Nghệ thuật quân sự của cha ông - Kỳ 11: Nguyễn Trãi đánh giặc bằng bút, 5 lần vào thành địch dụ hàng

(PLVN) - Như đã nói trong kỳ trước, chiến lược “tâm công” – đánh vào lòng địch là một bộ phận của đấu tranh chính trị mà Nguyễn Trãi đã sử dụng không chỉ nhuần nhuyễn, biến hóa mà còn đem lại những thành công, những chiến thắng vang dội bằng ngòi bút.
Nghệ thuật quân sự của cha ông - Kỳ 11: Nguyễn Trãi đánh giặc bằng bút, 5 lần vào thành địch dụ hàng

Việc đánh vào lòng địch của “chiến lược gia” Nguyễn Trãi tập trung chủ yếu vào hai khía cạnh: dụ hàng các tướng lĩnh, binh sĩ địch, ngụy ở các thành và đấu tranh hòa đàm với bọn chủ tướng địch, buộc chúng phải chấm dứt chiến tranh, rút quân về nước.

Tác giả Nguyễn Lương Bích nhận xét: “Trong suốt quá trình đánh địch sau này cho tới khi toàn thắng, Nguyễn Trãi đã đảm nhiệm gần như toàn bộ công tác “đánh mạnh vào lòng địch”. Ông viết gửi cho địch, ngụy hàng trăm bức thư để dụ hàng, để hòa đàm. Ông trực tiếp tới một số thành để khuyên địch ra hàng. Ông năm lần thân vào thành Đông Quan đàm phán với chủ tướng địch. Ông đã làm công việc đánh vào lòng địch thật kiên trì, thật dũng cảm, thật tài giỏi và ông đã thành công rực rỡ”.

Những lời lẽ thấu suốt tâm can

Theo Nguyễn Lương Bích, công tác dụ hàng của Nguyễn Trãi nhằm hai mục đích: Làm binh vận, dụ địch, ngụy bỏ hàng ngũ, bỏ thành ra hàng và vận động địch, ngụy phản chiến nộp thành, đem vũ khí ra hàng.

Để khiến địch tâm phục, khẩu phục, Nguyễn Trãi đã đề cao tính chính nghĩa của ta, “cáo trạng” những tội ác của giặc. Trong thư trả lời tướng Minh giữ chức Đô đốc đóng ở Thanh Hóa là Phương Chính, ông viết: “Kể đạo làm tướng, lấy nhân nghĩa làm gốc, lấy trí dũng làm vốn. Nay bọn bay chỉ chuộng lừa dối, bắt giết kẻ vô tội, hãm người vào chỗ chết mà không xót thương là cớ làm sao?

Làm thế thì trời đất không dung, thần người đều giận. Cho nên mới liền năm chinh phạt, nối tiếp bị thua. Thế mà không biết hướng thiện sửa lỗi…”. Trong một lá thư dụ các thành Thanh Hóa khác cũng nói rõ: “Nay giặc Minh ngông cuồng vô đạo, trái với lòng trời, độc vũ cùng binh, mưu mở rộng đất, dày xéo dân lành hơn hai mươi năm”.

Trích một số câu trong thiên cổ hùng văn "Đại cáo bình Ngô" của Nguyễn Trãi.  

Song song với đó là đề cao sức mạnh, tiềm lực của quân ta. Trong thư dụ thành Bắc Giang, ông viết: “Ta nghe nói: Người còn có kẻ Bắc người Nam, nhưng đạo thì chẳng thế này thế khác. Nhân nhân quân tử, đâu mà không có. Nước An Nam ta tuy xa ở ngoài Ngũ Lĩnh mà danh tiếng là nước thi thư.

Những bực trí mưu tài thức chẳng đời nào thiếu vắng (Bình Ngô Đại Cáo sau này cũng viết: Tuy mạnh yếu từng lúc khác nhau/Song hào kiệt đời nào cũng có – NV). Vì thế phàm những việc ta làm không bao giờ không theo lễ nghĩa, hợp với ý trời, thuận theo lòng người”.

