'Tu bổ-phá hoại' biến thành đồng nghĩa

(PLVN) - Thật đáng kinh ngạc, những từ ngữ “tu bổ” và “trùng tu” vốn nghịch nghĩa hoàn toàn với các từ “phá hoại”, “phá bỏ” thì với cách ứng xử với các công trình di sản kiến trúc tâm linh như trên, người ta đã biến các từ nói trên thành đồng nghĩa.
'Tu bổ-phá hoại' biến thành đồng nghĩa Một ngôi đình cổ được xây mới hoàn toàn bằng bê tông cốt thép.

Đại văn hào người Pháp, nhà văn nhân đạo thế giới, Victor Huygo khi viết tiểu thuyết Thằng Gù Nhà thờ Đức Bà Paris đã xác định rằng, kiến trúc là chữ viết của thời đại khi cái máy in chưa ra đời, lưu giữ hồn cốt văn hóa dân tộc ở đó.

“Nhưng trong mọi trường hợp, dù tương lai kiến trúc ra sao, các kiến trúc sư trẻ một ngày kia giải quyết vấn đề nghệ thuật thế nào, đang khi chờ đợi công trình mới, ta hãy giữ lấy kiến trúc cổ xưa. Nếu có thể, hãy giáo dục lòng yêu mến kiến trúc dân tộc cho nhân dân. Tác giả xin tuyên bố, đó là mục tiêu chính của cuốn sách, một mục tiêu chính của đời mình”. Ông đã viết như vậy vào lần tái bản của cuốn sách này vào năm 1832.

200 năm trước, tình trạng “trùng tu, tu bổ” các kiến trúc cổ xưa tại Pháp khiến nhà văn nhân đạo căm phẫn, ông gọi đó là “hành động báng bổ, phá hoại, nghịch đạo” và cương quyết chống lại. Ông “thực sự đau lòng khi thấy nền kiến trúc trung cổ đó rơi vào bất cứ tay ai, thấy cái cách hiện nay bọn thợ vườn đang đối xử với những hoang tàn của nền nghệ thuật lớn đó. Thật xấu hổ cho chúng ta, những kẻ thông minh, đứng nhìn họ làm và chỉ hò hét phản đối suông”.

Thực trạng của nước Pháp những năm cuối thế kỷ 18, đầu thế kỷ 19 đối xử với các kiến trúc cổ xưa sao giống ta bây giờ đến thế! Victor Huygô không chỉ gọi những kẻ “trùng tu” đó là “bọn thợ vườn” mà còn những kiến trúc sư tham gia vào “trùng tu” là “tên thợ nề”, không biết trân trọng giá trị nghệ thuật kiến trúc với hành vi “nhổ cả lúa lẫn cỏ dại, như nhau mà thôi”.

Những kẻ phá bỏ công trình kiến trúc cũ để xây mới là “một gã loại đó đang rạch vào giữa mặt Philibe Đơloócmơ (vị kiến trúc sư xây cung Tuylơri)” và công trình mới của gã này “nặng nề, rất trắng trợn, nằm ngang sõng soài trước một trong những mặt nhà tinh tế nhất của thời Phục hưng”.

Thái độ ứng xử đó của nhà văn đương thời đã phần nào khiến những “tên thợ nề”, “bọn thợ vườn”, “một gã nào đó” chùn tay và nhà chức trách phải thực hiện bổn phận của mình. Chính vì thế mà những kiến trúc rất đáng tự hào của Paris cũng như nước Pháp còn bảo tồn đến ngày nay và là tâm điểm thu hút du khách thập phương, làm nên điểm sáng của kinh đô ánh sáng.

Nhìn lại tình trạng “tu bổ”, “trùng tu” các kiến trúc dân gian đình chùa miếu mạo ở ta hiện tại mà đau xót. Không có từ nào phù hợp hơn đối với các hành vi đó là sự phá hoại không thương tiếc. Người ta đã “hạ giải” không chỉ một công trình kiến trúc mà đồng thời hạ giải luôn cả văn hóa, sự tinh tế cùng nghệ thuật chạm khắc, kiến trúc truyền thống mà đáng lẽ ra phải trân trọng giữ gìn.

