Ca sĩ bất lực trước nạn ăn cắp bản quyền trên mạng

(PLO) - Ở Việt Nam, tình trạng vi phạm bản quyền tác giả trong lĩnh vực âm nhạc trên internet diễn ra một cách công khai và trắng trợn ở mức báo động. Không ít các ca sĩ Việt bức xúc khi sản xuất đĩa nhạc vài tỉ đồng chưa phát hành ngay lập tức đã xuất hiện nhan nhản trên các trang mạng. 

Ca sĩ bất lực trước nạn ăn cắp bản quyền trên mạng Ca sĩ Lệ Quyên
Ấm ức khi bị “xài chùa” sản phẩm âm nhạc
Ngành công nghiệp ghi âm Việt Nam đang bị thiệt hại nghiêm trọng do tình trạng tải nhạc miễn phí trên các trang mạng. Sản lượng băng đĩa của hiệp hội sụt giảm hơn 80% trong 5 năm gần đây. Các nhà sản xuất không thể tiếp tục đầu tư cho những dự án âm nhạc mới, vì sẽ nắm chắc phần thua lỗ.  Chỉ một ngày sau khi ca sỹ Văn Mai Hương giới thiệu về “Mười Tám+” chuẩn bị phát hành thì trên rất nhiều trang mạng, diễn đàn âm nhạc đã xuất hiện công khai những đường link chia sẻ toàn bộ nội dung của album. Đây chỉ là một trong số rất nhiều ca sĩ bị các trang mạng “ăn cắp đứa con tinh thần”.
Không chịu nổi việc bị “xài chùa”, có một số ca sĩ đã đứng lên khởi kiện các trang mạng vi phạm bản quyền. Như trường hợp Lệ Quyên tố cáo 9 trang web đăng tải trái phép hai album “Tình khúc xưa 2” và “Tình khúc yêu thương”. Thái Thùy Linh lên tiếng tố cáo album “Bộ đội” của cô bị vi phạm bản quyền, các trang web đăng tải trái phép đã có lượt nghe/tải lên tới 700.000 là một trong những nguyên nhân dẫn đến tình trạng album ra mắt được nửa năm mà lượng bán mới chỉ dừng lại ở con số vài trăm. 
Ngoài ra, Mỹ Linh, Mỹ Tâm, Lê Cát Trọng Lý, Cẩm Ly - Quốc Đại... cũng nhiều lần phản ứng vì bị vi phạm bản quyền. Năm 2014 cũng nở rộ nhiều vụ kiện tụng liên quan đến vi phạm bản quyền của các đơn vị kinh doanh nhạc số như vụ công ty của ca sĩ Đăng Khôi kiện Zing MP3 vi phạm bản quyền hay trưởng nhóm Bức Tường Trần Lập đưa Zing MP3 ra tòa vì đăng tải bài hát “Đường đến vinh quang” do anh sáng tác mà không xin phép… 
Kiện là một chuyện, thắng kiện hay không lại là chuyện khác. Sau những thỏa thuận giữa hai bên, Trần Lập đã rút lại đơn kiện. Còn lại những ca sĩ khác mỏi mòn theo kiện tụng hay chán chường đành để “khuất mắt, trông coi” khi bị nhà mạng và người dân “xài chùa” sản phẩm âm nhạc của mình. Những vụ kiện vi phạm bản quyền như thế này không thể nói trước thời gian sẽ kéo dài bao lâu, có thể là nhiều tháng, thậm chí nhiều năm. 
Theo một vụ kiện tụng bản quyền, không những tốn thời gian, tiền bạc, mà khả năng thắng kiện cũng rất mong manh. Cùng lắm cũng chỉ biết lên tiếng trước công luận như trường hợp NSƯT Quốc Hưng với album “Những bản tình ca đỏ”. Lại có trường hợp rõ ràng bị vi phạm nhưng không biết gõ cửa nào để xử lý như NSƯT Khánh Hòa băn khoăn việc album “Gần lắm Trường Sa” có rất nhiều lượng nghe/tải trên mạng trong khi nữ ca sĩ này chưa ký bất cứ một giấy tờ nào liên quan đến việc sử dụng những ca khúc của mình trên mạng.
Ca sĩ Lệ Quyên cho rằng: “Dẫu biết tình trạng vi phạm bản quyền nghệ sĩ Việt ai cũng bị chứ không riêng gì tôi nhưng sự vi phạm càng ngày càng quá đáng. Sự vi phạm chủ yếu được tiếp tay bởi các nhà mạng. Album của tôi chưa công bố nhưng trên mạng đã có. Đây là hành động ăn cắp bản quyền trắng trợn. Thật sự nghệ sĩ như chúng tôi cảm thấy không được tôn trọng. Tôi lên tiếng một lần để mong muốn sự tôn trọng nghệ sĩ và những nơi vi phạm phải hiểu công sức mà nghệ sĩ bỏ ra”. 
