Nhiều quy định pháp luật đang “cổ vũ” định kiến giới

(PLO) - Mặc dù đã có những tiến bộ trong luật và chính sách bảo vệ quyền con người nhưng phụ nữ vẫn chịu nhiều thiệt thòi ở nơi làm việc, trong đời sống hàng ngày, thậm chí ở ngay tại ngôi nhà của họ…
Nhiều quy định pháp luật đang “cổ vũ” định kiến giới Ảnh minh họa
Phụ nữ bị hiếp dâm là lỗi của… chính họ
Định kiến giới có nhiều mức độ thể hiện khác nhau, từ việc phân chia công việc ở gia đình tới tham gia thị trường lao động thường không được tôn trọng hoặc phụ nữ ít được nắm giữ cương vị lãnh đạo, hạn chế tiếp cận với giáo dục và đáng buồn hơn cả là bị bóc lột tình dục (hiếp dâm hay buôn bán người vì mục đích mại dâm). 
Một nghiên cứu đa quốc gia về xử lý của cảnh sát và các cơ quan tố tụng với các vụ bạo hành tình dục do Liên Hợp quốc hỗ trợ cho biết, một đồn thổi khá phổ biến là một số phụ nữ bị hiếp dâm là lỗi của chính họ. 
Theo đó, người ta trách cứ phụ nữ là nguyên do gây ra bạo hành tình dục như việc làm gái mại dâm, việc ăn mặc khêu gợi, tối nào cũng đi chơi với đàn ông. Những đồn thổi đã ảnh hưởng tới thái độ của những người thực thi tố tụng hình sự, có thể làm tăng khả năng nạn nhân trở thành nạn nhân thứ cấp lần nữa.
Nêu thực tế gây hại của định kiến giới đối với thực thi công lý, một nam chuyên gia giám định ở Việt Nam kể rằng, ở địa phương, công an có thể chuyển vụ việc tới cơ quan giám định pháp y, song một số chuyên gia giám định không tự tin để giám định nạn nhân trong vụ hiếp dâm do họ không có đủ kỹ năng về giám định lĩnh vực này. Chuyên gia giám định sẽ nhờ y tá sản khoa hỗ trợ. 
Vì vậy, việc nhìn thấy một hàng gồm bốn người, trong đó người phụ nữ hoặc bé gái thường cố gắng dùng khăn và mũ che mặt, đi sau chuyên gia giám định nam và y tá, cuối cùng là cảnh sát ôm một đống giấy tờ trên tay, thì bất kỳ ai cũng biết ngay trong hàng có nạn nhân của một vụ cưỡng hiếp.
“Hãy tưởng tượng, nạn nhân đã quá đau khổ vì bị cưỡng hiếp, song cách đối xử thế này ở bệnh viện còn làm khổ cô ấy gấp hàng ngàn lần nữa” – vị chuyên gia chia sẻ. 
Xóa bỏ định kiến giới để thực thi công lý
Tham dự Hội thảo “Định kiến giới và tiếp cận công lý của phụ nữ” do Bộ Tư pháp tổ chức hôm qua 1/4 trong khuôn khổ Chương trình Đối tác tư pháp nhằm góp phần hoàn thiện hai bộ luật lớn, TS. Đào Lệ Thu (Trường Đại học Luật Hà Nội) mạnh mẽ chỉ ra định kiến giới không chỉ ăn sâu vào văn hóa Việt Nam mà còn tồn tại trong một số quy định của pháp luật. 
Điển hình là trong Bộ luật Hình sự (BLHS) hiện hành không quy định quấy rối tình dục trong những trường hợp nghiêm trọng là tội phạm, dường như đồng tình với định kiến cho rằng phụ nữ được sinh ra để cho đàn ông trêu ghẹo, hoặc để mua vui cho đàn ông, thậm chí là công cụ tình dục của đàn ông.
Hay đối với quy định về các tội xâm hại tình dục, BLHS chưa thể hiện rõ vấn đề xâm hại tình dục trong quan hệ hôn nhân, xuất phát từ quan niệm đây là vấn đề bạo lực gia đình chứ không phải là tội phạm hình sự.
Tương tự, quy định việc khởi tố theo yêu cầu của người bị hại tại Bộ luật Tố tụng Hình sự đặt trong bối cảnh định kiến giới còn nặng nề ở Việt Nam sẽ là một cản trở đối với những phụ nữ trong việc yêu cầu khởi tố đối với những người thân (thường là chồng) của họ. 
Ngoài ra, Bộ luật này quy định việc công khai bản án và không quy định việc buộc phải giữ bí mật danh tính của nạn nhân trong trường hợp của các tội xâm hại tình dục sẽ làm cho người bị hại ngần ngại khi quyết định có tố giác hành vi phạm tội hoặc yêu cầu khởi tố, vì họ bị áp lực rất lớn bởi quan niệm cổ hủ về sự toàn vẹn danh dự, nhân phẩm của phụ nữ ở Việt Nam.
Nhằm khắc phục hạn chế trên, một đại diện đến từ Viện Xã hội học khuyến nghị sửa đổi định nghĩa về tội hiếp dâm và cưỡng dâm trong BLHS để bao gồm một cách rõ ràng rằng điều khoản áp dụng “không phụ thuộc vào bản chất của các mối quan hệ” giữa thủ phạm và nạn nhân.
Cùng với đó, cần sửa đổi Bộ luật Tố tụng Hình sự theo hướng đảm bảo trách nhiệm khởi tố liên quan đến bạo lực gia đình không được đặt vào các nạn nhân.
Ở cấp độ cao hơn, Luật sư về nhân quyền tại Philippines Evalyn G.Ursua kêu gọi trách nhiệm của quốc gia trong xóa bỏ các định kiến giới nhằm thực thi công lý. Đây là một nguyên tắc phổ biến trong tất cả các hiệp ước quốc tế về nhân quyền, nổi bật là Công ước về xóa bỏ mọi hình thức phân biệt đối xử với phụ nữ (CEDAW) mà Việt Nam là một quốc gia thành viên.
CEDAW quy định nghĩa vụ cụ thể của các quốc gia tham gia nhằm xóa bỏ mọi hình thức phân biệt đối xử với phụ nữ, bất kể phân biệt trong luật, chính sách hay thực tế và bất kể do Nhà nước hay đối tượng phi nhà nước gây ra./.
Thục Quyên
Cùng chuyên mục

