Dạy tiếng mẹ đẻ cho người gốc Việt ở nước ngoài

(PLVN) - Việc duy trì tiếng Việt trong cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài (NVNONN) không chỉ giúp cộng đồng ta trở thành một cộng đồng có bản sắc văn hóa riêng trong lòng xã hội sở tại, mà còn giúp duy trì mối liên kết thiêng liêng giữa cộng đồng với quê hương, đất nước.
Dạy tiếng mẹ đẻ cho người gốc Việt ở nước ngoài Một lớp học tiếng Việt tại Mông Cổ do Đại sứ quán Việt Nam tại Mông Cổ tổ chức năm 2018

Còn tiếng Việt thì còn người Việt

Theo ông Lương Thanh Nghị, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Nhà nước về NVNONN (Bộ Ngoại giao), ngôn ngữ là bộ phận không thể tách rời trong văn hóa của mỗi quốc gia. Vì vậy, duy trì được tiếng Việt có nghĩa là chúng ta duy trì được bản sắc văn hóa ở bên ngoài. 

“Hiện nay, ở nhiều nơi, người Việt Nam thậm chí ở thế hệ thứ ba, thứ tư vẫn nói được tiếng Việt. Ở Pháp, chúng tôi được biết hiện có rất nhiều nhóm do chính cộng đồng của chúng ta thành lập, tổ chức rất nhiều các hoạt động văn hóa, nghệ thuật nhằm giới thiệu văn hóa đậm đà bản sắc dân tộc của chúng ta tới cộng đồng cũng như bạn bè quốc tế”, ông Nghị nói.

Cô Nguyễn Thanh Sớm, giáo viên dạy tiếng Việt tại tỉnh Nakhon Phanom, Thái Lan, cũng cho hay, với phương châm “tiếng Việt còn thì người Việt còn”, từ nhiều năm nay, phong trào dạy và học tiếng Việt được cộng đồng kiều bào Việt Nam tại Thái Lan hưởng ứng sôi nổi. Các hội người Việt, hội doanh nhân đã hỗ trợ mở và duy trì nhiều cơ sở dạy tiếng Việt.

Nhiều thầy, cô giáo, cựu giáo viên Việt kiều cũng đã tích cực tình nguyện tham gia giảng dạy, khiến số điểm giảng dạy tiếng Việt ở Thái Lan mọc lên ngày càng nhiều, thu hút đông đảo học viên tham gia. Nhờ đó mà tiếng Việt tiếp tục được duy trì, là sợi dây gắn kết nội bộ cộng đồng cũng như với quê hương đất nước. 

Tuy nhiên, không phải ở mọi lúc, mọi nơi, việc duy trì tiếng Việt trong cộng đồng người Việt đều đạt được kết quả như vậy. Tại một buổi tọa đàm về dạy và học Tiếng Việt cho NVNONN, ông Nguyễn Công Hinh, Vụ trưởng Vụ Giáo dục thường xuyên, Bộ Giáo dục và Đào tạo, đã kể “chuyện đau đầu” của một gia đình người Việt Nam ở Đức mà ông từng được chứng kiến khi đến đây công tác.

Theo ông Hinh, hai vợ chồng người Việt đó có hai người con. Đứa con lớn được sinh ra ở Việt Nam, đã theo học ở Việt Nam rồi mới sang Đức sinh sống nên nói được cả tiếng Việt và tiếng Đức. Còn đứa con thứ hai của họ chào đời một thời gian sau khi cặp đôi đã ổn định cuộc sống ở Đức.

Đứa trẻ theo học trường ở Đức, tiếp xúc với toàn người Đức nên nói tiếng Đức thành thạo, hòa nhập tốt vào cuộc sống sở tại nhưng không nói được nhiều tiếng Việt.

