Đề thi văn học sinh giỏi - rằng hay thì thật là hay...

(PLVN) - Mới đây, đề thi Văn học sinh giỏi quốc gia 2020 đã khiến dư luận xôn xao bàn tán, từ góc độ là giáo viên văn, cô giáo Trịnh Thu Tuyết của hệ thống giáo dục Học Mãi đã bày tỏ ý kiến. 

Theo cô Tuyết: “Nhìn tổng thể, đề thi học sinh giỏi Quốc gia năm học 2020 – 2021 có một “tứ” hay: câu nghị luận xã hội khẳng định vai trò sâu xa, cội nguồn, gốc rễ của các giá trị (đặc biệt là giá trị văn hóa, tinh thần) thuộc về dân tộc; câu nghị luận văn học đặt ra vấn đề về giá trị phổ quát lớn lao mang tầm nhân loại của văn chương (cũng là một giá trị thuộc bình diện văn hóa, tinh thần)! 

Từ rất lâu, khi đề cập tới những khái niệm “dân tộc” hay “quốc tế”…, tôi cho rằng sự khác nhau giữa các dân tộc là bản sắc văn hóa, nhưng có một người bạn của tôi lại khẳng định: điểm khác nhau giữa các dân tộc là “đẳng cấp”, ví dụ chúng ta thường tự hào về tình yêu quê hương đất nước, lòng nhân ái “thương người như thể thương thân”, cách sống thủy chung tình nghĩa “uống nước nhớ nguồn”, “ăn quả nhớ người trồng cây”… Nhưng làm gì có dân tộc nào trên thế giới không có những tình cảm ấy, chỉ khác về mức độ nhận thức, về trình độ văn minh trong các hình thức biểu hiện – tôi thấy đây là ý kiến đúng, nhưng bổ sung thêm một điều: các dân tộc đều có những phẩm chất, những tình cảm tốt đẹp. … 

Nhận thức được điều này, học trò sẽ không cực đoan trong những quan niệm sống hiện đại, không sai lầm khi đối lập, loại trừ các giá trị, hiểu được Thần Ăng tê chỉ có được sức mạnh vô địch khi đặt chân vững chắc trên mình đất Mẹ Gaia, cũng như đất Mẹ, những giá trị cốt lõi của dân tộc là điểm tựa, là nguồn nuôi dưỡng, là sự tiếp sức vô tận giúp cho con người phát triển! 

Điều tôi hơi gợn trong câu nghị luận xã hội chính là cách diễn đạt khá “nghệ sĩ” của Xuân Diệu ở cụm từ: “… đứng vào dân tộc” – đây cũng là chi tiết chúng ta nên quan tâm khi chọn ngữ liệu bàn luận, ví như trong một đề thi tuyển sinh lớp 10 chuyên văn gần đây, đề đưa ra quan niệm khá cực đoan, siêu hình khi dùng hai khái niệm “nhan sắc” và “đức hạnh” để phân loại hai yếu tố không thể phân loại trong thơ là hình thức nghệ thuật và nội dung tư tưởng! 

Đề thi học sinh giỏi Văn THPT 2020. 

Câu nghị luận văn học đề cập tới một vấn đề không mới, không khó của lý luận văn học là “tính nhân loại” của văn học. Hai quan niệm của Nam Cao và Nguyễn Minh Châu đều khá thống nhất, dẫu một người lập ngôn “đanh thép”, người kia “khát khao, trăn trở”!

Vậy vấn đề đặt ra trong đề bài là hay, là muôn đời, nhưng học trò cần xử lý vấn đề như thế nào cho khỏi rơi vào sự nhàm chán muôn đời, triển khai hệ thống ý như thế nào để vượt thoát khỏi khuôn mẫu lý thuyết, đưa bài văn của các em chạm vào được thực tế “cây đời” của văn chương bây giờ, lúc này, đó sẽ là những khó khăn không hề nhỏ.

Bởi kể cả người lớn, khi cố gắng phân loại minh bạch các khái niệm về tính dân tộc, tính nhân loại, thậm chí tính giai cấp… cũng khó nói đến cùng.

