Đừng để bà mẹ Việt Nam anh hùng phải “khóc thầm lặng lẽ“

(PLO) - Ttrong các cuộc kháng chiến bảo vệ Tổ quốc, đã có hàng triệu người vợ, người mẹ phải âm thầm chịu đựng nỗi đau, để đến hôm nay, Tổ quốc không quên ghi tạc sự hy sinh thầm lặng của các bà, các mẹ bằng việc vinh danh danh hiệu cao quý: “Bà mẹ Việt Nam Anh hùng” (BMVNAH). 
Đừng để bà mẹ Việt Nam anh hùng phải “khóc thầm lặng lẽ“ Dù có tái giá thì vợ và mẹ liệt sĩ cũng đã và đang âm thầm chịu nỗi đau quá lớn không thể bù đắp là mất chồng, mất con (ảnh minh họa)
Tuy nhiên, trong nhiều trường hợp, chỉ vì sự tắc trách của các cơ quan chức năng mà những danh hiệu cao quý này vẫn đang bị “treo” bởi lý do… các mẹ, các chị đã tái giá. Đừng để một lần nữa mẹ phải “khóc thầm lặng lẽ” vì đã chạm vào nỗi đau mà đến tận hôm nay vẫn chưa dễ nguôi ngoai.
Luật không có quy định loại trừ    
Theo quy định tại Điều 2 Pháp lệnh quy định danh hiệu vinh dự Nhà nước BMVNAH và Điều 2 Nghị định 56/2013/NĐ-CP hướng dẫn thi hành Pháp lệnh này thì những bà mẹ thuộc một trong các trường hợp sau đây được xét tặng hoặc truy tặng danh hiệu vinh dự Nhà nước “Bà mẹ Việt Nam anh hùng”: a) Có 2 con trở lên là liệt sỹ; b) Chỉ có 2 con mà 1 con là liệt sỹ và 1 con là thương binh suy giảm khả năng lao động từ 81% trở lên; c) Chỉ có 1 con mà người con đó là liệt sỹ; d) Có 1 con là liệt sỹ và có chồng hoặc bản thân là liệt sỹ; đ) Có 1 con là liệt sĩ và bản thân là thương binh suy giảm khả năng lao động từ 81 % trở lên.
Trong 5 trường hợp trên thì có tới 4 trường hợp liên quan đến “tiêu chuẩn liệt sĩ” của người con, chỉ duy nhất một trường hợp liên quan đến người chồng, đó là “có 1 con là liệt sỹ và có chồng hoặc bản thân là liệt sỹ”. Và khi áp dụng quy định này vào thực tế để xét tặng danh hiệu BMVNAH, không ít địa phương trong cả nước đã “treo” quyền lợi của những người vợ liệt sĩ trong thời gian dài chỉ vì các mẹ đã tái giá. Theo giải thích của họ, vì pháp luật không quy định rõ, nếu vợ liệt sĩ đã lấy chồng khác thì có được lập hồ sơ đề nghị xét tặng danh hiệu BMVNAH hay không, cho nên, để … “chắc ăn”, hồ sơ của các mẹ đành phải nằm chờ thủ tục hướng dẫn.
Nhiều  ý kiến cho rằng, đến nay mới chỉ có Nghị định 56/2013/NĐ-CP của Chính phủ hướng dẫn thực hiện Pháp lệnh quy định danh hiệu vinh dự Nhà nước BMVNAH mà chưa có Thông tư hướng dẫn cụ thể hơn. Và trong hai văn bản quy phạm pháp luật nêu trên, tuyệt nhiên không có điều luật nào quy định vợ liệt sĩ đã tái giá thì không được xét tặng danh hiệu BMVNAH. Chính bởi vậy, nếu pháp luật không khoanh vùng để loại trừ thì những người vợ liệt sĩ đã tái giá vẫn đủ điều kiện được xét tặng danh biệu cao quý này. “Tại sao các cơ quan thực thi pháp luật không hiểu điều luật một cách giản đơn mà lại phức tạp hóa vấn đề để “lái” quy định này theo một chiều hướng khác, rồi phải đợi văn bản nọ, thủ tục kia xin ý kiến chỉ đạo?”- một cựu chiến binh thốt lên.  
Đã xét duyệt thì phải công bằng!
Nhìn nhận ở khía cạnh tình cảm thì nỗi đau mất người thân không gì bù đắp nổi, và trong tất thảy những nỗi đau ấy, việc mất chồng, mất con là nỗi đau đến tột cùng. Trong các cuộc kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ của dân tộc ta, đã có hàng triệu người con ưu tú đã ngã xuống. Sự hy sinh của các anh đã làm cho Tổ quốc bất tử. Và trong chính thời khắc thiêng liêng ấy - thời khắc máu của các anh hòa vào đất mẹ - thì Tổ quốc đã ghi tạc công ơn to lớn và sự hy sinh thầm lặng của những người mẹ, người vợ có chồng, con hy sinh (lần vinh danh này không cần Huân, Huy chương hay Bằng khen). Để đến hôm nay, sau khi đất nước thống nhất và có điều kiện, những tấm Huy chương và Bằng vinh danh cao quý “Bà mẹ Việt Nam anh hùng” mới hiện hữu đến tay các mẹ.
