Nỗi trăn trở ở một làng nghề Hà Nội

(PLO) - Nghề làm tăm hương ở xã Quảng Phú Cầu (Ứng Hòa - Hà Nội) đã gắn bó với người dân địa phương suốt bao đời nay. Những năm gần đây, nhờ đầu tư sản xuất bằng phương tiện máy móc hiện đại, nhiều hộ dân đã trở nên giàu có từ nghề. Tuy nhiên, người dân nơi đây đang canh cánh nỗi lo ô nhiễm môi trường, nếu như việc phát triển làng nghề không được quy hoạch một cách bền vững.
Nghề làm tăm nhang đã có từ lâu đời tại Quảng Phú Cầu (Hình: kinhtedothi.vn). Nghề làm tăm nhang đã có từ lâu đời tại Quảng Phú Cầu (Hình: kinhtedothi.vn).

Tự phát theo phong trào

Đến Quảng Phú Cầu ngày nay, có thể thấy sự sầm uất của một làng nghề “ăn nên làm ra”. Toàn xã có hơn 3.500 hộ dân, trong đó có tới 70% số hộ làm nghề tăm hương. Nhờ làm nghề mà hàng nghìn lao động địa phương có mức thu nhập ổn định, trung bình từ 3 - 5 triệu đồng/người/tháng. 

Không ai biết nghề chẻ tăm hương có tự bao giờ nhưng theo bà Nguyễn Thị Luyến (69 tuổi), từ thời cụ ông, cụ bà của bà đã truyền tay nhau nghề làm tăm hương. “Nói là nghề phụ, nhưng làm tăm hương lại là nghề cho thu nhập tương đối khá, chỉ dăm năm trở lại đây thôi, số hộ đầu tư mua máy chẻ tự động, thu mua vàu sơ chế về làm tăm hương đã lên tới hàng trăm. Những người không có điều kiện đầu tư máy móc sản xuất, có tuổi như tôi thì đi làm công khoán”, bà Luyến cho hay.

Có lẽ chưa bao giờ nghề làm tăm ở Quảng Phú Cầu lại phát triển như bây giờ, khi gần như nhà nào cũng đua nhau làm. Lợi nhuận từ công việc làm tăm đã thôi thúc người dân phát triển và mở rộng quy mô sản xuất đến chóng mặt. Nhiều gia đình, ban đầu chỉ sản xuất làm nhỏ lẻ, đầu tư mua máy chẻ khoảng chục triệu đồng. Nhưng sau 5 năm đầu ra ổn định, họ đã mở xưởng sản xuất, đầu tư thiết bị cả chục tỷ đồng, thường xuyên thuê nhiều nhân công. 

Mặc dù phát triển khá nhanh nhưng hàng trăm cơ sở sản xuất tại xã Quảng Phú Cầu đều làm theo kiểu tự phát, mạnh ai nấy làm, không có sự quy hoạch bài bản, tiềm ẩn nhiều nguy cơ và hệ lụy ngày càng rõ nét. Ông Lê Văn Dịu - Chủ tịch UBND xã cho biết,  hiện nay, trên địa bàn xã chỉ có duy nhất lò sấy hơi nước của hộ gia đình anh Lê Văn Biểu tại thôn Phú Lương Thượng là đảm bảo. Còn lại, hàng chục lò sấy thủ công vẫn đang nhả khói ngày đêm và tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn cháy nổ.

Sự bền vững bị đe dọa

Hiện nay, trung bình mỗi ngày có khoảng 300 tấn vầu, tre, nứa từ các nơi được chuyển về Quảng Phú Cầu để sản xuất tăm hương. Theo kinh nghiệm của người làm nghề, cứ 100kg nguyên liệu thì thu được 25kg tăm hương thành phẩm, còn lại là phế liệu. Trung bình mỗi ngày, các xưởng sản xuất tăm hương thải ra hàng trăm tấn mùn vầu, tre, nứa. Nếu trước đây, lượng chất thải này được chủ sản xuất bán lại với mục đích đốt lò, làm vật liệu đun bếp thì nay nhu cầu tái sử dụng đã không còn giá trị. Dù trên địa bàn xã có gần 50 gia đình lắp đặt lò sấy nguyên liệu, song hoạt động của các lò này lại xuất hiện những vấn đề không ổn. Những lò sấy thủ công thường có ống khói thấp, nằm xen lẫn khu dân cư nên hơi nóng, khói và tro bụi vẫn xả ra không khí ngùn ngụt mỗi khi hoạt động. Do đó, người dân nơi đây đang phải chấp nhận sống chung với ô nhiễm.

