Không có con trai, bị mang ra chòi thờ

(PLO) -Nếu không sinh được con trai, người chết sẽ bị đem ra thờ trong một cái am giống như cái chuồng nuôi chim bồ câu ở phía ngoài vườn. Phong tục đầy sự phân biệt đối xử này đã gây ra những câu chuyện đau lòng khi người chồng vì muốn có con trai đã bất chấp tất cả, kể cả việc đạp chết con mình từ khi còn trong bụng mẹ… Điều tưởng như chỉ có cách đây hàng nửa thế kỷ lại đang hiện hữu tại nhiều địa phương của hai huyện Tương Dương và Kỳ Sơn của tỉnh Nghệ An.
Không có con trai, bị mang ra chòi thờ

Tủi phận sinh con gái

Nếu ai đặt chân đến các xã miền núi của huyện Tương Dương (Nghệ An) sẽ bị bất ngờ bởi rất nhiều ngôi nhà dựng những cái chòi giống hệt chuồng nuôi chim bồ câu trong vườn. Tìm hiểu mới biết, chẳng phải người ta có phong trào nuôi loại chim này đâu mà đó là nơi những người con gái lấy chồng thờ bố mẹ mình. Người ta bảo rằng, vợ chồng không sinh được con trai thì từ bao đời nay vẫn như vậy, khi chết chỉ được thờ ngoài vườn, chứ ai mà đưa vào nhà thờ là tai ương sẽ rình rập. 

Bà Mạc Thị Tuyết, trú tại bản Chắn, xã Thạch Giám, đã ngoài 60 tuổi nhưng vẫn đau đáu về câu chuyện liên quan đến cái am thờ ngoài vườn này. Bà cho biết, bà đã bị chính người chồng của mình hành hạ suốt 30 năm chung sống và không thiếu những lần bà muốn gieo mình xuống dòng Lam để giải thoát trước những trận đòn tàn khốc của người chồng. 

Tất cả chỉ vì cha mẹ của bà không sinh được con trai nối dõi và bản thân bà khi lấy chồng cũng không có con trai nên nguy cơ hai vợ chồng khi chết sẽ bị đưa ra vườn của nhà đứa con gái để thờ.

Không có con trai, bị mang ra chòi thờ ảnh 1
Chiếc am mà người con gái dựng ngoài vườn để thờ bố mẹ 

Nói về cái chòi, bà chia sẻ: “Nó có từ bao giờ thì tôi cũng không biết nữa, chỉ biết rằng nó không phải là chòi canh, cũng không phải chuồng nuôi chim bồ câu hay nuôi con vật nào cả mà đó chính là nơi thờ di ảnh của những người không có con trai. 

Nói chính xác hơn, vợ chồng nào không sinh được con trai thì lúc họ chết, con gái họ sẽ có nhiệm vụ dựng cái chòi như thế này để thờ cha mẹ mình. Oái ăm hơn, cái chòi này sẽ phải dựng ngoài vườn và bắt buộc chiều cao của chòi phải thấp hơn sàn nhà sàn. Trong nhà chỉ được thờ di ảnh của bố mẹ chồng mà thôi”.

Bà Tuyết nước mắt chảy dài kể tiếp: Cái “phong tục” này khắc nghiệt lắm cơ, cả năm chỉ cho phép con gái ra vườn 2 lần vào dịp cuối năm và Rằm tháng Giêng để thắp nhang cho bố mẹ mà thôi. Có lần ra, xót xa lắm khi thấy nơi thờ bố mẹ mình toàn chuột với gián trong đó. Cái chòi rồi cũng sẽ mục nát và biến mất khi con gái của người quá cố qua đời. Nghĩa là không có con trai, người chết sẽ mất đi dấu ấn của mình khi đến cháu ngoại không biết đến ông bà mình là ai.

