Ông Trần Đình Huệ được Khu di tích Kim Liên tin tưởng giao nhiệm vụ lợp mái tranh nhà Bác.
(PLVN) - Những ngày tháng Năm lịch sử, hàng triệu con tim lại hướng về Làng Sen, nơi có mái nhà tranh giản dị gắn liền với tuổi thơ của vị Cha già dân tộc. Thế nhưng ít ai biết, để có những mái tranh lợp nhà Bác là biết bao tâm huyết của lão nông ở xứ Nghệ. 
0:00 / 0:00
0:00

Nghệ nhân chuyên thay “áo mới” cho ngôi nhà Bác ở Làng Sen

Tỉ mẩn lựa chọn từng lá mía, cây tre

Hình ảnh mái nhà tranh dưới luỹ tre xanh ở Làng Sen (xã Kim Liên, huyện Nam Đàn, Nghệ An) nơi gắn liền với tuổi thơ Bác Hồ đã trở nên quá đỗi thân thuộc đối với mỗi người dân Việt Nam. Dưới tác động của thời gian và khí hậu khắc nghiệt nên các hiện vật, di tích tại Khu di tích Kim Liên rất dễ hư hỏng, xuống cấp nếu không được kiểm tra, tu bổ thường xuyên.

Do đó, hàng năm Khu di tích đều tiến hành thay mái tranh nhà Bác. Một trong những người được Ban quản lý tin tưởng, giao công việc ấy là ông Trần Đình Huệ (63 tuổi, trú xóm 5, xã Xuân Lâm, huyện Nam Đàn,tỉnh Nghệ An).

Tìm gặp ông Huệ trong những ngày tháng lịch sử này, lão nông này tâm sự: “Được Khu di tích tin tưởng giao cho nhiệm vụ thay mái tranh nhà Bác đó vừa là cái duyên đặc biệt, cũng là niềm vinh hạnh lớn của không chỉ riêng tôi mà cả gia đình”. 

Nghệ nhân chuyên thay “áo mới” cho ngôi nhà Bác ở Làng Sen ảnh 1
Được lợp mái tranh nhà Bác đối với ông Huệ là vinh dự lớn của bản thân. 

Ông Huệ sinh ra trong một gia đình có truyền thống cách mạng. Bản thân ông từng có thời gian gia nhập quân ngũ từ năm 1978 đến 1982. Bố ông - cụ Trần Kiên là người từng vinh dự được gặp Bác Hồ trong lần thứ 2 Bác về thăm quê vào năm 1961.

“Lần Bác về thăm quê ấy, bố tôi đang làm Bí thư đoàn xã Xuân Lâm. Dù chỉ dám đứng nhìn Bác từ xa, nhưng đó là kỷ niệm đẹp luôn được bố tôi kể lại cho con cháu như một niềm tự hào”, ông Huệ chia sẻ về ký ức được gặp Bác Hồ của cha mình.

Xã Xuân Lâm cách Kim Liên không xa nên mái nhà lợp tranh ở Khu di tích đã trở nên quá đỗi quen thuộc với ông Huệ. Vốn là người có kinh nghiệm trong việc đan mái tranh khi từ lúc 10 tuổi,do đã quen với công việc này nên ông Huệ luôn mong muốn được đan mái tranh cho nhà Bác. Và mong ước đó của ông đã trở thành hiện thực khi năm 2000, trong một lần nói chuyện với anh Nguyễn Bảo Tuấn(là kế toán Khu di tích, nay anh làm Giám đốc Khu di tích Kim Liên) ông Huệ được cán bộ tin tưởng giao cho công việc lợp mái tranh nhà Bác. 

Nghệ nhân chuyên thay “áo mới” cho ngôi nhà Bác ở Làng Sen ảnh 2
Một màu xanh mướt thanh bình trong khu vườn nhà Bác.  

Chia sẻ về công việc tưởng chừng đơn giản này, ông Huệ nói, mái tranh nhà Bác được làm từ tre và lá mía. Để chọn được những vật liệu ưng ý, tôi phải đi thu mua lá mía và tích trữ những cây tre thẳng, dẻo lóng, dễ chẻ, không có đốt sâu. Tre được đem đi ngâm nước, sau một thời gian vớt lên chẻ thành từng nan sao cho phù hợp. 

Ông Huệ bật mí, tre được lựa chọn để lợp mái tranh nhà Bác thường được chặt vào tháng 3 hàng năm, đây là thời điểm cây tre già, khi ngâm nước sẽ không có mối mọt... Những cây tre này được ông đích thân đi lựa chọn về.Sau đó, người thợ sẽ cẩn thận đo kích thước cần dùng cho mỗi mái và chẻ tre ra làm từng thanh nhỏ. Thanh tre này sẽ được đem hơ qua lửa rồi phơi khô, sau đó đem ngâm khoảng 15 ngày thì vớt lên, đánh số theo thứ tự. Riêng công việc này đã tốn không ít thời gian.

