Luật hóa quyền thay đổi họ tên cho người chuyển giới

(PLO) - Góp phần thực hiện các quy định của Hiến pháp về quyền con người, quyền công dân, Dự thảo Bộ luật Dân sự sửa đổi đã bổ sung một chương mới về xác lập, thực hiện, bảo vệ quyền dân sự và quy định khá cụ thể các quyền nhân thân. 

Các quy định này đang thu hút sự quan tâm của dư luận nhằm đảm bảo tốt hơn các quyền và lợi ích của người dân, nhất là các nhóm yếu thế trong xã hội.

Luật hóa quyền thay đổi họ tên cho người chuyển giới ảnh 1
Cô giáo Quỳnh Trâm gặp khó khăn về thay đổi họ, tên
khi đã phẫu thuật chuyển giới
Tôn trọng, bảo vệ quyền nhân thân

Để triển khai thi hành Hiến pháp 2013, cùng với yêu cầu nội luật hóa các điều ước quốc tế mà Việt Nam là thành viên đã đặt ra câu hỏi lớn là làm thế nào để bảo đảm phát huy và thực thi một cách đầy đủ các quyền con  người, quyền công dân trong cuộc sống. 

Nhận thức rõ điều này, Thứ trưởng Đinh Trung Tụng cho biết, sau một thời gian nỗ lực, Bộ Tư pháp đã cố gắng cụ thể hóa cách thức bảo vệ và thực thi quyền con người, quyền công dân theo tinh thần của Hiến pháp, trong đó không thể không kể đến quyền của các nhóm yếu thế trong Dự thảo BLDS (sửa đổi). 

Vì vậy, hôm qua – 11/12, Bộ Tư pháp đã phối hợp với Dự án Quản trị nhà nước nhằm tăng trưởng toàn diện (GIG) của Cơ quan Phát triển Quốc tế Hoa Kỳ (USAID) tổ chức Hội thảo góp ý hoàn thiện các quy định liên quan đến quyền của các nhóm yếu thế trong Dự thảo BLDS sửa đổi.

Dự thảo BLDS sửa đổi mới nhất dành hẳn một mục quy định cụ thể về quyền nhân thân và một số quy định tại các phần riêng về quyền sở hữu, quyền thừa kế, quyền sử dụng đất, quyền về khoa học công nghệ… 

Trong đó, có một số quyền đáng chú ý là quyền về họ, tên, quyền xác định dân tộc, quyền xác định lại giới tính, quyền tự do kinh doanh, quyền tiếp cận thông tin, quyền lập hội… Ngoài các quyền nhân thân được quy định, các quyền con người, quyền nhân thân khác về dân sự đều được Nhà nước công nhận, tôn trọng, bảo vệ và bảo đảm theo Hiến pháp và pháp luật. 

Tranh luận sôi nổi về quyền thay đổi họ, tên

Tuy nhiên, tham gia Hội thảo, các đại biểu đến từ các tổ chức xã hội, các hội, hiệp hội và các chuyên gia, nhà khoa học đã có nhiều góp ý, kiến nghị Ban soạn thảo BLDS sửa đổi tiếp tục nghiên cứu sửa đổi, bổ sung nhằm đảm bảo tốt hơn các quyền và lợi ích của người dân, nhất là một số nhóm xã hội thiệt thòi như phụ nữ, trẻ em, người đồng tính, người nghèo, người thiểu số, người khuyết tật. Rất nhiều quyền nhân thân được các chuyên gia “mổ xẻ”, trong đó đặc biệt phải kể đến quyền về họ, tên. 

Chuyên gia tư vấn Dự án GIG Vũ Công Giao cho rằng, nên tiếp tục xem xét bổ sung người phẫu thuật chuyển giới là đối tượng có quyền yêu cầu cơ quan nhà nước có thẩm quyền công nhận việc thay đổi họ, tên vì nhu cầu thay đổi họ, tên của người phẫu thuật chuyển giới là có thật và cấp thiết.

