Bà Phạm Chi Lan nêu những “thiệt thòi” của khu vực kinh tế tư nhân

(PLO) - Phát biểu tại Hội nghị “Quản trị kinh tế hướng tới một Nhà nước kiến tạo” do Bộ Kế hoạch và đầu tư và Ngân hàng Thế giới tổ chức, chuyên gia kinh tế Phạm Chi Lan nêu ý kiến về những “thiệt thòi” của khu vực kinh tế tư nhân cũng như những gánh nặng mà khu vực này đang chịu.
Bà Phạm Chi Lan nêu những “thiệt thòi” của khu vực kinh tế tư nhân Chuyên gia kinh tế Phạm Chi Lan

Ít nguồn lực nhưng đóng góp không hề nhỏ

Chuyên gia kinh tế Phạm Chi Lan cho rằng, khu vực tư nhân ở Việt Nam chỉ thực sự ra đời sau khi tiến hành đổi mới, với chính sách về đổi mới trong đó có phát triển kinh tế nhiều thành phần. Dịch vụ tư nhân chỉ có thể ra đời sau chiến tranh, mặc dù từ trước đó trong nền kinh tế cũ ở miền Nam Việt Nam cũng đã có một khu vực tư nhân rất rộng lớn.

Trong quá trình phát triển đó, Việt Nam đã tạo nên nền tảng chính sách và luật pháp rất quý cho sự phát triển của khu vực tư nhân. Nếu không có hàng loạt luật ra đời cho doanh nghiệp FDI, doanh nghiệp tư nhân trong nước, và các luật khác về thuế, thương mại, và các nhân tố đầu vào (đất đai, tín dụng, lao động…) thì chúng ta không có khu vực tư nhân như hiện nay với khoảng nửa triệu doanh nghiệp đang hoạt động.

Dù phát triển nhanh, doanh nghiệp tư nhân vẫn có nhiều hạn chế, đặc biệt là đóng góp của khu vực này vào tăng trưởng GDP, bà Lan nói.

Dẫn lời ông Nguyễn Ngọc Bảo, Phó trưởng Ban Kinh tế trung ương, bà Lan cho rằng tổng tài sản của khối doanh nghiệp nhà nước tương đương với 70% GDP. Với khu vực nhà nước nắm giữ lượng tài sản khổng lồ như vậy, đồng thời nguồn lực còn được dành cho các khu vực kinh tế nhà nước khác, hợp tác xã và đầu tư nước ngoài, thì “phần còn lại dành cho khu vực tư nhân Việt Nam còn bao nhiêu đâu!”

Thiếu thốn nguồn lực là nhân tố hàng đầu gây trở ngại cho doanh nghiệp tư nhân của Việt Nam phát triển, bà Lan nói.

Mặc dù rất ít nguồn lực, nhưng đóng góp của doanh nghiệp tư nhân vào nền kinh tế không hề nhỏ, đặc biệt trong tạo việc làm và tạo sản phẩm phục vụ nhu cầu thiết yếu của người dân.

Theo ông Nguyễn Ngọc Bảo, hiện kinh tế tư nhân có tỷ trọng đóng góp 39-40% vào GDP. Nghị quyết số 10-NQ/TW Hội nghị lần thứ 5 Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XII ban hành đặt ra mục tiêu nâng tỷ trọng này lên khoảng 50% vào năm 2020, 55% vào năm 2025 và 60-65% vào năm 2030.

Vì sao năng suất của khu vực doanh nghiệp tư nhân ở Việt Nam giảm sút?

Theo bà Lan, năng suất của khu vực doanh nghiệp tư nhân thấp là do doanh nghiệp có quy mô quá nhỏ, và phụ thuộc nhiều vào vốn. Còn các doanh nghiệp lớn không chỉ ít về số lượng mà hiệu quả cũng không cao vì tập trung đầu tư vào những ngành không có năng suất cao như tài chính, bất động sản.

Đi sâu vào phân tích nguyên nhân về chính sách và thể chế, bà Lan nói, khu vực kinh tế nhà nước vẫn lớn và cung cấp đầu ra cho thị trường. Khi khu vực này không thành công hoặc có năng suất thấp, đầu vào của các khu vực kinh tế khác trở nên đắt đỏ hơn.   

Ngoài ra, sự phân biệt đối xử đối với khu vực tư nhân trong nước hiện còn khá nặng nề, đặc biệt là quyền tiếp cận nguồn lực, quyền kinh doanh. Do đó, hiệu suất của họ thấp và ngày càng suy giảm.

Giữa tháng trước, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc tổ chức cuộc đối thoại với doanh nghiệp, 20 năm sau khi lần đầu có đối thoại giữa Chính phủ với doanh nghiệp vào năm 1997 do nguyên Thủ tướng Phan Văn Khải khởi xướng.

