa hai DN, việc Lê Hùng Sơn chưa thanh toán được số tiền ALCII đã bỏ ra giải cứu tàu Whale là quan hệ dân sự. Các cơ quan tiến hành tố tụng đã hình sự hóa hành vi vi phạm hợp đồng cho thuê tài chính về nghĩa vụ thanh toán tiền thuê tài chính phát sinh theo hợp đồng cho ALCII, mà theo thời hạn của hợp đồng thì ngày trả nợ cuối cùng là năm 2024 mới phải trả hết nợ.

“Sơn không có hành vi gian dối, không bỏ trốn và việc ban hành Lệnh truy nã mà không tiến hành các biện pháp xác minh, thu thập chứng cứ dẫn đến đánh giá bản chất hành vi của Lê Hùng Sơn không đúng” – LS. Hoài nói.

Bách Nguyễn
Cùng chuyên mục
Hy vọng chiến thắng Covid-19

Hy vọng chiến thắng Covid-19

(PLVN) - Hôm qua (2/3), Việt Nam ghi nhận thêm nhiều ca nhiễm Covid-19. Như vậy là đợt “xâm nhập” Việt Nam lần này của Covid-19 vẫn còn đó nguy cơ lây nhiễm. Điều người dân quan tâm lúc này là việc tiêm vắc xin. Nhiều nước trong khu vực Đông Nam Á, người dân cũng đã được tiêm vắc xin phòng dịch.

Đọc thêm

Lao Cai giao 800 tân binh cho các đơn vị nhận quân

Lao Cai giao 800 tân binh cho các đơn vị nhận quân
(PLVN) - Ngày 3/3/2021, tại các huyện, thị xã, thành phố trong tỉnh Lào Cai tưng bừng tổ chức Lễ giao, nhận quân năm 2021 trên tinh thần nhanh, gọn và tuân thủ các quy định về phòng, chống dịch bệnh Covid-19.  

Trang trọng lễ giao nhận quân ở vùng Tây Bắc

Trang trọng lễ giao nhận quân ở vùng Tây Bắc
(PLVN) - Sáng nay (3/3), 8 huyện, thành phố trên địa bàn tỉnh Lai Châu đã tổ chức giao nhận quân năm 2021 trong không khí trang trọng, nhanh gọn bảo đảm tốt công tác phòng dịch Covid-19. 

Hàng ngàn thanh niên ĐBSCL hăng hái lên đường nhập ngũ

Hàng ngàn thanh niên ĐBSCL hăng hái lên đường nhập ngũ
(PLVN) - Sáng 3/3, nhiều tỉnh, thành trong khu vực ĐBSCL đã tổ chức lễ giao nhận quân lên đường thực hiện nghĩa vụ quân sự năm 2021. Hàng ngàn thanh niên ĐBSCL đã háo hức lên đường trong niềm tự hào và sự trân trọng của toàn quân, toàn dân.


Tịch thu tiêu hủy hơn 3 tỷ đồng hàng lậu, hàng giả

Tịch thu tiêu hủy hơn 3 tỷ đồng hàng lậu, hàng giả

(PLVN) - Trong đợt cao điểm đấu tranh chống buôn lậu, gian lận thương mại, hàng giả Cục Quản lý thị trường (QLTT) Nghệ An đã tổ chức kiểm tra 748 vụ, xử lý 732 vụ, tổng trị giá thu phạt ước tính 4 tỷ 123 triệu đồng. 

Những nguy cơ từ việc trộm cắp điện

Những nguy cơ từ việc trộm cắp điện
(PLVN) - Việc đấu nối, câu móc để trộm cắp điện rất có thể xảy ra tai nạn điện bất cứ lúc nào, đồng thời gây sự cố lưới điện, làm gián đoạn việc cấp điện cho khách hàng.