Không chỉ vậy, ông còn phân tích, làm tiêu tan nhuệ khí chiến đấu của giặc: “…Vả lại ta xem ở nước các ngươi, hiện nay bên trong lo mối họa cung đình, bên ngoài có giặc biên giới phía Bắc, đại thần lấn ngôi, kẻ dưới chuyên quyền, hạn hán sâu trùng luôn năm tai họa, bốn phương giặc dã nổi dậy như ong. Cái cơ suy sụp há không biết trước rồi sao?

Người có trí nhận ra sự việc từ lúc còn chưa phát, sao các ngươi lại chậm thấy cơ sự mà muốn tự khổ như thế? Nếu các ngươi biết kéo quân ra thành, cùng ta hòa hảo thân tình, thì ta coi các người nghĩa như anh em ruột thịt, nào chỉ để bảo toàn tính mệnh vợ con mà thôi đâu? Nếu không thế, tùy ý các ngươi. Trong khoảng sớm tối, sẽ khắc thấy ngay. Đến lúc bấy giờ, hối cũng không kịp. Các ngươi hãy nên nghĩ đi” (Thư dụ thành Bắc Giang).

Trong thư dụ thành Tam Giang viết: “Cái điều đáng quý ở người quân tử là biết thời thông biến, lượng sức xử mình. Bây giờ giá có người đem quả trứng chim chống đỡ núi Thái, lấy càng bọ ngựa ngăn cản bánh xe, mà lại tự cho mình sức có thừa, thì thật là ngu quá vậy. (…)

Các ông mà tỉnh ngộ, bỏ khí giới mở cửa thành ra cùng hội kiến với ta, thì không chỉ bảo toàn được tính mệnh vợ con các ông mà còn được ta nghĩ đến ân nghĩa cha mẹ cốt nhục, há chẳng tốt đẹp lắm sao? Còn nếu không như thế, một mai tro bay trúc chẻ, đến khi ấy các ông dẫu có hối cũng chẳng còn biết ra thế nào nữa đâu”.

Thư dụ hàng thành Bình Than: “Nay các ông với không đầy một ngàn quân cố giữ lấy một thành trơ trọi, ròng rã tháng năm chẳng thông tin tức. Ngày thành mất chẳng sớm thì chiều. Sở dĩ ta còn trì hoãn chưa vội đánh ngay là có ý muốn để bọn các ông nhận rõ sự thế, xét lẽ thịnh suy, hoặc may trời nhủ bảo trong lòng, chuyển họa thành phúc để bảo toàn được tính mệnh của cả một thành (…)

Ta sở dĩ cứ tha thiết đem việc ấy khuyên dụ các ông chẳng qua là muốn thể theo đức hiếu sinh của Tạo hóa mà giữ toàn vẹn sự sống còn của nhân dân trong thành các ông mà thôi. Bọn các ông hãy nghĩ cho kĩ, chớ để hối về sau”.

Hàng vạn tướng sĩ ra hàng

Không chỉ dụ hàng tướng địch, Nguyễn Trãi còn tích cực kêu gọi ngụy quân, ngụy quyền - những người lầm đường lạc lối quay về với chính nghĩa. Đây là “mũi tiến công” quan trọng, góp phần làm suy yếu nhanh chóng chế độ đô hộ của nhà Minh. Bởi lẽ, trong 10 năm đô hộ nước ta, nhà Minh đã xây dựng được một hệ thống ngụy quân, ngụy quyền - một lực lượng đáng kể tiếp tay cho giặc đàn áp, bóc lột nhân dân ta. 

Để công tác này được hiệu quả, tư tưởng chủ đạo của ông là bằng mọi cách phân hóa, thức tỉnh, thuyết phục họ trở về với chính nghĩa dân tộc, quay giáo đánh vào quân giặc.

Trong một bức thư gửi cho ngụy quân, ngụy quyền ở thành Điêu Diêu - thành tiền tiêu trong hệ thống thành trì, đồn bốt bảo vệ thành Đông Quan, Nguyễn Trãi viết: “Người xưa có nói: “Quạ đi lại về quê cũ, cáo chết quay đầu về núi”. Cầm thú còn thế, huống nữa là người? Các ngươi vốn đều là người dân Nam Việt, dòng dõi áo mũ nhà quan. Vừa qua vì họ Hồ thất đức, giặc Ngô bạo tàn, khiến có người thân bị hãm trong vùng giặc, có kẻ danh bị buộc vào chức ngụy, đó là thế không thể dừng được, nào phải do ở bản tâm đâu”.

