Nỗ lực mới kiểm soát thị trường vũ khí

(PLO) - Hiệp ước Buôn bán vũ khí quốc tế của Liên Hợp quốc (ATT) chính thức có hiệu lực từ ngày 24/12/2014, sau các cuộc đàm phán kéo dài nhiều năm với số lượng quốc gia thành viên thông qua vượt quá con số 50. 
Tổng Thư ký Liên Hợp quốc (LHQ) Ban Ki-moon khẳng định, ATT đã mở ra trang mới trong lịch sử kiểm soát vũ khí trên toàn thế giới, bảo đảm sự minh bạch và có trách nhiệm trong lĩnh vực buôn bán vũ khí.
Tổng Thư ký Liên Hợp quốc Ban Ki-moon:
ATT đã mở ra trang mới trong lịch sử kiểm soát vũ khí.
Ảnh AFP
Hiệp ước Buôn bán vũ khí quốc tế
ATT được thông qua tại Đại hội đồng LHQ ngày 2/4/2013, với 154 phiếu thuận, 23 phiếu trắng và 3 phiếu chống. Đây là lần đầu tiên thế giới có một hiệp ước đặt ra những nguyên tắc toàn cầu đối với việc chuyển giao và sử dụng vũ khí nhằm đảm bảo tính minh bạch và bảo vệ nhân quyền trong hoạt động buôn bán vũ khí thông thường. 
ATT yêu cầu các quốc gia thiết lập cơ chế kiểm soát cấp Nhà nước đối với hoạt động xuất khẩu vũ khí. Theo đó, những nước thông qua Hiệp ước phải có trách nhiệm đảm bảo các hợp đồng vũ khí không vi phạm các lệnh cấm vận quốc tế, luật nhân quyền hay có nguy cơ để vũ khí rơi vào tay các nhóm khủng bố hoặc tội phạm. ATT được áp dụng đối với các chủng loại xe tăng, xe bọc thép, pháo hạng nặng, máy bay chiến đấu, trực thăng chiến đấu, tàu chiến, tên lửa, các hệ thống phóng tên lửa và các loại vũ khí hạt nhân khác. 
Sự ra đời của ATT còn nhằm hạn chế các thương vụ buôn bán vũ khí bất hợp pháp trên thế giới, có doanh thu ước tính từ 60 - 85 tỷ USD. Theo đại diện của Liên minh Kiểm soát vũ khí Anna Macdonald, mỗi năm thế giới có hơn 520.000 người thiệt mạng do bạo lực vũ trang và hàng triệu người rơi vào thảm kịch do vũ khí lọt vào tay các phần tử cực đoan, khủng bố...
Việc ký kết ATT bắt đầu từ ngày 3/6/2013 và các nước trên thế giới được lựa chọn có ký kết và phê chuẩn Hiệp ước này hay không. Hiệp ước sẽ có hiệu lực sau khi được quốc gia thứ 50 trong số 193 quốc gia thành viên LHQ phê chuẩn. 
ATT - bước ngoặt trong nỗ lực kiểm soát thị trường vũ khí 
Mở ra trang mới 
trong lịch sử
Ngày 24/12/2014, ATT chính thức có hiệu lực, sau các cuộc đàm phán kéo dài nhiều năm và với số lượng quốc gia thành viên thông qua vượt quá con số 50. Hiện nay, tổng cộng 130 quốc gia đã ký kết ATT, trong đó 60 nước đã phê chuẩn. Mexico - quốc gia chứng kiến ngày càng nhiều các vụ bạo lực liên quan đến súng đạn, là một trong những nước tham gia ATT sớm nhất.
Mới đây, quốc gia Bắc Trung Mỹ này đã tổ chức một hội nghị quốc tế về việc thực thi các điều khoản của Hiệp ước. Tuy nhiên, bên cạnh những nước tích cực như Mexico thì vẫn còn nhiều cường quốc chưa phê chuẩn ATT như Mỹ, Trung Quốc, Nga, Iran, CHDCND Triều Tiên, Syria,... 
Nhân sự kiện này, Tổng Thư ký LHQ Ban Ki-moon đã gửi thông điệp tới tất cả 193 quốc gia thành viên, hoan nghênh việc ATT chính thức có hiệu lực, đồng thời kêu gọi các nước chưa ký hoặc chưa phê chuẩn sớm có quyết định tham gia Hiệp ước. 
Trong thông điệp, ông Ban Ki-moon khẳng định ATT đã mở sang trang mới trong lịch sử kiểm soát vũ khí trên toàn thế giới, bảo đảm sự minh bạch và có trách nhiệm trong lĩnh vực buôn bán vũ khí. Tổng Thư ký LHQ hy vọng kể từ nay, tất cả các quốc gia tham gia ATT cùng phải có trách nhiệm pháp lý trong mọi thương vụ buôn bán vũ khí, đồng thời các hoạt động chuyển giao vũ khí qua biên giới sẽ được theo dõi, giám sát bằng các biện pháp và phương tiện tối ưu nhất. 
Theo Tổng Thư ký Ban Ki-moon, việc Đại hội đồng LHQ thông qua ATT ngày 2/4/2013 chứng tỏ quyết tâm của các quốc gia thành viên, các tổ chức quốc tế và các xã hội dân sự, ngăn chặn việc trao đổi, buôn bán vũ khí một cách vô trách nhiệm như lâu nay để cùng hướng tới một mục tiêu cao cả là giảm bớt những đau thương, chết chóc của con người. 
