Trí huệ minh đạt của Tôn giả Đề Đa Ca - Vị tổ sư Thiền tông đời thứ năm

(PLVN) - Tổ Đề Đa Ca sinh sau khi Đức Phật nhập Niết bàn 135 năm, cha tên Hương Chúng, mẹ tên Phi Hoằng, ở nước Ma Già Đà. Trước khi sinh ngài, thân phụ Ngài nằm mộng thấy mặt trời vàng ánh xuất hiện trong nhà, chiếu sáng khắp cả. Lại thấy phía trước hiện ra một hòn núi lớn, trang nghiêm bằng bảy báu, trên đỉnh núi có dòng suối, nước chảy trong veo, tràn khắp bốn phía.
Trí huệ minh đạt của Tôn giả Đề Đa Ca - Vị tổ sư Thiền tông đời thứ năm

Trí huệ minh đạt

Ngài gặp Tổ Ưu Ba Cúc Đa bèn đem điềm mộng của cha thuật lại và nhờ giải hộ. Tổ giải rằng: Núi báu là thân, suối nước tuôn ra là pháp vô tận, mặt trời xuất hiện trong nhà là tướng ngươi vào đạo, ánh sáng chiếu khắp là trí tuệ siêu việt của ngươi . Ngài nghe giải xong rất đỗi vui mừng liền làm bài kệ rồi xin theo Tổ Ưu Ba Cúc Đa xuất gia học đạo.

Tổ thứ tư hỏi Ngài: “Thân ông muốn xuất gia hay là tâm muốn xuất gia?”. Ngài đáp: “Thưa Hòa thượng! Con xin xuất gia, không phải là thân xuất gia, cũng không phải là tâm xuất gia và cũng không phải là vì thân tâm mà xuất gia”.

Tổ thứ tư hỏi: “Ông không phải vì thân tâm xuất gia, không phải thân xuất gia, hay tâm xuất gia, vậy rốt cuộc ai xuất gia?” Ngài đáp: Thế nào gọi là xuất gia? Xuất gia có xuất phiền não gia, xuất hồng trần gia, xuất sinh tử gia, xuất lao ngục gia. Người xuất gia không có ngã, cũng không có một cái sở hữu của ngã; nếu không có ngã làm sao có thân và tâm? Tức tâm bất sanh diệt: Chính ở trong tâm cũng không sinh không diệt. Tâm bất sanh diệt, tức thị thường đạo: Tâm này không sinh cũng không diệt, đây chính là lý chân thường, một chân lý thường nhiên không thay đổi. Chư Phật cũng vậy, tâm cũng không sinh, không diệt. Tâm vô hình tướng: Tâm này không có hình tướng, cũng không phải màu xanh, vàng, đỏ, trắng hay đen, cũng không phải là dài, ngắn, vuông, tròn. Thể tính của tâm cũng vậy, cũng không có hình tướng”.

 

Thấy Ngài trí huệ minh đạt, Tổ thứ tư liền cho Ngài xuống tóc và truyền thọ giới Cụ túc. Về sau, Tổ truyền Chánh Pháp Nhãn Tạng, Niết Bàn Diệu Tâm cho Ngài.  Một hôm, Ngài đang chặt một cành tre, chiếc rựa súc cán văng ra, trúng mạnh vào cây tre lớn khác, vang ra tiếng kêu, vừa nghe tiếng kêu của rựa va chạm vào cây tre, bỗng thân tâm Ngài như mất hẳn, mà cái âm vang nghe của Ngài đi xa không thể nào biết được.

