Thần Amun - Vua của các vị thần Hy Lạp cổ đại

(PLVN) - Amun là một vị thần quan trọng xuyên suốt lịch sử Ai Cập. Ông là một trong những vị thần quyền lực nhất của thế giới cổ đại với ngoại hình là một người đàn ông đội vương miện có chóp lông dài. Vị thần này được ca ngợi là “Vua của các vị thần”, đem lại may mắn, công bằng và bảo vệ những người dân của mình. Chính vì vậy, Amun trở thành một vị thần bảo hộ, được người dân ở lưu vực sông Nile tôn thờ.
Thần Amun - Vua của các vị thần Hy Lạp cổ đại Ai Cập cổ đại và những bí ẩn trường tồn với thời gian

Vị thần ngự trị trên cao

Amun hay còn được gọi là Amon, người vợ đầu tiên là nữ thần chiến tranh Wosret, là một trong 8 vị thần sơ khai đầu tiên trong tôn giáo Ai Cập cổ đại. Amun xuất hiện dưới nhiều hình hài khác nhau như ếch, rắn hổ mang, cá sấu hay khỉ. Ông có thể tự tái sinh mình bằng cách biến thành rắn và lột da. Nhưng phổ biến nhất là hình dáng một người đàn ông với cái đầu cừu hoặc một con cừu. Cuối cùng thì ông xuất hiện với hình ảnh một vị vua ngồi trên ngai vàng, đội vương miện với hai chóp lông.

Amun là một vị thần lớn của người Ai Cập và người Berber (sống ở Bắc Phi). Được phát âm “Amana” trong tiếng Ai Cập cổ, cái tên Amun có ý nghĩa “người ẩn thân” hay “tàng hình”. Người Ai Cập tin rằng: “Trên vùng đất khô hạn được sông Nile nuôi dưỡng sự sống, ánh sáng của thần Amun tỏa ra rực rỡ, che chở cho người dân nghèo”.

Theo truyền thuyết, thần Amun tự tạo ra chính mình trước khi sáng tạo ra những vật xung quanh. Vai trò của Amun được chứng nhận kể từ thời kỳ Cổ Vương quốc (thiên niên kỷ thứ 3 trước công nguyên). Vào vương triều thứ 11 (khoảng thế kỉ 21 trước công nguyên), Amun trở thành vị thần bảo hộ của thành phố cổ đại Thebes (Ai Cập), thay thế thần chiến tranh đầu chim ưng Monthu.

 Amun trong hình hài một người đàn ông, đội vương miện có chóp lông, tay cầm ankh và was

Amun đươc coi là “Vua của các vị thần”, vợ ông là Mut – nữ hoàng của các vị nữ thần. Bà sinh ra từ bể nước nguyên thủy và từ bà sinh ra tất cả các nữ thần. Gia đình thần Amun và Mut có một người con trai - thần mặt trăng Khonsu - tạo nên “Bộ ba Theban”. Sau cuộc nổi dậy của Thebes chống lại người Hyksos và dưới sự trị vì của Pharaoh Ahmose 1, sự ảnh hưởng của thần Amun vươn lên tầm quốc gia và vị thần này được hợp nhất với thần Mặt trời Ra để trở thành Amun - Ra (hoặc Amun - Re).

Vua của các vị thần

Trong suốt thời kì Tân Vương quốc (từ thế kỉ 16 - 11 trước công nguyên), Amun - Ra duy trì vị trí đứng đầu trong số các vị thần của người Ai Cập (ngoại trừ giai đoạn dưới thời Pharaoh Akhenaten vốn bị lịch sử Ai Cập gọi là dị giáo). Amun - Ra trong giai đoạn này được xem là một vị thần huyền ảo, sáng tạo đệ nhất, là chúa tể của người nghèo hay người gặp khó khăn và là vị thần có được sự tôn thờ ở mọi cấp độ. Thần Amun - Ra “Vua của các vị thần” - đã phát triển đến giai đoạn chủ nghĩa đơn thần, khi các vị thần khác trở thành hiện thân của Amun - Ra. Bộ đôi Amun - Ra và thần của cõi âm Osiris là hai vị thần được ghi nhận rộng rãi nhất trong số các vị thần của người Ai Cập cổ đại.