Truyền thuyết về thần Hecatonchires – Quái vật khổng lồ 100 tay và 50 cái đầu trong thần thoại Hy Lạp

Truyền thuyết về thần Hecatonchires – Quái vật khổng lồ 100 tay và 50 cái đầu trong thần thoại Hy Lạp
(PLVN) - Hecatonchires là ba người khổng lồ quái dị có sức mạnh vô biên, lần lượt tên là Briareus, Cottus và Gyges. Họ là con của hai vị thần thủy tổ Uranus và Gaia. Do bị Uranus ghét bỏ nên họ đã bị tống xuống địa ngục Tartarus cùng các Cyclops, cuối cùng các Hecatonchires đã được Zeus giải cứu và cùng với các vị thần quyền năng khác hợp sức đánh bại các cựu thần.

Vụ cho ở rồi mất đất ở Cao Bằng: Cựu chiến binh 81 tuổi trông chờ tòa phúc thẩm công tâm

Vụ cho ở rồi mất đất ở Cao Bằng: Cựu chiến binh 81 tuổi trông chờ tòa phúc thẩm công tâm
(PLVN) - Theo đơn khởi kiện, thấy gia đình ông Mã Văn Chỉnh không có đất ở, bố ông Hoàng Văn Tiến cho mượn đất. Tuy nhiên, sau này ông Chỉnh được cấp GCNQSDĐ và đã đem mảnh đất này bán cho người khác. Gia đình ông Tiến trông chờ TAND Cấp cao tại Hà Nội xét xử vụ việc đúng pháp luật, bảo vệ công lý.

Cả gia đình nhập viện sau bữa ăn có nấm độc

Cả gia đình nhập viện sau bữa ăn có nấm độc
(PLVN) - Ngày 3/3/2021, TS.BS Nguyễn Trung Nguyên - Giám đốc Trung tâm Chống độc, Bệnh viện Bạch Mai - cho biết, Trung tâm đang điều trị cho 2 bệnh nhân chẩn đoán ngộ độc nấm độc. Đây là 2 bệnh nhân trong gia đình gồm 4 người gồm 2 vợ chồng và 2 người con cùng ăn nấm và bị ngộ độc.

Tiếp tục đẩy mạnh hỗ trợ quyết toán thuế 2020 qua hệ thống kênh thông tin hỗ trợ eTax

Tiếp tục đẩy mạnh hỗ trợ quyết toán thuế 2020 qua hệ thống kênh thông tin hỗ trợ eTax
(PLVN) - Bên cạnh những phương thức hỗ trợ truyền thống, Cục Thuế TP Hà Nội đẩy mạnh tiếp nhận và trả lời các câu hỏi về thủ tục hành chính thuế và vướng mắc khi sử dụng các dịch vụ liên quan đến trang thuế điện tử https://thuedientu.gdt.gov.vn trên Hệ thống kênh thông tin hỗ trợ người nộp thuế (NNT) qua Cổng eTax.

Vietjet "xông đất" sân bay Vân Đồn năm mới Tân Sửu

Vietjet "xông đất" sân bay Vân Đồn năm mới Tân Sửu
(PLVN) - Sáng 3/3/2021, chuyến bay Vietjet từ TP HCM hạ cánh tại sân bay Vân Đồn đã chính thức khôi phục hoạt động của Cảng hàng không quốc tế Vân Đồn kể từ khi tạm thời đóng cửa để phòng chống dịch Covid-19. 

Báo điện tử Pháp luật Việt Nam

Giấy phép xuất bản số 303/GP-BTTTT ngày 8/5/2015

Cơ quan chủ quản: Bộ Tư pháp

Tổng biên tập: Tiến sỹ Đào Văn Hội

Phó TBT: Trần Đức Vinh

Tòa soạn: Số 42/29 Nguyễn Chí Thanh, phường Ngọc Khánh, quận Ba Đình, Hà Nội

E-mail: baodientuphapluat@gmail.com

Hotline: 0353.63.63.55

Liên hệ quảng cáo: 0971.741.666‬