Tại các xưởng tăm, ô nhiễm tiếng ồn, đặc biệt là bụi mùn gỗ rất đậm đặc, trong khi các cơ sở này không có máy hút xử lý bụi mùn gỗ. Người lao động gần như không có thiết bị bảo hộ, không có chuyên môn, kiến thức về vận hành máy móc, tiềm ẩn nguy xảy ra tai nạn lao động. Chưa kể, hàng nghìn lao động từ nhiều nơi đổ về Quảng Phú Cầu làm nghề, nhưng việc quản lý lao động ở các cơ sở sản xuất chưa đồng bộ, khiến cho quyền lợi của người lao động không được đảm bảo, ảnh hưởng đến an ninh trật tự địa phương.

Đặc biệt, làng nghề sản xuất tăm với nguyên liệu vàu thô rất dễ gây cháy nhưng công tác phòng cháy, chữa cháy ở đây rất hạn chế, nhiều cơ sở chỉ trang bị phương tiện phòng, chữa cháy theo kiểu tùy hứng của các ông chủ. Theo người dân địa phương, hầu như năm nào cũng có hỏa hoạn xảy ra, khiến nhiều gia đình lâm vào cảnh trắng tay.

Theo các hộ dân nơi đây, nếu sấy nguyên liệu tăm hương bằng công nghệ hơi nước sẽ ít gây ô nhiễm môi trường. Nhưng chi phí để xây dựng một lò sấy hơi nước lên tới 400 triệu đồng khiến người dân e dè quyết định đầu tư. Mới đây, Quảng Phú Cầu được huyện Ứng Hòa phê duyệt quy hoạch xây dựng cụm công nghiệp làng nghề tập trung, diện tích 10ha để di dời các hộ sản xuất ra khỏi khu dân cư. 

Song, đến nay, xã mới huy động được một vài hộ đến cụm công nghiệp làng nghề tập trung hoạt động. Cùng với đó, huyện Ứng Hòa đã triển khai dự án “Xây dựng lò đốt rác thải làng nghề” với công suất 5 tấn/ngày tại Quảng Phú Cầu. Tuy nhiên, dự án vẫn đang trong giai đoạn thí điểm nên chỉ đáp ứng được một phần nhu cầu xử lý rác thải của làng nghề. Do đó, để cải thiện môi trường ở Quảng Phú Cầu, người dân mong được các cấp chính quyền quan tâm, tạo điều kiện hỗ trợ kinh phí xây dựng và chuyển giao công nghệ lò sấy hơi nước cho các hộ làm nghề. Chỉ khi công nghệ cao được áp dụng trong sản xuất, làng nghề mới phát triển bền vững với môi trường trong lành.

Hoa Nguyễn
Cùng chuyên mục

Đọc thêm

Sở Xây dựng Nghệ An “ưu ái” cho công trình vi phạm?

Cty Trường Thịnh Phát bị xử phạt 45 triệu đồng xây dựng sai thiết kế.
(PLVN) -  Do xây dựng sai thiết kế, Cty CP Trường Thịnh Phát bị UBND TP Vinh xử phạt 45 triệu đồng và yêu cầu tháo dỡ công trình vi phạm. Tuy nhiên, sau khi bị xử phạt, đơn vị này lại được Sở Xây dựng Nghệ An cho phép “tồn tại” công trình vi phạm.

Vụ tai nạn lao động tại 16A Nguyễn Công Trứ (Hà Nội): Trả hồ sơ để làm rõ kiến nghị của luật sư

LS An phát biểu tại phiên tòa.
(PLVN) -  Tại phiên tòa sơ thẩm mới đây, HĐXX TAND quận Hai Bà Trưng (Hà Nội) đã quyết định trả hồ sơ, yêu cầu điều tra bổ sung về những kiến nghị của luật sư (LS) với một số nội dung chưa được làm rõ, có dấu hiệu oan sai và lọt người trong vụ án “vi phạm quy định về an toàn lao động” xảy ra tại công trình xây dựng 16A Nguyễn Công Trứ (Hà Nội)…

Dấu hiệu sai phạm tại Học viện Quản lý giáo dục: Bài 2 - Mở nhiều lớp đào tạo thạc sĩ trái quy định?