Tôi cho rằng đề văn năm nay, rằng hay thì thật là hay, nhưng xem ra vẫn là thử thách với không ít học trò và oái oăm là những thử thách có thể nằm ngoài văn chương!” 

Uyên Na
Cùng chuyên mục

Đọc thêm

Những tội ác kinh hoàng của băng đảng khét tiếng tàn bạo nước Mỹ

Những tội ác kinh hoàng của băng đảng khét tiếng tàn bạo nước Mỹ
(PLVN) - Vấn đề tội phạm và người nhập cư bất hợp pháp tiếp tục lại hâm nóng bầu không khí chính trị tại Mỹ. Mới đây 14 thủ lĩnh băng đảng MS-13 tàn bạo nhất thế giới bị truy tố tội khủng bố và đây là hành động toàn diện nhất nhằm vào băng đảng nguy hiểm này. Tổng thống Donald Trump trước đây không ngần ngại dùng từ “súc vật” khi đề cập đến băng nhóm MS-13 (Mara Salvatrucha) nổi tiếng tàn bạo.

Tạm giữ hình sự tài xế xe tải ngủ gật gây tai nạn liên hoàn

Tạm giữ hình sự tài xế xe tải ngủ gật gây tai nạn liên hoàn
(PLVN) - Trong 6 người bị xe tải tông liên hoàn trên QL 91 thì 1 nữ sinh lớp 7 đã tử vong tại bệnh viện. Kết quả điều tra ban đầu cho thấy vào thời điểm xảy ra tai nạn, tài xế chỉ bị ngủ gật chứ không có nồng độ cồn hay sử dụng chất ma túy.  

Mối tình son sắt của “đệ nhất danh cầm” Nguyễn Vĩnh Bảo

Mối tình son sắt của “đệ nhất danh cầm” Nguyễn Vĩnh Bảo
(PLVN) - Cố giáo sư Trần Văn Khê từng đánh giá nhạc sư Nguyễn Vĩnh Bảo là “hậu tổ đờn ca tài tử Nam bộ” và gọi là “đệ nhất danh cầm”. Ông là người duy nhất ở Việt Nam vừa là nhạc sư trình tấu, vừa là nhạc sư giảng dạy âm nhạc truyền thống, lại vừa là người cải tiến đàn tranh từ 16 dây thành đàn tranh 17, 19, 21 dây. Và, ít ai biết rằng, vị nhạc sư vừa rời “cõi tạm” có chuyện tình “khắc cốt ghi tâm” với người vợ hiền của mình.

Hiệp hội Súng trường Mỹ nộp đơn phá sản

Hiệp hội Súng trường Mỹ nộp đơn phá sản
(PLVN) - Ngay sau khi Hiệp hội Súng trường Mỹ (NRA) thông báo nộp hồ sơ phá sản và tìm cách hợp nhất ở Texas, một trong những nhà tài trợ của tổ chức này đã lên tiếng kiện chống phá sản do lãnh đạo NRA gian lận. 

Nhiều điểm mới đáng chú ý về đăng ký thành lập doanh nghiệp

Nhiều điểm mới đáng chú ý về đăng ký thành lập doanh nghiệp
(PLVN) - Ông Bùi Anh Tuấn - Cục trưởng Cục Quản lý đăng ký kinh doanh (Bộ Kế hoạch và Đầu tư) vừa cho biết, Thủ tướng Chính phủ đã ký ban hành Nghị định 01/2021/NĐ-CP về đăng ký doanh nghiệp. Đây là Nghị định đầu tiên của năm 2021, có phạm vi tác động lớn, trực tiếp đến toàn bộ cộng đồng doanh nghiệp (DN).

Báo điện tử Pháp luật Việt Nam

Giấy phép xuất bản số 303/GP-BTTTT ngày 8/5/2015

Cơ quan chủ quản: Bộ Tư pháp

Tổng biên tập: Tiến sỹ Đào Văn Hội

Phó TBT: Trần Đức Vinh

Tòa soạn: Số 42/29 Nguyễn Chí Thanh, phường Ngọc Khánh, quận Ba Đình, Hà Nội

E-mail: baodientuphapluat@gmail.com

Hotline: 0353.63.63.55

Liên hệ quảng cáo: 0971.741.666‬