Có tấm Bằng vinh danh thì sẽ thêm phần trang trọng, nhưng nếu Nhà nước không có điều kiện thì các mẹ cũng không đòi hỏi, bởi ngay cả việc phải hy sinh những người thân yêu nhất cho Tổ quốc, các mẹ còn không phàn nàn, nói chi đến việc đòi hỏi một vật vô tri, vô giác. Nhưng, một khi đã xét duyệt để vinh danh thì phải làm cho công bằng, cho đúng ý nghĩa của sự cống hiến và sự hy sinh thầm lặng của các mẹ.
Ngay trong điều luật đầu tiên của Pháp lệnh quy định danh hiệu vinh dự Nhà nước “BMVNAH" đã nói rõ rằng: BMVNAH là những bà mẹ có nhiều cống hiến, hy sinh vì sự nghiệp giải phóng dân tộc, bảo vệ Tổ quốc và làm nghĩa vụ quốc tế. Vậy thì sự cống hiến, hy sinh vì sự nghiệp giải phóng dân tộc, bảo vệ Tổ quốc của các mẹ có liên quan gì đến chuyện mẹ đã tái giá hay chưa? Chỉ sau khi chồng và con của mẹ hy sinh, mẹ mới tái giá cơ mà? Và, dù mẹ có tái giá thì mẹ cũng đã phải chịu nhiều nỗi đau mất chồng, mất con. Như vậy thì việc tái giá không thể làm thay đổi bản chất của sự hy sinh và cống hiến của vợ liệt sỹ cho đất nước.
Thế nên, khi xét tặng danh hiệu BMVNAH cho các vợ liệt sĩ, các cơ quan chức năng đừng “lôi” chuyện tái giá của mẹ ra để làm điều kiện xét duyệt. Đừng để một lần nữa mẹ phải “khóc thầm lặng lẽ” vì đã chạm vào nỗi đau mà đến tận hôm nay vẫn chưa dễ nguôi ngoai.
Trảo đổi với PLVN về vấn đề này, các Luật sư đã đưa ra uan điểm của mình:
Luật sư Lưu Hải Vũ, Giám đốc Công ty TNHH Luật Triệu Sơn: Quyền tái hôn của vợ liệt sĩ không ảnh hưởng đến việc vinh danh
Theo tôi, cần phải phân định rõ hai khái niệm để nhận thức thấu đáo vấn đề. Thứ nhất, theo quy định tại khoản d Điều 2 của Nghị định 56/2013/NĐ-CP thì những bà mẹ có 1 con là liệt sỹ và có chồng hoặc bản thân là liệt sỹ thì được xét tặng hoặc truy tặng danh hiệu vinh dự Nhà nước “BMVNAH”. Như vậy, pháp luật không hề có quy định: vợ liệt sĩ đã lấy chồng khác thì không được công nhận là BMVNAH. Và như quy định nêu ở trên, người có công chỉ cần đảm bảo đủ các điều kiện đã viện dẫn thì đều được nhà nước vinh danh. Trong các văn bản pháp luật liên quan cũng  không có bất kỳ nội dung nào quy định các trường hợp dẫn đến việc vinh danh bị loại trừ.
Thứ hai, khái niệm “tái hôn” là để chỉ những người lập gia đình lần thứ hai với người khác sau khi vợ hoặc chồng đã mất hoặc ly hôn theo quy định của pháp luật. Đây có thể coi là quyền được thực hiện mà không phải là “rào cản” ảnh hưởng tới các quyền và lợi ích hợp pháp khác. Hơn nữa, việc tái giá là quyền cá nhân của mỗi công dân. Chẳng có sự vô lý nào hơn việc bắt người phụ nữ sau khi mất đi người chồng, người con thân yêu vẫn phải mãi mãi chịu nỗi buồn đau, cô quạnh mới là anh hùng? Chẳng lẽ một đất nước “bác ái và văn minh” lại duy trì quan niệm cổ hủ rằng những người phụ nữ phải “tiết hạnh khả phong” mới xứng đáng được tôn vinh?
Luật sư Lưu Hải Vũ 
Hai khái niệm này độc lập với nhau và không có cơ sở về mặt pháp lý hay thực tế để các cơ quan chức năng, thậm chí cơ quan cấp Bộ phải “băn khoăn” vì không có văn bản hướng dẫn về vấn đề liên quan. Việc tái hôn của vợ liệt sĩ là quyền của con người và được pháp luật cho phép. Cụ thể là thỏa mãn quy định tại điều 39 Bộ luật dân sự về quyền kết hôn và Điều 9 Luật hôn nhân và gia đình năm 2000 về điều kiện kết hôn. Trường hợp các cơ quan nhà nước có thẩm quyền từ chối vinh danh vợ liệt sĩ là BMVNAH vì đã tái hôn vô hình trung đã đi ngược lại tinh thần của pháp luật như các dẫn chứng đã trình bày trên đây. Theo tôi, việc pháp luật quy định như vậy là quá cụ thể và không có bất kỳ cơ sở nào để từ chối vinh danh người có công với cách mạng chỉ vì họ đã tái giá. Các cơ quan chức năng “đùn đẩy” cho nhau việc làm thiết thực này thể hiện sự thiếu trách nhiệm và chưa làm tròn nghĩa vụ đối với những người có công lao với tổ quốc.
Luật sư Lê Ngọc Hà, Trưởng Văn phòng Luật sư Đa Phúc (Đoàn luật sư TP Hà Nội): Áp dụng luật tùy tiện!