Ca sĩ Văn Mai Hương 
Chỉ có khoảng 1% lượng download có bản quyền!
Nhiều ca sĩ thấy thiệt thòi khi ở Việt Nam, nhạc sĩ còn có Trung tâm Bảo vệ quyền tác giả âm nhạc Việt Nam đứng ra bảo vệ, còn ca sĩ chẳng mấy ai ngó ngàng. Một  album có chất lượng rất tốn kém vài trăm triệu đến hàng tỉ đồng, trong khi nạn vi phạm bản quyền hoành hành đã khiến các hãng sản xuất không còn mặn mà đầu tư nên các ca sĩ đều phải tự bỏ tiền đầu tư. Mà càng đầu tư, thua lỗ càng nặng.
Thị trường âm nhạc kỹ thuật số đang nắm vai trò chính, hầu như không có album nhạc nào không phát hành ở dạng kỹ thuật số. Cách nghe thay đổi và nó cũng làm thay đổi diện mạo âm nhạc, hay nói chính xác hơn là thị trường giải trí. Theo số liệu từ Ban tổ chức Zing Music Awards, số lượng người dùng truy cập vào ứng dụng Zing MP3 trên di động ngày càng tăng. Nếu như năm 2013 là 5 triệu người dùng thì năm 2014 con số đã là 25 triệu người và chưa có dấu hiệu dừng lại, trong số đó có 6 triệu người nghe trên điện thoại di động. Đây thực sự là một thị trường vô cùng tiềm năng nếu biết mỗi người nghe chỉ phải trả 3.000 đồng/tháng thì doanh thu sẽ lên tới gần 1.000 tỉ đồng mỗi năm.
Thế nhưng, hiện chỉ có một số  trang web âm nhạc gồm Zing, nhaccuatui, Nhac.vui, Socbay, nghenhac… thu phí tải nhạc (1.000 đồng/bài hát). Con số này quá nhỏ so với tổng số hơn 150 trang web trực tuyến hiện nay vi phạm bản quyền.
Ông Giles Cooper - luật sư quốc tế, Cty Luật Duane Morris Việt Nam nhận định: “Chỉ có khoảng 1% lượng download và cung cấp sản phẩm trên mạng tại Việt Nam  có bản quyền. Như vậy có nghĩa là 99% còn lại là không bản quyền. Số lượng download và cung cấp sản phẩm bất hợp pháp như thế này, trên thế giới khoảng 63%”. 
Ông Cooper cũng cho rằng ý thức của người nghe là một khó khăn lớn: “Hầu hết mọi người mà tôi biết đều không cho đây là vấn đề lớn. Tuy nhiên, khi nhìn vào các nghệ sĩ tại chính nước mình, các bạn sẽ thấy rằng họ cần được hỗ trợ như thế nào, bằng cách bảo vệ sự sáng tạo cho họ để cạnh tranh với thế giới. Nếu không sẽ cực kỳ khó để phát triển”.
Không chỉ ca sĩ, Hiệp Hội Công nghiệp ghi âm (RIAV) đã chính thức gửi công văn đến cơ quan quản lý về việc các website nghe nhạc trực tuyến đang vi phạm bản quyền. Theo RIAV, những website này đang ngang nhiên sử dụng bất hợp pháp các nội dung trong kho nhạc hơn 40.000 bài hát của mình. Mặc dù chưa rõ vụ việc sẽ được xử lý thế nào nhưng một lần nữa cuộc chiến giữa RIAV và các trang nghe nhạc trực tuyến lại tiếp tục bùng phát.
Nghị định 131/2013/NĐ-CP của Chính phủ quy định xử phạt hành chính đối với vi phạm quyền tác giả, quyền liên quan chỉ đưa ra mức phạt cao nhất là 250 triệu đồng đối với cá nhân và 500 triệu đồng đối với tổ chức, trong khi nhà sản xuất chương trình bị thiệt hại hàng tỉ, thậm chí hàng chục tỉ đồng khi bị “xài chùa”. Mức xử phạt đối với các trường hợp vi phạm bản quyền quá nhẹ so với hậu quả mà hành động đó mang đến. Đáng nói hơn, sau 3 năm hiệu lực thực thi, rất hiếm có đơn vị tổ chức hay cá nhân nào bị phạt. 
Cuộc chiến chống vi phạm bản quyền chẳng khác nào… “trứng chọi đá”. Việc “xài chùa” trên các trang mạng là một trong những nguyên nhân kéo lùi sự phát triển âm nhạc Việt.
Thùy Dương
Cùng chuyên mục

Đọc thêm

Đại học Luật Hà Nội :Tập trung thực hiện các giải pháp đột phá, nâng cao chất lượng đào tạo

