Băn khoăn vai trò của Viện kiểm sát trong tố tụng dân sự và hành chính

Chánh án TANDTC Trương Hòa Bình chủ trì phiên họp
Chánh án TANDTC Trương Hòa Bình chủ trì phiên họp
(PLO) - Rất nhiều vấn đề mới được tập trung thảo luận trong phiên họp Ban soạn thảo Bộ luật Tố tụng Dân sự sửa đổi do TANDTC tổ chức chiều qua 25/2 dưới sự chủ trì của đồng chí Trương Hòa Bình - Bí thư Trung ương Đảng, Chánh án TANDTC, Trưởng Ban soạn thảo. 
Phó Chánh Văn phòng Trung ương Đảng, Phó Trưởng ban thường trực Ban Chỉ đạo Cải cách tư pháp Trung ương Lê Thị Thu Ba tham dự.
Buộc phải gửi chứng cứ cho đương sự khác?
Theo Phó Chánh án TANDTC Tống Anh Hào, một trong những vấn đề còn nhiều ý kiến khác nhau là về bảo đảm nguyên tắc tranh tụng trong tố tụng dân sự. Loại ý kiến thứ nhất đề nghị nguyên tắc tranh tụng cần được thể hiện ngay từ khi thụ lý đến khi kết thúc việc xét xử. Theo đó, cần xác định rõ trách nhiệm chứng minh thuộc về các bên tham gia tố tụng, Tòa án chỉ có nghĩa vụ thu thập chứng cứ và xét hỏi khi cần thiết, quá trình tố tụng các chứng cứ đều được công khai. 
Theo đó, chứng cứ do đương sự giao nộp phải được gửi cho đương sự khác. Khi nhận được chứng cứ này, trong thời hạn nhất định đương sự phải đưa ra ý kiến chấp nhận hay không chấp nhận chứng cứ đó, đồng thời gửi bản sao tài liệu này đến Viện kiểm sát (VKS) cùng cấp đối với những trường hợp VKS tham gia phiên tòa hoặc có yêu cầu.
Loại ý kiến thứ hai đề nghị nguyên tắc tranh tụng thể hiện tại phiên tòa do vậy chỉ sửa đổi, bổ sung quyền tranh luận của đương sự, người bảo vệ quyền lợi hợp pháp của đương sự tại phiên tòa nhằm thể hiện phiên tòa công khai, dân chủ.
Phó Viện trưởng VKSNDTC Nguyễn Thị Thủy Khiêm đồng ý với loại ý kiến thứ nhất song đề nghị làm rõ thời điểm cung cấp chứng cứ của đương sự: “Dự thảo quy định thời hạn giao nộp chứng cứ do thẩm phán được phân công giải quyết vụ việc ấn định nhưng phải trước khi có quyết định  đưa vụ án ra xét xử sơ thẩm nhưng lại quy định chứng cứ được bổ sung trong khi xét xử sơ thẩm là không thống nhất, cần nghiên cứu lại”. 
Phó Viện trưởng Nguyễn Thị Thủy Khiêm cũng cho rằng, quy định buộc đương sự phải giao nộp chứng cứ cho VKS và đương sự khác là không khả thi vì xác định ai là đương sự trong nhiều vụ án là rất khó. Đồng thời, việc tổ chức phiên họp xét chứng cứ cũng không cần thiết.
Phó Vụ trưởng Vụ Pháp luật dân sự Kinh tế, Bộ Tư pháp Nguyễn Hồng Hải cũng đồng ý nguyên tắc tranh tụng cần được thể hiện ngay từ khi thụ lý đến khi kết thúc việc xét xử nhưng lưu ý cần xác định rõ nghĩa vụ chứng minh thuộc về các bên đương sự.
Đại diện Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam thống nhất với Dự thảo nhưng đề xuất làm sao quy định hài hòa giữa tranh tụng và thẩm vấn xét hỏi cho phù hợp vì trình độ nhận thức của người dân ở các vùng miền hiện nay là khác nhau.
Cân nhắc sự tham gia của Viện kiểm sát
Về sự tham gia của VKSND tại phiên tòa dân sự, phiên họp giải quyết vụ việc dân sự, loại ý kiến thứ nhất đề nghị giữ nguyên như quy định tại Điều 21 Bộ luật Tố tụng Dân sự (BLTTDS) hiện hành. Loại ý kiến thứ hai đề nghị đối với cấp sơ thẩm thì quy định VKS tham gia đối với những vụ việc mà có đương sự là người chưa thành niên, người bị mất hoặc hạn chế năng lực hành vi dân sự và những vụ việc liên quan đến tài sản nhà nước. Đối với những vụ việc khác, VKS chỉ thực hiện nhiệm vụ kiểm sát thông qua hồ sơ vụ việc. VKS tham gia tất cả những vụ việc xét xử cấp phúc thẩm và giám đốc thẩm.
Phó Trưởng ban thường trực Ban Chỉ đạo Cải cách tư pháp Trung ương (CCTP TW) Lê Thị Thu Ba đề nghị cân nhắc quy định VKS phải tham gia tất cả các phiên tòa sơ thẩm. “Phải làm rõ xem VKS tham gia phiên tòa sơ thẩm để làm gì? Đại diện VKS có quyền ngồi phiên tòa nhưng không phải là bắt buộc mà chỉ nên tham gia khi nào có nghi ngờ. Nếu quy định bắt buộc thì sẽ là hình thức” - bà Lê Thị Thu Ba đề nghị. 
Nhiều ý kiến đồng tình với quan điểm của Phó Trưởng ban thường trực Ban Chỉ đạo CCTP TW vì theo quy định của BLTTDS hiện hành, VKS tham gia hầu hết các phiên tòa sơ thẩm nhưng chỉ phát biểu về thủ tục tố tụng, không có ý kiến về nội dung vụ án, do vậy tham dự như hiện hành là không cần thiết. VKS có thể thực hiện quyền kiểm sát thông qua kiểm tra hồ sơ vụ án.
Tuy nhiên, trong phiên họp cũng có những ý kiến khác. Ông Nguyễn Anh Sơn, Vụ Pháp chế, Bộ Công Thương cho rằng nên theo loại ý kiến thứ nhất vì “sự có mặt của VKS ở tất cả các cấp xét xử sẽ bảo đảm quyền lợi công dân”. 
Người dân có khả năng phải nộp lệ phí giám đốc thẩm
Vấn đề này cũng còn hai loại ý kiến khác nhau. Loại ý kiến thứ nhất đề nghị quy định đương sự có đơn đề nghị theo thủ tục giám đốc thẩm bản án, quyết định của Tòa án đã có hiệu lực pháp luật phải nộp lệ phí, trừ trường hợp được miễn để tránh việc gửi đơn tràn lan. 
Loại ý kiến thứ hai cho rằng quy định này sẽ hạn chế quyền của đương sự, vì việc xem xét kháng nghị theo thủ tục giám đốc thẩm, tái thẩm là nhiệm vụ của người có quyền kháng nghị nhằm khắc phục những vi phạm pháp luật nghiêm trọng trong việc giải quyết vụ án của tòa án. 
Tại phiên họp, một số ý kiến thống nhất với loại ý kiến thứ nhất nhưng cho rằng mục đích của việc thu lệ phí là để đảm bảo đúng quy định của pháp luật về phí, lệ phí chứ không phải để tránh gửi đơn tràn lan.

