Tự chủ tài chính đối với trường đại học công lập: Coi chừng lạm thu!

(PLVN) - Bị áp lực tăng thu do ngân sách nhà nước (NSNN) cấp kinh phí giảm dẫn đến một số Trường đại học công lập có tình trạng thu vượt, thu sai quy định, lạm thu các khoản thu ngoài quy định về thu học phí tại Nghị định  86/2015/NĐ-CP. Kết quả kiểm toán của Kiểm toán nhà nước (KTNN) cho thấy tại một số trường đại học công lập số thu học phí vượt quy định là hơn 14,5 tỷ đồng...
Tự chủ tài chính đối với trường đại học công lập: Coi chừng lạm thu! 5/7 cơ sở giáo dục được kiểm toán trực thuộc Đại học quốc gia Hà Nội thu ngoài quy định của Nghị định 86/2015/NĐ-CP

Đó là những nội dung được đề cập tại Hội thảo “Cơ chế tự chủ đối với các Trường đại học công lập - Vấn đề đặt ra và vai trò của KTNN” do KTNN tổ chức ngày hôm qua, 19/3.

Vẫn là nhận thức

Sau 4 năm thực hiện thí điểm cơ chế tự chủ theo Nghị quyết 77/NQ-CP của Chính phủ, đến nay cả nước có 23 cơ sở giáo dục đại học (CSGDĐH) chính thức được trao thí điểm cơ chế tự chủ. 

Theo đại diện Trường Đại học Luật TP HCM, do là cơ chế mới mang tính thí điểm nên khung pháp lý về tổ chức và hoạt động các trường tự chủ vô cùng ít ỏi và chung chung. Nhiều nội dung quan trọng cấu thành nên cơ chế tự chủ quy định trong Luật Giáo dục đại học 2012 và Nghị quyết 77/NQ-CP khó có thể triển khai trong thực tiễn do các quy định này trái hoặc không tương thích các quy định pháp luật chuyên ngành như pháp luật NSNN, phí và lệ phí, pháp luật về đầu tư công và đấu thầu, pháp luật về đất đai, pháp luật về tài chính kế toán, kiểm toán, pháp luật về viên chức…

Theo vị đại diện này tự chủ đại học trong thực tế bị hiểu lệch về mục tiêu và bản chất. Hệ lụy từ cách hiểu này sẽ là cắt giảm ngân sách đầu tư cho giáo dục đại học, khởi động cuộc đua tăng học phí để tăng nguồn thu, sử dụng mọi chiêu “đánh bóng” thương hiệu, cung cấp thông tin không trung thực và cạnh tranh không lành mạnh giữa các trường. Ngoài ra khi tuyệt đối hóa quan hệ “tiền- quyền” trong nội bộ CSGDĐH tất yếu sẽ phát sinh tình trạng thâu tóm và lạm quyền, vi phạm nguyên tắc dân chủ, tích tụ nguy cơ tụt hậu CSGDĐH đó nói riêng và cả hệ thống giáo dục đại học nói chung…

Tăng thu, bỏ quên quỹ học bổng

Việc thực hiện cơ chế tự chủ tại các trường đại học công lập theo TS Lê Đình Thăng, Kiểm toán trưởng KTNN chuyên ngành 3, đã giúp các trường huy động được nguồn lực ngoài ngân sách để đầu tư, hiện đại hoá cơ sở vật chất.

Tuy nhiên, thực tế cho thấy, các trường chưa được chủ động trong việc quyết định mức thu học phí mà còn phụ thuộc vào các quy định mức trần học phí của Nghị định của Chính phủ. 

Bên cạnh đó các trường đại học công lập thực hiện tự chủ tài chính bị áp lực tăng thu dẫn đến một số trường đại học công lập còn tình trạng thu vượt, thu sai quy định, lạm thu các khoản thu ngoài quy định. Một số trường còn dựa vào lợi thế ngành để tăng học phí và tăng chỉ tiêu tuyển sinh mà chưa chú trọng đúng mức đến nâng cao chất lượng đào tạo.

Số liệu kiểm toán tại một số trường đại học công lập của KTNN  cho thấy số thu học phí vượt quy định, thu học lại, thu cải thiện điểm, thu tiền nhập học, làm thẻ, tài liệu cho sinh viên, thu tiền cấp chứng chỉ quốc phóng an ninh ngoài quy định tại Nghị định 86/2015/NĐ-CP là 14.567,6 triệu đồng (trong đó tại 5/7 cơ sở giáo dục được kiểm toán trực thuộc Đại học quốc gia Hà Nội  là 702,6 triệu đồng; tại 5/9 cơ sở giáo dục đại học được kiểm toán thuộc Đại học quốc gia TP HCM là 4.479 triệu đồng; tại 5/13 đơn vị được kiểm toán thuộc Bộ GD&ĐT là  9.386 triệu đồng). 