Cũng từ chỗ mất thân tâm đó, mà cái hiểu biết về pháp môn Thiền tông học này tuôn chảy ra. Ngài liền phát ra lời kệ 60 câu: "Tiếng nghe sao lại lạ kỳ/ Bình thường nghe vậy, vậy thì mà thôi; Hôm nay làm việc không thôi/ Rựa vừa súc cán, ôi thôi nghe hoài. Tiếng nghe đi khắp trần ai/ Mà nghe nghe mãi, nghe hoài không thôi; Tánh Nghe đến tận xa xôi/ Tiếng nghe vật lý mất rồi nơi ta. À ra, lời dạy Thích Ca/ Chỉ rõ chân tánh, tánh ta như vầy; Thầy ôi con ngộ tại đây/ Nhờ thầy chỉ dạy, con đây tỏ tường. Thì ra Thầy đã mến thương/ Tìm nhiều phương cách, dạy tường Thiền tông; Tánh Nghe con nhận trong lòng/ Không cần tìm kiếm mà xong Luân hồi. Thiền tông kỳ đặc Thầy ôi/ Không quán, không tưởng hết rồi trầm luân;

Vì vậy, Đức Phật dạy “Dừng”/ Hôm nay, nhận được con mừng lắm thay. Chuyện của sanh tử trần ai/ Cứ để sanh tử con nay không màng; Tuy con đang sống thế gian/ Sống với vọng Tánh, không màng trầm luân. Con nay đã biết pháp “Dừng”/ Luân hồi nhiều kiếp đã dừng với con; Thân tâm con hiện vẫn còn/ Không dính vật lý mà còn Tánh chân. Ơn Thầy đã phát lòng nhân/ Giúp cho con được vượt hơn Luân hồi; Sao con đại phúc Phật ôi/ Luân hồi nhiều kiếp đã rồi với con.

Con nay nhất quyết lòng son/ Giữ tâm thanh tịnh không còn luận tranh; Nhìn lên thấy tận trời xanh/ Xuyên suốt thấy biết, không ranh mé ngằn. Con nay đã nhận thường hằng/ Tánh Nghe tánh Thấy là hằng của con; Nhờ vậy, con mới biết còn/ Phật tánh hiển lộ không còn tu chi. Thiền tông con nhận tức thì/ Trực nhận chân Tánh, y đây Niết Bàn; Nay con đã hết gian nan/ Sống với chân Tánh không màng chuyển luân. Sự thật, hôm nay con mừng/ Mừng vì sanh tử đã dừng với con; Con nay đã biết Phật con Là tánh Thấy, Biết, hằng còn và Nghe.

Những thứ Vọng tánh con nghe/ Nghe trong vật lý, cứ nghe riêng mình; Hai thứ mình đừng dính chung/ Thứ nào riêng nấy rõ từng hai nơi. Biết vọng là Tánh thảnh thơi/ Thấy Nghe thanh tịnh là nơi Niết Bàn. Phật ôi, con nhận rõ ràng/ Chứng cho đệ tử vượt đàng trầm luân. Con nay thật sự con “Dừng”/ Luân hồi nhiều kiếp đã dừng với con; Con nay ghi tạc lòng son/ Kính xin Đức Phật, nhận con lòng thành.

Ngài liền vào nhà ghi lại 60 câu kệ, mấy ngày sau đem trình cho Tứ Tổ Ưu Ba Cúc Đa. Tổ Ưu Ba Cúc Đa đọc xong bài kệ 60 câu của Ngài và nói: Như vậy ông đã đạt được “Bí mật Thiền tông”. Như Lai dạy, đầu tiên vị nào đạt được Bí mật Thiền tông mà dòng Thiền tông đi qua, vị đó là người được tiếp nối Tổ vị Thiền tông và được kế thừa Tổ vị. Vậy, 30 ngày sau ta sẽ truyền “Bí mật Thiền tông” cho ông làm Tổ sư Thiền tông đời thứ Năm. Sau 30 ngày, tại thất đá nơi núi Sơn Mây, buổi lễ truyền “Bí mật Thiền tông” được tổ chức chỉ có thầy trò Ngài dự thôi. Nhưng vẫn được tổ chức đúng theo quy định truyền Thiền tông.

Giúp Di Dá Ca chứng quả giải thoát

Ngài thành kính nhận lãnh chánh pháp. Sau, Ngài sang Trung-Ấn giáo hóa. Nơi đây có tám ngàn vị đại tiên, dưới sự lãnh đạo của đại tiên Di Dá Ca. Nghe Ngài đến đây, Di Dá Ca vân tập tiên chúng đến yết kiến Ngài. Gặp Ngài, Di Dá Ca thưa: Xưa tôi cùng Thầy đồng sanh cõi trời Phạm Thiên. Tôi gặp tiên A Tư Đà truyền cho pháp tiên.

