Hàng loạt thiết bị có nguy cơ trở thành sắt vụn ở các trạm y tế 'chuẩn quốc gia'

(PLO) -Để đạt chuẩn quốc gia, các trạm y tế được cấp nhiều trang thiết bị y tế hiện đại nhằm nâng cao chất lượng khám, chữa bệnh. Tuy nhiên, việc cấp phát chỉ chú trọng đến chuẩn danh mục của Bộ Y tế chứ chưa căn cứ vào tình hình thực tế nên đã phát sinh rất nhiều bất cập. 
Do không khai thác được bệnh nhân nên các thiết bị y tế được cấp, phát cho các trạm rất “nhàn rỗi” Do không khai thác được bệnh nhân nên các thiết bị y tế được cấp, phát cho các trạm rất “nhàn rỗi”

Thiết bị “ế” dài ngày

Từ năm 2011 đến nay, 29 trạm y tế xã và thị trấn thuộc huyện Ứng Hòa (Hà Nội) được cấp, phát rất nhiều thiết bị y tế. Mỗi xã ít nhất cũng được cấp 3 thiết bị y tế tùy theo từng trạm gồm các loại máy: máy siêu âm đen trắng, máy hút dịch, kính hiển vi (2 mắt), máy theo dõi tim thai Doppler, máy điện tim, máy phân tích nước tiểu 10 thông số, máy phân tích huyết học tự động, máy ly tâm… 

Tuy nhiên, thời điểm năm 2011, rất ít trạm y tế xã của huyện Ứng Hòa có kỹ thuật viên vận hành được các loại máy này. Dẫn đến, năm 2012, Trung tâm Y tế huyện Ứng Hòa đã phải cấp tốc cử cán bộ y tế tại các trạm đi học kỹ thuật vận hành cơ bản với thời hạn “vỏn vẹn” 3 tháng. Do thời gian đào tạo hạn hẹp, nên các bác sĩ, y sĩ, dược sĩ, hoặc nữ hộ sinh… chỉ được dạy theo kiểu cầm tay chỉ việc. 

Đương nhiên, trong thời gian chưa có người vận hành, các loại máy móc, thiết bị y tế được “nghỉ” dài ngày. Điều đáng nói, ngay cả khi đã hoàn thành khóa đào tạo cơ bản thì khả năng một kỹ thuật viên vốn là y sĩ, nữ hộ sinh… có thể vận hành suôn sẻ tất cả các loại máy móc, thiết bị y tế mới được cấp cũng không hề dễ dàng. 

Do nghịch lý được cấp phát thiết bị y tế nhưng chưa có người vận hành nên một số máy móc, thiết bị như kính hiển vi (2 mắt), máy ly tâm lúc đầu mang về bị thiếu các thiết bị đi kèm mà cũng không ai “phát hiện” để thắc mắc. 

Ví dụ như ở trạm y tế xã Quảng Phú Cầu, nữ hộ sinh Dương Thị Lụa – người chuyên vận hành các máy móc ở trạm tiết lộ, kính hiển vi từ lâu đã không sử dụng phần vì bệnh nhân không có nhu cầu, phần vì thiếu hóa chất nhuộm tiêu bản, lam kính… Chính vì “có cày mà không có trâu” nên thiết bị đành chỉ để “trưng bày” (?!)

Không riêng gì kính hiển vi mà các loại máy móc, thiết bị y tế khác ở trạm y tế này cũng chỉ... một tháng đôi, ba lần vận hành cho đỡ hỏng. Điều này có nghĩa, các loại thiết bị y tế thường xuyên rơi vào tình trạng bị “ế”, “ngủ đông” do không có bệnh nhân. 

Tại Trạm y tế xã Trường Thịnh, tần suất sử dụng các thiết bị y tế phục vụ cho công tác khám chữa bệnh cũng không khá hơn là mấy, thậm chí còn thưa thớt hơn. 

Trạm trưởng Trạm y tế xã Trường Thịnh Tạ Văn Tâm lý giải, không phải ai cũng có thể vận hành được các loại thiết bị y tế. Thêm vào đó, hiện nay đại đa số người dân đã tham gia BHYT vì thế họ có quyền được hưởng các dịch vụ y tế tốt hơn và được BHYT chi trả. 

Nếu như họ sử dụng các dịch vụ kỹ thuật ở tuyến xã như siêu âm thì họ phải trả tiền do y tế tuyến xã chưa đăng ký danh mục kỹ thuật được BHYT chi trả. Vậy nên, tính cả về kinh tế lẫn chất lượng thì việc người dân thờ ơ với các dịch vụ thăm khám tại trạm y tế là dễ hiểu. Đó là chưa nói đến trình độ y bác sĩ cũng như cơ sở vật chất hạ tầng xuống cấp không đáp ứng được yêu cầu của bệnh nhân. 