Đọc thêm

Nhà đầu tư cần cẩn trọng khi trái phiếu doanh nghiệp tăng trưởng nóng

Nhà đầu tư cần cẩn trọng khi trái phiếu doanh nghiệp tăng trưởng nóng
(PLVN) - Hiện nay trên thị trường, các doanh nghiệp đang có xu hướng tăng huy động vốn từ phát hành trái phiếu doanh nghiệp (TPDN) khiến thị trường TPDN có dấu hiệu tăng trưởng nóng. Bộ Tài chính khuyến cáo các nhà đầu tư cá nhân phải cân nhắc về các rủi ro khi đầu tư TPDN, thận trọng đối với việc chào mời và cam kết lãi suất cao.

Đưa thêm hơn 340 công dân Việt Nam từ Mỹ về nước

Đưa thêm hơn 340 công dân Việt Nam từ Mỹ về nước
(PLVN) - Trong các ngày 19-20/9, các cơ quan chức năng Việt Nam, các cơ quan đại diện Việt Nam tại Mỹ, hãng Hàng không Quốc gia Việt Nam đã phối hợp với các cơ quan chức năng Mỹ đưa hơn 340 công dân Việt Nam trở về nước an toàn. 
José Aldo – Võ sĩ hạng lông vĩ đại nhất trong lịch sử võ thuật tổng hợp (Kỳ cuối)

José Aldo – Võ sĩ hạng lông vĩ đại nhất trong lịch sử võ thuật tổng hợp (Kỳ cuối)

(PLVN) - José Aldo cựu vô địch hạng lông UFC ba lần, hai lần là nhà vô địch không thể tranh cãi và một lần là nhà vô địch tạm thời. Tính đến ngày 25 tháng 8 năm 2020, anh đứng thứ 7 trong bảng xếp hạng UFC Bantamweight và đứng thứ 14 trong Bảng xếp hạng hạng lông của UFC. Được mệnh danh là kẻ cứ bước lên võ đài là chiến thắng, tuy vậy thực tế José Aldo cũng có nhiều thất bại đáng quên...