Thầy gặp đệ tử Phật hướng dẫn tu tập thiền định. Từ đó, cách nhau đã đến sáu kiếp. Ngài bảo: Lời tiên nhân đã nói đúng như vậy. Song, ông chuyên về pháp tiên tột cùng sẽ đến đâu? Di Dá Ca thưa: Tôi tuy chưa gặp bậc chí thánh, song tiên A Tư Đà thường thọ ký rằng: Sáu kiếp về sau, tôi sẽ nhờ bạn đồng học mà được chứng quả giải thoát. Nay gặp nhau đây đâu không đúng như vậy ư?

Ngài bảo: Ông đã biết như vậy thì cần phải xuất gia, pháp tiên là đường nhỏ, không thể đưa người đến giải thoát. Ta hóa đạo đã lâu, cũng muốn dừng nghỉ. Nếu ông thật thú hướng về đại pháp thì không nên chậm trễ. Di Dá Ca nghe nói vui mừng liền xin xuất gia. Ngài độ cho ông xuất gia thọ giới. Lúc đó, tiên chúng theo Di Dá Ca thấy vị tiên trưởng của mình làm như vậy, rất bất mãn. Họ nói thầm với nhau rằng: Đề Đa Ca đâu đủ sức làm thầy mình mà theo xuất gia.

Ngài biết tâm họ, muốn gây cho họ có niềm tin, liền phóng quang sáng chiếu, chân đi trên hư không như người đi trên đất bằng, lại hóa cây dù báu che khắp chúng tiên, nơi ngón tay sữa thơm tuôn ra, trong sữa hiện lên một hoa sen, trong hoa sen hóa ra Đức Phật.

Chúng tiên trông thấy thần biến phi thường, bèn cúi đầu cầu xin xuất gia. Tôn giả hoan hỷ chấp nhận. Thấy cơ duyên hóa độ đã viên mãn, Ngài truyền pháp lại cho Di Dá Ca, rồi thâu thần tịch diệt. Di Dá Ca và đồ chúng thiêu hài cốt Ngài, thâu lượm xá lợi xây tháp tại núi Ban Trà thờ phụng cúng dường. 

Vô Ưu (biên soạn)
Ý kiến bạn đọc

Ý kiến của bạn sẽ được biên tập trước khi đăng. Xin vui lòng gõ tiếng Việt có dấu

Cùng chuyên mục
Bí ẩn xung quanh hai pho tượng trong ngôi chùa Cầu Đông

Bí ẩn xung quanh hai pho tượng trong ngôi chùa Cầu Đông

(PLVN) - Theo tài liệu nghiên cứu về 1000 năm Thăng Long do nhà văn Tô Hoài và nhà nghiên cứu Nguyễn Vinh Phúc chủ biên thì chùa Cầu Đông là chùa duy nhất ở Hà Nội hiện nay thờ vợ chồng Thái sư Trần Thủ Độ. Tuy nhiên, nguồn gốc và lịch sử về hai pho tượng này đến giờ vẫn là một bí ẩn. 

Đọc thêm

Phó Thủ tướng Trương Hòa Bình dâng hương tưởng niệm các Vua Hùng

Phó Thủ tướng Trương Hòa Bình dâng hương tưởng niệm các Vua Hùng
(PLVN) - Ngày 03/12, tại điện kính thiên trên đỉnh núi Nghĩa Lĩnh, Khu Di tích lịch sử đặc biệt quốc gia Đền Hùng, tỉnh Phú Thọ. Đoàn đại biểu 54 dân tộc anh em do Đồng chí Trương Hòa Bình, Ủy viên Bộ Chính trị, Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ, Trưởng Ban chỉ đạo Đại hội đại biểu toàn quốc các dân tộc thiểu số Việt Nam lần thứ II và đoàn đại biểu đã dâng hương tưởng niệm các Vua Hùng tại Khu Di tích lịch sử Đền Hùng.