Nghệ nhân chuyên thay “áo mới” cho ngôi nhà Bác ở Làng Sen ảnh 3
Ông Huệ cùng tổ nhóm đang giắt tranh để thay “áo mới” mái tranh nhà Bác tại Khu di tích.  

Tuy nhiên, theo ông Huệ, đó chưa phải công đoạn mất nhiều công sức nhất. Giai đoạn cầu kỳ hơn cả là việc thu mua lá mía. Theo kinh nghiệm của ông: Lá mía phải là lá 1, lá 2, lá 3; còn từ lá thứ 4 trở đi thì không còn được to, rộng và bền nữa. Lá mía sau khi đã phơi khô thì tiếp tục đem ra phơi sương qua nhiều đêm để lá nở, có độ dai. Muốn chọn được lá mía ưng ý, có thời điểm ông và vợ phải đi lùng sục khắp nơi, tự tay lựa chọn từng lá một.

Gần 20 năm đảm nhận công việc thay mái nhà cho Bác, chưa một lầnlão nông cho phép bản thân xuề xòa với công việc này. Mấy năm trở lại đây, do sự thay đổi cơ cấu cây trồng, ông phải đi lên các huyện miền núi Nghệ An như: Tân Kỳ, Con Cuông, Nghĩa Đàn tìm mua lá mía. Bởi theo ông, lá mía ở đây đẹp, chuẩn, khi đưa về lợp không bị nhô.

Sau khi chuẩn bị đầy đủ nguyên liệu, ông đan theo hai hàng thẳng tắp. Để đan đúng kích cỡ, ông Huệ và các cộng sự chuẩn bị một chiếc hòm đan bằng gỗ có chiều dài 1,65m. Sau khi đan đủ số lượng khoảng 2.500 phiến tranh, ông và những người khác sẽ chọn ngày đẹp nắng mà lợp lên mái nhà Bác.

Góp phần bảo tồn di tích, kỷ vật liên quan đến Bác

Trước đây, cứ khoảng 2 - 3 năm, những ngôi nhà trong khu di tích mới thay mái một lần. Nhưng khoảng 20 năm trở lại đây, do lá mía chịu nhiều hoá chất từ việc chăm sóc của người dân nên chất lượng lá không còn đảm bảo như ngày xưa.

Do đó, hàng năm, khu di tích tổ chức trùng tu, thay mái tranh một lần. Mỗi đợt thay mái, mất khoảng 4 ngày thì lợp xong các ngôi nhà ở cả quê nội và quê ngoại Bác Hồ. Người được Ban quản lý Bảo tàng Khu di tích Kim Liên tin tưởng giao phó công việc đan, lợp mái tranh nhà Bác là ông Huệ.

Nghệ nhân chuyên thay “áo mới” cho ngôi nhà Bác ở Làng Sen ảnh 4
 

Với tay nghề và sự cẩn thận, có tâm với công việc của ông Huệ được mọi người tin tưởng.Gần 20 lần bắc thang thay “áo mới” mái nhà Bác Hồ, lão nông Trần Đình Huệ vẫn luôn âm thầm, hết lòng với công việc ý nghĩa này.Ông mong muốn góp một phần công sức nhỏ bé để gìn giữ, bảo tồn di tích, kỷ vật liên quan đến Bác; góp một chút công sức cho việc bảo tồn những giá trị văn hóa dân tộc.

Ông Lâm Đình Hùng, Trưởng phòng Sưu tầm, kiểm kê, bảo quản và trưng bày Khu di tích Kim Liên chia sẻ:Các ngôi nhà trong khu di tích đều được làm từ gỗ, tre, lợp tranh lá mía. Dưới tác động của thời gian và khí hậu khắc nghiệt, hiện vật, di tích rất dễ hư hỏng, xuống cấp nếu không được kiểm tra, tu bổ thường xuyên.

Trong mỗi đợt tu sửa di tích, ông Huệ tham gia tích cực năng nổ, nhiệt tình, có ý thức trau dồi nghề cao. Ông Hùng đánh giá cao kỹ thuật đan mái tranh của ông Huệ. “Giắt tranh thì dễ nhưng để có được một người đánh tranh kỹ thuật như ông là rất hiếm. Ông cũng là người chu đáo trong công việc nên chúng tôi rất yên tâm”, ông Hùng chia sẻ.