Không có con trai, bị mang ra chòi thờ ảnh 2
Bà Mạc Thi Tuyết xót xa trước nơi thờ tự bố mẹ đẻ của mình

Tiếp tục tìm hiểu về “cái chòi” kỳ thị với cả người chết này, chúng tôi tìm gặp chị Lô Thị Luyến, cộng tác viên dân số tại bản Chắn, xã Thạch Giám, huyện Tương Dương. Chị Luyến cho biết, đây được xem là nơi tập trung của rất nhiều phụ nữ sinh con một bề (toàn con gái) nên những câu chuyện đau lòng xảy ra liên miên. Vì sức ép sinh con trai nên nhiều gia đình có trên 10 đứa con, họ cứ sinh đến khi có con trai mới thôi. 

Nhiều người vợ không chịu được việc phải sinh con liên miên đã bỏ đi hoặc gia đình tan vỡ khi người chồng tìm đến những người đàn bà khác để hy vọng có người nối dõi. Chị Luyến cho biết, cái chòi là một trong những “phong tục” thờ cúng của người dân tộc Thái, không chỉ có ở bản Chắn, huyện Tương Dương mà còn có ở khắp các làng bản của người Thái tại 2 huyện Tương Dương và Kỳ Sơn. 

Bởi “phong tục” mang tính kỳ thị này nên nhiều vợ chồng dù đói khổ cũng phải sống chết sinh cho bằng được coi trai. Chuyện cái chòi sinh ra những hệ lụy buồn nhưng từ trước đến giờ chưa có ai đứng lên phản đối hay làm khác đi.

Khi được hỏi lý do nào khiến người dân không dám đứng lên để bài trừ, chị Luyến cho hay: “Nếu gia đình nào thờ ảnh bố mẹ vợ trong nhà thì khi có ốm đau, bệnh tật, hoặc những đen đủi trong gia đình, người ta sẽ cho rằng đó là vì thờ ảnh của bố mẹ vợ trong nhà nên mới vậy. Từ đó, cái chòi trở thành nỗi ám ảnh và lo sợ với những người dân và nhất là những người không có con trai, còn với những người phụ nữ, họ mặc định rằng kiếp con gái là vậy”.

Những câu chuyện đau lòng

Bản Cánh, xã Tà Cạ, huyện Kỳ Sơn là nơi sinh sống của 100% người dân tộc Thái. Nơi đây từng xảy ra những câu chuyện đau lòng xung quanh cái chòi thờ ngoài vườn mà nguyên nhân cũng chỉ vì quan niệm trọng nam, khinh nữ.

Trò chuyện với chúng tôi, chị Lữ Thị Xuyên - Chi hội trưởng Chi hội Phụ nữ bản Cánh cho hay: “Ở đây ai cũng thích có con trai, mà không có con trai thì cũng phải đi xin con may (con nuôi) để khi mình chết không phải bị thờ trong cái chòi canh kia. Hơn nữa, tài sản thừa kế cũng không thể để cho con gái được, con gái là con người ta mà, nên sức ép có con trai trở nên ghê gớm lắm”.

Khi được hỏi đã có vụ việc nào nghiêm trọng xảy ra bởi việc lo sợ không sinh được con trai ở thôn bản mình chưa, chị Xuyên rùng mình kể lại, vào năm 2009, tại bản Cánh, Lương Văn Nhưn sau khi biết đứa con trong bụng vợ là con gái, y đã đấm đá liên tục vào bụng vợ khiến thai nhi chết trong bụng. 

Chị cho biết, trước đó Nhưn và vợ đã có 2 đứa con gái và Nhưn quyết sinh cho được con trai nhưng vợ không chịu và bỏ về nhà chị gái tại Hà Tĩnh. Sau đó, y đã tìm đường vào Hà Tĩnh, uy hiếp rồi bắt vợ phải về nhà và sinh con thứ 3. Sau khi vợ mang bầu được 4 tháng, siêu âm phát hiện thai nhi giới tính nữ, Nhưn đã giết con mình một cách dã man như vậy.