Ông Ban Ki-moon hy vọng ATT sẽ giúp ngăn chặn có hiệu quả việc tuồn vũ khí vào những nơi đang có xung đột, bạo lực và không để vũ khí lọt vào tay các chế độ quân sự độc tài, chà đạp quyền con người cũng như các băng nhóm khủng bố và các tổ chức tội phạm. 
Trong khi đó, Cao ủy LHQ về nhân quyền Zeid Raad al-Hussein coi việc ATT bắt đầu có hiệu lực là sự kiện mở ra kỷ nguyên mới về bảo vệ quyền con người, giúp các quốc gia có cơ sở vững chắc để kiểm soát việc mua, bán vũ khí thông thường cũng như việc sử dụng chúng, không để những vũ khí này được dùng để chống lại con người. 
Đa số các nước thành viên LHQ cũng cho đây là một bước ngoặt trong nỗ lực kiểm soát thị trường vũ khí lên tới hơn 80 tỷ USD trên toàn thế giới cũng như ngăn chặn xung đột vũ trang và tội phạm chiến tranh, bởi Hiệp định này đã được thảo luận suốt một thập kỷ qua mà chưa lần nào đạt được sự nhất trí cao giữa các thành viên như lần này.
Trong một tuyên bố, Bộ trưởng Ngoại giao Mỹ John Kerry cho biết, Washington hoan nghênh việc ATT được ký kết, coi đây là một đóng góp quan trọng vào nỗ lực giải quyết tận gốc tình trạng buôn bán vũ khí trái phép. “Hiệp ước trên sẽ giúp vũ khí không rơi vào tay những kẻ khủng bố và các thành phần bất hảo. Nó cũng giúp giảm bớt nguy cơ vận chuyển xuyên quốc gia các vũ khí thông thường có thể được sử dụng thực hiện những tội ác dã man nhất thế giới. Điều này giúp người Mỹ an toàn và nước Mỹ mạnh mẽ. Hiệp ước trên nhằm thúc đẩy hòa bình quốc tế và an ninh toàn cầu cũng như các mục tiêu nhân đạo quan trọng. Bên cạnh đó, nó không hủy hoại tính hợp pháp của hoạt động mua bán vũ khí quốc tế”. 
Hiệp ước sẽ giúp vũ khí không rơi vào tay những kẻ khủng bố
 và các thành phần bất hảo
Còn nhiều khó khăn để thực thi
Tuy nhiên, những nước ủng hộ ATT cho rằng, việc ATT chính thức có hiệu lực mới chỉ là thành công bước đầu và còn nhiều khó khăn để thực hiện nó. Thứ trưởng Các quan hệ Đa phương của Mexico Juan Manuel Gomez Robledo cho rằng: “Công việc khó khăn giờ mới bắt đầu”. Bởi một số nước như Mỹ, quốc gia sản xuất vũ khí lớn nhất thế giới, tuy ủng hộ và đã tham gia ký kết ATT nhưng lại chưa phê chuẩn văn kiện này. 
Một số quốc gia có nền công nghiệp vũ khí phát triển khác như Nga, Trung Quốc và Ấn Độ còn bỏ phiếu trắng tại cuộc họp thông qua văn kiện trên. Trong khi đó ba nước Iran, CHDCND Triều Tiên và Syria hiện vẫn đang phản đối ATT.
Đại sứ Trung Quốc tại LHQ Vương Dân cho biết, Bắc Kinh “có thể ủng hộ bản hiệp ước được đồng thuận thông qua”, song “không ủng hộ việc đưa Hiệp ước kiểm soát vũ khí đa phương ra Đại hội đồng giải quyết. Chúng tôi rất quan ngại khả năng tạo tiền lệ xấu cho các đàm phán kiểm soát vũ khí đa phương”. 
Ông Vitaly Churkin - Đại sứ Nga thường trực tại LHQ cho rằng, ATT “còn nhiều thiếu sót” và Moskva sẽ “xem xét” sau. Trong khi đó, một số nước như Syria, Ấn Độ, Ai Cập, Pakistan… lại cho rằng thị trường vũ khí sẽ trở nên bất công hơn khi các nước xuất khẩu vũ khí lớn sẽ được hưởng lợi từ Hiệp định này.
Bên cạnh đó, theo Đại sứ Australia Peter Woolcott, tuy “đây là bản hiệp ước có sức mạnh” song nó không đưa ra các biện pháp bắt buộc. ATT chỉ kêu gọi các quốc gia xuất khẩu đảm bảo vũ khí không dùng để hỗ trợ những kẻ gây tội ác diệt chủng, vi phạm nhân quyền hay ngăn cản các hoạt động nhân đạo, mà không có bất cứ chế tài nào bắt buộc phải thực thi.
Một số nhà phân tích cho rằng, sau nhiều năm nỗ lực đàm phán, ATT đã chính thức có hiệu lực. Tuy còn nhiều quốc gia chưa phê chuẩn nhưng ATT vẫn là một công cụ pháp lý quốc tế cần thiết nhằm ngăn chặn vũ khí lọt vào tay những kẻ khủng bố và các thành phần bất hảo, gây họa cho con người và việc buôn bán vũ khí sẽ dần được minh bạch hơn.
Phương Nam (Tổng hợp)

