Xây dựng trong đầu tư công: Đội vốn “khủng” vì là... “chùm khế ngọt”?

(PLO) - Đội giá 50%, 100%, thậm chí là 200% - thực trạng này chỉ xảy ra đối với các dự án đầu tư công. Một loạt câu hỏi được đặt ra và câu chuyện quản lý giá trong hợp đồng xây dựng nóng hơn bao giờ hết khi các dự án vẫn thi nhau đội giá…
Xây dựng trong đầu tư công: Đội vốn “khủng” vì là... “chùm khế ngọt”?
Vấn đề được đề cập tại hội thảo “Quản lý giá hợp đồng xây dựng tại Việt Nam” do Tổng hội Xây dựng Việt Nam và Bộ Xây dựng phối hợp tổ chức hôm qua (9/10).
“Con đường đắt nhất hành tinh”
Có lẽ đây là cụm từ lần đầu tiên xuất hiện khi nói về đường Xã Đàn đoạn Kim Liên - Ô Chợ Dừa (Hà Nội) khi chỉ hơn nửa cây số nhưng đã ngốn 642 tỷ đồng (hơn 1 tỷ đồng/mét đường). Nhưng kỷ lục này sau đó đã được xóa bỏ bởi nhiều con đường có giá đầu tư đắt hơn thế… 
Theo ông Trần Ngọc Hùng, Chủ tịch Tổng hội Xây dựng Việt Nam, đây không phải cách nói cho vui bởi các con số đưa ra chứng minh có vẻ khá thuyết phục, thậm chí còn dẫn chứng thông qua các thông tin từ các ngân hàng quốc tế, Ngân hàng Phát triển Châu Á và các nhà tài trợ ODA.
Gần đây, dư luận lại xôn xao về vấn đề đội giá không bình thường của các dự án đường sắt đô thị TP HCM và thủ đô Hà Nội. Ngoài tuyến Bến Thành - Suối Tiên đội giá cao nhất (hơn gấp đôi - từ 1,09 tỷ USD lên 2,47 tỷ USD) thì các dự án khác ít cũng đội giá gấp rưỡi, như: Tuyến số 2 Bến Thành – Tham Lương từ 1,374 tỷ USD lên 2,074 tỷ USD; tuyến số 5 Ngã Tư Bẩy Hiền - Tân Cảng từ 0,833 tỷ USD lên 1,31 tỷ USD; tuyến Cát Linh - Hà Đông từ 552,86 triệu USD lên 868,04 triệu USD; tuyến Nhổn - Ga Hà Nội từ 783 triệu euro lên 1.176 triệu  euro…
“Không  rõ đến lúc dự án hoàn thành  và quyết toán thì còn đội giá đến đâu nữa…”, TS Phạm Sỹ Liên, Phó Chủ tịch Tổng hội Xây dựng Việt Nam sốt ruột.
Không ai chịu trách nhiệm?
Rất nhiều nguyên nhân dẫn đến đội vốn. Từ góc nhìn Ban Quản lý dự án, Phó Giám đốc Ban Quản lý dự án đường sắt đô thị TP HCM Lê Khắc Huỳnh trả lời trên báo chí là do chưa có kinh nghiệm về metro nên vừa làm vừa học hỏi, vì vậy trong quá trình triển khai có nhiều yếu tố phát sinh, phải cập nhật, điều chỉnh dẫn đến tăng vốn. 
Dưới góc nhìn chuyên gia, nguyên nhân đội vốn được chỉ ra là do năng lực chuyên môn và quản lý của chủ đầu tư cộng với thiếu công khai, minh bạch thông tin dự án. Tuy nhiên, có một thực tế mà chính Thứ trưởng Bộ Xây dựng Lê Quang Hùng thừa nhận trong lời phát biểu khai mạc là chỉ các dự án đầu tư  vốn nhà nước mới bị đội, trong khi các dự án tư nhân thì “không dễ đội vốn”. 
Giám đốc một công ty xây dựng lớn trong một trao đổi với báo chí cũng cho rằng, các dự án ODA và vay ưu đãi nước ngoài đều có hiện tượng tiến độ kéo dài và đội vốn vì các cấp quản lý xem đó là “chùm khế ngọt”. Ngoài ra, bộ ba khung pháp lý, thể chế và tài chính trong việc sử dụng vốn ODA đều chưa đầy đủ…
Theo TS Phạm Văn Khánh, Vụ trưởng Vụ Kinh tế Xây dựng (Bộ Xây dựng), cho đến nay hệ thống văn bản quy phạm pháp luật về quản lý giá xây dựng nói chung, công tác quản lý giá hợp đồng xây dựng nói riêng đã từng bước được đồng bộ hóa và tiệm cận thông lệ quốc tế. 
Tuy nhiên, thực tế triển khai vẫn còn nhiều tồn tại như việc tính giá xây dựng còn thiếu nội dung chi phí, phương pháp tính toán còn chưa hoàn toàn phù hợp với cơ chế thị trường và hội nhập quốc tế, vẫn còn nặng tính bình quân; việc tính giá xây dựng chưa gắn với điều kiện thương mại của hợp đồng xây dựng dự kiến áp dụng cho gói thầu đó; việc phân chia gói thầu còn hạn chế; việc lựa chọn hình thức giá hợp đồng  còn mang tính chủ quan. 
Đặc biệt, ông Khánh cũng thừa nhận quá trình điều chỉnh giá hợp đồng, thanh toán, quyết toán hợp đồng xây dựng còn nhiều bất cập do trong hợp đồng  còn thiếu thỏa thuận cụ thể hoặc do sợ trách nhiệm…
Ông Phan Quang Hiển, Phó Cục trưởng Cục Quản lý  xây dựng và Chất lượng công trình giao thông (Bộ GTVT) đã liệt kê một loạt vướng mắc liên quan đến các yếu tố ảnh hưởng đến chi phí đầu tư xây dựng, từ  quản lý khối lượng, đơn giá đến điều chỉnh đơn giá, điều chỉnh hợp đồng… Theo ông, những vướng mắc đó đã được Cục gửi văn bản đến các bộ, ngành liên quan và vẫn đang chờ hướng dẫn…
Xung quanh vấn đề này, TS Phạm Sỹ Liêm đi sâu phân tích nguyên nhân một loạt dự án đường sắt đô thị đội vốn và đặt vấn đề: Đối với những dự án lớn như vậy, tại sao chủ đầu tư không thuê tư vấn quản lý dự án, kể cả tư vấn quốc tế, mà cứ muốn tự mình quản lý để rồi lại tự nhận mình chưa có kinh nghiệm? Phải chăng vì đó là “chùm khế ngọt”? Đã thấy dự án mới mẻ và phức tạp, tại sao cùng lúc lại triển khai nhiều dự án thành phần như vậy mà không triển khai một dự án thí điểm để rút kinh nghiệm rồi mới làm đại trà? Tại sao tư vấn lập dự án, khảo sát thiết kế và giám sát đều thuê nước ngoài mà năng lực yếu kém như vậy? Họ và các bên thẩm định, phê duyệt dự án có phải chịu trách nhiệm gì trong việc đội vốn này không?
Ông Liêm cũng thẳng thắn cho rằng, tính minh bạch trong chủ trương và thực hiện đầu tư trong các dự án đội vốn này đều kém, và ông cũng nói thẳng: “Thực ra là không có ý định minh bạch hóa. Thông tin về các dự án này rất lờ mờ, nhất là về chủ đầu tư dự án…”.
Thanh Thanh
Cùng chuyên mục
Agribank phát hành 5.000 tỷ đồng Trái phiếu ra công chúng năm 2020