Xót xa là sau vụ việc đó, dù rất đau đớn về cả thể xác lẫn tinh thần nhưng vợ Nhưn vẫn không một lời oán thán và chấp nhận với lý do tất cả cũng bởi “cái tội” không sinh được con trai cho chồng. Sau khi gây ra chuyện tày trời như vậy nhưng bởi vợ không tố cáo nên chính quyền chỉ có thể vào cuộc hòa giải và phạt hành chính Nhưn 300.000 đồng. Hiện tại, theo chị Xuyên, hai vợ chồng Nhưn vẫn đang sống với nhau và Nhưn vẫn bắt vợ tiếp tục chửa đẻ để có con trai.

Chị Xuyên còn kể thêm, trong xã này có nhiều người là đảng viên, là cán bộ nhưng nếu không có con trai, họ sẵn sàng xin ra khỏi Đảng hoặc thôi việc để tiếp tục đẻ cho được “quý tử”. Nếu sinh mãi không được con trai thì họ lại ngoại tình, hoặc tử tế hơn chút thì đi xin con nuôi, bởi lo sợ khi chết không có con trai sẽ bị đem ra ngoài vườn thờ.

Ông Vi Sắt Son, Trưởng phòng Văn hóa Thông tin huyện Tương Dương cho biết, đúng là ở địa phương đang tồn tại hủ tục đau lòng này. Chính quan niệm của người dân như thế càng khiến cho sự bất bình đẳng về giới tính tăng lên.

Không có con trai, bị mang ra chòi thờ ảnh 3
Ông Vi Sắt Son: "Nhiều sự việc đau lòng xảy ra nhưng người phụ nữ không đứng ra tố cáo"

Không ai ủng hộ điều này và thực tế trong những năm qua, chính quyền đã nỗ lực để bài trừ nhưng cái khó là nó đã ăn sâu vào tiềm thức của người dân nên rất khó để thay đổi. “Nhiều sự việc đau lòng xảy ra nhưng người phụ nữ cam chịu, không đứng ra tố cáo nên chúng tôi không hề hay biết để xử lý. Sắp tới, phối hợp với các tổ chức chống bạo hành, chúng tôi sẽ làm mạnh hơn khâu tuyên truyền để hạn chế tối đa những câu chuyện đau lòng từ hủ tục này…”, ông Son cho biết thêm.

Vợ không được ngồi chung mâm với chồng

Ông Vi Sắt Son cho biết thêm, tại địa phương còn nhiều câu chuyện đau lòng liên quan đến bất bình đẳng xã hội. Chẳng hạn như việc người Mông ở một số nơi tại huyện Tương Dương có hủ tục trong bữa cơm, chỉ khi chồng ăn xong và lên bàn ngồi uống nước thì lúc ấy vợ và con cái mới được ngồi vào ăn. Rồi thêm vào đó, người vợ có chồng chết thì phải lấy anh hoặc em trai của chồng. Ngoài ra, với “quyền lực” tối đa của người chồng, con gái lớn lên phải lập gia đình theo sự sắp xếp của người cha. Rất nhiều câu chuyện đau lòng đã xảy ra xung quanh những hủ tục đang rất cần bị loại bỏ này

Lê Xuân Đồng
Cùng chuyên mục

Đọc thêm

Làng nghề du lịch chật vật hồi sinh

Làng nghề du lịch đối mặt với nhiều khó khăn khi bắt nhịp lại thị trường.
(PLVN) - Hà Nội nới lỏng một số dịch vụ cũng là thời điểm các làng nghề du lịch rục rịch mở cửa đón khách trở lại sau nhiều tháng “ngủ đông”. Tuy nhiên, để phục hồi hoạt động sản xuất, du lịch trong ngày một, ngày hai với các làng nghề hiện nay là không dễ.

180 ngàn người đang tham gia chống dịch tại TP Hồ Chí Minh

180 ngàn người đang tham gia chống dịch tại TP Hồ Chí Minh
(PLVN) - Hôm qua (24/9), TP Hồ Chí Minh đã có báo cáo gửi Chính phủ về tình hình thực hiện công tác phòng, chống dịch VODID-19 tại thành phố. Trong đó, thành phố đánh giá lại quá trình thực hiện các biện pháp giãn cách xã hội thời gian qua và đưa ra một số kiến nghị với Chính phủ để chuẩn bị mở cửa lại nền kinh tế.