Nhìn lại các cuộc đối thoại này, những vấn đề doanh nghiệp đặt ra năm 2017 so với cách đây 2 thập kỷ gần như còn nguyên. Các bức xúc vẫn là đất đai, tín dụng, chính sách thuế, sự nhũng nhiễu của bộ máy, tham nhũng. Thậm chí những vấn đề đó còn phức tạp và nặng nề hơn nhiều, bà Lan trăn trở.

So với trước, quy mô tham nhũng bây giờ lớn hơn, và chi phí đầu vào cũng tăng cao hơn nhiều. Nói cách khác, chi phí tiếp cận các nguồn lực và chi phí tuân thủ luật pháp hiện giờ cao hơn trước rất nhiều. “Các chi phí đó chiếm tới 39% tổng lượng nợ của doanh nghiệp thì còn lấy đâu [nguồn lực] nữa để họ phát triển được?”

Một yếu tố khác là cách tiếp cận không đồng đều của các khu vực kinh tế trong cải cách. Trong khi chúng ta tuyên bố phát triển kinh tế thị trường, đến nay kinh tế nhà nước vẫn là chủ đạo. Doanh nghiệp nhà nước là công cụ để Nhà nước điều tiết chính sách và điều tiết thị trường.

Với vai trò như vậy, doanh nghiệp nhà nước có thế thượng phong hơn hẳn các khu vực doanh nghiệp khác, bà Lan nói.

Không thể ép khu vực phi chính thức chuyển đổi thành doanh nghiệp

Bà Lan nhắc lại thực tế rằng doanh nghiệp nhỏ và siêu nhỏ chiếm phần đa số (97%) khu vực doanh nghiệp ở Việt Nam.  

Bên cạnh khu vực doanh nghiệp chính thức, Việt Nam còn có một khu vực phi chính thức rất lớn, đó là 4,6 triệu hộ kinh doanh phi nông nghiệp. Đây chính là đối tượng mà Chính phủ đang nhắm tới để khuyến khích họ trở thành doanh nghiệp chính thức trong tương lai.

Để họ đăng ký trở thành doanh nghiệp chính thức, cần một loạt thể chế và chính sách hỗ trợ cho họ, chứ không thể dùng các biện pháp ép buộc để khu vực này chuyển đổi, bà Lan nhấn mạnh.  

Theo Minh Tuấn / BizLive.vn
Cùng chuyên mục

Đọc thêm

Chính thức ra mắt Tiểu khu Europe – Nơi cuộc sống khai hội mỗi ngày

Chính thức ra mắt Tiểu khu Europe – Nơi cuộc sống khai hội mỗi ngày

(PLVN) - Nối tiếp sức nóng bùng nổ của tổ hợp shophouse Vega Continental Shopping Plaza với 2 tiểu khu Caribbean và Hawaii kề cận đại lộ Phạm Văn Đồng và bờ biển Nha Trang dài 2km, Tập đoàn KDI Holdings tiếp tục ra mắt Tiểu khu Europe nằm tại vị trí trái tim của Vega City Nha Trang, nơi hội tụ hàng loạt thương hiệu mua sắm, thời trang, nhà hàng cao cấp, kế bên tòa khách sạn được quản lý bởi Accor Hotels - đế chế khách sạn hùng mạnh bậc nhất thế giới.

Sống hạnh phúc nơi miền xanh Đại Lải

Sống hạnh phúc nơi miền xanh Đại Lải
(PLVN) - Flamingo Đại Lải Resort là vùng đất xanh hòa quyện giữa nét đẹp hoang sơ của tạo hóa với bàn tay thiết kế tài hoa của con người. Đó cũng là nền tảng cho những kỳ nghỉ hạnh phúc giữa thiên nhiên đích thực

Hoàng Tăng Bí – Vị Phó bảng cả cuộc đời yêu nước thương dân

Hoàng Tăng Bí – Vị Phó bảng cả cuộc đời yêu nước thương dân
(PLVN) - Cụ Hoàng Tăng Bí (1883-1939), quê ở làng Đông Ngạc, phủ Hoài Đức (nay là phường Đông Ngạc, quận Bắc Từ Liêm, Hà Nội). Cụ đã góp phần quan trọng vào việc sáng lập trường Đông kinh Nghĩa thục, tổ chức hoạt động phong trào duy tân ở Hà Nội đầu thế kỷ XX, đổi mới và hội nhập văn hoá thế giới trên cơ sở giữ vững quốc hồn dân tộc, chấn hưng kinh tế làm cho dân giàu nước mạnh...

