Huyền bí xá lợi của các vị chân tu nước Việt - Kỳ 3: Bức “Thánh tượng” và xá lợi bí ẩn của Không Lộ thiền sư

(PLVN) - Xuất hiện cùng thời với vị thiền sư nổi tiếng Từ Đạo Hạnh, cuộc đời của thiền sư Không Lộ kém “ồn ào” hơn. Bởi thế, việc sau khi viên tịch và lưu lại xá lợi là thân xác “ngàn năm bất hoại”, hay còn gọi là “Thánh tượng”của thiền sư Không Lộ đã trở thành đề tài gây tranh cãi. 
Chùa Keo (huyện Vũ Thư, tỉnh Thái Bình) - nơi hiện vẫn còn lưu giữ bức “Thánh tượng” của Thiền sư Không Lộ Chùa Keo (huyện Vũ Thư, tỉnh Thái Bình) - nơi hiện vẫn còn lưu giữ bức “Thánh tượng” của Thiền sư Không Lộ

Bí ẩn “Thánh tượng” và xá lợi ngàn năm

Nằm cách không xa trung tâm huyện Vũ Thư - Thái Bình, chùa Keo với niên đại gần 1000 năm tuổi không chỉ lưu giữ những di vật quý giá có niên đại hàng trăm năm, mà còn chứa đựng nhiều câu chuyện bí ẩn về cuộc đời của một vị thiền sư nổi tiếng nước Việt - Thiền sư Không Lộ. 

Theo sử sách còn lưu lại, sau thời gian tu hành và đắc đạo, Thiền sư Không Lộ đã chọn chùa Keo làm nơi phát tích, giảng đạo. Nhiều vị cao tăng ngày nay vẫn luôn khẳng định, sau khi viên tịch Thiền sư đã để lại cho hậu thế một tấm lòng bao dung và vị tha. 

Trong quá trình làm trụ trì tại chùa Keo, ngài luôn dùng tình cảm xen lẫn với ngôn ngữ của bậc giác ngộ để chuyển hóa tâm thức của phật pháp đến với chúng sinh; đặc biệt, sau khi viên tịch và hỏa táng ngài đã để lại xá lợi là bức “Thánh tượng” ngàn năm lưu lại muôn đời.

Huyền bí xá lợi của các vị chân tu nước Việt - Kỳ 3: Bức “Thánh tượng” và xá lợi bí ẩn của Không Lộ thiền sư ảnh 1
Chân dung Thiền sư Không Lộ được đúc lại bằng đồng 

Theo sách Trùng san Thần Quang tự Phật tổ bản hành thiền uyển ngữ lục tập yếu, cùng với truyền thuyết từ dân gian, sau khi tu hành khổ hạnh Thiền sư Không Lộ đã trở về cõi Tây phương cực lạc vào ngày 3/6/1094, đời vua Lý Nhân Tông. Trong thời gian lâm bệnh, chúng đệ tử và người dân trong làng đã dùng gỗ trầm hương để tạc chân dung Thiền sư. 

Các đệ tử đã tạc tượng từ giờ Dậu đến giờ Dần, nhưng mới hoàn thành xong phần đầu và phần trước, sau đó thì dừng lại không tạc nữa bởi Thiền sư đã viên tịch khi bức tượng về mình còn chưa kịp hoàn thành.

Sau khi thác, môn đồ của Thiền sư đã làm lễ hỏa táng ngài; lúc bấy giờ bầu trời tự nhiên tối sầm lại, mây đen kéo đến kín cả bầu trời. Điều kỳ lạ, giữa đám mây đen ấy lại xuất hiện một đám mây vàng chiếu thẳng xuống đàn hỏa thiêu. 

“Theo các cụ kể lại, sau khi viên tịch Thiền sư đã hóa vào bức tượng đang còn tạc dang dở, người dân đã lấy áo cà sa đắp lên bức tượng gỗ thì bức tượng bỗng nhiên hóa thành bức tượng hoàn thiện. Mọi người gọi là “Thánh tượng” từ đó. Hiện “Thánh tượng” đang được lưu giữ tại nhà Thánh của chùa. 