Nỗi lo hồ chứa bùn thải mùa mưa bão

Hồ chứa chất thải Nhà máy Tuyển quặng sắt Làng Mỵ (Yên Bái).
(PLVN) -  Đã có nhiều sự cố liên quan đến hồ thải quặng, nhất là trong điều kiện thời tiết mưa bão, làm vỡ hoặc rò rỉ nước trong hồ, vùi lấp nhà dân, gây ô nhiễm môi trường, đe dọa đến tính mạng con người. Đến mùa mưa bão, nỗi lo này càng lớn hơn.

Nhiều nơi ở Quảng Ninh ngập sâu sau mưa lớn kéo dài

Lực lượng chức năng giúp các em học sinh di chuyển ra ngoài trường.
(PLVN) - Mưa lớn kéo dài nhiều giờ đồng hồ đã khiến nhiều điểm tại Quảng Ninh ngập trong nước. Đặc biệt, TP Cẩm Phả ngập sâu giao thông đi lại khó khăn, các em học sinh được cha mẹ cõng vào lớp, lực lượng chức năng hỗ trợ người dân di chuyển đón con.

Cách ly phố Trần Nhân Tông (Hà Nội) do có ca COVID-19

Quận Hai Bà Trưng thiết lập cách ly y tế từ số nhà 11-21 phố Trần Nhân Tông. Ảnh: Thế Long
(PLVN) -  Ban Chỉ đạo phòng chống dịch COVID-19 phường Nguyễn Du (quận Hai Bà Trưng, Hà Nội) vừa ban hành thông báo về việc áp dụng biện pháp phòng chống dịch bệnh từ số nhà 11 đến số nhà 21 phố Trần Nhân Tông và số nhà 41A phố Triệu Việt Vương, phường Nguyễn Du.

Xâm hại động vật hoang dã - lợi chưa thấy đã lĩnh 11 năm tù

Cá thể Hồng hoàng nguy cấp, quý, hiếm bị nuôi nhốt tại nhà đối tượng (Ảnh Cổng tin tức Thành phố Hải Phòng)
(PLVN) - TAND thành phố Hải Phòng ngày 23/9 tuyên phạt Nguyễn Duy Thành (sinh năm 1988, trú tại phường Vĩnh Niệm, thành phố Móng Cái, tỉnh Quảng Ninh) 11 năm tù về tội Vi phạm quy định về bảo vệ động vật hoang dã (ĐVHD) nguy cấp, quý, hiếm theo quy định tại Điều 244 Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung 2017).

Kiểm điểm trách nhiệm trong vụ rừng phòng hộ Phổ Phong bị phá

Phóng viên có mặt tại hiện trường vụ mở đường, khai thác cây rừng phòng hộ trái phép tại tiểu khu 319, xã Phổ Phong.
(PLVN) - Chi cục Kiểm lâm tỉnh Quảng Ngãi vừa có Công văn yêu cầu Hạt trưởng Hạt Kiểm lâm thị xã Đức Phổ chủ trì, tổ chức kiểm điểm trách nhiệm của tập thể và cá nhân để xảy ra việc mở đường, khai thác cây rừng phòng hộ trái phép tại tiểu khu 319, xã Phổ Phong.

Khánh Hòa có thể cho học sinh trở lại trường sau 15/10

Tỉnh Khánh Hòa chủ động xây dựng phương án cho học sinh trở lại trường thay vì học online.
(PLVN) - UBND tỉnh Khánh Hòa yêu cầu các đơn vị có kế hoạch cụ thể, chủ động xây dựng phương án phòng, chống COVID-19, rà soát điều kiện cơ sở vật chất, đối với học sinh khi đến trường phải tuân thủ các quy định về phòng dịch.