Hiện nay tại 02 văn bản là Nghị định số 31/2013/NĐ-CP quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Pháp lệnh Ưu đãi người có công với cách mạng và Nghị định số 56/2013/NĐ-CP quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành Pháp lệnh quy định danh hiệu vinh dự Nhà nước “BMVNAH” chưa có quy định nào nói về khái niệm “Vợ liệt sỹ tái giá” hay quy định chính sách của Nhà nước đối với trường hợp “Vợ liệt sỹ tái giá”.
Nói cách khác, việc một số cơ quan chức năng khi xét duyệt danh hiệu BMVNAH đã áp dụng chính sách chưa được quy định đối với trường hợp vợ liệt sỹ tái giá là cách hiểu tùy tiện, tự đặt ra quy định trái với chính sách của Nhà nước dành cho người có công. Việc này đã làm mất đi ý nghĩa cao đẹp của chủ trương tôn vinh người có công, gây tổn thương cho người có công và không đảm bảo quyền lợi chính đáng cho họ.

Cơ quan chức năng “bình chân như vại”

Không chỉ là chuyện vướng trong thủ tục xét duyệt, vấn đề đặt ra là trong khi nhận được ý kiến thắc mắc từ địa phương gửi lên nhưng các Bộ, ngành có thẩm quyền ở Trung ương lại không sốt sắng vào cuộc để ban hành văn bản hướng dẫn - ít ra là một công văn. Bộ Nội vụ cho rằng trách nhiệm hướng dẫn thuộc Bộ Lao động Thương binh và xã hội, còn Bộ này lại phản pháo: thẩm quyền này đã được Chính phủ giao cho Bộ Nội vụ từ năm ngoái - tại Nghị định 56/2013/NĐ-CP. Phải chăng vì đang có sự đùn đẩy trách nhiệm? Phải chăng cơ quan nào cũng cho rằng giải quyết vướng mắc này không thuộc thẩm quyền của mình nên vẫn “bình chân như vại”?.

Nếu cứ theo động thái này, đợi đến khi các cơ quan chức năng có hướng dẫn cụ thể, nhiều vợ liệt sỹ đã về với đất, lúc ấy đối với các mẹ không còn được dùng từ “phong tặng” nữa mà thay vào đó sẽ là từ “truy tặng” mà thôi...
Bảo Lam
Cùng chuyên mục
Nạn lừa đảo trong du lịch tái bùng phát

Nạn lừa đảo trong du lịch tái bùng phát

(PLVN) - Dù hiện tại hoạt động du lịch gần như “đóng băng” ở một số địa phương do dịch tái bùng phát nhưng tình trạng“chặt chém” du khách, lừa khách mua tour “giảm giá” hay tour “siêu rẻ” lại có dấu hiệu tăng.