Đại học Luật Hà Nội :Tập trung thực hiện các giải pháp đột phá, nâng cao chất lượng đào tạo
(PLVN) -Ngày 23/1, Trường Đại học Luật Hà Nội tổ chức Hội nghị viên chức, người lao động năm 2020 nhằm phát huy quyền làm chủ tập thể của cán bộ, viên chức trong các cơ quan nhà nước và đơn vị sự nghiệp công lập; tổng kết, đánh giá kết quả công tác của trường năm 2020, đề ra phương hướng, nhiệm vụ công tác năm 2021.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước trao Quyết định thăng cấp bậc hàm Thượng tướng cho Thứ trưởng Bộ Công an

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước trao Quyết định thăng cấp bậc hàm Thượng tướng cho Thứ trưởng Bộ Công an
Chiều 23/1, tại Phủ Chủ tịch, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Nguyễn Phú Trọng, Bí thư Quân ủy Trung ương, Chủ tịch Hội đồng Quốc phòng và An ninh, Thống lĩnh các lực lượng vũ trang đã trao Quyết định thăng cấp bậc hàm từ Trung tướng lên Thượng tướng cho Thứ trưởng Bộ Công an Nguyễn Văn Sơn.

Chọn ống nước - Chọn sức khoẻ cho gia đình

Chọn ống nước - Chọn sức khoẻ cho gia đình
(PLVN) - Ống nước được ví như mạch máu của ngôi nhà, dẫn nguồn nước sạch cho cả gia đình. Lựa chọn ống nước cho công trình vì thế không thể qua loa. Hãy chú ý đến những tiêu chí sau nếu không muốn mạch nguồn của gia đình bạn bị nhiễm bẩn.

Cựu bác sĩ Hoàng Công Lương được ra tù trước 11 tháng, cần làm gì để quay lại nghề?

Cựu bác sĩ Hoàng Công Lương được ra tù trước 11 tháng, cần làm gì để quay lại nghề?
(PLVN) - "Nếu có nguyện vọng quay lại với nghề thì cựu bác sĩ Hoàng Công Lương phải chứng minh đủ các điều kiện theo quy định thì sẽ được cấp lại chứng chỉ hành nghề khám bệnh, chữa bệnh và thi tuyển vào các cơ sở khám bệnh, chữa bệnh để tiếp tục hành nghề", Luật sư Nguyễn Đào Tơ - Trưởng Văn phòng luật sư Hoàng Huy - cho biết. 
Nhân dân Tây Bắc tin tưởng Đại hội Đảng XIII sẽ thể hiện ý chí của Đảng và của cả dân tộc

Nhân dân Tây Bắc tin tưởng Đại hội Đảng XIII sẽ thể hiện ý chí của Đảng và của cả dân tộc

(PLVN) - Cán bộ, đảng viên và nhân dân cả nước nói chung và nhân dân các dân tộc Tây Bắc nói riêng đang hướng về Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIII của Đảng với niềm tin và kỳ vọng về những định hướng, quyết sách đúng đắn, tạo đột phá cho sự phát triển của đất nước trong nhiệm tới.

Lực lượng vũ trang tỉnh Thừa Thiên Huế chuẩn bị tốt các phương án bảo vệ Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XIII

Lực lượng vũ trang tỉnh Thừa Thiên Huế chuẩn bị tốt các phương án bảo vệ Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XIII
(PLVN) - Để thực hiện tốt nhiệm vụ bảo vệ thành công Đại hội Đại biểu lần thứ XIII của Đảng và Tết Nguyên đán sắp tới, lực lượng vũ trang tỉnh Thừa Thiên Huế đã tổ chức luyện tập các phương án chiến đấu bảo vệ cơ quan và các mục tiêu trọng điểm trên địa bàn tỉnh.


Huy động khoảng 500 cán bộ y tế phục vụ Đại hội Đảng XIII

Huy động khoảng 500 cán bộ y tế phục vụ Đại hội Đảng XIII
(PLVN) - Bộ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thanh Long vừa trực tiếp đi kiểm tra công tác y tế phục vụ Đại hội Đại biểu toàn quốc của Đảng lần thứ XIII. Bộ trưởng cho biết, đến nay ngành tế đã sẵn sàng các phương án y tế để đảm bảo Đại hội lần thứ XIII của Đảng được thành công tốt đẹp.

Báo điện tử Pháp luật Việt Nam

Giấy phép xuất bản số 303/GP-BTTTT ngày 8/5/2015

Cơ quan chủ quản: Bộ Tư pháp

Tổng biên tập: Tiến sỹ Đào Văn Hội

Phó TBT: Trần Đức Vinh

Tòa soạn: Số 42/29 Nguyễn Chí Thanh, phường Ngọc Khánh, quận Ba Đình, Hà Nội

E-mail: baodientuphapluat@gmail.com

Hotline: 0353.63.63.55

Liên hệ quảng cáo: 0971.741.666‬