Kim Long

Đọc thêm

Nét văn hóa đặc sắc trên từng sợi thổ cẩm S’Tiêng

Thổ cẩm S’Tiêng được làm hoàn toàn thủ công.
(PLVN) - Nghề dệt thổ cẩm từ lâu đã trở thành nét văn hoá không thể thiếu trong đời sống vật chất và tinh thần của người đồng bào S’Tiêng. Dệt thổ cẩm do người phụ nữ đảm nhiệm, ngoài việc phục vụ nhu cầu thiết yếu trong gia đình, còn là lễ vật cho những lễ hội truyền thống.

Nam Đàn phấn đấu “Huyện Nông thôn mới kiểu mẫu” theo hướng phát triển văn hóa gắn với du lịch

Bức tranh nông thôn mới trù phú, giàu đẹp tại huyện Nam Đàn. (ảnh: Báo Nghệ An)
(PLVN) - Là quê hương Chủ tịch Hồ Chí Minh, trong những năm qua, huyện Nam Đàn (Nghệ An) luôn nỗ lực phấn đấu phát triển về mọi mặt. Trong đó, nổi bật là kết quả thực hiện Đề án “Xây dựng Nam Đàn trở thành huyện Nông thôn mới kiểu mẫu theo hướng phát triển văn hoá gắn với du lịch”.

Thị xã Cửa Lò phấn đấu trở thành đô thị du lịch phát triển

Đồng chí Doãn Tiến Dũng – Phó Bí thư Thị ủy, Chủ tịch UBND thị xã Cửa Lò, tỉnh Nghệ An.
(PLVN) - Nhiệm kỳ năm 2015 – 2020, thị xã Cửa Lò có tốc độ tăng trưởng kinh tế dẫn đầu toàn tỉnh Nghệ An, được Ban Thường vụ Tỉnh ủy đánh giá là một trong những tăng trưởng kinh tế trọng điểm. Vậy mục tiêu tiếp theo, Đảng bộ và nhân dân thị xã Cửa Lò sẽ thực hiện thế nào để trở thành đô thị du lịch phát triển?

"Dải cầu kiều" bên bờ sông Lam nâng cánh câu Ví Giặm

Cầu Cửa Hội.
(PLVN) - Đó là cầu Cửa Hội - niềm mong ước bấy lâu, niềm vui của nhân dân hai tỉnh Nghệ An và Hà Tĩnh. Cây cầu không chỉ có ý nghĩa về mặt giao thông, kinh tế - xã hội mà còn là biểu tượng của miền đất văn hóa "xứ Nghệ", nâng cánh câu hò Ví Giặm.

“Phải lòng” phố cổ Hội An

“Phải lòng” phố cổ Hội An
(PLVN) - “Đi ngàn lần vẫn nhớ, đến vạn lần vẫn thương” là tiếng lòng của nhiều du khách hướng về phố cổ Hội An – “trái tim” của tỉnh Quảng Nam.

Hà Tĩnh: Tỏa sáng khát vọng "Tỉnh Nông thôn mới"

Miền quê Nông thôn mới trù phú, giàu đẹp của tỉnh Hà Tĩnh.
(PLVN) - Sau khi Thủ tướng Chính phủ phê duyệt đề án thí điểm xây dựng tỉnh đạt chuẩn nông thôn mới giai đoạn 2021 - 2025, tỉnh Hà Tĩnh đã khẩn trương bắt tay triển khai xây dựng kế hoạch, lộ trình trên bước đường xây dựng "Tỉnh nông thôn mới" vào năm 2025.

Tâm thư của cô giáo viết tặng học trò về sự lựa chọn trước ngưỡng cửa vào đời rung động triệu trái tim

(ảnh minh họa).
(PLVN) - Trên trang Facebook cá nhân, bức tâm thư của cô giáo Nguyễn Minh Ngọc – giáo viên trường THPT Đinh Thiện Lý (TP Hồ Chí Minh) với tựa đề “Nói với con về sự lựa chọn” viết tặng các con sinh năm 2003 trước thềm kỳ thi THPT Quốc gia – một bước ngoặt quan trọng trong cuộc đời - lập tức thu hút sự quan tâm của đông đảo cư dân mạng.

Ngẫm về những sự lựa chọn

Ngẫm về những sự lựa chọn
(PLVN) - Những ngôi làng với bao hội hè, đình đám, bao miếu đền cốt chỉ để giữ lấy một nếp sống cho các thế hệ tiếp nối không quên nguồn cội, không quên người với người một nước là bầu bí chung giàn...

Đậm đà nước mắm cá linh Bích Tuyền

Nước mắm Bích Tuyền đạt chứng nhận 3 sao OCOP cấp tỉnh.
(PLVN) - Từ đặc sản cá linh của sông Tiền quê hương, cô gái trẻ Bích Tuyền đã chế biến, phát triển thành sản phẩm nước mắm nhỉ cá linh đậm đà, thơm ngon nước tiếng.