Giảm chi là mấu chốt của vấn đề nợ công

(PLO) - Bộ Tài chính vừa đưa ra lấy ý kiến về định hướng xây dựng Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thuế giá trị gia tăng (GTGT), Thuế tiêu thụ đặc biệt (TTĐB), Thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN), Thuế thu nhập cá nhân (TNCN) và Thuế tài nguyên, trong đó đáng chú ý là đề xuất tăng thuế suất thuế GTGT từ 10% lên 12%.
Giảm chi là mấu chốt của vấn đề nợ công

* Đại diện Bộ Tài chính, ông Phạm Đình Thi, Vụ trưởng Vụ Chính sách thuế, Bộ Tài chính cho biết:

Đề xuất này là hiện Nghị quyết 07-NQ/TW của Bộ Chính trị, Nghị quyết  25/2016/QH14 của Quốc hội và Chiến lược cải cách thuế giai đoạn 2016 - 2020 đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt, phù hợp với thông lệ và xu hướng cải cách thuế GTGT quốc tế, để xuất này  dựa trên tham khảo kinh nghiệm quốc tế.

Ông Thi cho biết, qua tham khảo  kinh nghiệm quốc tế cho thấy, trong bối cảnh nợ công tăng cao tại các quốc gia kể cả các nước đã phát triển, các quốc gia có xu hướng cơ cấu lại thu ngân sách nhà nước (NSNN) theo hướng tăng cường nguồn thu từ thuế gián thu, cụ thể để tăng nguồn thu bù đắp cho nguồn thu giảm do giảm thuế thu nhập (TNDN và TNCN), các nước chuyển hướng sang tăng thuế tiêu dùng (GTGT và TTĐB) và Việt Nam cũng trong xu hướng đó.

Được biết, Bộ Tài chính đề nghị nâng mức thuế suất 10% theo một trong hai phương án:  Phương án 1: Tăng từ 10% lên 12% kể từ ngày 01/01/2019; phương án 2: Tăng theo lộ trình lên 12% kể từ ngày 01/01/2019 và 14% từ ngày 01/01/2021. Bộ Tài chính đề nghị cân nhắc phương án 1. 

Xung quanh đề xuất tăng thuế GTGT của Bộ Tài chính, PLVN đã ghi nhận ý kiến của các chuyên gia…

* TS Vũ Thành Tự Anh, Giám đốc của Chương trình Giảng dạy Kinh tế Fulbright: 

 “Cần thận trọng với quyết định tăng thuế…”

Theo tôi, Bộ Tài chính cần thận trọng với quyết định tăng thuế GTGT vì ít nhất 3 lý do:

Thứ nhất, thuế GTGT nhìn chung có tính “lũy thoái”, do vậy sẽ đánh vào người thu nhập thấp nặng nề hơn. Người tiêu dùng, bất kể thu nhập cao hay thấp, đều phải đóng cùng một mức thuế GTGT cho cùng một sản phẩm chịu thuế. Song do người thu nhập thấp phải dành một tỷ trọng thu nhập lớn hơn cho tiêu dùng nên gánh nặng thuế họ phải chịu sẽ chiếm một tỷ trọng cao hơn so với thu nhập. Tăng thuế GTGT vì vậy sẽ làm người thu nhập thấp bị tổn thương nhiều hơn - do vậy khó được chấp nhận dưới góc độ công bằng.

Thứ hai, tỷ trọng đóng góp của thuế GTGT trong tổng thu ngân sách của Việt Nam hiện đã khá cao, cao hơn hẳn so với các nước EU – là những nước có thuế suất thuế GTGT thuộc nhóm cao nhất thế giới. Với mức thuế phổ thông hiện nay là 10%, thuế GTGT đã chiếm tới 27,5% tổng thu ngân sách của Việt Nam. Trong khi đó, với mức thuế suất phổ thông trung bình cao hơn hẳn (21,3%), thuế GTGT cũng chỉ chiếm trung bình 21,4% tổng thu ngân sách của các nước EU. Điều này cũng ngụ ý rằng, việc tăng thuế suất GTGT không hiển nhiên cải thiện vai trò của sắc thuế này trong tổng ngân sách.

