Tội 'cho vay nặng lãi trong giao dịch dân sự': Xác định và xử lý khoản tiền thu lợi bất chính thế nào?

(PLVN) - Liên quan đến tội “Cho vay nặng lãi trong giao dịch dân sự” quy định tại Điều 201 của Bộ luật Hình sự, (BLHS) nhiều ý kiến độc giả thắc mắc về cách thức xác định khoản tiền thu lợi bất chính, thu lợi bao nhiêu thì bị xử lý hình sự? Khoản tiền này sẽ được xử lý thế nào?
Tội 'cho vay nặng lãi trong giao dịch dân sự': Xác định và xử lý khoản tiền thu lợi bất chính thế nào?

Cách xác định khoản tiền thu lợi bất chính 

Điều 201 Bộ luật Hình sự 2015 quy định về “Tội cho vay lãi nặng trong giao dịch dân sự” nêu rõ: “Người nào trong giao dịch dân sự mà cho vay với lãi suất gấp 05 lần mức lãi suất cao nhất quy định trong Bộ luật Dân sự (BLDS), thu lợi bất chính từ 30 triệu đồng đến dưới 100 triệu đồng hoặc đã bị xử phạt vi phạm hành chính về hành vi này hoặc đã bị kết án về tội này, chưa được xóa án tích mà còn vi phạm, thì bị phạt tiền từ 50 triệu đồng đến 200 triệu đồng hoặc phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm”.

Điều 201 BLHS cũng quy định “Phạm tội thu lợi bất chính từ 100 triệu đồng trở lên, thì bị phạt tiền từ 200 triệu đồng đến 1 tỉ đồng hoặc phạt tù từ 06 tháng đến 03 năm”; “Người phạm tội còn có thể bị phạt tiền từ 30 triệu đồng đến 100 triệu đồng, cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định từ 01 năm đến 05 năm”.

Trước câu hỏi “Khoản tiền thu lợi bất chính để xác định trách nhiệm hình sự là tổng số tiền lãi thu được từ việc cho vay hay là khoản tiền lãi thu được sau khi trừ đi tiền lãi theo quy định của Bộ luật Dân sự?”, Tòa án nhân dân Tối cao (TANDTC) trả lời: Theo quy định tại khoản 1 Điều 468 của BLDS thì: “Lãi suất vay do các bên thỏa thuận. Trường hợp các bên có thỏa thuận về lãi suất thì lãi suất theo thỏa thuận không được vượt quá 20%/năm của khoản tiền vay...”. Do đó, khoản tiền thu lợi bất chính để xác định trách nhiệm hình sự là số tiền lãi thu được sau khi trừ đi số tiền lãi tương ứng với mức lãi suất theo quy định của BLDS

Khoản tiền thu lợi bất chính để xác định trách nhiệm hình sự là tổng số tiền lãi mà người phạm tội thu được của tất cả những người vay, nếu hành vi cho vay lãi nặng được thực hiện một cách liên tục, kế tiếp nhau về mặt thời gian.

Trường hợp một người thực hiện nhiều lần hành vi cho vay lãi nặng, mà tổng số tiền thu lợi bất chính của các lần phạm tội từ 100 triệu đồng trở lên, nếu các lần phạm tội đều chưa bị truy cứu trách nhiệm hình sự và chưa hết thời hiệu truy cứu trách nhiệm hình sự, thì ngoài việc bị áp dụng khung hình phạt tương ứng với trị giá tài sản chiếm đoạt, họ còn bị áp dụng tình tiết tăng nặng trách nhiệm hình sự “phạm tội 02 lần trở lên” quy định tại điểm g khoản 1 Điều 52 của BLHS.

Tịch thu sung công quỹ nhà nước 

Về khoản tiền thu lợi bất chính sẽ bị tịch thu sung công hay trả lại cho người vay? TANDTC đã giải đáp trong Thông báo số 212/TANDTC-PC. Theo đó, tại đoạn 2 khoản 1 Điều 468 của BLDS quy định: “Trường hợp lãi suất theo thỏa thuận vượt quá lãi suất giới hạn được quy định tại khoản này thì mức lãi suất vượt quá không có hiệu lực”. Do đó, khoản tiền lãi tương ứng với mức lãi suất trên 20%/năm là khoản tiền mà người phạm tội thu lợi bất chính của người vay nên được trả lại cho người vay tiền, trừ trường hợp người vay sử dụng tiền vay vào mục đích bất hợp pháp (như đánh bạc, mua bán trái phép chất ma túy...) thì khoản tiền thu lợi bất chính bị tịch thu sung công quỹ nhà nước.