Ông Lương Thế Huy (Viện Nghiên cứu xã hội, kinh tế và môi trường) phân tích: Với người chuyển giới, giới tính mong muốn của họ không trùng với giới tính khi sinh ra mà việc đặt tên ở Việt Nam thường thể hiện đặc điểm giới tính trong đó. Nếu không được đổi tên, người chuyển giới sẽ gặp nhiều khó khăn trong cuộc sống hàng ngày, bị soi mói, thậm chí bị phân biệt đối xử từ những người khác. 

Ông Huy mong muốn quyền thay đổi họ, tên tới đây sẽ là quyền không có điều kiện, tức là có thể đổi tên theo nguyện vọng và bằng 1 trong 3 cách, gồm đổi tên bằng thủ tục hành chính, bằng phán quyết của tòa án, bằng thủ tục tuyên bố thực tế.

Hoạt động trong lĩnh vực bảo vệ quyền của phụ nữ và trẻ em, bà Dương Thị Xuân (Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam) lại đề nghị cân nhắc bổ sung trường hợp không xác định cha thì họ của cá nhân là họ của mẹ đẻ để hướng tới những phụ nữ không có chồng nhưng có quyền sinh con theo quy định của luật. Tương tự, đối với quyền xác định dân tộc, trong trường hợp không xác định cha thì dân tộc của con được xác định theo dân tộc của mẹ.

Tuy nhiên, một đại biểu đến từ Bắc Giang cho rằng, bất cứ ai cũng có quyền đối với họ, tên của mình, quyền về họ, tên là quyền đương nhiên, “không cần phải là người chuyển giới mới có quyền thay đổi họ, tên”. Không những thế, thực tế đã chứng minh không có tên gọi nào mặc định cho nam hay cho nữ. Bởi thế, theo đại biểu này, Dự thảo BLDS sửa đổi không cần đặt ra quy định về quyền thay đổi họ, tên.

Gia Lâm
Cùng chuyên mục

Đọc thêm

Đề nghị có cơ chế thu hút, đãi ngộ phù hợp với đội ngũ pháp chế

Đại biểu Đồng Ngọc Ba phát biểu tại phiên họp. Ảnh: TTXVN
(PLVN) - Đây là ý kiến được đại biểu Quốc hội Đồng Ngọc Ba (đoàn Bình Định) đưa ra tại phiên họp của Quốc hội, thảo luận về đánh giá kết quả thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội, ngân sách nhà nước 6 tháng đầu năm, các giải pháp thực hiện kế hoạch phát triển triển kinh tế - xã hội, ngân sách nhà nước 6 tháng cuối năm 2021 và Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội 5 năm 2021-2025 ngày 25/7.

Người dân hoàn thiện thủ tục đăng ký, khai báo phương tiện online từ 21/7

Người dân hoàn thiện thủ tục đăng ký, khai báo phương tiện online từ 21/7
(PLVN) -Để thực hiện cải cách thủ tục hành chính trong lĩnh vực đăng ký xe, đặc biệt trong thời gian diễn ra dịch bệnh covid 19 và đảm bảo các biện pháp phòng dịch bệnh theo quy định của Chính phủ, Cục Cảnh sát giao thông đã mở chuyên mục “Đăng ký, khai báo phương tiện” trên Cổng Thông tin điện tử Cục CSGT (csgt.vn).

Thực hiện chương trình xây dựng luật, pháp lệnh có bước tiến rõ nét

Bộ trưởng Bộ tư pháp Lê Thành Long giải trình tại phiên họp.
(PLVN) - Phát biểu tại phiên họp của Quốc hội thảo luận về dự kiến Chương trình xây dựng luật, pháp lệnh năm 2022, điều chỉnh Chương trình xây dựng luật, pháp lệnh năm 2021 chiều 21/7, một số ý kiến đại biểu đánh giá việc thực hiện chương trình xây dựng luật, pháp lệnh của Quốc hội trong năm 2020 đã có những bước tiến khá rõ nét.