Thứ ba, quan trọng nhất, nguồn gốc của nợ công và thâm hụt ngân sách nặng nề ở Việt Nam không phải do thiếu khả năng huy động ngân sách mà chính là do hiệu quả chi ngân sách thấp, trong khi tỷ lệ chi ngân sách hiện đã rất cao, lên tới 28-29% GDP. Việc tăng thuế GTGT để tăng thu ngân sách không những không giải quyết được gốc rễ của vấn đề mà còn tạo điều kiện và dung dưỡng cho việc chi ngân sách “vung tay quá trán” hay các dự án nghìn tỷ “đắp chiếu” và kém hiệu quả…

* PGS.TS Lê Xuân Trường, Học viện Tài chính: 

“Vẫn rất cần thực hiện điều tra thực tế…”

Về cơ bản tôi thấy các đề xuất sửa đổi, bổ sung 5 luật thuế này là hợp lý, cần thiết, phù hợp thực tiễn và phù hợp với thông lệ quốc tế. Tôi chỉ lưu ý thêm 3 điều:

Một là, mọi sự lựa chọn chính sách đều có hai mặt – được và mất, không có sự lựa chọn nào chỉ có ưu điểm mà không có hạn chế; 

Hai là, mong muốn của Đảng, Nhà nước và nhân dân ta đều có điểm chung là nâng cao mọi mặt của đời sống nhân dân. Để làm được điều này thì có nhiều việc, trong đó có giảm nghĩa vụ thuế. Tuy nhiên, muốn giảm nghĩa vụ thuế thì phải giảm chi NSNN, nếu không sẽ dẫn đến thâm hụt NSNN, tăng nợ công… mà hậu quả của nó là ảnh hưởng đến việc thực hiện các nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội  của đất nước, từ đó lại ảnh hưởng đến đời sống nhân dân. Như vậy, câu chuyện về thuế không chỉ đơn thuần câu chuyện về thuế mà là nhiều vấn đề khác như: nâng cao hiệu quả, hiệu lực của bộ máy nhà nước; tinh giản biên chế; quản lý chi tiêu NSNN tiết kiệm và hiệu quả; chống tham nhũng hiệu quả…;

Ba là, do tác động của thuế là tác động dây chuyền và phức tạp phụ thuộc vào nhiều biến số kinh tế vĩ mô nên mọi sự điều chỉnh về thuế (mở rộng hay thu hẹp phạm vi điều chỉnh; tăng thuế suất; điều chỉnh ưu đãi thuế…) cần thực hiện điều tra để lấy số liệu thực tế đánh giá một cách khoa học, dự báo có cơ sở khoa học và thực tiễn làm căn cứ quyết định chính sách. 

Thuế GTGT là một sắc thuế thuộc loại thuế tiêu dùng. Xét một cách tổng thể thì tăng thuế suất thuế GTGT có thể làm giảm tổng cầu hoặc giảm tiết kiệm của dân cư hoặc không có tác động đáng kể. Tác động cụ thể như thế nào còn phụ thuộc vào điều kiện cụ thể về điều kiện kinh tế vĩ mô và mức tăng thuế suất. Các yếu tố kinh tế vĩ mô có thể ảnh hưởng đến tác động của tăng thuế suất thuế GTGT đến tăng trưởng kinh tế chủ yếu là: cơ cấu tiêu dùng dân cư về các loại hàng hóa, dịch vụ; cơ cấu tiêu dùng sản phẩm nội địa và sản phẩm nhập khẩu; cơ cấu sản phẩm xuất khẩu… Những yếu tố này và tác động của tăng thuế suất đến tăng trưởng kinh tế cần phải có số liệu thống kê và đưa vào mô hình kinh tế lượng để phân tích. Không thể nói cảm tính được. 

Tăng thuế suất sẽ dẫn đến tăng thu NSNN nhưng thuế suất tăng quá cao có thể dẫn đến giảm thu NSNN và để xác định tác động của thuế suất đến nguồn thu cần phải có số liệu thống kê và đưa vào mô hình kinh tế lượng để phân tích. Tuy nhiên, theo kinh nghiệm của một số nước có điều kiện tương đồng mà tôi được biết thì với mức tăng thuế suất thuế GTGT như hiện nay không có khả năng gây tác dụng ngược, tức là có khả năng tăng thu cho NSNN. Tuy vậy, vẫn rất cần thực hiện điều tra thực tế để có số liệu đánh giá có cơ sở thực tiễn…

TS Đinh Tuấn Minh, Giám đốc điều hành Marketintello:  

Thuế tiêu thụ hay thuế thu nhập?