Huyền bí xá lợi của các vị chân tu nước Việt - Kỳ 3: Bức “Thánh tượng” và xá lợi bí ẩn của Không Lộ thiền sư ảnh 2
 Chiếc ngai được thờ trang trọng trong gian nhà Thánh tại chùa Keo

Chia sẻ về bức “thánh tượng” của Thiền sư Không Lộ, vị sư trụ trì chùa Keo, Đại đức Thích Quang Tiến cho hay: “Hiện nay trong gian thờ Thánh nhà chùa chỉ thờ ngai và thờ kiệu của Thiền sư, đó vẫn luôn là một biểu tượng vô cùng thiêng liêng. Còn bức “thánh tượng” được gìn giữ rất cẩn thận phía trong hậu cung. 

Theo chu kỳ 3 năm một lần nhà chùa sẽ tổ chức tắm tượng, và thay áo cho ngài một lần. Những lần ấy thường vào đêm trước khi diễn ra lễ hội vào mùa Xuân hoặc mùa Đông. Một cụ già trong ban Khánh tiết của làng sẽ cùng với nhà chùa tiến hành thay áo, người được lựa chọn phải hội đủ tiêu chuẩn 3 tháng chay tịnh dưới sự chứng kiến của nhà chùa. Công việc này được tiến hành theo nghi thức từ xa xưa và rất nghiêm ngặt, người được lựa chọn phải tuyệt đối giữ kín những gì đã thấy khi tiến hành thay áo và tắm cho tượng thánh”.

Theo vị trụ trì chùa Keo, việc “thánh tượng” có phải là xá lợi hay không ngay bản thân vị Đại Đức cũng không thể có được câu trả lời chính xác. Tuy nhiên, từ xưa đến nay bức “thánh tượng” ấy vẫn luôn được các vị trụ trì tiếp nối, cùng với người dân địa phương gìn giữ và bảo vệ rất nghiêm ngặt. Mọi người vẫn cho đó là một bí ẩn về thân xác ngàn năm bất hoại sau khi viên tịch của Thiền sư Không Lộ và đã là điều kỳ bí thì rất khó lý giải.

Vị Thiền sư có thể bay trên không trung 

Trong cuốn Thần Quang tự Phật tổ bản hành thiền uyển ngữ lục tập yếu, có ghi lại, Thiền sư Không Lộ là sư tổ đời thứ 9 của Thiền phái Ngôn Thông. Ngài sinh năm 1016, tên thật là Dương Minh Nghiêm, quê ở làng Hải Thanh, huyện Giao Thủy, tỉnh Nam Định. 

Theo sử sách nghiên cứu, những người họ Dương nhiều đời làm nghề đánh bắt cá mưu sinh. Tuy nhiên, đến đời Dương Minh Nghiêm, thì ngài lại là người thông thạo văn chương và có lòng từ bi thiện nguyện. 

Thưở thiếu thời, Dương Minh Không dường như đã có duyên với đạo Phật. Với bản tính tìm tỏi, học hỏi ngài ngao du khắp nơi. Khi đến chùa Am tại làng Lại Trì (Thái Bình), cảm trước cảnh vật thanh tịnh và huyền bí nơi này Thiền sư đã xin ở lại chùa. Đến năm Thiên Cảm Thánh Vũ thứ 2, tức năm 1044 khi đó vừa tròn 28 tuổi ngài quyết định xuống tóc, xuất gia quy y cửa phật, lấy hiệu là Không Lộ. 

Tại chùa Lại Trì, Không Lộ Thiền sư đã được thỉnh đạo pháp của Thiền sư Lôi Hà Trạch cùng với hai người bạn đồng môn của mình là Thiền sư Từ Đạo Hạnh và Thiền sư Giác Hải (sau trở thành 3 vị Thiền sư nổi tiếng nhất Việt Nam cho đến ngày này).