Nhờ vai trò là vị thần chính của Tân Vương quốc, Amun - Ra có được sự tôn thờ ở cả những khu vực nằm bên ngoài lãnh thổ Ai Cập, tại Libya và Nubia cổ đại, và còn được ghi nhận là Zeus Ammon, tức vị thần được người Hy Lạp cổ đại biết đến dưới cái tên Zeus. Ngay cả trong những thăng trầm của lịch sử với sự cạnh tranh giữa hai nhà nước Ai Cập và Nubia cổ đại, Amun - Ra vẫn là vị thần ngự trị trên cao. Lịch sử vương quốc kéo dài 3.000 năm của Ai Cập cổ đại ghi nhận những mối quan hệ phức tạp, liên tục thay đổi với các vương quốc láng giềng. Với người Libya ở phía tây hay người Babylon, Hittites, Assyria và Ba Tư ở phía đông bắc, Ai Cập đều lần lượt tiến hành các cuộc chiến tranh, kí các hiệp ước và tham gia vào nhiều mối giao thương đem lại lợi ích chung.

 Những con thuyền linh thiêng của Amun-Ra, Mut và Khonsu

Nhưng trong số đó, quan trọng nhất, lâu đời nhất và vẫn còn gây ra nhiều tranh cãi, là mối quan hệ với người hàng xóm Nubia trấn giữ khu vực ở phía nam (ngày nay là Sudan). Dòng sông Nile với những cơn lũ hàng năm là khởi nguồn của sự sống trong môi trường sa mạc khắc nghiệt, đồng thời cũng chính là dòng chảy kết nối hai nền văn hóa. 

Chia sẻ dòng chảy chung đó của lịch sử, người Ai Cập và người Nubia cùng thờ chung một vị thần tối cao, thần Amun, vốn liên kết chặt chẽ với việc sùng bái đức vua và đóng một vai trò quan trọng trong cuộc tranh giành vị trí tối cao của hai nền văn minh này. Tín ngưỡng thờ thần Amun trong thời kỳ Trung và Tân Vương quốc trong thiên niên kỷ thứ hai trước công nguyên, bị hấp dẫn bởi vùng đất giàu tài nguyên thiên nhiên bao gồm gỗ mun, ngà voi, da động vật và quan trọng nhất là vàng, Ai Cập mang quân chinh phục Nubia và biến nơi đây thành một tỉnh thuộc địa. Khi mở rộng sự kiểm soát với Nubia, người Ai Cập đã xây dượng thêm các ngôi đền của thần Amun, trong đó ngôi đền lớn nhất nằm ở chân một ngọn núi linh thiêng có tên Jebel Barkal. Chính ngôi đền này được người Ai Cập tuyên bố là ngôi nhà ở phương nam của thần Amun, qua đó hình thành ý tưởng Ai cập và Nubia là một khối thống nhất và giải thích cho sự cai trị với cả hai vương quốc này.

Sau khi Tân Vương quốc của Ai Cập sụp đổ vào khoảng năm 1069 trước công nguyên, tại Nubia vương quốc của người Kush nổi lên với cung điện ở Napata gần kề với ngọn núi Jebel Barkal. Một điểm thú vị là dù những người Ai Cập đi chinh phạt đã ra đi, nhưng di sản tôn giáo của họ vẫn tiếp tục sống sót. Đến thời điểm này, những nhà cai trị người Kush vẫn nhiệt thành thần phục thần Amun. Như các tiền bối Ai Cập từng dùng vị thần này để hợp thức hóa việc chinh phục Nubia, giờ đây vua của người Kush là Piye trong thời kỳ bất hòa ở Ai Cập, trước là củng cố ngôi nhà ở phương bắc của thần Amun ở Karnak (Ai Cập), sau lại tuyên bố thay mặt thần Amun để khôi phục sự kiểm soát thống nhất với Nubia và Ai Cập.

Vị vua này sau đó chinh phạt phần còn lại của Ai Cập và vào năm 728 trước công nguyên trở thành vị pharaoh đầu tiên trong số các pharaoh mang dòng máu Kush trị vì Ai Cập trong khoảng 70 năm. Nhiều thế kỉ sau đó, tín ngưỡng thần Amun vẫn duy trì vị trí trung tâm trong tôn giáo và chính trị ở Nubia. Điều này được minh chứng trong những phát hiện tại một cuộc khai quật được tiến hành từ năm 2000 ở Dangeil, thành phố hoàng gia của người Kush nằm hai bên dòng sông Nile ở phía nam Napata.

Các nhà khoa học đã tìm thấy những di tích có thể từng một chuỗi các ngôi đền của thần Amun tồn tại trên cùng vị trí trong tổng cộng khoảng 1000 năm từ thời kỳ các vị pharaoh người Kush cai trị Ai Cập đến những thế kỉ đầu tiên sau công nguyên khi nền văn minh Kush bước vào một kỉ nguyên vàng son và Ai Cập trở thành là thuộc địa của La Mã. 