Agribank phát hành 5.000 tỷ đồng Trái phiếu ra công chúng năm 2020

(PLVN) - Mục đích của đợt phát hành này nhằm tăng vốn cấp 2 để đáp ứng các tỷ lệ đảm bảo an toàn theo quy định của NHNN, đồng thời tăng trưởng nguồn vốn dài hạn đáp ứng nhu cầu cho vay của nền kinh tế, đặc biệt là cho vay lĩnh vực nông nghiệp, nông thôn và nông dân, doanh nghiệp nhỏ và vừa, các dự án đầu tư trung và dài hạn.

Đọc thêm

Thế giới bóng đá nợ Lewandowski một quả bóng vàng

Thế giới bóng đá nợ Lewandowski một quả bóng vàng
(PLVN) - Bàn thắng vào lưới RB Salzburg ở vòng bảng UEFA Champions League tuần vừa qua là cột mốc đáng nhớ của Lewandowski khi anh trở thành chân sút vĩ đại thứ 3 của giải đấu này, chỉ sau Ronaldo và Messi. 

Ado Group cung cấp BĐS “sạch”, cho khả năng sinh lời cao

Ado Group cung cấp BĐS “sạch”, cho khả năng sinh lời cao
(PLVN) - Bất động sản đã trải qua nhiều thập kỷ hình thành và phát triển, thăng có, trầm có. Tuy nhiên, dù trải qua bao nhiêu biến động của thị trường, bất động sản vẫn luôn được coi là kênh trú ẩn an toàn, kênh đầu tư vua.

Không để nợ đọng văn bản đến Chính phủ khóa mới

Không để nợ đọng văn bản đến Chính phủ khóa mới
(PLVN) -  Bộ trưởng, Chủ nhiệm VPCP Mai Tiến Dũng, Tổ trưởng Tổ công tác của Thủ tướng yêu cầu tại cuộc họp làm việc sáng nay (3/12), với các bộ, cơ quan về tình hình xây dựng, trình ban hành các văn bản quy định chi tiết luật, pháp lệnh đã có hiệu lực và có hiệu lực từ 1/1/2021, tình hình xây dựng, trình ban hành các đề án trong Chương trình công tác năm 2020 của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ. 