Đây cũng chính là lý do khiến gia đình họ phải đau đầu, bởi người mẹ dù sang Đức đã lâu nhưng không nói được tiếng Đức, tiếng Việt vẫn là phương tiện liên lạc chủ yếu. Việc này dẫn tới cảnh trong gia đình họ, mỗi khi cần giao tiếp, người mẹ nói tiếng Việt, còn con út lại nói tiếng Đức.

Bất đồng ngôn ngữ nên dù sống cùng nhà, lại là mẹ con nhưng họ nhiều khi không nói chuyện được với nhau, không thể hiểu và chia sẻ được với nhau, khiến mối quan hệ mẹ - con ngày càng xa cách.  

Những câu chuyện như vậy là cá biệt nhưng vẫn hoàn toàn có thể xảy ra trong cộng đồng NVNONN khi giữa những bộn bề của cuộc sống, không phải gia đình gốc Việt nào cũng có được những điều kiện thuận lợi, cả chủ quan và khách quan để cộng đồng người Việt, nhất là các thế hệ thứ ba, thứ tư có thể duy trì được tiếng Việt.

“Những cảnh như thế khiến tôi nhận thấy việc dạy tiếng Việt cho các thế hệ sau của người Việt Nam ở nước ngoài là rất quan trọng”, ông Hinh nói. Theo ông Hinh, việc dạy tiếng Việt cho NVNONN giúp đạt được hai mục đích, vừa tạo điều kiện giữ bản sắc của người Việt Nam, vừa giúp giải quyết những bất đồng, bất cập trong cuộc sống của NVNONN.

Theo thống kê sơ bộ, hiện nay ở Mỹ có khoảng 200 trung tâm/cơ sở dạy tiếng Việt, ở Thái Lan có 39 lớp, Campuchia có 33 điểm trường/lớp dạy còn ở Lào có 13 trường/trung tâm dạy tiếng Việt. Tại các nước Pháp, Đức, Séc, Nga cũng có hàng chục trung tâm dạy tiếng Việt. Song, các cơ sở dạy tiếng Việt ở nước ngoài thường chỉ quy mô nhỏ, mang tính tự phát, không có tài trợ thường xuyên, cơ sở vật chất thiếu thốn, số lượng học không nhiều. 

Bên cạnh đó, môi trường dạy và học tiếng Việt ở nhiều nơi lại chưa thuận lợi. Ở trong gia đình, cha mẹ do bận mưu sinh hoặc nhận thức về việc giữ tiếng Việt còn hạn chế nên chưa quan tâm đúng mức đến việc duy trì sử dụng tiếng Việt.

Còn ở ngoài xã hội, theo cô Đồng Thị Dung, người đã tham gia giảng dạy tiếng Việt nhiều năm tại nhiều trường học, trung tâm ở Đài Loan, số lượng học sinh tham gia các lớp tiếng Việt không nhiều vì đây chỉ là môn ngoại ngữ không bắt buộc, không thi lấy điểm nên không tạo động lực để nhiều người đăng ký tham gia. Điều đó khiến cho việc dạy và học tiếng Việt cho cộng đồng NVNONN ở nhiều nơi còn chưa được như mong muốn.

Tiếp thêm động lực “nuôi chữ” ở nước ngoài

Nhận thấy rõ những vấn đề này, thời gian qua, Ủy ban nhà nước về NVNONN đã đẩy mạnh việc dạy và học tiếng Việt trong cộng đồng. “Đây là một vấn đề rất lớn, thu hút sự quan tâm của cộng đồng. Chính vì vậy, chỉ trong vòng vài năm qua, chúng ta đã có ba đề án cấp nhà nước liên quan đến việc dạy và học tiếng Việt của cộng đồng ta ở nước ngoài, đó là Đề án dạy và học tiếng Việt, Đề án nâng cao hiệu quả công tác dạy và học tiếng Việt và Đề án dạy tiếng Việt Online nhằm đáp ứng yêu cầu của tình hình mới”, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Nhà nước về NVNONN Lương Thanh Nghị nói.

