Băn khoăn vai trò của Viện kiểm sát trong tố tụng dân sự và hành chính

Chánh án TANDTC Trương Hòa Bình chủ trì phiên họp
Chánh án TANDTC Trương Hòa Bình chủ trì phiên họp
(PLO) - Rất nhiều vấn đề mới được tập trung thảo luận trong phiên họp Ban soạn thảo Bộ luật Tố tụng Dân sự sửa đổi do TANDTC tổ chức chiều qua 25/2 dưới sự chủ trì của đồng chí Trương Hòa Bình - Bí thư Trung ương Đảng, Chánh án TANDTC, Trưởng Ban soạn thảo. 
Phó Chánh Văn phòng Trung ương Đảng, Phó Trưởng ban thường trực Ban Chỉ đạo Cải cách tư pháp Trung ương Lê Thị Thu Ba tham dự.
Buộc phải gửi chứng cứ cho đương sự khác?
Theo Phó Chánh án TANDTC Tống Anh Hào, một trong những vấn đề còn nhiều ý kiến khác nhau là về bảo đảm nguyên tắc tranh tụng trong tố tụng dân sự. Loại ý kiến thứ nhất đề nghị nguyên tắc tranh tụng cần được thể hiện ngay từ khi thụ lý đến khi kết thúc việc xét xử. Theo đó, cần xác định rõ trách nhiệm chứng minh thuộc về các bên tham gia tố tụng, Tòa án chỉ có nghĩa vụ thu thập chứng cứ và xét hỏi khi cần thiết, quá trình tố tụng các chứng cứ đều được công khai. 
Theo đó, chứng cứ do đương sự giao nộp phải được gửi cho đương sự khác. Khi nhận được chứng cứ này, trong thời hạn nhất định đương sự phải đưa ra ý kiến chấp nhận hay không chấp nhận chứng cứ đó, đồng thời gửi bản sao tài liệu này đến Viện kiểm sát (VKS) cùng cấp đối với những trường hợp VKS tham gia phiên tòa hoặc có yêu cầu.
Loại ý kiến thứ hai đề nghị nguyên tắc tranh tụng thể hiện tại phiên tòa do vậy chỉ sửa đổi, bổ sung quyền tranh luận của đương sự, người bảo vệ quyền lợi hợp pháp của đương sự tại phiên tòa nhằm thể hiện phiên tòa công khai, dân chủ.
Phó Viện trưởng VKSNDTC Nguyễn Thị Thủy Khiêm đồng ý với loại ý kiến thứ nhất song đề nghị làm rõ thời điểm cung cấp chứng cứ của đương sự: “Dự thảo quy định thời hạn giao nộp chứng cứ do thẩm phán được phân công giải quyết vụ việc ấn định nhưng phải trước khi có quyết định  đưa vụ án ra xét xử sơ thẩm nhưng lại quy định chứng cứ được bổ sung trong khi xét xử sơ thẩm là không thống nhất, cần nghiên cứu lại”. 
Phó Viện trưởng Nguyễn Thị Thủy Khiêm cũng cho rằng, quy định buộc đương sự phải giao nộp chứng cứ cho VKS và đương sự khác là không khả thi vì xác định ai là đương sự trong nhiều vụ án là rất khó. Đồng thời, việc tổ chức phiên họp xét chứng cứ cũng không cần thiết.
Phó Vụ trưởng Vụ Pháp luật dân sự Kinh tế, Bộ Tư pháp Nguyễn Hồng Hải cũng đồng ý nguyên tắc tranh tụng cần được thể hiện ngay từ khi thụ lý đến khi kết thúc việc xét xử nhưng lưu ý cần xác định rõ nghĩa vụ chứng minh thuộc về các bên đương sự.
Đại diện Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam thống nhất với Dự thảo nhưng đề xuất làm sao quy định hài hòa giữa tranh tụng và thẩm vấn xét hỏi cho phù hợp vì trình độ nhận thức của người dân ở các vùng miền hiện nay là khác nhau.
Cân nhắc sự tham gia của Viện kiểm sát
Về sự tham gia của VKSND tại phiên tòa dân sự, phiên họp giải quyết vụ việc dân sự, loại ý kiến thứ nhất đề nghị giữ nguyên như quy định tại Điều 21 Bộ luật Tố tụng Dân sự (BLTTDS) hiện hành. Loại ý kiến thứ hai đề nghị đối với cấp sơ thẩm thì quy định VKS tham gia đối với những vụ việc mà có đương sự là người chưa thành niên, người bị mất hoặc hạn chế năng lực hành vi dân sự và những vụ việc liên quan đến tài sản nhà nước. Đối với những vụ việc khác, VKS chỉ thực hiện nhiệm vụ kiểm sát thông qua hồ sơ vụ việc. VKS tham gia tất cả những vụ việc xét xử cấp phúc thẩm và giám đốc thẩm.
Phó Trưởng ban thường trực Ban Chỉ đạo Cải cách tư pháp Trung ương (CCTP TW) Lê Thị Thu Ba đề nghị cân nhắc quy định VKS phải tham gia tất cả các phiên tòa sơ thẩm. “Phải làm rõ xem VKS tham gia phiên tòa sơ thẩm để làm gì? Đại diện VKS có quyền ngồi phiên tòa nhưng không phải là bắt buộc mà chỉ nên tham gia khi nào có nghi ngờ. Nếu quy định bắt buộc thì sẽ là hình thức” - bà Lê Thị Thu Ba đề nghị. 
Nhiều ý kiến đồng tình với quan điểm của Phó Trưởng ban thường trực Ban Chỉ đạo CCTP TW vì theo quy định của BLTTDS hiện hành, VKS tham gia hầu hết các phiên tòa sơ thẩm nhưng chỉ phát biểu về thủ tục tố tụng, không có ý kiến về nội dung vụ án, do vậy tham dự như hiện hành là không cần thiết. VKS có thể thực hiện quyền kiểm sát thông qua kiểm tra hồ sơ vụ án.
Tuy nhiên, trong phiên họp cũng có những ý kiến khác. Ông Nguyễn Anh Sơn, Vụ Pháp chế, Bộ Công Thương cho rằng nên theo loại ý kiến thứ nhất vì “sự có mặt của VKS ở tất cả các cấp xét xử sẽ bảo đảm quyền lợi công dân”. 
Người dân có khả năng phải nộp lệ phí giám đốc thẩm
Vấn đề này cũng còn hai loại ý kiến khác nhau. Loại ý kiến thứ nhất đề nghị quy định đương sự có đơn đề nghị theo thủ tục giám đốc thẩm bản án, quyết định của Tòa án đã có hiệu lực pháp luật phải nộp lệ phí, trừ trường hợp được miễn để tránh việc gửi đơn tràn lan. 
Loại ý kiến thứ hai cho rằng quy định này sẽ hạn chế quyền của đương sự, vì việc xem xét kháng nghị theo thủ tục giám đốc thẩm, tái thẩm là nhiệm vụ của người có quyền kháng nghị nhằm khắc phục những vi phạm pháp luật nghiêm trọng trong việc giải quyết vụ án của tòa án. 
Tại phiên họp, một số ý kiến thống nhất với loại ý kiến thứ nhất nhưng cho rằng mục đích của việc thu lệ phí là để đảm bảo đúng quy định của pháp luật về phí, lệ phí chứ không phải để tránh gửi đơn tràn lan.