Được biết, trong quá trình giác ngộ đạo Phật, Dương Không Lộ cùng với hai người bạn đồng môn của mình cảm thấy chưa thỏa mãn với những điều đã được học. Bởi thế, vào năm 1059 sau khi bàn bạc cả 3 vị Thiền sư đã đồng lòng cùng nhau sang Tây Thiên học phật pháp. Sau một thời gian tu hành và lĩnh hội Phật pháp, học được những pháp thuật linh dị, 3 vị Thiền sư rời Tây Thiên trở về nước. 

“Tương truyền, sau khi tu hành đắc đạo Thiền sư Không Lộ có thể bay lên không trung và đi trên mặt nước giống như Sư tổ Đạt Ma. Những pháp thuật cao siêu của Thiền sư không thể đo định được, bởi thế, Thiền sư có thể nhìn thầy trước tương lai. Thậm chí nhìn thấy sự thịnh suy của vương triều nhà Lý. Sư tổ không chỉ là một biểu tượng cho sự giác ngộ Phật pháp, tìm ra chân lý đạo phật, mà còn được coi là ông Tổ của nghề đúc đồng ở Việt Nam”, Đại Đức Thích Quang Tiến cho biết.

Theo cuốn sách Không Lộ thiền sư ký ngữ lục, vào năm 1061, Dương Không Lộ dựng chùa Nghiêm Quang tại làng Giao Thủy (còn gọi là làng Keo). Khi đó vị Thiền sư có ý định đúc “An Nam tứ đại khí” bằng đồng, hiềm nỗi khi đó nước ta lại thiếu đồng. Chợt nghĩ ra nước Tống là nước lớn, ắt sẽ có nhiều đồng, vì thế Không Lộ thiền sư bèn tìm đường sang Bắc Triều (Trung Quốc). 

Sau khi được diện kiến vua Tống, Dương Không Lộ đã bày tỏ ý định của mình, vua bèn trả lời: Sư mang được bao nhiêu thì ta cho bấy nhiêu; “Ta chỉ xin một quẩy mang về” - Thiền sư trả lời. Nghe vậy vua Tống bật cười và đồng ý liền. Điều ngạc nhiên, khi vào kho dự trữ đồng Thiền sư lấy hết cả đồng mà quẩy vẫn chưa đầy…

Sau sự kiện sang nước Tống xin đồng, và thực hiện đúc hàng loạt những tượng đồng, chuông đồng lớn; nghề đúc đồng ở Việt Nam bắt đầu phát triển, và hẳn nhiên hậu thế đã coi Dương Không Lộ như là ông tổ khai sinh ra nghề đúc đồng. 

Thiền sư Không Lộ còn được biết đến là một nhà thơ với các sáng tác thể hiện tình yêu cuộc sống, yêu đất nước, gắn bó với thiên nhiên, tạo vật và con người, bằng bút pháp tài hoa, phóng khoáng hiếm thấy. Trong đó, nổi tiếng nhất phải kể đến là bài thơ “Ngôn hoài” thể hiện tình yêu, khí phách, tầm vóc của người Đại Việt: “Kiểu đất long xà chọn được nơi/ Tình quê nào chán suốt ngày vui/ Có khi đỉnh núi trèo lên thẳng/ Một tiếng kêu vang lạnh cả trời…” 

Thơ Ngài đã trải qua hàng nghìn năm vẫn được lưu truyền, vẫn gây được xúc cảm và tình cảm đặc biệt cho người đọc…

Nhật Thu
Cùng chuyên mục
Những ngọn gió ngát hương…

Những ngọn gió ngát hương…

(PLVN) - Như là đất, là nước, là ánh mặt trời, là lá hoa và những ngọn gió thơm hương... cứ tự tại, an nhiên và cần mẫn dâng hiến cho đời. Lặng lẽ, khiêm cung nhưng cũng đầy kiêu hãnh.

Đọc thêm

Thắp sáng lòng biết ơn

Thắp sáng lòng biết ơn
(PLVN) - Thắp sáng lòng biết ơn và ý thức về nguồn cội chính là làm cho tâm thức văn hóa của dân tộc trở thành nguồn mạch, thành dòng nhựa sống nuôi dưỡng tinh thần đoàn kết, tương thân tương ái và hiếu hạnh dân tộc Việt.