“…Bọn các ngươi nếu biết rửa lòng đổi dạ, bỏ nghịch theo thuận, hoặc ở trong làm nội ứng, hoặc bỏ ra để đầu hàng, thì không những tẩy rửa được mối hổ nhục ngày trước, mà cũng được hưởng phúc lộc ân sủng về sau. Có trời cao chứng giám, ta đâu có nuốt lời. Nếu các ngươi lại còn tiếc tham ngụy chức, chống cự vương sư, thì khi hãm thành, tội các ngươi tất còn nặng hơn cả giặc Ngô đấy”.

Ngay tại Đông Quan, đại bản danh của địch, Nguyễn Trãi cũng vận động quân địch trong đó phản chiến, chống lệnh hành quân, hoặc đòi chấm dứt chiến tranh. Ông đã nói thẳng điều đó với bọn chủ tướng địch: “Người Nam trong thành nhớ mến chủ cũ, người Ngô ở đây khốn khổ không kham, thì những người chống các ông sẽ kế nhau ra hàng, như Trương Phi Lã Bố, các ông lại bị chính thủ hạ làm hại, đó là lẽ tất nhiên.

Nay ở các thành, từ Đô ty trở xuống đều căm giận bọn các ông lừa dối, khuyên ta làm cỏ cả thành. Hoặc có kẻ trèo lũy trốn ra, cáo tố cả việc sắp đặt chiến cụ, sửa đóng xe thang. Những người bị khốn khổ sẽ giết lẫn nhau, hà tất phải quân sĩ của ta nữa”.

Như vậy, với thái độ, chính sách và sự tích cực làm công tác binh vận, trong 5 năm chiến đấu sau này, trên các chiến trường đã có hàng vạn tướng sĩ binh lính địch lũ lượt ra hàng, hàng vạn tướng sĩ ngụy trở về với dân tộc.

GIa Hà / Xa lộ pháp luật
Ý kiến bạn đọc

Ý kiến của bạn sẽ được biên tập trước khi đăng. Xin vui lòng gõ tiếng Việt có dấu

Cùng chuyên mục
Chữa bệnh bằng Đông y: Vận dụng ngũ vận và lục khí để chẩn đoán chứng bệnh

Chữa bệnh bằng Đông y: Vận dụng ngũ vận và lục khí để chẩn đoán chứng bệnh

(PLVN) - Ngũ vận và lục khí khi vận dụng thì kết hợp lại với nhau, dùng can chi làm cơ sở, lấy thiên can để tìm vận, địa chi để tìm khí. Thầy thuốc muốn chẩn đoán đúng chứng bệnh của mỗi người thì phải đem hai thứ ấy kết hợp lại rồi tổng hợp, phân tích một cách toàn diện để cho kết quả chính xác nhất. 

Đọc thêm

Điều gì khiến triều đại Minh Thái Tổ - Chu Nguyên Chương chỉ có duy nhất một vị Hoàng Hậu?

Điều gì khiến triều đại Minh Thái Tổ - Chu Nguyên Chương chỉ có duy nhất một vị Hoàng Hậu?
(PLVN) - Dù trong hậu cung có hàng trăm phi tần, mỹ nữ nhưng cả đời mình Hoàng đế Chu Nguyên Chương vẫn chỉ tấn phong tước hiệu Hoàng hậu cho người vợ đầu tiên là Mã Hoàng hậu. Nguyên nhân được cho rằng, nhờ trí tuệ hơn người Mã Hoàng hậu đã giúp một người thô lỗ và ít học như Chu Nguyên Chương có thể sáng lập nên thời thịnh trị Hồng Vũ đầu nhà Minh.