Tin cùng chuyên mục

Quang cảnh hội thảo.

Nâng cao hiệu quả hỗ trợ pháp lý cho doanh nghiệp nhỏ và vừa

(PLVN) - Ngày 22/7, tại TP Nha Trang (tỉnh Khánh Hòa), Cục Phổ biến, giáo dục pháp luật (Bộ Tư pháp) phối hợp với Sở Tư pháp tỉnh Khánh Hòa tổ chức Hội thảo “Nâng cao hiệu quả hỗ trợ pháp lý cho doanh nghiệp nhỏ và vừa (DNNVV) theo yêu cầu của Nghị quyết số 66 /NQ-CP”.

Đọc thêm

Hải Phòng: Tập trung tuyên truyền, phổ biến giáo dục pháp luật cho viên chức, người lao động, sinh viên nhà trường

Đoàn công tác của Bộ Giáo dục và Đào tạo kiểm tra công tác PBGDPL tại trường Đại học Hải Phòng.
(PLVN) - Ngày 19/7, Đoàn công tác của Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) do ông Nguyễn Văn Phúc – Thứ Trưởng Bộ GD&ĐT làm trưởng đoàn khảo sát, kiểm tra công tác phổ biến, giáo dục pháp luật (PBGDPL); việc thực hiện các quy định tại Nghị định số 84/2020/NĐ-CP và Nghị định số 143/2013/NĐ-CP tại trường Đại học Hải Phòng.

Trao Kỷ niệm chương “Vì sự nghiệp Tư pháp” cho Trưởng đại diện UNICEF tại Việt Nam

Quang cảnh buổi tiếp
(PLVN) -Sáng 18/6, Thứ trưởng Bộ Tư pháp Nguyễn Khánh Ngọc đã tiếp và trao tặng kỷ niệm chương “Vì sự nghiệp Tư pháp” cho bà Rana Flowers, Trưởng đại diện Quỹ Nhi đồng Liên hợp quốc (UNICEF) tại Việt Nam nhằm thể hiện sự đánh giá cao đối với những đóng góp của bà Trưởng đại diện trong thời gian qua.