Triển khai các đề án nói trên, trong những năm vừa qua, Ủy ban nhà nước về NVNONN đã cấp cho cộng đồng khoảng 70.000 bộ sách giáo khoa về tiếng Việt, bao gồm hai tập “Quê Việt” dành cho người lớn và “Tiếng Việt vui” dành cho trẻ em. Các bộ sách giáo khoa này đang phát huy hiệu quả.

Tuy nhiên, ông Nghị cho hay, việc dạy và học các bộ sách này cũng vẫn bộc lộ một số bất cập vì phụ thuộc vào đặc điểm kinh tế, văn hóa, xã hội từng địa bàn. Do vậy, Ủy ban đang phối hợp với Bộ Giáo dục và Đào tạo phát động cuộc thi viết sách giáo khoa tiếng Việt trong cộng đồng. Trên cơ sở kết quả cuộc thi, Ủy ban hi vọng thời gian tới sẽ có được những bộ sách giáo khoa phù hợp hơn với từng địa bàn. 

Cùng với đó, Bộ Giáo dục và Đào tạo cũng đang triển khai Đề án dạy tiếng Việt trực tuyến cho cộng đồng NVNONN. Việc các cơ quan thông tấn, báo chí trong nước mở các chương trình dạy và học tiếng Việt online cũng đem đến tác dụng tốt trong việc thúc đẩy duy trì tiếng Việt trong cộng đồng NVNONN.

Song song với việc soạn thảo các bộ sách, liên tiếp trong sáu năm gần đây, hàng năm, Ủy ban đều tổ chức các cuộc tập huấn cho giáo viên dạy tiếng Việt là kiều bào ta ở nước ngoài. Năm 2017, khóa tập huấn giảng dạy tiếng Việt cho giáo viên Việt Nam ở nước ngoài đã thu hút số lượng kỷ lục là 73 giáo viên, đến từ 12 quốc gia và vùng lãnh thổ tham gia.

Theo Ủy ban, trong hành trang trở về sau những khóa học học như vậy, bên cạnh những kiến thức đã truyền thụ, những bộ sách giáo khoa được tặng, các thầy cô là giáo viên giảng dạy tiếng Việt ở nước ngoài còn mang trong mình những kỷ niệm đẹp về quê hương, đất nước, con người Việt Nam, những kinh nghiệm giảng dạy từ các đồng nghiệp đến từ các nước khác... tiếp thêm động lực để họ vượt qua những khó khăn trong sự nghiệp “nuôi chữ” cho các thế hệ trẻ NVNONN.

Đến năm 2018, Ủy ban đã trực tiếp cử các chuyên gia về giảng dạy tiếng Việt của trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn sang Đài Loan để tổ chức lớp tập huấn tại chỗ cho các giáo viên người Việt đang dạy tiếng Việt ở đây. Trong năm 2019 này và các năm tiếp theo, Ủy ban cho biết sẽ tiếp tục thực hiện việc tập huấn cho các giáo viên người Việt đang dạy tiếng Việt ở nước ngoài. 

Có điều, các chuyên gia về giảng dạy ngôn ngữ cho rằng, gia đình và cộng đồng là những yếu tố quyết định đến hiệu quả hoạt động dạy và học tiếng Việt ở nước ngoài. Ông Nguyễn Thiện Nam, Trưởng khoa Việt Nam học, Đại học Khoa học xã hội và nhân văn cho rằng, gia đình, đặc biệt là người mẹ, giữ vai trò rất quan trọng trong gìn giữ, phát triển ngôn ngữ.

Vì vậy, cần nhanh chóng xây dựng tài liệu hướng dẫn phụ huynh dạy tiếng Việt tại nhà cho trẻ để việc giữ gìn tiếng Việt trong cộng đồng NVNONN phát huy được hiệu quả cao hơn nữa.