Đọc thêm

Sức sống bất diệt của tư tưởng Hồ Chí Minh về đại đoàn kết toàn dân tộc

Sức sống bất diệt của tư tưởng Hồ Chí Minh về đại đoàn kết toàn dân tộc
(PLVN) - Thực tiễn lịch sử cách mạng Việt Nam đã chứng minh sức sống của tư tưởng Hồ Chí Minh về đại đoàn kết toàn dân tộc. Tư tưởng đại đoàn kết dân tộc và việc xây dựng khối đại đoàn kết dân tộc của Người là cống hiến đặc sắc, có giá trị lý luận và giá trị thực tiễn hết sức quan trọng.

Vốn chính sách góp phần xây dựng nông thôn mới trên quê hương Bác Hồ

Vốn chính sách góp phần xây dựng nông thôn mới trên quê hương Bác Hồ
(PLVN) - Những ngày tháng 5, trên quê hương Nam Đàn (Nghệ An), người dân đang nô nức cho ngày hội toàn dân bầu cử cũng như hướng đến 131 năm ngày sinh Bác Hồ. Trên những cánh đồng trĩu hạt, trong những mô hình phát triển kinh tế hiệu quả hay ở những gia đình có con hiếu học được đi học, có thể thấy được sự đồng hành quý giá của Ngân hàng Chính sách xã hội (NHCSXH),góp phần đưa Nam Đàn ngày càng phát triển.

Bác Hồ - tình yêu thiết tha nhất trong tâm thức thế hệ trẻ

Bác Hồ - tình yêu thiết tha nhất trong tâm thức thế hệ trẻ
 
(PLVN) - Tư tưởng của Chủ tịch Hồ Chí Minh vẫn luôn sống mãi trong lòng nhân dân, non sông, đất nước ta, là sợi chỉ đỏ xuyên suốt quá trình cách mạng Việt Nam và là kim chỉ nam trên con đường phát triển của dân tộc trong thời đại mới.

Nạn lừa đảo trong du lịch tái bùng phát

Nạn lừa đảo trong du lịch tái bùng phát
(PLVN) - Dù hiện tại hoạt động du lịch gần như “đóng băng” ở một số địa phương do dịch tái bùng phát nhưng tình trạng“chặt chém” du khách, lừa khách mua tour “giảm giá” hay tour “siêu rẻ” lại có dấu hiệu tăng.

Tiếp cận tín dụng chính sách: Đảm bảo thông suốt trong mùa dịch

Tiếp cận tín dụng chính sách: Đảm bảo thông suốt trong mùa dịch
(PLVN) - Trước diễn biến phức tạp của dịch COVID-19, cả hệ thống Ngân hàng Chính sách xã hội nói chung, Chi nhánh Ngân hàng Chính sách xã hội tỉnh Quảng Ngãi nói riêng đã và đang hướng dẫn khách hàng đến giao dịch tuân thủ nghiêm các biện pháp phòng, chống dịch, đồng thời đảm bảo hoạt động ngân hàng trên địa bàn diễn ra an toàn, thông suốt, đáp ứng kịp thời nhu cầu vốn cho hộ nghèo và các đối tượng chính sách khác.

Cuộc thi Tìm hiểu về Hải quan – Festival Hải quan 2021: Sân chơi nâng cao hiểu biết về pháp luật hải quan

Cuộc thi Tìm hiểu về Hải quan – Festival Hải quan 2021: Sân chơi nâng cao hiểu biết về pháp luật hải quan
(PLVN) - Học viện Tài chính và Tổng cục Hải quan vừa phối hợp tổ chức thành công đêm chung kết cuộc thi “Tìm hiểu về Hải quan – Festival Hải quan 2021”. Trong bối cảnh diễn biến phức tạp của dịch bệnh COVID-19, chung kết của cuộc thi đã được tổ chức trực tuyến trên ứng dụng Zoom Cloud Meeting.
PVN tìm dầu trên chảo lửa Sahara

PVN tìm dầu trên chảo lửa Sahara

(PLVN) - Ít ai biết rằng, Tập đoàn Dầu khí Việt Nam (PVN) đang có một dự án dầu khí hoạt động ở sa mạc Sahara thuộc Algeria, góp phần đưa giá trị “vàng đen” về xây dựng đất nước. Câu chuyện của những người lao động PVN tìm dầu lửa trên sa mạc là minh chứng cho bản lĩnh của người lao động Việt Nam.

Học Bác

Học Bác
(PLVN) - Bình sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh toát ra một phong cách giản dị, thể hiện trong trang phục, ăn uống, sinh hoạt, cư xử, văn phong và lời nói. 