Vậy, “khoản tiền người phạm tội dùng để cho vay và khoản lãi tương ứng với mức lãi suất 20%/năm có xác định là phương tiện phạm tội để tịch thu sung quỹ nhà nước hay trả cho người phạm tội?”, TANDTC cho biết: Đối với khoản tiền cho vay (tiền gốc) được xác định là phương tiện phạm tội, nên bị tịch thu sung quỹ nhà nước; Đối với khoản tiền lãi tương ứng với mức lãi suất 20%/năm tuy không bị tính khi xác định trách nhiệm hình sự, nhưng đây cũng là khoản tiền phát sinh từ tội phạm, đồng thời hoạt động cho vay lãi nặng thường gắn với các băng nhóm tội phạm. Do đó, để bảo đảm yêu cầu đấu tranh phòng, chống tội phạm thì Tòa án phải tuyên tịch thu sung công quỹ nhà nước khoản tiền này.

Theo quy định tại Điều 65 của Bộ luật Tố tụng Hình sự thì người vay tiền trong trường hợp này tham gia tố tụng với tư cách là người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan đến vụ án. Tại Điều 4 của Thông tư liên tịch số 01/2017/TTLT-VKSNDTC- TANDTC-BCA-BTP ngày 13/12/2017 quy định những trường hợp cần thiết phải trưng cầu giám định tư pháp trong giải quyết vụ án, vụ việc về tham nhũng, kinh tế thì việc xác định tiền lãi, tiền lãi nặng trong vụ án này không thuộc trường hợp bắt buộc phải trưng cầu giám định tư pháp. 

Bách Nguyễn
Loading...

Ý kiến bạn đọc

Ý kiến của bạn sẽ được biên tập trước khi đăng. Xin vui lòng gõ tiếng Việt có dấu

Cùng chuyên mục

Khi tập trung thu đấu, VĐV đóng BHXH như thế nào?

Khi tập trung thu đấu, VĐV đóng BHXH như thế nào?

(PLVN) - Thông tư số 18/2019/TT-BLĐTBXH mà Bộ Lao động Thương binh và Xã hội vừa mới ban hành đã hướng dẫn chi tiết về việc thực hiện tiền lương, tiền hỗ trợ tập huấn, thi đấu, bảo hiểm xã hội (BHXH), bảo hiểm thất nghiệp (BHTN), bảo hiểm tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp (BHTNLĐ-BNN), chế độ khi ốm đau, thai sản đối với huấn luyện viên, vận động viên (HLV, VĐV) thể thao trong thời gian tập trung tập huấn, thi đấu.

Đọc thêm

Hoan nghênh bước tiến của Việt Nam

Hoan nghênh bước tiến của Việt Nam
(PLVN) - Tổ chức Lao động Quốc tế (ILO) đã rất hoan nghênh việc Việt Nam thông qua Bộ luật Lao động sửa đổi, bởi họ đánh giá đã tiến gần hơn các tiêu chuẩn lao động quốc tế, góp phần cải thiện đáng kể vấn đề việc làm và quan hệ lao động của Việt Nam, tạo nền tảng vững chắc cho hội nhập quốc tế và thương mại công bằng... 
Loading...

Việt Nam ưu tiên phát triển năng lượng mới và tái tạo

Việt Nam ưu tiên phát triển năng lượng mới và tái tạo
(PLVN) - Chiều 21/11/2019, tại Trụ sở Ban Đối ngoại Trung ương, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng ban Kinh tế Trung ương Nguyễn Văn Bình tiếp ông Philip Olivier, Phó Chủ tịch phụ trách kinh doanh khí tự nhiên hoá lỏng (LNG) của Tập đoàn dầu khí Total (Pháp).
Khi tập trung thu đấu, VĐV đóng BHXH như thế nào?

Khi tập trung thu đấu, VĐV đóng BHXH như thế nào?

(PLVN) - Thông tư số 18/2019/TT-BLĐTBXH mà Bộ Lao động Thương binh và Xã hội vừa mới ban hành đã hướng dẫn chi tiết về việc thực hiện tiền lương, tiền hỗ trợ tập huấn, thi đấu, bảo hiểm xã hội (BHXH), bảo hiểm thất nghiệp (BHTN), bảo hiểm tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp (BHTNLĐ-BNN), chế độ khi ốm đau, thai sản đối với huấn luyện viên, vận động viên (HLV, VĐV) thể thao trong thời gian tập trung tập huấn, thi đấu.