Theo đại diện KTNN, nguyên nhân của tình trạng trên một phần là do hiện vẫn chưa có quy định rõ ràng với các khoản thu dịch vụ trên trong khi nhu cầu có thật. Một thực tế được KTNN chỉ ra là các CSGDĐH thực hiện tăng thu dịch vụ đào tạo theo lộ̂ trình đồng nghĩa với việc gia tăng gánh nặng đóng học phí lên người học. Tuy nhiên, Nhà nước chưa có quy định, hướng dẫn cụ thể về việc các CSGDĐH này phải duy trì và nâng cao năng lực của quỹ học bổng.

Thực tế cho thấy  hầu hết các trường đại học công lập không chú trọng việc tạo lập quỹ học bổng, chưa có chính sách hỗ trợ sinh viên nghèo hiếu học, dẫn tới tình trạng người nghèo hiếu học nhưng không được học do mức học phí cao. Số liệu kiểm toán cho thấy một số đơn vị chi quỹ học bổng chưa đảm bảo tỷ lệ tối thiểu 8% quy định. tổng số học bổng chi thiếu 42,6 tỷ đồng tại 8/12 trường đại học công lập trực thuộc Bộ GD&ĐT được kiểm toán năm 2017.

Theo đại diện KTNN, câu chuyện tự chủ ở đây là phải giải quyết bài toán toàn diện. “Nếu chỉ nhăm nhăm phát triển nguồn thu thì không cẩn thận sẽ đẩy gánh nặng sang người dân. Khi kiểm toán chúng tôi phát hiện bất cập này. Lâu nay các trường dùng ngân sách thì học phí thấp, khi tự chủ ta nâng học phí lên, tức là người học đóng cao hơn, gánh nặng vào người học…”- TS Thăng phát biểu và lưu ý tự chủ còn có nghĩa là cơ cấu lại chi ngân sách, đảm bảo một mặt các trường tự chủ nhưng vẫn đảm bảo an sinh xã hội, phải tách bạch giá dịch vụ và tài trợ của Nhà nước. “Đó là vấn đề lớn cần thời gian và góp công của cả hệ thống chính trị…”- Đại diện KTNN khẳng định.

Thanh Thanh

Ý kiến bạn đọc

Ý kiến của bạn sẽ được biên tập trước khi đăng. Xin vui lòng gõ tiếng Việt có dấu

Cùng chuyên mục

Đọc thêm

Đừng quên sen là quốc hoa!

Đừng quên sen là quốc hoa!
(PLVN) - Đang là mùa hoa sen nở, lá xanh mát mắt, bông hồng tươi đẹp, gió hồ mát rượi, quả là nơi lý tưởng để ghi lại những hình ảnh đáng nhớ trong những ngày hè nóng bỏng. Người đẹp bên hoa sen - một sự khoe sắc hài hòa và tôn vẻ đẹp của thiên nhiên và con người.

Thời điểm “vàng” để nhẹ nhàng rinh xế hộp

Thời điểm “vàng” để nhẹ nhàng rinh xế hộp
(PLVN) - Thị trường ô tô tháng 6 ghi nhận nhiều mẫu xe giảm giá sâu từ hãng và đại lý. Cùng với đó, các ngân hàng cũng đưa ra chương trình ưu đãi mua ô tô với chính sách hỗ trợ cho vay hấp dẫn khiến việc sở hữu một chiếc xe trở nên dễ dàng hơn bao giờ hết.

Công ty đại chúng và công ty niêm yết phải luôn minh bạch để đảm bảo quyền lợi của cổ đông

Công ty đại chúng và công ty niêm yết phải luôn minh bạch để đảm bảo quyền lợi của cổ đông
(PLVN) - Hoạt động quản trị đối với doanh nghiệp không chỉ dừng lại ở việc tuân thủ các quy định của pháp luật theo hướng mọi việc quyết định bởi cổ đông đa số mà còn là hướng tới thực hiện những thông lệ tốt nhằm “nâng tầm” giá trị doanh nghiệp, đem lại lợi ích cho cổ đông và nhà đầu tư, góp phần giúp nâng hạng thị trường.