Hiện, kỹ thuật viên vận hành các loại máy móc của Trạm y tế xã Trường Thịnh đã xin nghỉ việc nên ngay cả việc vận hành các trang thiết bị y tế cho đỡ hỏng cũng khó mà thực hiện được. 

Bất cập và lãng phí

Vì vận hành quá ít nên một số máy móc đã hỏng, như máy phân tích nước tiểu ở Trạm y tế xã Trường Thịnh. Ông Tâm nói rằng đã mang xuống Trung tâm Y tế huyện Ứng Hòa sửa 2 năm nay nhưng vẫn chưa thấy hồi âm. Trạm trưởng Ngô Thị Quý cũng cho biết, máy phân tích nước tiểu ở Trạm y tế Viên An cũng đã bị hỏng từ lâu. 

Ngoài ra, với điều kiện khí hậu nóng ẩm ở nước ta thì việc các thiết bị y tế được đặt trong các phòng ẩm mốc, không có máy hút ẩm là điều rất nguy hại, có thể dẫn tới hỏng hóc bất cứ lúc nào. Hãy thử nhẩm tính, chỉ cần mỗi trạm y tế xã “đắp chiếu” 1 thiết bị y tế chứ chưa nói đến đắp chiếu hàng loạt hoặc bị hỏng cũng đủ thấy sự lãng phí nó lớn đến mức nào. 

Hàng loạt thiết bị có nguy cơ trở thành sắt vụn ở các trạm y tế 'chuẩn quốc gia' ảnh 1
Ông Mai Trung Hà, Giám đốc Trung tâm Y tế huyện Ứng Hòa 

Căn cứ theo quy định của Bộ Tài chính về chế độ quản lý, tính hao mòn tài sản cố định trong các cơ quan nhà nước, đơn vị sự nghiệp công lập và các tổ chức có sử dụng ngân sách nhà nước đối với danh mục máy móc thiết bị y tế khấu hao mỗi năm là 12,5%, tính chung tuổi thọ của các thiết bị y tế là 8 năm.

Như vậy, dù sử dụng hay không sử dụng các thiết bị được cấp từ năm 2011 cũng sắp trở thành hàng quá date, thành sắt vụn và cần thay mới. Đây quả thực là 1 sự bất cập, lãng phí lớn.

Độ vênh quá lớn

Giải thích về việc một số loại máy móc cấp máy mà không cấp các phụ kiện đi kèm, ông Mai Trung Hà, Giám đốc Trung tâm Y tế huyện Ứng Hòa nói rằng, lúc nào ở trung tâm cũng có hóa chất, lam kính, hóa chất nhuộm tiêu bản “có điều ở trạm y tế xã thiếu mà không làm đề xuất, dự trù nên kêu thiếu”. 

Đã đành là cấp dưới không “kêu”, nhưng thiết nghĩ là cơ quan quản lý cấp trên, Trung tâm Y tế huyện Ứng Hòa cũng không mấy ngó ngàng đến hoạt động của các trang thiết bị y tế nên mới xảy ra tình trạng dưới không kêu, trên cũng chẳng chỉ đạo. 

Ông Hà trần tình: “Sau khi máy được cấp, phát và lắp đặt ở các trạm y tế xã, mình nghiệm thu, vận hành xem chạy được chưa, chứ lúc đó đâu biết thiếu cái gì, thừa cái gì, khi sử dụng mới vỡ ra và phát hiện thiếu những cái lặt vặt”. 

Về máy xét nghiệm nước tiểu bị hỏng, ông Hà cho hay: “máy hỏng từ rất lâu nhưng chưa sửa được mà có sửa được thì tiền sửa cũng tương tương tiền mua một chiếc máy mới (?). Mua máy mới thì không được phép vì luật đấu thầu, hơn nữa cũng không biết lấy đâu ra kinh phí mà mua”. 

Về hiệu quả hoạt động của các trang thiết bị y tế được cấp, phát cho các trạm y tế xã, ông Hà thẳng thắn thừa nhận là không đạt hiệu quả và cần phải tiếp tục đào tạo cán bộ. Tuy nhiên, để được như mong muốn thì còn nhiều hạn chế vì bản thân những người đi học chỉ là y sĩ, điều dưỡng…

“Giám đốc sở chỉ đạo các xét nghiệm nên tập trung làm ở trung tâm và hai phòng khám khu vực chứ không làm dàn chải. Bên cạnh đó, không phải bác sĩ nào cũng đa năng và có thể làm xét nghiệm được”, ông Hà nói thêm. 

Rõ ràng chủ trương cấp, phát trang thiết bị y tế về tuyến xã nhằm nâng cao năng lực khám chữa bệnh cho tuyến cho cơ sở với mục đích chăm sóc sức khỏe tốt nhất cho người dân và giảm tình trạng quá tải cho các bệnh viện tuyến trên là đúng đắn, nhưng khi đưa vào thực tế thì độ vênh quá lớn. Điều này dẫn tới hiệu quả hoạt động không cao mà còn gây lãng phí nghiêm trọng. 