Hạ về, sen nở mừng ngày Phật đản sinh

Hạ về, sen nở mừng ngày Phật đản sinh
(PLVN) - Ngày mùng 8 tháng 4 là ngày Bụt ra đời. Gần 3000 năm trước, từ bước chân của con người vĩ đại ấy, nhân loại được biết đến một sự thật lớn: “Tất cả chúng sinh đều có tính Bụt”.

Những nẻo đường hóa duyên

Những nẻo đường hóa duyên
(PLVN) - Không nhất thiết phải tới chùa mới có thể làm công quả, mới có thể thấy Phật. Càng không phải ở nơi những vị tu hành, mới thấy được bóng dáng của một Thiền sư.

Ngũ giới tam quy và Lý triều Quốc sư Thánh tổ kệ dẫn (Tiếp theo và hết)

Chùa Keo Thái Bình.
(PLVN) - Trong cuốn Quốc âm sa di thập giới, phần lời tựa, thiền sư Như Trừng viết: “Nước Nam ta từ xưa đến nay, người xuất gia đều thọ tam quy ngũ giới”. Như vậy, khi Nguyễn Du viết Kiều: “Tam qui, ngũ giới, cho nàng xuất gia” là hoàn toàn phù hợp với kiến thức Phật học tại thời điểm lúc bấy giờ.

Điển tích Chùa Bổ Đà có vườn tháp lớn nhất Việt Nam, lưu giữ bộ mộc bản kinh Phật cổ nhất

Một góc chùa Bổ Đà.
(PLVN) - Chùa Bổ Đà là Di tích lịch sử và kiến trúc nghệ thuật quốc gia đặc biệt. Chùa là quần thể lớn, tọa lạc tại thôn Thượng Lát, xã Tiên Sơn, huyện Việt Yên, tỉnh Bắc Giang - danh lam cổ tự nổi tiếng của xứ Kinh Bắc xưa. Chùa Bổ Đà có điển tích huyền bí, cũng như có vườn tháp lớn nhất Việt Nam, lưu giữ bộ mộc bản kinh Phật cổ nhất.

Dấu xưa thời khẩn hoang lập ấp ở ngôi đình cổ nhất phương Nam

Ngôi đình với kiến trúc truyền thống độc đáo vẫn đứng vững theo thời gian.
(PLVN) - Đình Thông Tây Hội (phường 11, quận Gò Vấp, TP HCM) đã có từ hơn 3 thế kỷ trước, từ thuở những nhóm cư dân đầu tiên xuôi Nam vượt ngàn dặm đường đến vùng Gia Định mở đất. Trải qua bao biến thiên dâu bể, ngôi đình cổ nhất đất Nam Bộ này vẫn còn lưu giữ nhiều giá trị văn hóa - tín ngưỡng tốt đẹp của dân tộc và nghệ thuật kiến trúc truyền thống độc đáo.

Ngôi đền thiêng thờ vị thần “hộ dân bảo quốc” suốt 4000 năm lịch sử

Toàn cảnh đền Đồng Cổ.
(PLVN) - Đó là đền Đồng Cổ thờ thần Đồng Cổ - vị thần có công lớn đối với sự nghiệp xây dựng và bảo vệ đất nước. Ngôi đền tọa lạc tại làng Đan Nê (xã Yên Thọ, huyện Yên Định, tỉnh Thanh Hóa) tương truyền có từ thời Hùng Vương, soi bóng xuống hồ bán nguyệt, bên cạnh là núi Tam Thai có quán Triều Thiên trên đỉnh nhìn xuống toàn cảnh sông Mã.

Ngôi đền thiêng 1500 tuổi nơi phát tích bài thơ Thần “Nam quốc sơn hà“

Đền Xà.
(PLVN) - Đền Xà thờ đức thánh Tam Giang, tọa lạc tại thôn Xà Đoài, xã Tam Giang (huyện Yên Phong, Bắc Ninh) có niên đại từ thế kỷ 6 đã được xếp hạng Di tích lịch sử cấp quốc gia năm 1988. Ngôi đền thiêng cũng là nơi phát tích bài thơ Thần “Nam quốc sơn hà” - bản tuyên ngôn độc lập đầu tiên của nước ta. 