Tin cùng chuyên mục

Toàn cảnh phiên làm việc.

Bộ Kế hoạch và Đầu tư đẩy mạnh truyền thông, hỗ trợ pháp lý cho doanh nhiệp

(PLVN) - Sáng 13/6, Tổ Thư ký giúp việc của Hội đồng phối hợp phổ biến, giáo dục pháp luật Trung ương đã có buổi làm việc tại Bộ Kế hoạch và Đầu tư (Bộ KH&ĐT) về tình hình thực hiện các chương trình, đề án về truyền thông, phổ biến, giáo dục pháp luật (PBGDPL) và hỗ trợ pháp lý cho doanh nghiệp (HTPLDN).

Đọc thêm

Đảng bộ Báo Pháp luật Việt Nam: Sinh hoạt chuyên đề về Quy định số 144-QĐ/TW của Bộ Chính trị

Toàn cảnh buổi sinh hoạt.
(PLVN) - Chiều 10/6, Báo Pháp luật Việt Nam (PLVN) tổ chức buổi sinh hoạt chuyên đề về Quy định số 144-QĐ/TW ngày 9/5/2024 của Bộ Chính trị về chuẩn mực đạo đức cách mạng của cán bộ, đảng viên trong giai đoạn mới. Báo cáo viên tại buổi sinh hoạt là PGS.TS Lê Văn Cường, Phó Viện trưởng Viện Xây dựng Đảng, Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh.

Tăng cường đào tạo đạo đức nghề nghiệp Luật sư

Toàn cảnh phiên họp Thẩm định đề nghị xây dựng Luật Luật sư.
(PLVN) - Sáng 10/6, Thứ trưởng Bộ Tư pháp Trần Tiến Dũng chủ trì Hội đồng thẩm định đề nghị xây dựng Luật Luật sư. Tham dự Hội đồng thẩm định có đại diện cơ quan pháp chế các bộ, cơ quan ngang bộ, một số Sở Tư pháp; Liên đoàn luật sư Việt Nam…và đại diện một số đơn vị thuộc Bộ Tư pháp.