Lâm Đồng: Hội thi “Duyên dáng Thi hành án” năm 2024

Lâm Đồng: Hội thi “Duyên dáng Thi hành án” năm 2024
(PLVN) - Vừa qua, Cục Thi hành án dân sự (THADS) tỉnh Lâm Đồng tổ chức Hội thi “Duyên dáng Thi hành án” năm 2024 với sự tham gia của 21 thí sinh đại diện cho hơn 200 công chức, người lao động đến từ Chi cục THADS các huyện, thành phố và các Phòng thuộc Cục. Đây là một trong những hoạt động trọng tâm Kỷ niệm 78 năm Ngày truyền thống THADS (19/7/1946 - 19/7/2024).

Thư chúc mừng của Phó Thủ tướng Chính phủ, Bộ trưởng Bộ Tư pháp Lê Thành Long nhân kỷ niệm 78 năm Ngày Truyền thống THADS

Phó Thủ tướng Chính phủ, Bộ trưởng Bộ Tư pháp Lê Thành Long
(PLVN) -Nhân kỷ niệm 78 năm Ngày Truyền thống Thi hành án dân sự (19/7/1946-19/7/2024), Phó Thủ tướng Chính phủ, Bộ trưởng Bộ Tư pháp Lê Thành Long đã có Thư chúc mừng gửi các thế hệ lãnh đạo, công chức, viên chức, người lao động đã và đang công tác trong Hệ thống Thi hành án dân sự. Báo PLVN trân trọng giới thiệu toàn văn thư của Phó Thủ tướng Chính phủ, Bộ trưởng Bộ Tư pháp.

Bạc Liêu: Nâng cao nghiệp vụ thi hành pháp luật về xử lý vi phạm hành chính

Bạc Liêu: Nâng cao nghiệp vụ thi hành pháp luật về xử lý vi phạm hành chính
(PLVN) - Từ ngày 18 - 19/7, Sở Tư pháp tỉnh Bạc Liêu chủ trì, phối hợp với Cục Quản lý xử lý vi phạm hành chính và Theo dõi thi hành pháp luật (Bộ Tư pháp) tổ chức lớp bồi dưỡng nghiệp vụ thi hành pháp luật về xử lý vi phạm hành chính bằng hình thức trực tiếp kết hợp với trực tuyến đến các xã, phường, thị trấn trên địa bàn tỉnh.

Cục THADS Kiên Giang thông tin nguyên nhân nhiều bản án chưa thi hành

Ông Nguyễn Văn Vũ - Cục trưởng Cục Thi hành án dân sự (THADS) tỉnh Kiên Giang trả lời chất vấn.

(PLVN) -  Sáng 18/7, tại Kỳ họp 24 HĐND tỉnh Kiên Giang, ông Nguyễn Văn Vũ - Cục trưởng Cục Thi hành án dân sự (THADS) tỉnh Kiên Giang trả lời chất vấn của đại biểu Nguyễn Thị Hồng Phượng (đơn vị huyện Kiên Lương) về thực trạng nhiều bản án hành chính chưa thi hành xong, kéo dài, có bản án từ năm 2016, 2017, 2018.

Gỡ rào cản pháp lý để thúc đẩy kinh tế phát triển

Gỡ rào cản pháp lý để thúc đẩy kinh tế phát triển
(PLVN) - Ngày 18/7, Ban Chỉ đạo rà soát, xử lý vướng mắc trong hệ thống văn bản quy phạm pháp luật (VBQPPL) tổ chức Hội nghị thảo luận, cho ý kiến về các bất cập, vướng mắc pháp lý và đề xuất xây dựng luật nhằm thúc đẩy tăng trưởng, kiểm soát lạm phát và ổn định kinh tế vĩ mô. Thứ trưởng Bộ Tư pháp Trần Tiến Dũng chủ trì Hội nghị.

Tiếp tục vun đắp quan hệ hợp tác hữu nghị truyền thống trong lĩnh vực pháp luật và tư pháp giữa Việt Nam và Cu-ba

Tiếp tục vun đắp quan hệ hợp tác hữu nghị truyền thống trong lĩnh vực pháp luật và tư pháp giữa Việt Nam và Cu-ba
(PLVN) -Thực hiện Kế hoạch hoạt động đối ngoại cấp Bộ năm 2024 của Bộ Tư pháp và Chương trình hợp tác năm 2024-2025 giữa Bộ Tư pháp Việt Nam và Bộ Tư pháp Cu-ba, Đoàn công tác của Bộ Tư pháp do Thứ trưởng Đặng Hoàng Oanh làm Trưởng đoàn đã có chuyến thăm và làm việc tại Cu-ba từ ngày 16-18/7/2024.