Việc Bộ Tài chính đưa ra kế hoạch tăng thuế GTGT  từ 10% lên 12% đặt ra một vấn đề quan trọng về mặt lý luận mà các nhà kinh tế cần phải xem xét khi đưa ra quan điểm ủng hộ hay phản đối chính sách này. Đó là nguồn thu thuế nên dựa vào thuế thu nhập (income tax) hay thuế tiêu thụ (consumption tax) (thuế GTGT, thuế doanh thu, thuế bán lẻ v.v. là các biến thể của thuế tiêu thụ).

Trước khi đi sâu vào lý luận tôi muốn nhấn mạnh rằng vấn đề nợ công của Việt Nam - nguyên nhân chính khiến Bộ Tài chính đề xuất tăng thuế GTGT  – xuất phát từ việc chi thường xuyên quá cao và Chính phủ có vẻ như bất lực trong việc cắt giảm chi thường xuyên.  Vì vậy, việc giảm chi thường xuyên mới là mấu chốt của vấn đề nợ công.

Xét trên góc độ lý luận, chúng ta cần xem xét trên khía cạnh: giả sử cùng với một lượng thu ngân sách từ thuế, việc thu thuế từ thuế thu nhập tốt hơn hay thuế tiêu thụ tốt hơn? 

Quan điểm của tôi là thu thuế từ thuế tiêu thụ tốt hơn và chúng ta cần có một lộ trình để chuyển sang hướng này. 

Thoạt nhìn, hệ thống thuế dựa trên thu nhập tưởng chừng công bằng hơn so với hệ thống thuế dựa trên thuế tiêu thụ. Hệ thống thuế dựa trên thu nhập sẽ áp đặt mức thuế cao hơn cho người có thu nhập cao và thấp hơn cho người có thu nhập thấp. Tuy nhiên, chính việc đặt ra các mức thuế khác nhau cho những đối tượng khác nhau lại tạo ra vấn đề cho khái niệm công bằng, chưa kể hệ thống thuế dựa trên thu nhập cực kỳ phức tạp và rối rắm.

Trong khi đó, với hệ thống thuế dựa trên thuế tiêu thụ, tất cả mọi người đều phải đóng thuế. Người giàu tiêu thụ nhiều sẽ phải đóng thuế nhiều, người nghèo tiêu thụ ít sẽ phải đóng thuế ít. Thường với cũng một loại hàng hóa, người giàu tiêu thụ các loại hàng hóa cao cấp hơn nên trên thực tế với cùng mức thuế họ đóng thuế nhiều hơn người nghèo.

Tuy nhiên, cần lưu ý, hệ thống thuế dựa trên thuế thu nhập thực chất là hệ thống thuế đánh vào tiết kiệm. Nó khiến cho giảm đầu tư và giảm tăng trưởng kinh tế về dài hạn. Trong khi đó hệ thống thuế dựa trên thuế tiêu thụ lại khuyến khích tiết kiệm và đầu tư, do vậy tạo ra nhiều công ăn việc làm hơn cho nền kinh tế, làm tăng thu nhập của người dân và dẫn đến tăng chi tiêu trong tương lai…

Linh Linh
Cùng chuyên mục

Đọc thêm

Giám đốc Công an tỉnh An Giang trực tiếp chỉ đạo điều tra tại hiện trường vụ mâu thuẫn đốt nhà có dấu hiệu giết người

Giám đốc Công an tỉnh An Giang trực tiếp chỉ đạo điều tra tại hiện trường vụ mâu thuẫn đốt nhà có dấu hiệu giết người
(PLVN) - Chiều ngày 13/07, Đại tá Đinh Văn Nơi – Giám đốc Công an tỉnh An Giang -  trực tiếp đến chỉ đạo công tác điều tra, phá án tại hiện trường vụ mẫu thuẫn đốt nhà dân có dấu hiệu “Giết người” (thuộc tổ 15, ấp Vĩnh Hòa, xã Vĩnh Thạnh Trung, huyện Châu Phú, tỉnh An Giang) đồng thời đồng chí cũng trực tiếp đi thăm hỏi, động viên đến các nạn nhân và thân nhân gia đình bị hỏa hoạn.

Thủ tướng chỉ ra 2 nhóm nhiệm vụ cần làm để chăm lo cho cựu thanh niên xung phong

Thủ tướng chỉ ra 2 nhóm nhiệm vụ cần làm để chăm lo cho cựu thanh niên xung phong
(PLVN) - Để tiếp tục chăm lo đời sống cho cựu thanh niên xung phong có đời sống vật chất, tinh thần ngày càng đầy đủ, tốt đẹp hơn và phát huy hiệu quả của thanh niên xung phong trong thời kỳ mới, Thủ tướng đề nghị Trung ương Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh và Hội Cựu thanh niên xung phong Việt Nam cùng các cấp, các ngành tập trung thực hiện tốt hai nhóm nhiệm vụ chủ yếu.