Một sự “hạ giải” khác, thuộc lĩnh vực tinh thần và lịch sử là “thay tên, đổi họ” các công trình kiến trúc tâm linh lâu đời, trong tiềm thức của cư dân bằng xi măng, cốt thép, bằng những “đổi mới” đến nỗi không thể nhận ra cái cũ nữa. Thậm chí ngay cả cái tên gọi để ghi nhớ sự phát tích hay khởi nguyên của di tích cũng bị thay đổi khiến không ai còn nhớ hoặc hoang mang không biết đúng sai thế nào.

Chúng ta đều biết đến Tướng quân Nguyễn Quang Bích trong vai trò là lãnh tụ Cần Vương chống Pháp. Tên ông được đặt cho các đường phố, trường học tại nhiều địa phương trong cả nước. Thế mà, ở các di tịch lịch sử đền thờ ông tại các căn cứ nghĩa quân ở Cẩm Khê, Yên Lập (Phú Thọ) lại xuất hiện với cái tên Ngô Quang Bích, thậm chí, người ta còn tạc vào cả bia đá cái tên này.

Đây quả là việc làm có lỗi với bậc anh hùng trong cuộc chiến chống xâm lược mà sinh thời, trong các văn bản có bút tích của ông chưa bao giờ xuất hiện họ Ngô cả.

Chúng ta đã có Luật Di sản và một loạt các Nghị định, Thông tư điều chỉnh lĩnh vực này nhưng xem ra trong nhiều sự việc, người ta “hạ giải” luôn cả pháp luật.

Ngày trước, việc tu tạo Chùa Một Cột hoặc Tháp Bình Sơn diễn ra nghiêm cẩn, phục dựng chính xác từng chi tiết, từng mi-li-mét,... không chỉ đứng vững với thời gian mà còn ăn sâu vào tâm khảm mỗi người dân nước Việt. Điều đó cho thấy, quan trọng nhất là thái độ đối với di tích phải hết sức nghiêm cẩn

Phaly
Cùng chuyên mục

Đọc thêm

Be Group đạt giải thưởng “Kinh doanh xuất sắc châu Á” (APEA) 2020

Be Group đạt giải thưởng “Kinh doanh xuất sắc châu Á” (APEA) 2020
(PLVN) - Công ty CP Be Group, đơn vị sở hữu và phát triển ứng dụng gọi xe Be vừa nhận được giải thưởng “Kinh doanh xuất sắc châu Á” (Asia Pacific Enterprise Awards - APEA), hạng mục “Fast enterprise - DN tăng trưởng nhanh”. Đây là một trong những số ít DN Việt Nam nhận giải thưởng uy tín này từ tổ chức phi chính phủ Enterprise Asia. 

Hướng dẫn xử lý nước và vệ sinh môi trường trong mùa bão lụt

Hướng dẫn xử lý nước và vệ sinh môi trường trong mùa bão lụt
(PLVN) - Mới đây Cục Quản lý môi trường y tế (Bộ Y tế) đã có công văn đề nghị các bệnh viện công lập trực thuộc Bộ Y tế khẩn trương thực hiện một số biện pháp để đảm bảo cung cấp nước sạch, vệ sinh môi trường, quản lý chất thải y tế trong các cơ sở y tế trong mùa mưa bão.

Giấu ma túy trong gói băng vệ sinh

Giấu ma túy trong gói băng vệ sinh
(PLVN) - Được Phúc nhờ đổi ma túy kém chất lượng để lấy “hàng chuẩn”, Hồng đồng ý. Khi Hồng đang cầm gói băng vệ sinh có chứa ma túy di chuyển trên đường thì bị bắt. 

Top 6 câu trả lời cấm kỵ khi đi phỏng vấn xin việc

Top 6 câu trả lời cấm kỵ khi đi phỏng vấn xin việc
(PLVN) - Trước khi đi phỏng vấn xin việc, các ứng viên thường chuẩn bị rất chu đáo, bởi chỉ một chút sơ suất nhỏ cũng có thể khiến các bạn “mất điểm” hoàn toàn trong mắt nhà tuyển dụng. Đặc biệt, có những câu trả lời đối với ứng viên thì hoàn toàn bình thường nhưng lại gây ra cảm giác khó chịu cho nhà tuyển dụng. 