Dấu hiệu sai phạm tại Học viện Quản lý giáo dục: Bài 2 - Mở nhiều lớp đào tạo thạc sĩ trái quy định?
(PLVN) - Cùng với nhiều dấu hiệu sai phạm trong công tác bổ nhiệm, điều động cán bộ, theo phản ánh của tập thể CBCNVC gửi tới Báo PLVN, Ban Giám đốc Học viện Quản lý giáo dục còn có nhiều dấu hiệu vi phạm trong công tác tuyển sinh, đào tạo các lớp thạc sỹ và nhiều vấn đề khác trong tổ chức đào tạo sau đại học.

Bà Rịa-Vũng Tàu: Giao khoán hàng trăm ha rừng sai quy định

Ban Quản lý Khu bảo tồn thiên nhiên Bình Châu-Phước Bửu nơi để xảy ra nhiều tồn tại, sai phạm trong việc quản lý, bảo vệ rừng.
(PLVN) -  Thanh tra tỉnh Bà Rịa-Vũng Tàu vừa ban hành kết luận thanh tra về công tác quản lý, sử dụng đất được giao cho các tổ chức, hộ gia đình, cá nhân nhận khoán đất rừng tại Khu bảo tồn thiên nhiên Bình Châu - Phước Bửu (huyện Xuyên Mộc) đã chỉ ra hàng loạt những tồn tại, vi phạm.

Kháng nghị giám đốc thẩm "Vụ án Hòa Lân": Lá đơn của người không liên quan và những vấn đề cần làm rõ.

Phiên tòa sơ thẩm xét xử vụ kiện Hòa Lân.
(PLVN) - Công ty Thiên Phú đã bị lợi dụng danh nghĩa để tạo ra các vụ khiếu nại, tố cáo và khởi kiện, dẫn đến "Vụ kiện Hòa Lân", nhưng ngay cả khi Công ty Thiên Phú không thể lợi dụng được nữa thì vẫn xuất hiện những lá đơn đến từ các tổ chức, cá nhân không liên quan đến vụ kiện được sử dụng để làm căn cứ kháng nghị giám đốc thẩm. Doanh nghiệp trúng đấu giá bị thiệt hại hàng nghìn tỷ đồng kể từ khi vụ việc xảy ra không chỉ đặt vấn đề căn cứ pháp lý của các quyết định kháng nghị mà cần làm rõ cả động cơ, mục đích thực sự phía sau những lá đơn của những người không liên quan đến vụ việc.

Tiếp bài “Phán quyết của Tòa “đánh đố” thi hành án”: Thẩm phán càng giải thích, càng… khó hiểu

Những quyết định không rõ ràng của tòa với các tranh chấp tại khu đất TH1 khiến việc THA gặp nhiều khó khăn.
(PLVN) -  Sau khi Cục THADS TP Hà Nội chỉ ra một số quyết định không rõ ràng trong Bản án kinh doanh thương mại số 215/2020/KDTM-PT, thẩm phán xét xử vụ án này gần đây đã ký ban hành một số văn bản giải thích bản án. Tuy nhiên, Luật sư cho rằng các giải thích này vừa không thuyết phục vừa không đảm bảo tuân thủ pháp luật tố tụng dân sự.

Vụ kiện Hòa Lân: Lý do kháng nghị giám đốc thẩm bị "việt vị" bởi kết luận của các cơ quan tư pháp Trung ương

Dự án Hòa Lân tiếp tục rơi vào tình trạng lãng phí hoang hóa sau quyết định kháng nghị của VKSND Cấp cao tại TP HCM.
(PLVN) - Vụ tranh chấp liên quan đến dự án khu dân cư Hòa Lân tại TP tại Thuận An, Bình Dương đã hai cấp tòa đã ra bản án, tuyên không hủy kết quả đấu giá và Công ty cổ phần Đầu tư phát triển Kim Oanh TP HCM, đơn vị trúng đấu giá được tiếp tục thực hiện dự án nhưng VKSND cấp cao tại TP HCM đã ra quyết định kháng nghị giám đốc thẩm khiến dự án bị đình trệ và doanh nghiệp trúng đấu giá tiếp tục thiệt hại hàng tỷ đồng mỗi ngày.

