Tội 'cho vay nặng lãi trong giao dịch dân sự': Xác định và xử lý khoản tiền thu lợi bất chính thế nào?

(PLVN) - Liên quan đến tội “Cho vay nặng lãi trong giao dịch dân sự” quy định tại Điều 201 của Bộ luật Hình sự, (BLHS) nhiều ý kiến độc giả thắc mắc về cách thức xác định khoản tiền thu lợi bất chính, thu lợi bao nhiêu thì bị xử lý hình sự? Khoản tiền này sẽ được xử lý thế nào?
Tội 'cho vay nặng lãi trong giao dịch dân sự': Xác định và xử lý khoản tiền thu lợi bất chính thế nào?

Cách xác định khoản tiền thu lợi bất chính 

Điều 201 Bộ luật Hình sự 2015 quy định về “Tội cho vay lãi nặng trong giao dịch dân sự” nêu rõ: “Người nào trong giao dịch dân sự mà cho vay với lãi suất gấp 05 lần mức lãi suất cao nhất quy định trong Bộ luật Dân sự (BLDS), thu lợi bất chính từ 30 triệu đồng đến dưới 100 triệu đồng hoặc đã bị xử phạt vi phạm hành chính về hành vi này hoặc đã bị kết án về tội này, chưa được xóa án tích mà còn vi phạm, thì bị phạt tiền từ 50 triệu đồng đến 200 triệu đồng hoặc phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm”.

Điều 201 BLHS cũng quy định “Phạm tội thu lợi bất chính từ 100 triệu đồng trở lên, thì bị phạt tiền từ 200 triệu đồng đến 1 tỉ đồng hoặc phạt tù từ 06 tháng đến 03 năm”; “Người phạm tội còn có thể bị phạt tiền từ 30 triệu đồng đến 100 triệu đồng, cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định từ 01 năm đến 05 năm”.

Trước câu hỏi “Khoản tiền thu lợi bất chính để xác định trách nhiệm hình sự là tổng số tiền lãi thu được từ việc cho vay hay là khoản tiền lãi thu được sau khi trừ đi tiền lãi theo quy định của Bộ luật Dân sự?”, Tòa án nhân dân Tối cao (TANDTC) trả lời: Theo quy định tại khoản 1 Điều 468 của BLDS thì: “Lãi suất vay do các bên thỏa thuận. Trường hợp các bên có thỏa thuận về lãi suất thì lãi suất theo thỏa thuận không được vượt quá 20%/năm của khoản tiền vay...”. Do đó, khoản tiền thu lợi bất chính để xác định trách nhiệm hình sự là số tiền lãi thu được sau khi trừ đi số tiền lãi tương ứng với mức lãi suất theo quy định của BLDS

Khoản tiền thu lợi bất chính để xác định trách nhiệm hình sự là tổng số tiền lãi mà người phạm tội thu được của tất cả những người vay, nếu hành vi cho vay lãi nặng được thực hiện một cách liên tục, kế tiếp nhau về mặt thời gian.

Trường hợp một người thực hiện nhiều lần hành vi cho vay lãi nặng, mà tổng số tiền thu lợi bất chính của các lần phạm tội từ 100 triệu đồng trở lên, nếu các lần phạm tội đều chưa bị truy cứu trách nhiệm hình sự và chưa hết thời hiệu truy cứu trách nhiệm hình sự, thì ngoài việc bị áp dụng khung hình phạt tương ứng với trị giá tài sản chiếm đoạt, họ còn bị áp dụng tình tiết tăng nặng trách nhiệm hình sự “phạm tội 02 lần trở lên” quy định tại điểm g khoản 1 Điều 52 của BLHS.

Tịch thu sung công quỹ nhà nước 

Về khoản tiền thu lợi bất chính sẽ bị tịch thu sung công hay trả lại cho người vay? TANDTC đã giải đáp trong Thông báo số 212/TANDTC-PC. Theo đó, tại đoạn 2 khoản 1 Điều 468 của BLDS quy định: “Trường hợp lãi suất theo thỏa thuận vượt quá lãi suất giới hạn được quy định tại khoản này thì mức lãi suất vượt quá không có hiệu lực”. Do đó, khoản tiền lãi tương ứng với mức lãi suất trên 20%/năm là khoản tiền mà người phạm tội thu lợi bất chính của người vay nên được trả lại cho người vay tiền, trừ trường hợp người vay sử dụng tiền vay vào mục đích bất hợp pháp (như đánh bạc, mua bán trái phép chất ma túy...) thì khoản tiền thu lợi bất chính bị tịch thu sung công quỹ nhà nước.