Triển khai loạt quyết định về công tác cán bộ cấp cao

Triển khai loạt quyết định về công tác cán bộ cấp cao
(PLVN) - Ngày 14/7, tại Hà Nội đã diễn ra lễ trao quyết định của Bộ Chính trị chỉ định giữ chức Bí thư Ban cán sự Đảng Bộ Y tế và quyết định của Thủ tướng Chính phủ giao quyền Bộ trưởng Bộ Y tế đối với GS.TS Nguyễn Thanh Long, Thứ trưởng Thường trực Bộ Y tế. Bộ Tài chính cũng đã tổ chức lễ công bố và trao quyết định của Thủ tướng Chính phủ bổ nhiệm Tổng Giám đốc Bảo hiểm xã hội Việt Nam; Thứ trưởng Bộ Tài chính.

Pháp cung cấp cho Ukraine 20 tàu tuần tra

Pháp cung cấp cho Ukraine 20 tàu tuần tra
(PLVN) - Đại sứ Pháp tại Ukraine Etienne de Poncins cho biết Pháp và Ukraine trong vào tuần tới sẽ ký thỏa thuận về việc cung cấp 20 tàu tuần tra của Pháp cho Ukraine. 
Một Man United dần “lột xác” và chiếc vé dự UEFA Champions League đã rất gần

Một Man United dần “lột xác” và chiếc vé dự UEFA Champions League đã rất gần

(PLVN) - Dù vẫn ở nhóm cạnh tranh tấm vé dự Champions League nhưng có lẽ ít người nghĩ họ “có cửa” bởi phong độ thất thường của mình. Vậy mà trở lại sau đại dịch Covid-19, Man United đã gần như “lột xác” hoàn toàn. Hiện tại là hình ảnh một “quỷ đỏ” hết sức mạnh mẽ và cơ hội dự giải đấu cao nhất châu Âu có lẽ đã nằm trong tầm tay. 

Người cựu chiến binh vun đắp tình hữu nghị Việt Nam - Campuchia

Người cựu chiến binh vun đắp tình hữu nghị Việt Nam - Campuchia
(PLVN) - “Thầy Khmer” là cái tên thân thương mà nhiều thế hệ học viên dành cho người cựu chiến binh Công an nhân dân vũ trang (tiền thân của Bộ đội Biên phòng ngày nay) Trần Quang Du. Sau khi hoàn thành nghĩa vụ quốc tế với nước bạn Campuchia, hơn 40 năm qua, ông Du tiếp tục trở thành chiếc cầu nối vun đắp tình hữu nghị đoàn kết gắn bó ngày càng bền chặt giữa hai nước, hai dân tộc Việt Nam - Campuchia.

Đề nghị xử lý nghiêm hành vi bạo lực học sinh

Đề nghị xử lý nghiêm hành vi bạo lực học sinh
(PLVN) - Liên quan đến vụ bạo hành học sinh Trường Tiểu học Hữu Nghị (TP Hòa Bình, tỉnh Hòa Bình), sau khi Bộ Giáo dục và đào tạo (GD&ĐT) có văn bản chỉ đạo, Phòng GD&ĐT TP Hòa Bình, tỉnh Hòa Bình đã có báo cáo về vụ việc.

Việt Nam đã đảm đương thành công vai trò Ủy viên không thường trực Hội đồng bảo an

Việt Nam đã đảm đương thành công vai trò Ủy viên không thường trực Hội đồng bảo an
(PLVN) - Nhân dịp Việt Nam hoàn thành 6 tháng đầu năm 2020 trên cương vị Ủy viên không thường trực Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc nhiệm kỳ 2020-2021, Thứ trưởng Ngoại giao Lê Hoài Trung đã có bài viết về chủ đề với tiêu đề “Nhìn lại sáu tháng tại Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc và định hướng phát huy vai trò, đóng góp của Việt Nam thời gian tới”. PLVN trân trọng giới thiệu bài viết. Tít bài do PLVN đặt.

Bộ Y tế khuyến cáo phòng chống dịch bệnh tay chân miệng

Bộ Y tế khuyến cáo phòng chống dịch bệnh tay chân miệng
(PLVN) - Theo hệ thống báo cáo giám sát bệnh truyền nhiễm, từ đầu năm 2020 đến nay, cả nước ghi nhận 10.745 trường hợp mắc tay chân miệng tại 63 tỉnh, thành phố, trong đó có 6.662 trường hợp nhập viện, không có tử vong. Trước tình hình này, Cục Y tế dự phòng, Bộ Y tế đã có Công văn khẩn gửi Sở Y tế các tỉnh tăng cường phòng chống dịch tay chân miệng.

