Bị hoạt động du lịch “lạm dụng”: Hàng ngàn di sản đồng loạt kêu cứu

(PLO) - Cả nước hiện có hơn 40.000 di tích, thắng cảnh, trong đó có hơn 3.000 di tích quốc gia và hơn 7.000 di tích cấp tỉnh, nhưng phần lớn đều bị xâm hại, nhẹ thì bởi nạn viết vẽ bậy, nặng thì bị biến dạng, thay thế hoặc xuống cấp, hư hỏng nghiêm trọng.
Bị hoạt động du lịch “lạm dụng”: Hàng ngàn di sản đồng loạt kêu cứu Áp lực từ lượng khách quá tải ở Hội An làm ảnh hưởng nghiêm trọng tới cảnh quan phố cổ, môi trường thiên nhiên.

Du lịch tăng trưởng, di sản “thua thiệt”

Thời gian qua, dư luận bày tỏ lo ngại trước sự phát triển du lịch ồ ạt, những công trình đồ sộ “không liên quan” bỗng xuất hiện ngay giữa lòng di sản, sự xuống cấp trầm trọng dẫn đến nguy cơ không thể phục hồi của rất nhiều di sản trên toàn quốc. 

Cùng việc Đình Lương Xá (xã Liên Bạt, Quốc Oai, Hà Nội) bị phá dỡ để xây mới hoàn toàn, thay thế cấu trúc gỗ truyền thống hàng trăm năm nay bằng bê tông cốt thép, nhiều di sản đình, đền, chùa, miếu vài trăm tuổi ở nhiều khu vực cũng lần lượt “kêu cứu” vì quá xuống cấp như chùa Một Mái, đình làng Hữu Bằng (Hà Nội), đình Do Nghĩa (Phú Thọ), chùa Đông Nam (Thanh Hóa), chùa Giác Viên (TP HCM)…

Ở một nơi khác, Di tích cấp Quốc gia Thành Tam Vạn (xã Pom Lót, huyện Điện Biên, tỉnh Điện Biên) cũng đang đối mặt với tình trạng sạt lở đất liên tiếp xảy ra, hàng chục mét tường thành đã bị sạt lở nghiêm trọng. 

Tiêu biểu nhất chính Di sản thế giới Vịnh Hạ Long (Quảng Ninh) đã “biến dạng” quá nhiều khiến UNESCO phải “tuýt còi” về sự phát triển ồ ạt của các hạng mục kinh tế, du lịch làm ô nhiễm môi trường, phá vỡ cảnh quan nơi đây.

Theo thống kê, trung bình mỗi ngày cảng Tuần Châu đón gần 10.000 lượt khách du lịch, những ngày cao điểm, con số này có thể lên tới gần 30.000 lượt. Lượng khách quá đông, tập trung cục bộ tại một số điểm, tuyến du lịch gây vượt ngưỡng chịu tải của các điểm tham quan tiêu biểu như: Động Thiên Cung, hang Ðầu Gỗ, Sửng Sốt…, làm ảnh hưởng vẻ đẹp tự nhiên, hoang sơ của các hang động, thay đổi tập tính sinh hoạt của các loài vi sinh vật trong Vịnh, công tác bảo tồn di sản hầu như không thể bắt kịp để khắc phục tốc độ thay đổi chóng mặt này. 

Một di sản khác cũng đang “kêu cứu” chính là TP Di sản Hội An (Quảng Nam), từ một khu phố nhỏ nằm phía tả ngạn sông Thu Bồn, nay đã trở thành điểm đến của bốn triệu lượt du khách mỗi năm, trong khi dân số TP chỉ khoảng 92.000 người.

Nhằm đáp ứng nhu cầu du khách ồ ạt đổ về, các công trình xây dựng tư nhân tăng nhanh, kèm hoạt động sửa chữa, cải tạo sơ sài để “đốt cháy giai đoạn”, nhằm nhanh chóng thương mại hóa du lịch, khiến Di sản Hội An dần biến dạng.

Đồng cảnh ngộ, Cố đô Huế từng nổi tiếng do sở hữu quỹ kiến trúc di sản giàu có bậc nhất, cũng đang phải đối mặt với việc xây dựng kết cấu hạ tầng, cao ốc hóa khu vực bờ nam sông Hương với nhiều khách sạn, trung tâm thương mại… làm biến chất cảnh quan khu đô thị cổ, cùng những lăng tẩm, miếu, đền dọc bờ sông. 