Thành Trung (biên soạn)
Loading...

Ý kiến bạn đọc

Ý kiến của bạn sẽ được biên tập trước khi đăng. Xin vui lòng gõ tiếng Việt có dấu

Cùng chuyên mục

Đọc thêm

CPI tháng 5/2020 ở mức thấp nhất giai đoạn 2016 – 2020

CPI tháng 5/2020 ở mức thấp nhất giai đoạn 2016 – 2020
(PLVN) -Chỉ số giá tiêu dùng (CPI) tháng 5/2020 vừa được Tổng cục Thống kê (TCTK) công bố với mức giảm 0,03% so với tháng trước, đồng thời giảm 1,24% so với tháng 12 năm trước - mức thấp nhất trong giai đoạn 2016 – 2020, nhưng CPI bình quân 5 tháng đầu năm 2020 ghi nhận mức mức cao nhất trong 3 năm gần đây, với mức tăng 4,39%...
Loading...

Dữ liệu quốc phòng của Nhật Bản có thể bị tin tặc lấy cắp

Dữ liệu quốc phòng của Nhật Bản có thể bị tin tặc lấy cắp
(PLVN) - Thông tin liên quan đến các mạng truyền thông liên quan đến Lực lượng phòng vệ của Nhật Bản có thể đã bị rò rỉ sau khi một trong những công ty viễn thông lớn nhất là NTT Communications Corp  bị tấn công mạng hồi đầu tháng này, một nguồn tin quen thuộc nói với hãng tin Kyodo (Nhật Bản).

Bộ trưởng Tài chính nói về trách nhiệm trong bội chi ngân sách

Bộ trưởng Tài chính nói về trách nhiệm trong bội chi ngân sách
(PLVN) - Trao đổi với một số báo chí bên lề Kỳ họp thứ 9 Quốc hội khóa XIV, Bộ trưởng Bộ Tài chính Đinh Tiến Dũng thừa nhận, tình trạng sai chi tiêu vẫn còn. Theo đó, ngoài Bộ trưởng Tài chính thì các bộ, ngành, địa phương cũng có trách nhiệm.
Tạm dừng nghiên cứu sử dụng thuốc hydroxychloroquine trong điều trị COVID-19

Tạm dừng nghiên cứu sử dụng thuốc hydroxychloroquine trong điều trị COVID-19

(PLVN) - Báo Spiegel Online đưa tin một trường đại học tại Đức ngày 28/5 đã đình chỉ nghiên cứu lâm sàng về việc sử dụng thuốc chữa sốt rét hydroxychloroquine để điều trị các bệnh nhân mắc bệnh viêm đường hô hấp cấp COVID-19 sau khi Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) quyết định tạm dừng thử nghiệm lâm sàng đối với loại thuốc này. 


“Bay lên những ước mơ” gửi tặng hàng ngàn vé xem miễn phí

“Bay lên những ước mơ” gửi tặng hàng ngàn vé xem miễn phí
(PLVN) - Chào đón mùa hè 2020 và Quốc tế Thiếu nhi 1/6, loạt chương trình của dự án “Bay lên những ước mơ” của Nhà hát Tuổi Trẻ (Hà Nội) nhằm mang tới cho các em thiếu nhi những trải nghiệm lý thú, bổ ích trong dịp hè 2020 sẽ diễn ra tại Nhà hát Tuổi trẻ (11 Ngô Thị Nhậm, Hà Nội).

'Đoán' nguy cơ cây xanh gãy đổ cách nào?

'Đoán' nguy cơ cây xanh gãy đổ cách nào?
(PLVN) - Việc đánh giá cây xanh có nguy cơ gãy đổ thường dựa vào quan sát bên ngoài. Tuy nhiên, không ít cây bên ngoài xanh tốt nhưng gặp mưa gió lại bật gốc, gãy đổ.

Báo điện tử Pháp luật Việt Nam

Giấy phép xuất bản số 303/GP-BTTTT ngày 8/5/2015

Cơ quan chủ quản: Bộ Tư pháp

Tổng biên tập: Tiến sỹ Đào Văn Hội

Phó TBT: Trần Đức Vinh

Trưởng ban Báo Điện tử: Xuân Bính

Tòa soạn: Số 42/29 Nguyễn Chí Thanh, phường Ngọc Khánh, quận Ba Đình, Hà Nội

E-mail: baodientuphapluat@gmail.com

Hotline: 0353.63.63.55

Liên hệ quảng cáo: 0971.741.666‬