Tân Tổng thống Ukraine nêu điều kiện nối lại đàm phán với Nga

Tân Tổng thống Ukraine nêu điều kiện nối lại đàm phán với Nga
(PLVN) - Tổng thống Ukraine Vladimir Zelensky mới đưa ra một loạt những bước đi cụ thể cần phải được thực hiện để nối lại cuộc đàm phán theo định dạng Normandy giữa các nguyên thủ quốc gia và đại diện chính quyền khu vực từ Pháp, Đức, Nga và Ukraine.

130 người thương vong vì động đất tại Trung Quốc

130 người thương vong vì động đất tại Trung Quốc
(PLVN) - Chính quyền thành phố Nghi Tân, tỉnh Tứ Xuyên, Trung Quốc sáng nay, 18/6, cho biết đã có 11 người thiệt mạng và 122 người bị thương trong trận động đất mạnh 6 độ richter xảy ra ở tỉnh này tối 17/6.

Công ty TNHH vận tải Thanh Tùng 68 ngày đêm ngang nhiên 'trộm' khoáng sản ở Bắc Ninh

Công ty TNHH vận tải Thanh Tùng 68 ngày đêm ngang nhiên 'trộm' khoáng sản ở Bắc Ninh
(PLVN) - Mặc dù chưa được cơ quan có thẩm quyền cấp giấy phép khai thác đất, đất sét tại khu vực Dự án Trung tâm thương mại, dịch vụ và căn hộ cao cấp (TP Bắc Ninh, tỉnh Bắc Ninh) nhưng Công ty TNHH vận tải Thanh Tùng 68 (trụ sở tại thôn Xuân Bình, xã Đại Xuân, huyện Quế Võ) vẫn ngày đêm “trộm cắp” tài nguyên khoáng sản.

P2P Lending, lựa chọn mới cho start-up “khan vốn”

P2P Lending, lựa chọn mới cho start-up “khan vốn”
(PLVN) - Với hơn 40 công ty hoạt động trong thị trường P2P Lending, trong đó có sự tham gia của nhiều đơn vị uy tín trong ngành tài chính, start-up Việt đang đứng trước nhiều cánh cửa tiếp vốn tiềm năng, mở ra cơ hội phát triển và tăng trưởng.

Bamboo Airways đồng hành cùng thiếu nhi vượt khó học giỏi toàn quốc

Bamboo Airways đồng hành cùng thiếu nhi vượt khó học giỏi toàn quốc
(PLVN) - Thông qua hoạt động tài trợ, đồng hành cùng thiếu nhi vượt khó học giỏi, Bamboo Airways mong muốn tạo những điều kiện tốt nhất đồng thời động viên và khuyến khích các em tiếp tục nỗ lực vươn lên trong cuộc sống, trở thành tấm gương sáng cho các bạn nhỏ trên khắp đất nước noi theo.

CCHC ngành ngân hàng: Áp lực của đơn vị 4 lần liên tiếp đứng đầu PAR INDEX 2018

CCHC ngành ngân hàng: Áp lực của đơn vị 4 lần liên tiếp đứng đầu PAR INDEX 2018
(PLVN) - Phát biểu tại Hội nghị trực tuyến đẩy mạnh cải cách hành chính (CCHC) trong ngành ngân hàng (NH) sáng ngày 17/6, Phó Thống đốc Ngân hàng nhà nước (NHNN), Thành viên Ban Chỉ đạo CCHC của Chính phủ, ông Đào Minh Tú nhấn mạnh, việc ngành NH lần thứ 4 liên tiếp xếp thứ Nhất bảng xếp hạng Chỉ số CCHC của các bộ, cơ quan ngang bộ, UBND các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương năm 2018 (PAR INDEX 20180) là niềm vui song cũng là áp lực rất lớn đối với ngành NH để tiếp tục công cuộc CCHC…
Iran tuyên bố sắp vượt giới hạn về làm giàu uranium

Iran tuyên bố sắp vượt giới hạn về làm giàu uranium

(PLVN) - Người phát ngôn Tổ chức Năng lượng Nguyên tử Iran (AEOI) Behrouz Kamalvandi ngày 17/6 tuyên bố, kể từ ngày 27/6, Iran sẽ bỏ qua những hạn chế về dự trữ urani theo thỏa thuận hạt nhân mà nước này đã ký kết với các cường quốc vào năm 2015.

31.1°C

Hà Nội

SJC Hà Nội

Mua vào 36.520

Bán ra 36.520

VNIndex

3.41 0.37%