Vậy, “khoản tiền người phạm tội dùng để cho vay và khoản lãi tương ứng với mức lãi suất 20%/năm có xác định là phương tiện phạm tội để tịch thu sung quỹ nhà nước hay trả cho người phạm tội?”, TANDTC cho biết: Đối với khoản tiền cho vay (tiền gốc) được xác định là phương tiện phạm tội, nên bị tịch thu sung quỹ nhà nước; Đối với khoản tiền lãi tương ứng với mức lãi suất 20%/năm tuy không bị tính khi xác định trách nhiệm hình sự, nhưng đây cũng là khoản tiền phát sinh từ tội phạm, đồng thời hoạt động cho vay lãi nặng thường gắn với các băng nhóm tội phạm. Do đó, để bảo đảm yêu cầu đấu tranh phòng, chống tội phạm thì Tòa án phải tuyên tịch thu sung công quỹ nhà nước khoản tiền này.

Theo quy định tại Điều 65 của Bộ luật Tố tụng Hình sự thì người vay tiền trong trường hợp này tham gia tố tụng với tư cách là người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan đến vụ án. Tại Điều 4 của Thông tư liên tịch số 01/2017/TTLT-VKSNDTC- TANDTC-BCA-BTP ngày 13/12/2017 quy định những trường hợp cần thiết phải trưng cầu giám định tư pháp trong giải quyết vụ án, vụ việc về tham nhũng, kinh tế thì việc xác định tiền lãi, tiền lãi nặng trong vụ án này không thuộc trường hợp bắt buộc phải trưng cầu giám định tư pháp. 

Bách Nguyễn
Ý kiến bạn đọc

Ý kiến của bạn sẽ được biên tập trước khi đăng. Xin vui lòng gõ tiếng Việt có dấu

Cùng chuyên mục

Đọc thêm

Ca sỹ Lynh Lee và chuyện dài người chuyển giới

Ca sỹ Lynh Lee và chuyện dài người chuyển giới
(PLVN) - Lynk Lee vốn là nam ca sĩ quen thuộc với giới trẻ gần 10 năm nay. Mới đây, sau khi cô lần đầu xuất hiện trên sóng truyền hình, khi cô  đang trong quá trình phẫu thuật chưa hoàn thiện, cô đã phải chịu nhiều phản ứng thô thiển về ngoại hình.  “Lynk Lee là gái hay trai?”, “Lynk Lee phẩu thuật thẩm mỹ?” -  là những từ khóa được tìm kiếm nhiều nhất trên Google về cái tên Lynk Lee…

Cảnh báo gia tăng ngộ độc methanol

Cảnh báo gia tăng ngộ độc methanol
(PLVN) - Thời gian gần đây, tình trạng ngộ độc methanol (cồn công nghiệp) lại có chiều hướng gia tăng. Chỉ tính riêng từ đầu tháng 7/2020 đến nay, Trung tâm Chống độc, Bệnh viện Bạch Mai đã tiếp nhận và điều trị cho 7 bệnh nhân ngộ độc methanol.

Hướng dẫn sử dụng "khẩu trang điện tử" Bluezone

Hướng dẫn sử dụng "khẩu trang điện tử" Bluezone
(PLVN) - Cách sử dụng ứng dụng Bluezone mà Bộ Y Tế và Bộ Thông tin và Truyền thông đang khuyến cáo người dân sử dụng để bảo vệ bản thân và cộng đồng khỏi những diễn biến xấu hơn của đại dịch.

Ca sĩ, diễn viên phải chấp nhận đánh đổi và bị xâm hại để trở thành “sao Hàn“?

Ca sĩ, diễn viên phải chấp nhận đánh đổi và bị xâm hại để trở thành “sao Hàn“?
(PLVN) - Năm 2012, làng giải trí Hàn Quốc một phen chấn động, khi Jang Seok Woo - Giám đốc Công ty giải trí Open World Entertainment bất ngờ bị bắt giữ sau khi bị tố cáo lạm dụng tình dục khoảng 30 thực tập sinh và nghệ sĩ trẻ của công ty suốt khoảng thời gian 4 năm. Trong đó, có những người còn chưa đến tuổi vị thành niên. 