Đình Quan Lạn – Ngôi đình thiêng 300 tuổi bên sóng nước Vân Đồn

Đình Quan Lạn đã có lịch sử hơn 300 năm.
(PLVN) - Đình Quan Lạn (xã Quan Lạn, huyện Vân Đồn, tỉnh Quảng Ninh) được xây dựng ở giữa làng, nhìn ra vịnh biển nơi có ba hòn đảo tạo nên bức bình phong, phía sau tựa vào năm ngọn núi... Các bậc tiền đã xây dựng ngôi đình Quan Lạn với lối kiến trúc độc đáo ghi dấu ấn văn hóa của người Việt trên vùng biển Đông Bắc. Điều đó không chỉ được thể hiện qua sự độc đáo của kiến trúc mà còn ngay trong lễ hội có một không hai của đình Quan Lạn. 

Ngôi đình 300 tuổi đẹp nhất xứ Kinh Bắc còn tồn tại đến ngày nay

Đình Bảng là một trong những ngôi đình làng đẹp nhất xứ Kinh Bắc.
(PLVN) - Trong suốt gần 300 năm, trải qua hàng loạt những biến cố của lịch sử dân tộc ngôi đình làng Đình Bảng (thị xã Từ Sơn, tỉnh Bắc Ninh) vẫn đứng vững. Đình làng Đình Bảng từ lâu đã được coi là một trong những ngôi đình đẹp nhất xứ Kinh Bắc và cả Việt Nam, bởi đây là một công trình kiến trúc cổ đồ sộ chứa đựng giá trị nghệ thuật trang trí gỗ truyền thống đặc sắc. 

Cổ tự trăm tuổi với tập tục “đánh kẻ tiểu nhân” ở Sài Gòn

 Hội quán Ôn Lăng được cộng đồng người Hoa xây dựng năm 1740.
(PLVN) - Được xây dựng từ gần 300 năm trước, Hội Quán Ôn Lăng (đường Lão Tử, phường 11, quận 5) là điểm đến linh thiêng trong cộng đồng người Hoa ở TP HCM. Nơi đây nhiều năm qua được biết đến với tập tục có một không hai - “đánh kẻ tiểu nhân”, mang ý nghĩa cầu may mắn, bình an đồng thời xua đuổi những điều xui xẻo, những “kẻ tiểu nhân” đi theo quấy rối mình.

Bí ẩn xung quanh hai pho tượng trong ngôi chùa Cầu Đông

Tượng thờ Thái sư Trần Thủ Đô và vợ Linh Từ Quốc mẫu Trần Thị Dung.
(PLVN) - Theo tài liệu nghiên cứu về 1000 năm Thăng Long do nhà văn Tô Hoài và nhà nghiên cứu Nguyễn Vinh Phúc chủ biên thì chùa Cầu Đông là chùa duy nhất ở Hà Nội hiện nay thờ vợ chồng Thái sư Trần Thủ Độ. Tuy nhiên, nguồn gốc và lịch sử về hai pho tượng này đến giờ vẫn là một bí ẩn. 

Tìm hiểu Luân hồi và Nhân quả trong đạo Bụt

Luân hồi đơn giản là sự tiếp nối, không ngừng nghỉ của vạn vật trong vũ trụ.
(PLVN) - Khái niệm, hiện tượng về kiếp Luân hồi và Nhân quả trở thành nỗi trăn trở, ám ảnh ngàn đời của các thế hệ con người. Có hay không việc "đời cha ăn mặn, đời con khát nước", kiếp trước ăn ở bạc ác, kiếp sau phải chịu nghiệp báo. Liệu người chết ở kiếp trước rồi sau này đầu thai vào những kiếp sau không? Đạo Phật giải thích về vấn đề này như thế nào?