Xem xét kỷ luật 5 cán bộ ở Bình Thuận

Xem xét kỷ luật 5 cán bộ ở Bình Thuận
(PLVN) - Ủy ban Kiểm tra Tỉnh ủy Bình Thuận vừa ban hành Thông báo kết luận kiểm tra đối với 5 đảng viên đang là lãnh đạo và nguyên là lãnh đạo Thành ủy, Ủy ban nhân dân thành phố Phan Thiết và một số đơn vị liên quan thuộc Đảng bộ thành phố Phan Thiết.

Kiểm tra công tác Đoàn và phong trào thanh niên năm 2019

Kiểm tra công tác Đoàn và phong trào thanh niên năm 2019
(PLVN) -Ngày 21/11, thực hiện kế hoạch của Trung ương Đoàn về việc kiểm tra công tác Đoàn và phong trào thanh niên năm 2019, Trung ương Đoàn TNCS Hồ Chí Minh và Đoàn Khối các cơ quan Trung ương tổ chức Hội nghị kiểm tra công tác Đoàn và phong trào thanh niên đối với Đoàn Thanh niên Bộ Tư pháp, cụ thể là Chi đoàn Vụ Phổ biến, giáo dục pháp luật (PBGDPL), Đoàn cơ sở Tổng cục Thi hành án dân sự (THADS). 

Tốc độ tăng trưởng GDP Việt Nam: Dự báo đạt 7%/năm giai đoạn 2021-2025

Tốc độ tăng trưởng GDP Việt Nam: Dự báo đạt 7%/năm giai đoạn 2021-2025
(PLVN) - Nghiên cứu của Trung tâm Thông tin và dự báo kinh tế - xã hội quốc gia (NCIF) công bố ngày hôm qua, 21/11, cho thấy, việc tham gia ký kết và thực hiện các hiệp định thương mại tự do thế hệ mới (FTA), đặc biệt là Hiệp định CPTPP và EVFTA sẽ tác động sâu, rộng tới nền kinh tế Việt Nam giai đoạn 2021-2025. 

Héo mòn bên nhà máy Hòa Phát - Dung Quất (Bài 3) Báo cáo đánh giá tác động môi trường gian trá

Héo mòn bên nhà máy Hòa Phát - Dung Quất (Bài 3) Báo cáo đánh giá tác động môi trường gian trá
(PLVN) - Suốt 3 năm nay, người dân và chính quyền huyện Bình Sơn sống cùng một câu hỏi trăn trở. Đó là sau khi xảy ra sự kiện thép Formosa Hà Tĩnh xả thải bẩn gây ô nhiễm vùng biển miền Trung, lãnh đạo Đảng và Nhà nước đã nhiều lần khẳng định “không đánh đổi môi trường lấy tăng trưởng kinh tế”. 

Huyện Thanh Chương (Nghệ An): Dấu hiệu xử lý chưa nghiêm công trình vi phạm

Huyện Thanh Chương (Nghệ An): Dấu hiệu xử lý chưa nghiêm công trình vi phạm
(PLVN) - Liên quan đến phản ảnh có dấu hiệu vi phạm trong quá trình xây dựng chùa Linh Sâm tại xã Thanh Yên, huyện Thanh Chương, tỉnh Nghệ An, UBND tỉnh Nghệ An đã có công văn hỏa tốc yêu cầu UBND  huyện Thanh Chương khẩn trương kiểm tra, kịp thời xử lý các hành vi vi phạm. Thế nhưng báo cáo của UBND huyện Thanh Chương ngay sau đó bị cho chưa thuyết phục. 

Phụ thuộc nguồn khách: Ngành Du lịch khó tránh rủi ro

Phụ thuộc nguồn khách: Ngành Du lịch khó tránh rủi ro
(PLVN) - Ngành Du lịch Việt Nam đang dần bị phụ thuộc vào hai thị trường khách truyền thống từ Trung Quốc, Hàn Quốc. Bài học từ nhiều nước trên thế giới cho thấy hiện tượng này có thể kéo theo nhiều hệ luỵ, khiến ngành công nghiệp không khói không thể phát triển bền vững.