Đại hội đại biểu Đảng bộ tỉnh Cà Mau lần thứ XVI họp phiên trù bị

Đại hội đại biểu Đảng bộ tỉnh Cà Mau lần thứ XVI họp phiên trù bị
(PLVN) - Sáng nay (26/10), Đại hội đại biểu Đảng bộ tỉnh Cà Mau lần thứ XVI (nhiệm kỳ 2020 - 2025) đã tiến hành phiên trù bị tại Trung tâm Hội nghị tỉnh (đường Lê Duẩn, Phường 9, TP Cà Mau). Đến dự có đại diện các Ban Đảng Trung ương và 351 đại biểu đại diện cho gần 48.516 đảng viên trong Đảng bộ.

Bắn súng chỉ thiên, bắt bác sĩ buôn ma túy đá

Bắn súng chỉ thiên, bắt bác sĩ buôn ma túy đá
(PLVN) - Tu Lỳ cõng 5 kg ma túy, băng rừng từ Lào vào địa bàn giáp biên giới xã Phúc Sơn, huyện Anh Sơn (tỉnh Nghệ An) để giao dịch. Sau một loạt đạn bắn chỉ thiên của lực lượng Công an, đối tượng Tu Lỳ bị bắt giữ.

Đêm mai (27/10), bão số 9 ảnh hưởng trực tiếp khu vực Trung và Nam Trung Bộ

Đêm mai (27/10), bão số 9 ảnh hưởng trực tiếp khu vực Trung và Nam Trung Bộ
(PLVN) - Hoàn lưu bão số 9 sẽ gây mưa lớn trên diện rộng. Theo Trung tâm dự báo khí tượng thuỷ văn quốc gia, khi đổ bộ vào đất liền mức độ tàn phá của cơn bão MOLAVE có thể tương đương hoặc mạnh hơn bão số 12 năm 2017 đã đổ bộ vào các tỉnh từ Bình Định đến Ninh Thuận, gây thiệt hại nặng nề. 

Thủ tướng họp khẩn khi bão số 9 "có cường độ rất mạnh" di chuyển nhanh vào đất liền

Thủ tướng họp khẩn khi bão số 9 "có cường độ rất mạnh" di chuyển nhanh vào đất liền
(PLVN) - Sáng nay (26/10), trước tình hình bão khẩn cấp, tại trụ sở Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc đã điều hành cuộc họp trực tuyến với các địa phương để ứng phó bão. Cùng dự có Phó Thủ tướng Trịnh Đình Dũng, Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Nguyễn Xuân Cường, lãnh đạo một số bộ, ngành và địa phương tại các đầu cầu trực tuyến.
Phó Thủ tướng Chính phủ Phạm Bình Minh: Phấn đấu đến năm 2025 Hải Dương trở thành tỉnh công nghiệp theo hướng hiện đại.

Phó Thủ tướng Chính phủ Phạm Bình Minh: Phấn đấu đến năm 2025 Hải Dương trở thành tỉnh công nghiệp theo hướng hiện đại.

(PLVN) - Thay mặt Bộ Chính trị, Ban Bí thư Trung ương Đảng, đồng chí Phạm Bình Minh, Ủy viên Bộ Chính trị, Phó Thủ tướng Chính phủ, Bộ trưởng Ngoại giao biểu dương và chúc mừng những thành tựu mà Đảng bộ, nhân dân tỉnh Hải Dương đạt được trong nhiệm kỳ qua trên tất cả các lĩnh vực kinh tế, văn hóa - xã hội, an ninh - quốc phòng và công tác xây dựng Đảng.


Báo điện tử Pháp luật Việt Nam

Giấy phép xuất bản số 303/GP-BTTTT ngày 8/5/2015

Cơ quan chủ quản: Bộ Tư pháp

Tổng biên tập: Tiến sỹ Đào Văn Hội

Phó TBT: Trần Đức Vinh

Tòa soạn: Số 42/29 Nguyễn Chí Thanh, phường Ngọc Khánh, quận Ba Đình, Hà Nội

E-mail: baodientuphapluat@gmail.com

Hotline: 0353.63.63.55

Liên hệ quảng cáo: 0971.741.666‬