“Mòn mỏi” chờ đợi tu bổ

Trước thực trạng di sản đang bị xâm hại, biến tướng hoặc xuống cấp trầm trọng, vẫn đang “mòn mỏi” chờ thủ tục tu bổ, cơ quan quản lý đều biết nhưng lại “bó tay” vì nhiều lý do, trong đó “gai góc nhất” là thiếu kinh phí tu bổ. 

Sau khi Luật Thủ đô được ban hành, Hà Nội đã chủ động đa dạng các nguồn đầu tư (kinh phí cấp T.Ư, cấp TP, cấp huyện và huy động xã hội hóa) để bảo tồn kho tàng di sản lớn nhất cả nước nhưng vẫn có bất cập.

Trả lời báo chí gần đây, Giám đốc Sở VH&TT Hà Nội Tô Văn Động cho rằng: “Nguồn lực huy động xã hội hóa cho công tác tu bổ chỉ tập trung vào một vài di tích được thổi phồng yếu tố tâm linh. Đối với các di tích lịch sử cách mạng kháng chiến, đình, đền… vẫn phải dựa chủ yếu vào nguồn đầu tư của ngân sách nhà nước. Nhưng nguồn đầu tư này có hạn, trong khi đó, quá nhiều di tích có thể sụp, đổ bất cứ lúc nào”.

Công ước quốc tế về du lịch văn hóa được ICOMOS - Hội đồng Di tích và di chỉ quốc tế (thuộc UNESCO) thông qua năm 1999 đã đưa ra sáu nguyên tắc về quản lý du lịch ở những nơi có di sản quan trọng.

Trong Công ước đặc biệt nhấn mạnh, các dự án phát triển du lịch và xây dựng cấu trúc hạ tầng phải lưu ý đến phương diện thẩm mỹ, xã hội và văn hóa, cảnh quan thiên nhiên, đặc trưng đa dạng sinh học, ưu tiên sử dụng vật liệu địa phương, phong cách kiến trúc địa phương, truyền thống bản xứ. Hơn nữa, các cộng đồng chủ nhà và dân chúng bản địa phải được tham gia vào việc lập kế hoạch bảo vệ và du lịch...

Lâu nay, du lịch và di sản luôn được nhìn nhận trong mối quan hệ hai chiều: di sản là tài nguyên vô giá để phát triển du lịch và ngược lại, phát triển du lịch tạo điều kiện quảng bá, phục hồi, phát huy tốt hơn giá trị di sản. Tuy nhiên, từ thực tiễn hoạt động du lịch thời gian qua, dễ nhận thấy phần “thua thiệt” thường thuộc về di sản, nhất là tại những nơi du lịch phát triển “nóng”.

Mặc dù vậy, công tác bảo tồn ở Việt Nam vẫn còn ì ạch, lúng túng dẫn đến tình trạng hàng ngàn di tích di sản đã và đang “kêu cứu”, “hấp hối” hàng bao năm qua. Nhưng không biết vô tình hay cố ý, các cơ quan chức năng vẫn… phớt lờ hoặc chậm trễ hành động. 

Đỗ Trang

Cùng chuyên mục

Đọc thêm

Hợp tác phát triển bền vững vùng nguyên liệu gấc

Hợp tác phát triển bền vững vùng nguyên liệu gấc
(PLVN) - Nu Skin Việt Nam và Nafoods Group vừa có buổi  gặp gở để trao đổi về việc thu mua gấc ép, hỗ trợ kỹ thuật để đảm bảo chất lượng sản phẩm đồng thời hỗ trợ đời sống nông dân trồng gấc tại vùng nguyên liệu tại Quỳnh Lưu, Nghệ An.

Tặng 150.000 đồng cho các khách hàng mở tài khoản Seabank và kết nối ví điện tử VNPT Pay

Tặng 150.000 đồng cho các khách hàng mở tài khoản Seabank và kết nối ví điện tử VNPT Pay
(PLVN) - Nhằm đa dạng hóa sản phẩm dịch vụ và thêm tiện ích cho khách hàng, Ngân hàng TMCP Đông Nam Á (SeABank) liên kết với Tập Đoàn Bưu Chính Viễn Thông (VNPT) ra mắt Dịch vụ liên kết Ví điện tử VNPT Pay, theo đó các Khách hàng của SeABank có thể liên kết Ví điện tử VNPT Pay với Tài khoản thanh toán tại SeABank để sử dụng các dịch vụ thanh toán trên Ví VNPT Pay.