Kỳ họp đặc biệt trong lịch sử của Quốc hội Việt Nam

Kỳ họp đặc biệt trong lịch sử của Quốc hội Việt Nam
(PLVN) - Đó chính là Kỳ họp thứ 9 Quốc hội khóa XIV vừa qua. Sự đặc biệt này là do Kỳ họp được chuẩn bị và tổ chức trong điều kiện vừa phải thực hiện các biện pháp phòng, chống đại dịch COVID-19, vừa phải hoàn thành các nhiệm vụ trên cả 3 lĩnh vực lập pháp, giám sát và quyết định các vấn đề quan trọng của đất nước.
Chỉ thị số 40-CT/TW: Tô đậm thêm tính nhân văn của chính sách tín dụng xã hội

Chỉ thị số 40-CT/TW: Tô đậm thêm tính nhân văn của chính sách tín dụng xã hội

(PLVN) - 5 năm thực hiện Chỉ thị số 40-CT/TW ngày 22/11/2014 của Ban Bí thư Trung ương Đảng khóa XI về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với tín dụng chính sách xã hội (Chỉ thị số 40-CT/TW) đi vào cuộc sống, dù không phải là một thời gian dài, song những kết quả bước đầu minh chứng cho một quyết sách đúng đắn của Đảng trực tiếp giải quyết những vấn đề nội tại trong triển khai tín dụng chính sách xã hội.

Thiên tài âm nhạc khiếm thính Beethoven- Nghị lực thép chiến đấu với cuộc đời bất hạnh

Thiên tài âm nhạc khiếm thính Beethoven- Nghị lực thép chiến đấu với cuộc đời bất hạnh
(PLVN) - Trên thế giới có rất nhiều người sinh ra dù cơ thể không hoàn hảo, lành lặn nhưng ở họ lại tỏa sáng khát khao cống hiến, khát khao sống và nghị lực phi thường. Họ đã vượt lên số phận nghiệt ngã, làm được những việc phi thường khiến cả thế giới kinh ngạc và nể phục. Câu chuyện  của họ đã lay động trái tim của hàng triệu người. Một trong số đó là thiên tài âm nhạc Ludwig van Beethoven. 

Bí ẩn lăng mộ Tần Thủy Hoàng (Kỳ 1): Đội quân đất nung nghìn năm

Bí ẩn lăng mộ Tần Thủy Hoàng (Kỳ 1): Đội quân đất nung nghìn năm
(PLVN) - Triều đại hưng suy thay đổi, nhân gian vật đổi sao dời, nhưng dưới lòng đất, lăng mộ ngầm ngàn năm của Tần Thủy Hoàng trải qua phong sương vẫn không bị xói mòn. Vinh quang và trí tuệ của đế chế cổ đại đã khép lại nhưng vô số điều vẫn còn là ẩn đố với hậu thế.

Dự án BOT điện mãi không chạm đích

Dự án BOT điện mãi không chạm đích
(PLVN) - Bốn dự án điện theo hình thức BOT của các nhà đầu tư nước ngoài đang nỗ lực về đích, sớm bổ sung nguồn điện cho hệ thống. Tuy nhiên, các dự án này vẫn đang đối mặt không ít khó khăn.
Những hội bạn thân đình đám của showbiz Việt

Những hội bạn thân đình đám của showbiz Việt

(PLVN) - Không chỉ biết đến là những người có mối quan hệ khăng khít với nhau trong hoạt động showbiz, những hội bạn thân này còn khiến nhiều người hâm mộ phải trầm trồ mỗi khi xuất hiện cùng nhau.

Báo điện tử Pháp luật Việt Nam

Giấy phép xuất bản số 303/GP-BTTTT ngày 8/5/2015

Cơ quan chủ quản: Bộ Tư pháp

Tổng biên tập: Tiến sỹ Đào Văn Hội

Phó TBT: Trần Đức Vinh

Trưởng ban Báo Điện tử: Xuân Bính

Tòa soạn: Số 42/29 Nguyễn Chí Thanh, phường Ngọc Khánh, quận Ba Đình, Hà Nội

E-mail: baodientuphapluat@gmail.com

Hotline: 0353.63.63.55

Liên hệ quảng cáo: 0971.741.666‬