Đắc Chuyên – Thanh Thủy
Cùng chuyên mục
PGS.TS Nguyễn Trường Sơn - Thứ trưởng BYT trao giấy ra viện cho bệnh nhân COVID-19. Ảnh: BVCC

17 bệnh nhân COVID-19 từng nguy kịch đã được xuất viện

(PLVN) - Tại Bệnh viện Hồi sức COVID-19 TP HCM, PGS.TS Nguyễn Trường Sơn - Thứ trưởng BYT đã trao giấy ra viện cho 17 bệnh nhân COVID-19 hoàn thành quá trình điều trị - đánh dấu một tín hiệu tích cực trong cuộc chiến chống lại đại dịch đầy cam go của TP HCM.

Đọc thêm

Cục Quản lý Y Dược cổ truyền nhận 'lỗi' soạn thảo văn bản dẫn đến nguy cơ 'thổi giá' thuốc cổ truyền

Cục Quản lý Y Dược cổ truyền nhận 'lỗi' soạn thảo văn bản dẫn đến nguy cơ 'thổi giá' thuốc cổ truyền
(PLVN) - "Sau khi công văn số 5944/BYT-YHCT được ban hành, chúng tôi đã nhận được một số thông tin phản ánh về một số nội dung chưa phù hợp, gây hiểu nhầm, có nguy cơ tích trữ, nâng giá bán làm ảnh hưởng đến công tác phòng chống dịch và tâm lý người dân" đó là ý kiến của ông Nguyễn Thế Thịnh, Cục trưởng Cục Quản lý Y Dược cổ truyền.

Đưa 12 loại thuốc cổ truyền vào danh mục hỗ trợ điều trị COVID-19

Ảnh minh họa
(PLVN) - Trước tình hình dịch COVID-19 đang diễn biến phức tạp ở nhiều địa phương, Bộ Y tế đã có văn bản chỉ đạo các đơn vị liên quan phải tăng cường phòng, chống bệnh dịch bệnh COVID-19 bằng thuốc cổ truyền và sản phẩm từ dược liệu. Trong đó có đưa 12 loại thuốc cổ truyền vào danh mục hỗ trợ điều trị COVID-19.

Bảo hiểm y tế - tấm thẻ vàng bảo vệ sức khỏe

Quyền lợi của người tham gia BHYT luôn được đảm bảo theo luật định.
(PLVN) - Thực tiễn thực hiện chính sách bảo hiểm y tế thời gian qua cho thấy, nhờ tham gia bảo hiểm y tế, nhiều người bệnh có hoàn cảnh khó khăn đã được Quỹ bảo hiểm y tế chi trả chi phí khám chữa bệnh. Không chỉ mang lại giá trị vật chất, chính sách bảo hiểm y tế còn là điểm tựa tinh thần giúp nhiều người có động lực, niềm tin để chiến thắng bệnh tật, hòa nhập cuộc sống.

Hơn 1,5 triệu liều vaccine Moderna về đến Sân bay Nội Bài

 Hơn 1,5 triệu liều vaccine Moderna về đến Sân bay Nội Bài
(PLVN) - Chiều tối 25/7, hơn 1,5 triệu liều vắc xin phòng COVID-19 Moderna đáp xuống Sân bay Quốc tế Nội Bài. Số vắc xin này nằm trong hơn 3 triệu liều vắc xin phòng COVID-19 Moderna do Chính phủ Mỹ viện trợ cho Việt Nam thông qua cơ chế COVAX.

F0 cách ly tại nhà, những lưu ý về chăm sóc sức khỏe

F0 cách ly tại nhà, những lưu ý về chăm sóc sức khỏe
(PLVN) -  Vừa qua, TP Hồ Chí Minh đã quyết định chính thức thí điểm cách ly F0 không triệu chứng tại nhà. Nhiều người lo lắng rằng việc chữa trị tại nhà sẽ dẫn đến nhiều nguy cơ cho sức khỏe cũng như cho cộng đồng. Các chuyên gia y tế đã đưa ra lời khuyên cho vấn đề này.

Hà Nội phân bổ 3 loại vaccine phòng COVID-19 cho 30 quận/huyện

Ảnh minh họa.
(PLVN) -  Sở Y tế Hà Nội phân bổ 60.480 liều vaccine phòng COVID-19 Moderna và 563.500 liều vaccine COVID-19 của AstraZeneca cho 30 quận, huyện, thị xã và CDC Hà Nội. Ngoài ra, phân bổ 2.340 liều vaccine phòng COVID-19 của Pfizer cho Trung tâm Y tế quận Ba Đình và CDC Hà Nội.