Minh Ngọc
Cùng chuyên mục

Đọc thêm

Tin giao thông đến sáng 12/5: Xe tải tông ô tô con biến dạng, nữ tài xế thiệt mạng; người đàn ông chạy xe máy bất ngờ tử vong

Tin giao thông đến sáng 12/5: Xe tải tông ô tô con biến dạng, nữ tài xế thiệt mạng; người đàn ông chạy xe máy bất ngờ tử vong
(PLVN) - Nữ tài xế thiệt mạng trong ô tô con biến dạng sau va chạm với xe tải chở củi; người đàn ông đi xe máy bất ngờ tử vong; tai nạn liên hoàn khiến 5 xe hư hỏng; container bị lật, tài xế nhập viện cấp cứu; bị xe ben cuốn vào gầm, người đàn ông tử vong thương tâm là những tin giao thông đáng chú ý ngày 11/5.

Nam Định: Tập trung giải quyết án phức tạp, có giá trị lớn

Nam Định: Tập trung giải quyết án phức tạp, có giá trị lớn
(PLVN) -Trong tháng 5 năm 2021, các cơ quan THADS Nam Định sẽ thực hiện các giải pháp để phấn đấu hoàn thành tốt các chỉ tiêu, nhiệm vụ được giao trong đợt thi đua cao điểm chào mừng kỷ niệm 75 năm Ngày truyền thống Ngành THADS, đồng thời, đảm bảo an ninh, trật tự trên địa bàn trong thời gian chuẩn bị và diễn ra bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XV và Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2021-2026.

Những chiến công oanh liệt của thần Apollo (kỳ 2)

Những chiến công oanh liệt của thần Apollo (kỳ 2)
(PLVN) - Trên đỉnh Olympus ít có vị thần nào kiêm nhiệm nhiều vai trò cùng một lúc như thần Apollo. Cuộc đời của ông được bao phủ bằng vô số chiến công chói lọi. Hầu như khắp nơi ở Hy Lạp chỗ nào cũng có đền thờ thần Apollo.
Có thể bị truy cứu hình sự đối với ca bệnh “siêu lây nhiễm”

Có thể bị truy cứu hình sự đối với ca bệnh “siêu lây nhiễm”

(PLVN) - Trong “làn sóng” thứ 4 của đại dịch Covid-19 tại Việt Nam hiện nay, ca bệnh “siêu lây nhiễm” 2899 và các tổ chức, cá nhân liên quan đang bị xử lý hành vi vi phạm các quy định về phòng chống dịch bệnh. Theo quy định của pháp luật, bệnh nhân số 2899 có thể bị xử lý như thế nào? Trách nhiệm của người đứng đầu địa phương và người đứng đầu các cơ quan liên quan ra sao?

Ngũ giới tam quy và Lý triều Quốc sư Thánh tổ kệ dẫn

Ngũ giới tam quy và Lý triều Quốc sư Thánh tổ kệ dẫn
(PLVN) - Liên quan đến chuyện tam quy ngũ giới, quả là một nhân duyên thú vị và may mắn khi chúng ta phát hiện việc Nguyễn Du trong khi ở Thái Bình đã có thời gian hiệu đính (duyệt chính) bản Lý triều quốc sư Thánh tổ kệ dẫn.

Thực hiện đăng ký trực tuyến mức độ 3 đối với tất cả các việc hộ tịch

Thực hiện đăng ký trực tuyến mức độ 3 đối với tất cả các việc hộ tịch
(PLVN) - Cục Hộ tịch, Quốc tịch, chứng thực (Bộ Tư pháp) đang xây dựng dự thảo Thông tư quy định chi tiết thi hành một số điều của Nghị định số 87/2020/NĐ-CP ngày 28/7/2020 của Chính phủ quy định về Cơ sở dữ liệu hộ tịch điện tử (CSDLHTĐT), đăng ký hộ tịch (ĐKHT) trực tuyến nhằm tăng cường cải cách thủ tục hành chính trong lĩnh vực hộ tịch.