Chữa bệnh bằng Đông y: Vận dụng ngũ vận và lục khí để chẩn đoán chứng bệnh

Chữa bệnh bằng Đông y: Vận dụng ngũ vận và lục khí để chẩn đoán chứng bệnh
(PLVN) - Ngũ vận và lục khí khi vận dụng thì kết hợp lại với nhau, dùng can chi làm cơ sở, lấy thiên can để tìm vận, địa chi để tìm khí. Thầy thuốc muốn chẩn đoán đúng chứng bệnh của mỗi người thì phải đem hai thứ ấy kết hợp lại rồi tổng hợp, phân tích một cách toàn diện để cho kết quả chính xác nhất. 

Gia đình, nơi cuộc sống bắt đầu và tình yêu không bao giờ kết thúc

Gia đình, nơi cuộc sống bắt đầu và tình yêu không bao giờ kết thúc
(PLVN) - Người xưa từng nói: “Gia đình là lớp học đầu tiên dạy ta những câu nói đầu đời, dạy cho ta biết thế nào là yêu thương, che chở, chỉ có nơi này mới có thể có đủ lòng bao dung khi ta phạm phải những sai lầm, đây cũng là nơi duy nhất để ta trở về sau những vấp ngã”. 
Cách quy đổi chứng chỉ ngoại ngữ đối với cao học

Cách quy đổi chứng chỉ ngoại ngữ đối với cao học

(PLVN) - Bạn Minh Hoàng (Quảng Ninh) thắc mắc: Người dự thi thạc sĩ nếu có chứng chỉ ngoại ngữ theo quy định hoặc tương đương sẽ được miễn thi ngoại ngữ đầu vào. Vậy việc quy đổi chứng chỉ ngoại ngữ tương đương được thực hiện ra sao?

Bắc Ninh: Cháy nhà xưởng, 3 công nhân tử vong

Bắc Ninh: Cháy nhà xưởng, 3 công nhân tử vong
(PLVN) - Ngày 17/4, Công an tỉnh Bắc Ninh cho biết, các lực lượng chức năng đang bảo vệ hiện trường, thống kê thiệt hại, khẩn trương điều tra nguyên nhân vụ cháy tại Công ty TNHH Dreamtech Việt Nam ở Khu công nghiệp Vsip, xã Đại Đồng, huyện Tiên Du, tỉnh Bắc Ninh, làm 3 công nhân tử vong.

Đâm chết bạn gái rồi lao vào ôtô tự sát

Đâm chết bạn gái rồi lao vào ôtô tự sát
(PLVN) - Tối 16/4, Công an xã Hòa Phú (huyện Củ Chi, TP.HCM) nhận được tin báo về việc phát hiện một người phụ nữ bị sát hại bằng nhiều vết đâm, tử vong trong một phòng trọ trên địa bàn.
Giải U19: Cất cánh cho tài năng trẻ

Giải U19: Cất cánh cho tài năng trẻ

(PLVN) - Ông Cao Văn Chóng - Phó chủ tịch VFF - cho biết, sự thành công của giải U19 chính là việc phát hiện và nuôi dưỡng tài năng của bóng đá nước nhà.

Ngân hàng Nhà nước: Mỹ xác định Việt Nam không thao túng tiền tệ

Ngân hàng Nhà nước: Mỹ xác định Việt Nam không thao túng tiền tệ
(PLVN) - Trong quá trình làm việc với BTC Hoa Kỳ, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam đã trao đổi thẳng thắn trên tinh thần hợp tác, thiện chí từ cấp kỹ thuật tới cấp cao, khẳng định việc điều hành tỷ giá những năm qua – trong khuôn khổ chính sách tiền tệ chung - nhằm thực hiện mục tiêu nhất quán là kiểm soát lạm phát, ổn định kinh tế vĩ mô, không nhằm tạo lợi thế cạnh tranh thương mại quốc tế không công bằng.

Báo điện tử Pháp luật Việt Nam

Giấy phép xuất bản số 303/GP-BTTTT ngày 8/5/2015

Cơ quan chủ quản: Bộ Tư pháp

Tổng biên tập: Tiến sỹ Đào Văn Hội

Phó TBT: Trần Đức Vinh

Tòa soạn: Số 42/29 Nguyễn Chí Thanh, phường Ngọc Khánh, quận Ba Đình, Hà Nội

E-mail: baodientuphapluat@gmail.com

Hotline: 0353.63.63.55

Liên hệ quảng cáo: 0888 033 376