Cùng chuyên mục

Đọc thêm

Kẻ giết người hàng loạt bị tuyên 42 án tử hình

Kẻ giết người hàng loạt bị tuyên 42 án tử hình
(PLVN) - Andrei Romanovich Chikatilo được đánh giá là một kẻ giết người hàng loạt “thông minh bậc nhất thế giới”. Với những cáo buộc tội tấn công tình dục, đánh đập và giết hại ít nhất 52 phụ nữ và trẻ em trong khoảng thời gian từ năm 1978 - 1990, ông ta được đặt biệt danh “Gã đồ tể khát máu vùng Rostov” hay “Máy xới đỏ vùng Rostov. 

WHO báo động bệnh sởi bùng phát toàn cầu

WHO báo động bệnh sởi bùng phát toàn cầu
(PLVN) - Theo số liệu từ Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) công bố, bệnh sởi đang gia tăng mạnh mẽ trên toàn cầu trong ba tháng đầu năm 2019. Tổ chức này cảnh báo, số lượng người nhiễm sởi đang bùng phát ở quy mô mạnh nhất trong lịch sử nhân loại. 

Bạc Liêu kỷ niệm 129 năm ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh

Bạc Liêu kỷ niệm 129 năm ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh
(PLVN) - Kỷ niệm 129 năm Ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh (19/5/1890 – 19/5/2019), sáng 19/5, cán bộ, viên chức Sở Văn hóa, Thông tin, Thể thao và Du lịch tỉnh Bạc Liêu đã tổ chức lễ viếng, dâng hương và báo công tại Đền thờ Bác Hồ ở xã Châu Thới, huyện Vĩnh Lợi (Bạc Liêu) - di tích lịch sử cấp quốc gia. Dịp này, Ban Quản lí di tích thuộc sở VH-TT-TT&DL cũng đã tổ chức Hội thi “Học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách HCM lần thứ nhất năm 2019”.

Đại lễ Phật đản 2019, chùa Thánh Quang tổ chức Lễ đón nhận kỷ lục Guinness

Đại lễ Phật đản 2019, chùa Thánh Quang tổ chức Lễ đón nhận kỷ lục Guinness
(PLVN) - Hòa chung không khí hân hoan của những người con Phật trên khắp Thế giới và mọi miền trong cả nước mừng Đại lễ Phật đản Liên Hợp quốc lần thứ 16 – Vesak 2019 (PL.2563 - DL.2019), sáng ngày 18/5 tại Khu quần thể di tích Thế giới tâm linh chùa Thánh Quang – Đình Đền Tướng Quốc (Yên Phong, Bắc Ninh) diễn ra Đại lễ Phật đản và Lễ đón nhận các kỷ lục. 

Lượng điện tiêu thụ vượt đỉnh, lập kỷ lục mới

Lượng điện tiêu thụ vượt đỉnh, lập kỷ lục mới
Mặc dù chưa phải nắng nóng đỉnh điểm nhưng những ngày giữa tháng 5 vừa qua sản lượng điện tiêu thụ đã thiết lập kỷ lục mới và vượt đỉnh của năm 2018, làm cho việc vận hành hệ thống điện quốc gia phải đối mặt với nhiều khó khăn, áp lực.