Nhiều ý kiến có cơ sở lý luận và thực tiễn cao, tại lớp Bồi dưỡng nghiệp vụ công tác văn phòng

Phó Chánh Văn phòng Bộ Tư pháp (BTP) Lê Tuấn Phong, phát biểu tại lớp bồi dưỡng.
(PLVN) -Vừa qua, Bộ Tư pháp tổ chức lớp Bồi dưỡng nghiệp vụ công tác văn phòng khu vực phía Bắc năm 2024, tại TP Hạ Long (Quảng Ninh), tại lớp Bồi dưỡng, nhiều ý kiến có cơ sở lý luận và thực tiễn cao, đã giúp các cán bộ làm công tác văn phòng nâng cao trình độ, năng lực, trách nhiệm, phát huy tốt nhất công tác tham mưu, trợ thủ đắc lực cho lãnh đạo chỉ đạo, điều hành, hoàn thành tốt nhiệm vụ trong thời kỳ mới.

Trường Đại học Luật Hà Nội: Mở rộng và tăng cường hợp tác với các cơ sở đào tạo luật tại Singapore

Trường Đại học Luật Hà Nội: Mở rộng và tăng cường hợp tác với các cơ sở đào tạo luật tại Singapore
(PLVN) -Tiếp nối chuyến công tác đến các quốc gia trong khu vực Châu Á theo Chương trình hợp tác đối ngoại năm 2024 do Bộ Tư pháp phê duyệt, Đoàn công tác của Trường Đại học Luật Hà Nội do Tiến sĩ Đoàn Trung Kiên – Hiệu trưởng làm trưởng đoàn đã đến làm việc tại Singapore từ ngày 5/6 đến ngày 7/6/2024.

Tiếp tục nâng cao nhận thức, tầm quan trọng về công tác truyền thông chính sách

Quang cảnh buổi làm việc.
(PLVN) -Chiều 6/6, Tổ thư kí giúp việc Hội đồng Phối hợp phổ biến, giáo dục pháp luật (PBGDPL) Trung ương đã có buổi làm việc nắm bắt tình hình thực hiện các chương trình, đề án về truyền thông, phổ biến, giáo dục pháp luật và hỗ trợ pháp lý cho doanh nghiệp tại Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (NN&PTNT).

Phó Thủ tướng Lê Thành Long và những dấu ấn cùng ngành Tư pháp

Phó Thủ tướng Lê Thành Long và những dấu ấn cùng ngành Tư pháp
(PLVN) - Chiều 6/6, Quốc hội thống nhất phê chuẩn đề nghị của Thủ tướng về việc bổ nhiệm ông Lê Thành Long, Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Bộ trưởng Bộ Tư pháp, Đại biểu Quốc hội khóa XV giữ chức Phó Thủ tướng Chính phủ nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam nhiệm kỳ 2021-2026.

Kê biên tài sản công ty của đại gia Huy “máy nổ”

Trụ sở Công ty TNHH Thương mại và Dịch vụ Lắp máy Miền Nam tại đường số 3, Khu công nghiệp Hòa Khánh.
(PLVN) - Ngày 5/6, Chi cục Thi hành án dân sự quận Liên Chiểu đã công bố thông tin thi hành án, cưỡng chế, kê biên đối với tài sản của Công ty TNHH Thương mại và Dịch vụ Lắp máy Miền Nam do ông Lê Bá Huy (thường gọi là Huy "Máy nổ") làm giám đốc.

Xây dựng cơ chế ưu đãi để thúc đẩy khoa học công nghệ phát triển

Thứ trưởng Bộ Tư pháp Trần Tiến Dũng chủ trì cuộc họp thẩm định.
(PLVN) - Đây là một trong những nhấn mạnh của Thứ trưởng Bộ Tư pháp Trần Tiến Dũng tại cuộc họp thẩm định đề nghị xây dựng Luật Khoa học và Công nghệ (KH&CN) (sửa đổi) diễn ra sáng 5/6. Về phía cơ quan chủ trì soạn thảo có Thứ trưởng Bộ KH&CN Bùi Thế Duy và đại diện lãnh đạo một số đơn vị thuộc Bộ.

Đề xuất một số Luật có hiệu lực thi hành từ 1/8/2024

Đề xuất một số Luật có hiệu lực thi hành từ 1/8/2024
(PLVN) - Ngày 4/6, Bộ Tư pháp tổ chức phiên họp thẩm định dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Đất đai số 31/2024/QH15, Luật Nhà ở số 27/2023/QH15, Luật Kinh doanh bất động sản số 29/2023/QH15, Luật Các tổ chức tín dụng số 32/2024/QH15. Thứ trưởng Bộ Tư pháp Trần Tiến Dũng chủ trì phiên họp.