Indonesia: Phạt đào mộ nếu không đeo khẩu trang

Indonesia: Phạt đào mộ nếu không đeo khẩu trang
(PLVN) - Nhằm ngăn chặn đại dịch Covid-19 lây lan và bùng phát mạnh mẽ, Indonesia đã cho áp dụng hình phạt bắt đi đào mộ ở nghĩa trang đối với các trường hợp vi phạm quy định đeo khẩu trang. 

Những người bảo vệ trường học

Những người bảo vệ trường học
(PLVN) - Đối với nhiều thế hệ học sinh, hình ảnh bác bảo vệ nơi cổng trường trở thành một phần trong ký ức của những năm tháng trên ghế nhà trường. Họ không chỉ là những người gác cổng mà còn là người bảo vệ sự an toàn cho môi trường học đường, bảo vệ sự an toàn cho chính các em học sinh. 

Phó Thủ tướng Chính phủ chia sẻ và thăm hỏi những người bị ảnh hưởng do bão số 5

Phó Thủ tướng Chính phủ chia sẻ và thăm hỏi những người bị ảnh hưởng do bão số 5
(PLVN) -  Bão số 5 đã đổ bộ trực tiếp vào các tỉnh Quảng Trị, Thừa Thiên Huế gây gió giật mạnh, mưa lớn tại một số tỉnh, thành phố khu vực Trung Bộ. Bão, lũ làm 03 người chết, nhiều người bị thương, nhiều nhà ở của người dân bị tốc mái, hư hại, trong đó thiệt hại nặng nề nhất là tại Thừa Thiên Huế.

Bộ Chính trị cho ý kiến chuẩn bị đại hội 20 Đảng bộ trực thuộc Trung ương

Bộ Chính trị cho ý kiến chuẩn bị đại hội 20 Đảng bộ trực thuộc Trung ương
(PLVN) - Thực hiện Kết luận số 79-KL/TW, ngày 16/6/2020 của Bộ Chính trị, trong tuần đầu, đợt 3, từ ngày 14/9 đến ngày 19/9/2020, Bộ Chính trị đã làm việc tập thể và tiếp tục làm việc theo nhóm với 20 đảng bộ trực thuộc Trung ương để cho ý kiến vào dự thảo các văn kiện và phương án nhân sự cấp ủy trước khi tiến hành đại hội đảng bộ nhiệm kỳ 2020 - 2025 theo tinh thần Chỉ thị số 35-CT/TW, ngày 30/5/2019 của Bộ Chính trị.

Vụ một mảnh đất có 2 “sổ đỏ” tại Bắc Ninh: Cần xem xét trách nhiệm

Vụ một mảnh đất có 2 “sổ đỏ” tại Bắc Ninh: Cần xem xét trách nhiệm
(PLVN) - Tiếp tục thông tin về vụ việc một thửa đất có 2 “sổ đỏ” đứng tên 2 người khác nhau tại Bắc Ninh, nhiều cá nhân, tập thể của UBND huyện Yên Phong, UBND xã Phong Khê đã lộ rõ dấu hiệu vi phạm pháp luật trong việc cấp GCNQSDĐ. Để xảy ra sự việc trên, cũng cần xem xét trách nhiệm của Chủ tịch UBND huyện Yên Phong tại thời điểm đó.
Phú Xuyên (Hà Nội): Chính quyền bất lực trước vi phạm?

Phú Xuyên (Hà Nội): Chính quyền bất lực trước vi phạm?

(PLVN) - Công trình vi phạm trật tự xây dựng của ông Đinh Mạnh Hùng tại thôn Kiều Đoài, xã Đại Xuyên, huyện Phú Xuyên đã xuất hiện từ lâu, chính quyền địa phương đã ban hành quyết định yêu cầu cưỡng chế, thế nhưng, đến nay các công trình này vẫn ngang nhiên tồn tại. Phải chăng việc ban hành quyết định cưỡng chế của chính quyền nơi đây chỉ mang tính hình thức?

Báo điện tử Pháp luật Việt Nam

Giấy phép xuất bản số 303/GP-BTTTT ngày 8/5/2015

Cơ quan chủ quản: Bộ Tư pháp

Tổng biên tập: Tiến sỹ Đào Văn Hội

Phó TBT: Trần Đức Vinh

Tòa soạn: Số 42/29 Nguyễn Chí Thanh, phường Ngọc Khánh, quận Ba Đình, Hà Nội

E-mail: baodientuphapluat@gmail.com

Hotline: 0353.63.63.55

Liên hệ quảng cáo: 0971.741.666‬