Nhiều dấu hiệu sai phạm tại Học viện Quản lý giáo dục

Học viện Quản lý giáo dục đang tồn tại nhiều dư luận xấu.
(PLVN) - Thời gian gần đây, Ban Giám đốc Học viện Quản lý giáo dục có nhiều quyết định liên quan đến công tác nhân sự, phân công công tác đối với cán bộ, công nhân viên chức trong học viện. Tuy nhiên, những quyết định này lại không được sự đồng tình của nhiều CBCNVC trong học viện. Họ cho rằng việc bổ nhiệm, điều động nhân sự của Ban Giám đốc học viện là trái quy định, thậm chí có dấu hiệu tiêu cực, trục lợi cá nhân.

Sơ suất, nhầm lẫn trong khâu kiểm duyệt hồ sơ đấu giá dự án trăm tỷ ở Thanh Hóa?

Văn bản kiến nghị của Công ty Cổ phần Tập đoàn đầu tư Xây dựng và Du lịch Bảo Sơn.
(PLVN) - Mặc dù đã chuẩn bị đầy đủ hồ sơ dự án chứng minh năng lực theo đúng quy định của pháp luật nhưng Công ty Cổ phần tập đoàn đầu tư Xây dựng và Du lịch Bảo Sơn vẫn bị kết luận không đủ điều kiện tham gia cuộc đấu giá quyền sử dụng đất tại một dự án tái định cư thuộc địa phận Thành phố Sầm Sơn.

Dự án khách sạn ở khu “đất vàng” Đà Lạt: Sai phạm vẫn được chuyển nhượng trăm tỷ đồng

Đến nay dự án khách sạn nghìn tỷ đồng vẫn còn ngổn ngang.
(PLVN) -  Lâm Đồng vừa hoàn tất thủ tục cho Công ty cổ phần Tập đoàn Khải Vy (trụ sở tại TP HCM) thuê gần 1500m2 ở khu “đất vàng” số 1 Hùng Vương (TP Đà Lạt) để thực hiện dự án khách sạn 5 sao. Dự án này trước đó từng vướng nhiều sai phạm nhưng vẫn được chuyển nhượng lại cho Khải Vy gần 200 tỷ đồng.

Bắc Ninh: Bất ổn trong công tác quy hoạch và quản lý xây dựng đất nghĩa trang nhân dân

Khuôn viên lăng mộ vài nghìn mét vuông của gia đình trưởng thôn xây dựng trên đất nông nghiệp
(PLVN) - UBND xã Văn Môn đề xuất quy hoạch dự án xử lý chất thải rắn trên diện tích đất nghĩa trang nhân của thôn Mẫn Xá dẫn đến tình trạng người dân không biết an táng hay đặt mộ của người đã khuất ở đâu. Nhưng điều đáng nói là các gia đình có "điều kiện và quan hệ" đã tự ý xây dựng khuôn viên riêng cho người đã khuất với diện tích cả vài trăm mét vuông, gây nên sự bất công trong việc sử dụng nghĩa trang nhân dân.

Vụ tai nạn lao động tại 16A Nguyễn Công Trứ (Hà Nội): Vì sao nhân viên “quèn” phải chịu trách nhiệm chính?

Hiện trường sau khi xảy ra vụ rơi gondola.
(PLVN) - Liên quan đến vụ tai nạn lao động làm 4 người chết tại công trình xây dựng 16A Nguyễn Công Trứ (Hà Nội), VKSND quận Hai Bà Trưng đã có cáo trạng truy tố 3 bị cáo về tội “vi phạm quy định về an toàn lao động”. Trong khi đó, Luật sư cho rằng cần làm rõ vì sao nhân viên “quèn” lại phải chịu trách nhiệm chính trong vụ án này?