Ngày hội tòng quân năm 2019: Tưng bừng, rộn rã khắp cả nước

Ngày hội tòng quân năm 2019: Tưng bừng, rộn rã khắp cả nước
(PLVN) - Hôm qua (20/2), ngày hội tòng quân, tiễn các thanh niên lên đường làm nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc đã diễn ra tưng bừng, rộn rã tại 43 tỉnh, thành. Các địa phương còn lại sẽ tiếp tục giao quân vào hai ngày 21 và 22/2. Các tân binh hăng hái lên đường nhập ngũ, thực hiện nghĩa vụ thiêng liêng.

Yêu cầu thực hiện kết luận thanh tra dự án Gang thép Thái Nguyên

Yêu cầu thực hiện kết luận thanh tra dự án Gang thép Thái Nguyên
(PLVN) - Ngày 20/2, đồng ý với kết luận thanh tra dự án mở rộng sản xuất giai đoạn 2 - Công ty Gang thép Thái Nguyên của Thanh tra Chính phủ, Phó Thủ tướng Thường trực Trương Hòa Bình yêu cầu các bộ, cơ quan, tổ chức, cá nhân liên quan chịu trách nhiệm thực hiện theo đúng quy định của pháp luật. 

Phạt nặng tàu chở khách quá tải trên biển: “Cảnh tỉnh” DN coi thường pháp luật, đạo đức làm nghề

Phạt nặng tàu chở khách quá tải trên biển: “Cảnh tỉnh” DN coi thường pháp luật, đạo đức làm nghề
(PLVN) - Nhồi nhét khách, tăng giá bất thường, thu thêm phí, không có tiền thì không phục vụ, phớt lờ các quy định an toàn đường thủy, bất chấp mọi giá để kiếm lời… từ lâu trở thành những “mỹ từ” mô tả thái độ phục vụ của các doanh nghiệp vận tải du lịch dịp lễ Tết và càng khiến các doanh nghiệp này mất điểm với chính người Việt chứ chưa nói tới người nước ngoài.

Vui buồn nghề gác chắn đường tàu

Vui buồn nghề gác chắn đường tàu
(PLVN) - Câu chuyện hai nữ nhân viên đường tại trạm gác chắn đường Nguyễn Thành Phương (TP Biên Hòa, tỉnh Đồng Nai) quên mình cứu bà cụ ra khỏi đường ray chỉ vài giây trước khi tàu đến vẫn để lại nhiều cảm xúc kèm những lời thán phục. Song có lẽ không nhiều người hiểu hết nỗi trăn trở của những người gác chắn đường tàu trong công việc hàng ngày của họ?

Pháp luật - hiện thân của lẽ công bằng

Pháp luật - hiện thân của lẽ công bằng
(PLVN) - Đầu năm mới âm lịch, một tín hiệu mới vừa phát ra trong đời sống pháp luật khiến nhiều người hy vọng vào sự công bằng, nhân văn khi thực thi pháp luật. Đó là việc TANDTC có thông báo gửi tới các luật sư bào chữa cho tử tù Đặng Văn Hiến yêu cầu bổ sung các tài liệu, chứng cứ để xem xét đơn đề nghị giám đốc thẩm của các luật sư này.
Bảo hộ tác quyền trong môi trường số: Nhiều diễn biến phức tạp

Bảo hộ tác quyền trong môi trường số: Nhiều diễn biến phức tạp

(PLVN) - Họa sĩ Lê Linh đã được công nhận là tác giả duy nhất của bộ truyện Thần đồng đất Việt sau hơn chục năm đi tìm công lý. Đây cũng là một sự khuyến khích rất lớn đối với nhiều tác giả, họa sĩ, người làm nghệ thuật trong công cuộc bảo vệ “đứa con trí tuệ” của mình khi môi trường sáng tác ở Việt Nam hiện giờ vẫn còn rất nhiều bất cập.

Đức Gyalwang Drukpa chủ trì Đại pháp hội cầu an đầu xuân

Đức Gyalwang Drukpa chủ trì Đại pháp hội cầu an đầu xuân
(PLVN) - Trong 3 ngày 22-24/02, Đức Gyalwang Drukpa và Tăng đoàn Truyền thừa Phật giáo Ấn Độ Drukpa khai đàn và chủ trì đại lễ quán đỉnh, cầu an, cầu siêu trong Pháp hội Đại Bi Quan Âm tại Đại Bảo Tháp Mandala Tây Thiên (Tam Đảo, Vĩnh Phúc). 

31.1°C

Hà Nội

SJC Hà Nội

Mua vào 36.520

Bán ra 36.520

VNIndex

3.41 0.37%