Thủ tướng: Cần xóa bỏ ngay thứ văn hóa không nhúc nhích

Thủ tướng: Cần xóa bỏ ngay thứ văn hóa không nhúc nhích
Sáng 19/5, tại Hà Nội, phát động phong trào “Cán bộ, công chức, viên chức thi đua thực hiện văn hóa công sở”, Thủ tướng nêu rõ, cần xóa bỏ ngay thứ văn hóa không nhúc nhích, để “nước đến chân mới nhảy”, đợi nhắc thì làm, sáng cắp ô đi chiều cắp về, đang trong giờ rời nhiệm sở không có lý do chính đáng. Không ăn lạm từng giây, từng phút, từng đồng thuế của người dân.

Ba nhà khoa học được tôn vinh Giải thưởng Tạ Quang Bửu 2019

Ba nhà khoa học được tôn vinh Giải thưởng Tạ Quang Bửu 2019
(PLVN) - Chiều 18/5, Bộ Khoa học và Công nghệ đã tổ chức kỷ niệm Ngày Khoa học và Công nghệ Việt Nam, trao giải thưởng Tạ Quang Bửu năm 2019 và giải Báo chí viết về khoa học và công nghệ 2018. Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam cùng đại diện nhiều bộ, ngành, viện nghiên cứu đã tham dự sự kiện.
Trao giải cuộc thi “Đại sứ học đường trong phòng, chống thiên tai và thích ứng biến đổi khí hậu 2019”

Trao giải cuộc thi “Đại sứ học đường trong phòng, chống thiên tai và thích ứng biến đổi khí hậu 2019”

(PLVN) - Chiều 18/5, tại trường THCS Nguyễn Binh Khiêm, TP Hội An (Quảng Nam), Tổng cục Phòng, chống thiên tai (Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn) và Chương trình Phát triền Liên Hợp Quốc (UNDP) phối hợp với UBND tỉnh Quảng Nam công bố kết quả cuộc thi “Đại sứ học đường trong phòng, chống thiên tai và thích ứng biến đổi khí hậu 2019”.

Người là Hồ Chí Minh

Người là Hồ Chí Minh
Năm 1987, Đại hội đồng UNESCO lần thứ 24 tại Paris, nước Pháp đã ra Nghị quyết 24C/18.65 về việc kỷ niệm 100 năm Ngày sinh của Chủ tịch Hồ Chí Minh vào năm 1990, đúng 100 năm Ngày sinh của Người, vinh danh Người là “Anh hùng giải phóng dân tộc, Danh nhân văn hoá thế giới”. Nhưng 64 năm trước, năm 1923, nhà thơ Xô viết Osip Mandelstam đã viết về Nguyễn Ái Quốc - tên Người lúc đó, trên tạp chí Ogoniok, số 39: “Từ Nguyễn Ái Quốc toả ra một nền văn hoá, không phải là văn hoá châu Âu mà có lẽ là nền văn hóa của tương lai”…

Hồ Chí Minh – tấm gương lớn về sự nêu gương

Hồ Chí Minh – tấm gương lớn về sự nêu gương
Tấm gương Chủ tịch Hồ Chí Minh về nêu gương thể hiện rất phong phú, sinh động, rộng lớn, cụ thể, thống nhất trong mọi suy nghĩ, hành động, lời nói, việc làm từ nhỏ đến lớn, kết tinh thành những giá trị tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh. Những việc lớn liên quan tới vận mệnh lịch sử dân tộc, Hồ Chí Minh nói là làm, làm bằng được.
Khống chế hạn mức giao dịch của Ví điện tử: “Đẩy” người dùng sang phương thức thanh toán khác?

Khống chế hạn mức giao dịch của Ví điện tử: “Đẩy” người dùng sang phương thức thanh toán khác?

(PLVN) - Các quy định về giới hạn số ví điện tử một người được mở và hạn mức tiêu dùng trong ngày, trong tháng có thể sẽ “đẩy” người dùng sang phương thức thanh toán khác đỡ bất cập hơn, khiến các ví rơi vào cửa khó trong bối cảnh cạnh tranh khốc liệt với các ứng dụng mobile của ngân hàng hoặc với các phương thức tiền di động (mobile money) có thể được triển khai trong thời gian tới.

31.1°C

Hà Nội

SJC Hà Nội

Mua vào 36.520

Bán ra 36.520

VNIndex

3.41 0.37%