Pháp lý vững chắc của Dự án Lạc Việt tại Hàm Tân

Pháp lý vững chắc của Dự án Lạc Việt tại Hàm Tân
(PLVN) - Ông Văn Quý Ngọc - Chủ tịch UBND huyện Hàm Tân (tỉnh Bình Thuận) khẳng định: "Dự án Khu du lịch sinh thái biển cao cấp Lạc Việt (Dự án Lạc Việt) đã được cấp sổ đỏ và chủ đầu tư đang thực hiện các bước triển khai dự án là hoàn toàn đúng pháp luật."

Tin giao thông đến sáng 12/5: Xe tải tông ô tô con biến dạng, nữ tài xế thiệt mạng; người đàn ông chạy xe máy bất ngờ tử vong

Tin giao thông đến sáng 12/5: Xe tải tông ô tô con biến dạng, nữ tài xế thiệt mạng; người đàn ông chạy xe máy bất ngờ tử vong
(PLVN) - Nữ tài xế thiệt mạng trong ô tô con biến dạng sau va chạm với xe tải chở củi; người đàn ông đi xe máy bất ngờ tử vong; tai nạn liên hoàn khiến 5 xe hư hỏng; container bị lật, tài xế nhập viện cấp cứu; bị xe ben cuốn vào gầm, người đàn ông tử vong thương tâm là những tin giao thông đáng chú ý ngày 11/5.

Nam Định: Tập trung giải quyết án phức tạp, có giá trị lớn

Nam Định: Tập trung giải quyết án phức tạp, có giá trị lớn
(PLVN) -Trong tháng 5 năm 2021, các cơ quan THADS Nam Định sẽ thực hiện các giải pháp để phấn đấu hoàn thành tốt các chỉ tiêu, nhiệm vụ được giao trong đợt thi đua cao điểm chào mừng kỷ niệm 75 năm Ngày truyền thống Ngành THADS, đồng thời, đảm bảo an ninh, trật tự trên địa bàn trong thời gian chuẩn bị và diễn ra bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XV và Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2021-2026.

Những chiến công oanh liệt của thần Apollo (kỳ 2)

Những chiến công oanh liệt của thần Apollo (kỳ 2)
(PLVN) - Trên đỉnh Olympus ít có vị thần nào kiêm nhiệm nhiều vai trò cùng một lúc như thần Apollo. Cuộc đời của ông được bao phủ bằng vô số chiến công chói lọi. Hầu như khắp nơi ở Hy Lạp chỗ nào cũng có đền thờ thần Apollo.

Có thể bị truy cứu hình sự đối với ca bệnh “siêu lây nhiễm”

Có thể bị truy cứu hình sự đối với ca bệnh “siêu lây nhiễm”
(PLVN) - Trong “làn sóng” thứ 4 của đại dịch Covid-19 tại Việt Nam hiện nay, ca bệnh “siêu lây nhiễm” 2899 và các tổ chức, cá nhân liên quan đang bị xử lý hành vi vi phạm các quy định về phòng chống dịch bệnh. Theo quy định của pháp luật, bệnh nhân số 2899 có thể bị xử lý như thế nào? Trách nhiệm của người đứng đầu địa phương và người đứng đầu các cơ quan liên quan ra sao?
Ngũ giới tam quy và Lý triều Quốc sư Thánh tổ kệ dẫn

Ngũ giới tam quy và Lý triều Quốc sư Thánh tổ kệ dẫn

(PLVN) - Liên quan đến chuyện tam quy ngũ giới, quả là một nhân duyên thú vị và may mắn khi chúng ta phát hiện việc Nguyễn Du trong khi ở Thái Bình đã có thời gian hiệu đính (duyệt chính) bản Lý triều quốc sư Thánh tổ kệ dẫn.

Thực hiện đăng ký trực tuyến mức độ 3 đối với tất cả các việc hộ tịch

Thực hiện đăng ký trực tuyến mức độ 3 đối với tất cả các việc hộ tịch
(PLVN) - Cục Hộ tịch, Quốc tịch, chứng thực (Bộ Tư pháp) đang xây dựng dự thảo Thông tư quy định chi tiết thi hành một số điều của Nghị định số 87/2020/NĐ-CP ngày 28/7/2020 của Chính phủ quy định về Cơ sở dữ liệu hộ tịch điện tử (CSDLHTĐT), đăng ký hộ tịch (ĐKHT) trực tuyến nhằm tăng cường cải cách thủ tục hành chính trong lĩnh vực hộ tịch.

Báo điện tử Pháp luật Việt Nam

Giấy phép xuất bản số 303/GP-BTTTT ngày 8/5/2015

Cơ quan chủ quản: Bộ Tư pháp

Tổng biên tập: Tiến sỹ Đào Văn Hội

Phó Tổng biên tập: Trần Đức Vinh

Tòa soạn: Số 42/29 Nguyễn Chí Thanh, phường Ngọc Khánh, quận Ba Đình, Hà Nội

E-mail: baodientuphapluat@gmail.com

Hotline: 0353.63.63.55

Liên hệ quảng cáo: 0888 033 376