Chuyện về Jeanne d’Arc - từ Thánh nữ tới nữ phù thủy bị hỏa thiêu

Chuyện về Jeanne d’Arc - từ Thánh nữ tới nữ phù thủy bị hỏa thiêu
(PLVN) - Từng giúp nước Pháp đòi lại những vùng đất mà quân Anh chiếm đóng trước đó, Jeanne d’Arc còn khiến quân Anh kinh hồn bạt vía vì sự dũng cảm, mưu trí. Vậy nhưng người nữ anh hùng của nước Pháp thế kỷ XV lại nhanh chóng bị quy là “nữ phù thủy” mang lại những tai họa. Cuộc đời của vị nữ anh hùng kết thúc trong bi kịch. Mãi đến thế kỷ XX, Jeanne d’Arc mới được minh oan..

Thi THPT năm 2020: Loạt lưu ý với thí sinh

Thi THPT năm 2020: Loạt lưu ý với thí sinh
(PLVN) - Việc chuẩn bị cho kỳ thi THPT đã được hoàn tất. Trong sáng nay (8/8) các cán bộ làm công tác coi thi sẽ đến điểm thi, chính thức khởi động Kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2020.

Cà Mau tìm giải pháp khắc phục sự cố sụt lún tại khu vực đê biển Tây

Cà Mau tìm giải pháp khắc phục sự cố sụt lún tại khu vực đê biển Tây
(PLVN) - Ngày 8/8, thông tin từ Chánh Văn phòng UBND tỉnh Cà Mau – Nguyễn Đức Thánh cho biết, UBND tỉnh sẽ rà soát lại toàn bộ trên tuyến đê biển Tây, đồng thời có các giải pháp khắc phục ngay những đoạn tuyến có khe hở dọc lề đường và báo cáo UBND tỉnh kết quả thực hiện trước ngày 20/8.

Tập đoàn Tư vấn Đầu tư Xây dựng Kiên Giang có tân Tổng Giám đốc mới

Tập đoàn Tư vấn Đầu tư Xây dựng Kiên Giang có tân Tổng Giám đốc mới
(PLVN) - Ngày 6/8, tại Tập đoàn Tư vấn Đầu tư Xây dựng Kiên Giang (CIC Group) tổ chức buổi Lễ công bố quyết định bổ nhiệm bà Phạm Thị Như Phượng – Phó Tổng Giám đốc trực đảm nhiệm chức vụ Tổng Giám đốc CIC Group. Buổi lễ có sự tham dự của các thành viên Hội đồng Quản trị (HĐQT), lãnh đạo các bộ phận trực thuộc và lãnh đạo các Công ty thành viên. 

Hồ Quang Hiếu, Đức Phúc “Vì một môi trường mạng thân thiện và an toàn“

Hồ Quang Hiếu, Đức Phúc “Vì một môi trường mạng thân thiện và an toàn“
(PLVN) - Chiến dịch #thinkb4youdo với mục tiêu kêu gọi mọi người chung tay xây dựng cộng đồng mạng thân thiện và an toàn đã thu hút sự quan tâm của giới trẻ. Đặc biệt, nhiều thông điệp tích cực đã được lan toả bởi những người nổi tiếng như ca sĩ Đức Phúc, Hồ Quang Hiếu, Trọng Hiếu Idol, Vũ Duy Khánh, nhạc sĩ Châu Đăng Khoa, v.v.

Báo điện tử Pháp luật Việt Nam

Giấy phép xuất bản số 303/GP-BTTTT ngày 8/5/2015

Cơ quan chủ quản: Bộ Tư pháp

Tổng biên tập: Tiến sỹ Đào Văn Hội

Phó TBT: Trần Đức Vinh

Trưởng ban Báo Điện tử: Xuân Bính

Tòa soạn: Số 42/29 Nguyễn Chí Thanh, phường Ngọc Khánh, quận Ba Đình, Hà Nội

E-mail: baodientuphapluat@gmail.com

Hotline: 0353.63.63.55

Liên hệ quảng cáo: 0971.741.666‬