Cần Thơ: Cử tri phản ánh việc cấp sổ đỏ còn chậm

Cần Thơ: Cử tri phản ánh việc cấp sổ đỏ còn chậm
(PLVN) - Kỳ họp thứ 19 HĐND TP Cần Thơ giữ vai trò và nhiệm vụ quan trọng trong việc giải quyết những lo âu và bức xúc của người dân. Thực hiện mục tiêu trên, trước kỳ họp diễn ra, HĐND TP đã có những buổi tiếp xúc và ghi nhận ý kiến cử tri.

Bổ nhiệm Chánh Thanh tra tỉnh Nghệ An

Bổ nhiệm Chánh Thanh tra tỉnh Nghệ An
(PLVN) - Chiều 3/12, tỉnh Nghệ An công bố quyết định điều động, bổ nhiệm Chánh Thanh tra tỉnh đối với ông Chu Thế Huyền - Bí thư Huyện ủy huyện Diễn Châu.

Yên Thành, Nghệ An: Điểm sáng phát triển Bảo hiểm xã hội tự nguyện

Yên Thành, Nghệ An: Điểm sáng phát triển Bảo hiểm xã hội tự nguyện
(PLVN) - Hiện nay, tỉnh Nghệ An đang dẫn đầu cả nước về số người tham gia BHXH tự nguyện. Trong đó, huyện Yên Thành tuy còn nhiều khó khăn hơn một số địa phương khác trong tỉnh nhưng lại là địa phương có số người tham gia BHXH tự nguyện cao nhất. Được biết, kết quả đó có được từ nhiều cách làm hay, hiệu quả cùng sự yêu nghề, nhiệt huyết của đội ngũ tuyên truyền viên nơi đây. 

Sách lý luận, chính trị: “Vũ khí” sắc bén bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng

Sách lý luận, chính trị: “Vũ khí” sắc bén bảo vệ nền tảng  tư tưởng của Đảng
(PLVN) - Yêu cầu trên được ông Nguyễn Xuân Thắng, Bí thư Trung ương Đảng, Giám đốc Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh, Chủ tịch Hội đồng Lý luận Trung ương đưa ra tại Hội thảo khoa học quốc gia với chủ đề “Sách lý luận, chính trị với sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc”, diễn ra hôm qua (3/12) tại Hà Nội. 

Phó Chủ tịch Lai Châu yêu cầu thực hiện tốt đợt cao điểm về chống hàng giả dịp Tết Nguyên đán

Phó Chủ tịch Lai Châu yêu cầu thực hiện tốt đợt cao điểm về chống hàng giả dịp Tết Nguyên đán
(PLVN) - Báo cáo tại cuộc họp tổng kết công tác đấu tranh chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả năm 2020, nhiệm vụ trọng tâm năm 2021 của tỉnh Lai Châu  cho biết, trong 11 tháng năm 2020, hoạt động buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả trên địa bàn tỉnh cơ bản được ngăn chặn có hiệu quả, không để xảy ra điểm nóng về buôn lậu trên địa bàn. 
Cá nhân nhận cổ tức bằng chứng khoán: Chỉ thu thuế khi chuyển nhượng

Cá nhân nhận cổ tức bằng chứng khoán: Chỉ thu thuế khi chuyển nhượng

(PLVN) - Trả lời báo chí về việc có “thuế chồng thuế” hay không khi cơ quan thuế thu thuế của cá nhân nhận cổ tức bằng chứng khoán rồi lại thu thuế khi giao dịch chứng khoán, ông Đặng Ngọc Minh, Phó Tổng cục trưởng Tổng cục Thuế khẳng định không có chuyện “thuế chồng thuế” và chỉ khi cá nhân chuyển nhượng cổ tức mới phải nộp thuế...