Phát huy các giá trị di sản về Bác ở Thừa Thiên - Huế

Phát huy các giá trị di sản về Bác ở Thừa Thiên - Huế
(PLVN) - Hệ thống di tích gắn liền với thời niên thiếu của Chủ tịch Hồ Chí Minh ở Thừa Thiên - Huế là di sản quý nhưng vẫn chưa phát huy giá trị tương xứng với tầm vóc. Để phát huy giá trị các di tích này, mới đây UBND tỉnh Thừa Thiên - Huế đã phê duyệt Đề án “Phát huy giá trị di tích Chủ tịch Hồ Chí Minh tại Thừa Thiên - Huế phục vụ phát triển du lịch”.

Đưa Nghị quyết Đại hội XIII của Đảng vào cuộc sống: Nâng cao hiệu quả quản lý, sử dụng tài nguyên

Đưa Nghị quyết Đại hội XIII của Đảng vào cuộc sống: Nâng cao hiệu quả quản lý, sử dụng tài nguyên
(PLVN) - Vừa nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước, vừa phát huy vai trò của cơ chế thị trường trong lĩnh vực quản lý, sử dụng tài nguyên. Đặc biệt phát triển lành mạnh thị trường quyền sử dụng đất, chú trọng thị trường quyền sử dụng đất nông nghiệp, khắc phục tình trạng đầu cơ đất… là những nhiệm vụ được Báo cáo chính trị Đại hội XIII đề ra. 

Chủ tịch Hồ Chí Minh - thần tượng của những người làm báo

Chủ tịch Hồ Chí Minh - thần tượng của những người làm báo
(PLVN) - Cố Thủ tướng Phạm Văn Đồng từng nhận xét: “Sự ứng xử linh hoạt của Hồ Chí Minh trong giao tiếp ngoại giao đã trở thành những câu chuyện huyền thoại”. Điều này được thể hiện rõ qua cách Người giao tiếp với truyền thông trong nước và quốc tế. 

Ký ức về lần gặp Bác của anh phóng viên trẻ

Ký ức về lần gặp Bác của anh phóng viên trẻ
(PLVN) - Tròn 60 năm sau ngày được gặp Bác Hồ nhưng hình ảnh vị Cha già đáng kính của dân tộc Việt Nam luôn ở trong tâm trí ông Phan Duy Hương. Bức ảnh chụp chung với Bác được ông cất giữ cẩn thận hàng chục năm qua như là động lực để rèn luyện bản thân, phấn đấu trong công việc cũng như cuộc sống. 

Cử tri quê Bác náo nức chờ ngày toàn dân bầu cử

Cử tri quê Bác náo nức chờ ngày toàn dân bầu cử
(PLVN) - Chỉ còn vài ngày nữa, ngày hội toàn dân  bỏ phiếu bầu cử đại biểu Quốc hội và HĐND các cấp sẽ diễn ra. Những khẩu hiệu "Tôi đi bầu cử", “Cử tri Hưng Nguyên đi bầu cử”,... được kẻ vẽ nắn nót trên sân phơi lúa đã thể hiện được sự phấn khởi, náo nức đón chờ ngày để thực hiện quyền và nghĩa vụ của những người con quê hương Bác Hồ.
Sáng tháng Năm về thăm quê Bác: Ấm lời Người căn dặn

Sáng tháng Năm về thăm quê Bác: Ấm lời Người căn dặn

(PLVN) - Sáng tháng Năm, quê Bác nắng vàng như rót mật. Những ngày cả nước chung tay phòng, chống dịch Covid-19, cảnh vật “làng Trù quê mẹ và làng Sen quê cha” dường như càng yên bình hơn. Đâu đây lại dậy lên mùi rơm rạ lẫn trong hương thơm tinh khôi từ những ao sen đang kỳ nở rộ… Tất cả như những đóa hoa ngát hương kính dâng lên Người.

Báo điện tử Pháp luật Việt Nam

Giấy phép xuất bản số 303/GP-BTTTT ngày 8/5/2015

Cơ quan chủ quản: Bộ Tư pháp

Tổng biên tập: Tiến sỹ Đào Văn Hội

Phó Tổng biên tập: Trần Đức Vinh

Tòa soạn: Số 42/29 Nguyễn Chí Thanh, phường Ngọc Khánh, quận Ba Đình, Hà Nội

E-mail: baodientuphapluat@gmail.com

Hotline: 0353.63.63.55

Liên hệ quảng cáo: 0888 033 376