Cung Vương phủ và những bí ẩn chưa có lời giải

Cung Vương phủ  và những bí ẩn chưa có lời giải
(PLVN) - Đến với Bắc Kinh, nơi hội tụ văn hóa ngàn năm lịch sử Trung Hoa, du khách có thể khám phá rất nhiều nơi, rất nhiều cảnh đẹp nhưng có một điểm đến nhất định du khách phải ghé qua một lần, đó chính là Cung Vương phủ, dinh thự của Hòa Thân - quan tham số 1 lịch sử phong kiến Trung Quốc. 

Think Big Group cùng CLB ACE sẻ chia yêu thương cùng khúc ruột miền Trung

Think Big Group cùng CLB ACE sẻ chia yêu thương cùng khúc ruột miền Trung
(PLVN) - Chung tay hỗ trợ người dân miền Trung khắc phục hậu quả do thiên tai, lũ lụt gây ra, Tập đoàn Think Big Group cùng CLB ACE và các mạnh thường quân trong CLB đã trao tặng hàng trăm chiếc xe đạp, học bổng cùng nhiều phần quà và nhà tình nghĩa cho bà con tại huyện Lộc Hà và huyện Cẩm Xuyên, Hà Tĩnh với tổng giá trị lên tới hơn 1 tỷ đồng.

Agribank phát hành 5.000 tỷ đồng Trái phiếu ra công chúng năm 2020

Agribank phát hành 5.000 tỷ đồng Trái phiếu ra công chúng năm 2020
(PLVN) - Mục đích của đợt phát hành này nhằm tăng vốn cấp 2 để đáp ứng các tỷ lệ đảm bảo an toàn theo quy định của NHNN, đồng thời tăng trưởng nguồn vốn dài hạn đáp ứng nhu cầu cho vay của nền kinh tế, đặc biệt là cho vay lĩnh vực nông nghiệp, nông thôn và nông dân, doanh nghiệp nhỏ và vừa, các dự án đầu tư trung và dài hạn.

Cây cầu bắc ước mơ du lịch Việt vươn tầm thế giới

Cây cầu bắc ước mơ du lịch Việt vươn tầm thế giới
(PLVN) - Chục năm trước, du khách quốc tế nhắc đến du lịch Việt Nam là nhắc đến những thắng cảnh thiên nhiên như vịnh Hạ Long, sau này là hang Sơn Đoòng, ruộng bậc thang Sa Pa, những bãi biển nguyên sơ của Đà Nẵng như Mỹ Khê… Còn giờ đây, nhắc đến Việt Nam, rất nhiều người biết đến cây Cầu Vàng (Sun World Ba Na Hills, Đà Nẵng).

Doanh nhân Hứa Bổn Hòa - Chủ nhân của 20 nghìn thửa đất vàng cùng nhiều công trình giá trị “khủng”ở Sài Gòn

Doanh nhân Hứa Bổn Hòa - Chủ nhân của 20 nghìn thửa đất vàng cùng nhiều công trình giá trị “khủng”ở Sài Gòn
(PLVN) - Sở hữu 20 nghìn nền “đất vàng” cùng rất nhiều công trình công cộng có giá trị lớn ở vùng Sài Gòn – Gia Định – Chợ Lớn như khách sạn Majestic, Bệnh viện Sài Gòn, Bệnh viện Từ Dũ, khu Nhà khách Chính… Hứa Bổn Hòa, ông chủ của khối tài sản kếch xù nêu trên là một triệu phú nức tiếng Sài Gòn xưa, nhưng không phải ai cũng biết.

Huy động gần 800.000 tỷ đồng đầu tư xây dựng nông thôn mới trên địa bàn đặc biệt khó khăn

Huy động gần 800.000 tỷ đồng đầu tư xây dựng nông thôn mới trên địa bàn đặc biệt khó khăn
(PLVN) - Sáng nay (3/12), đại biểu đại diện cho 47 tỉnh, thành phố có xã, thôn, bản ấp đặc biệt khó khăn cùng đại biểu các bộ, ban, ngành Trung ương, đại diện các tổ chức quốc tế đã dự  Hội nghị tổng kết xây dựng nông thôn mới vùng đặc biệt khó khăn giai đoạn 2016-2020, định hướng giai đoạn 2021-2025 do Bộ NN&PTNT phối hợp với UBND tỉnh Yên Bái tổ chức tại TP Yên Bái. 

Báo điện tử Pháp luật Việt Nam

Giấy phép xuất bản số 303/GP-BTTTT ngày 8/5/2015

Cơ quan chủ quản: Bộ Tư pháp

Tổng biên tập: Tiến sỹ Đào Văn Hội

Phó TBT: Trần Đức Vinh

Tòa soạn: Số 42/29 Nguyễn Chí Thanh, phường Ngọc Khánh, quận Ba Đình, Hà Nội

E-mail: baodientuphapluat@gmail.com

Hotline: 0353.63.63.55

Liên hệ quảng cáo: 0971.741.666‬