Nghiên cứu lồng ghép vốn ngân sách 3 Chương trình mục tiêu quốc gia

Nghiên cứu lồng ghép vốn ngân sách 3 Chương trình mục tiêu quốc gia
(PLVN) - Theo đó, xem xét, nghiên cứu lồng ghép nguồn vốn ngân sách Trung ương của 3 Chương trình mục tiêu quốc gia (MTQG) là Chương trình phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, Chương trình giảm nghèo và an sinh xã hội và Chương trình xây dựng nông thôn mới.

Họp nhóm đối tác y tế về phòng, chống Covid-19: Đầu tư, hợp tác để sản xuất vaccine

Họp nhóm đối tác y tế về phòng, chống Covid-19: Đầu tư, hợp tác để sản xuất vaccine
(PLVN) - Cuộc họp Nhóm đối tác y tế năm 2020 với chủ đề “Hợp tác và đối tác trong phòng, chống đại dịch Covid-19 và sẵn sàng ứng phó với các làn sóng tiếp theo” diễn ra hôm qua (3/12), tại Hà Nội. GS.TS.Nguyễn Thanh Long, Bộ trưởng Bộ Y tế Việt Nam và TS. Kidong Park, Trưởng đại diện WHO tại Việt Nam đồng chủ trì.

Từ ngày 4-6/12, chỉ số UV có nguy cơ gây hại cao tại nhiều địa phương

Từ ngày 4-6/12, chỉ số UV có nguy cơ gây hại cao tại nhiều địa phương
(PLVN) - Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn Quốc gia vừa cho biết, chỉ số tia cực tím (UV) cực đại tiềm năng từ ngày 4-6/12 tại Bắc Bộ đều có nguy cơ gây hại cao; Trung Bộ phổ biến ở mức có nguy cơ gây hại trung bình, riêng TP Hội An (Quảng Nam) trong ngày 4/12 có nguy cơ gây hại cao; từ Nha Trang đến Cà Mau đều có nguy cơ gây hại cao.
“Văn hóa khẩu trang”

“Văn hóa khẩu trang”

(PLVN) - Như vậy, từ sự khinh suất, thiếu ý thức của một một vài người đã khiến dịch Covid-19 có nguy cơ bùng phát trở lại. Thiệt hại về các mặt kinh tế - xã hội, tinh thần khó có thể đếm đo được.

Bảo đảm tuyệt đối an toàn cho SEA Games 31 và Para Games 11

Bảo đảm tuyệt đối an toàn  cho SEA Games 31 và Para Games 11
(PLVN) - Đó là nhấn mạnh của Trung tướng Lương Tam Quang, Thứ trưởng Bộ Công an tại phiên họp thứ nhất của Tiểu ban An ninh, trật tự Đại hội thể thao Đông Nam Á lần thứ 31 (SEA Games 31), Đại hội Thể thao khuyết tật Đông Nam Á lần thứ 11 (Para Games 11) năm 2021, vừa mới diễn ra tại Hà Nội.

Bị quấy rối trên xe buýt: Không thể coi là chuyện bình thường

Bị quấy rối trên xe buýt: Không thể coi là chuyện bình thường
(PLVN) - Quấy rối và xâm hại tình dục trên xe bus và nơi công cộng như nhà chờ xe bus, công viên, rạp chiếu phim… đang gây bức xúc khi 31% trong số 1.128 các em gái được hỏi đã từng bị quấy rối tình dục khi đi xe buýt. Chỉ có 13% em gái và 8% em trai cho rằng các em gái luôn luôn cảm thấy an toàn nơi công cộng.

Báo điện tử Pháp luật Việt Nam

Giấy phép xuất bản số 303/GP-BTTTT ngày 8/5/2015

Cơ quan chủ quản: Bộ Tư pháp

Tổng biên tập: Tiến sỹ Đào Văn Hội

Phó TBT: Trần Đức Vinh

Tòa soạn: Số 42/29 Nguyễn Chí Thanh, phường Ngọc Khánh, quận Ba Đình, Hà Nội

E-mail: baodientuphapluat@gmail.com

Hotline: 0353.63.63.55

Liên hệ quảng cáo: 0971.741.666‬