Tận tâm tận lực, gắn bó mật thiết với nhân dân

Tận tâm tận lực, gắn bó mật thiết với nhân dân
(PLVN) - Cử tri bày tỏ tin tưởng và kỳ vọng các ứng cử viên đại biểu Quốc hội trúng cử sẽ tận tâm tận lực, gắn bó mật thiết với nhân dân, đi sâu đi sát lắng nghe tâm tư nguyện vọng của cử tri để phản ánh đến Quốc hội và các cơ quan chức năng.

Thị trường và phi thị trường

Thị trường và phi thị trường
(PLVN) - Từ đầu năm đến nay, trái với các ngành sản xuất kinh doanh khác chưa phục hồi sau nhiều đợt dịch Covid-19 thì thị trường bất động sản nói chung, đất đai nói riêng trên cả nước tăng chóng mặt. Vẫn biết, đất đai là hàng hóa đặc biệt. Người sinh, đất không đẻ nên đất đắt lên là quy luật tất yếu. Nhưng ngoài quy luật thị trường, có yếu tố đầu cơ.

Đưa Nghị quyết Đại hội Đảng XIII vào cuộc sống: Giáo dục lý tưởng cách mạng, đạo đức, lối sống cho giới trẻ

Đưa Nghị quyết Đại hội Đảng XIII vào cuộc sống: Giáo dục lý tưởng cách mạng, đạo đức, lối sống cho giới trẻ
(PLVN) - Đây là nhấn mạnh của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Nguyễn Kim Sơn tại Hội nghị trực tuyến tổng kết 5 năm thực hiện Quyết định số 1501/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ (Quyết định 1501) phê duyệt Đề án “Tăng cường giáo dục lý tưởng cách mạng, đạo đức, lối sống cho thanh niên, thiếu niên và nhi đồng giai đoạn 2015 - 2020”, diễn ra ngày 11/5.

Hiếu, hỉ thời... COVID-19

Hiếu, hỉ thời... COVID-19
(PLVN) - Thời dịch bệnh COVID-19, nhiều gia đình đã thay đổi suy nghĩ và hành động một cách tích cực. Họ không làm đám cưới rùm beng, không tổ chức thượng thọ, giỗ chạp hàng chục mâm cỗ, đám tang cũng tối giản... Điều này góp phần không nhỏ phòng trừ và đẩy lùi sự lây lan dịch bệnh trong cộng đồng.

Giải quyết “khâu” oai

Giải quyết “khâu” oai
(PLVN) - Trong việc phòng chống dịch COVID-19, do tình hình rất nghiêm trọng nên yêu cầu đặt ra cho toàn dân là phải có thái độ hết sức nghiêm túc, nghiêm cẩn về việc này. Thế mà, có những người tỏ ra bỡn cợt, coi thường, tung hoang tin và không ít người do “vạ miệng” đã phải chịu xử phạt hành chính, bị dư luận chê trách.

Quá sớm để lạc quan về du lịch quốc tế!

Quá sớm để lạc quan về du lịch quốc tế!
(PLVN) - Để phục hồi du lịch quốc tế, nhiều quốc gia, trong đó có Việt Nam đã áp dụng những biện pháp như tiêm chủng cho người dân; “hộ chiếu vắc-xin”; “bong bóng du lịch”... Tuy nhiên, tình hình dịch bệnh thực tế cho thấy còn quá sớm để có thể lạc quan.

Báo điện tử Pháp luật Việt Nam

Giấy phép xuất bản số 303/GP-BTTTT ngày 8/5/2015

Cơ quan chủ quản: Bộ Tư pháp

Tổng biên tập: Tiến sỹ Đào Văn Hội

Phó Tổng biên tập: Trần Đức Vinh

Tòa soạn: Số 42/29 Nguyễn Chí Thanh, phường Ngọc Khánh, quận Ba Đình, Hà Nội

E-mail: baodientuphapluat@gmail.com

Hotline: 0353.63.63.55

Liên hệ quảng cáo: 0888 033 376