Điện thiêng xứ Huế gắn với tích rùa thần trả chén ngọc cho vua Minh Mạng

(PLVN) - Trong quần thể di tích cố đô Huế, có lẽ điện Hòn Chén (điện Hoàn Chén) gắn với nhiều giai thoại nhất. Tương truyền, vua Minh Mạng trong một lần lên đây đã đánh rơi chén ngọc xuống sông Hương và được rùa thần hoàn trả nên điện có tên là "trả lại chén ngọc”.
Điện thiêng xứ Huế gắn với tích rùa thần trả chén ngọc cho vua Minh Mạng

Nằm trên núi Ngọc Tràn, thuộc làng Ngọc Hồ, phường Hương Hồ, thị xã Hương Trà, tỉnh Thừa Thiên Huế, cách trung tâm thành phố Huế khoảng 8km theo hướng Tây Nam, điện Hòn Chén là ngôi điện duy nhất có một vị trí quan trọng trong đời sống tâm linh của người dân xứ Huế.

Đây cũng là ngôi điện duy nhất ở Huế có sự kết hợp giữa nghi thức cung đình và tín ngưỡng dân gian; giữa lễ hội và đồng bóng; giữa văn hóa tâm linh và mê tín dị đoan. Ngôi điện thiêng này là một danh lam thắng cảnh nổi tiếng xứ Huế, cũng là nơi trang trí mỹ thuật đạt đến đỉnh cao vào cuối thế kỷ 19.

Tích xưa kể rằng ngôi điện là nơi vua Minh Mạng được rùa thần hoàn trả chén ngọc đã đánh rơi xuống sông Hương nên có tên gọi là Hoàn Chén. Tuy nhiên, trong các văn bằng sắc phong chính thức của các vua Nguyễn, thì ngôi điện vẫn xuất hiện với tên chính thức "Ngọc Trản Sơn Từ" (đền thờ ở núi Ngọc Trản).

Đến thời Đồng Khánh (1886-1888), ngôi điện mới được đổi tên là Huệ Nam Điện (ý là mang lại ân huệ cho vua nước Nam) và cũng gắn với nhiều giai thoại khác nữa. Trải qua năm tháng, thăng trầm của đất cố đô địa linh nhân kiệt, ngôi điện thiêng gắn với bao truyền thuyết, nhưng cái tên được dân gian nhắc đến nhiều nhất và quen gọi nhất vẫn là điện Hòn Chén hay điện Hoàn Chén.

Điện Hòn Chén nằm trên núi Ngọc Trản, bên bờ sông Hương. 

Điện Hòn Chén nguyên là ngôi đền thờ nữ thần PoNagar của người Chăm. Theo truyền thuyết, nữ thần là con của Ngọc Hoàng được sai xuống trần gian, bà có công tạo ra trái đất, cây cỏ và lúa gạo.

Từ một di tích tôn giáo độc đáo của người Chăm, người Việt đã dung hợp và phát huy tín ngưỡng này thành nơi thờ thánh Mẫu cùng các vị thần của người Việt. Đây được coi là sự hòa nhập về tôn giáo hay còn gọi là bản địa hóa. Tên gọi PoNagar còn được nhiều người gọi là Thiên Y A Na (nghĩa là mẹ Xứ Sở). 

Sau này, chúa Liễu Hạnh (tức Vân Hương Thánh Mẫu) cũng được đưa vào thờ ở điện Hòn Chén. Ngoài ra, điện Hòn Chén còn là nơi thờ Phật, thờ Quan Công và các vị thần thánh khác. Nhờ những nét riêng của mình mà điện Hòn Chén hiện nay không chỉ là một thắng cảnh du lịch tuyệt đẹp mà còn là điểm tham quan văn hóa độc đáo.

Lễ hội điện Hòn Chén.  

Di tích điện Hòn Chén hiện nay gồm khoảng 10 công trình kiến trúc to nhỏ khác nhau, những công trình này đều nằm lưng chừng sườn núi Ngọc Trản, mặt hướng ra sông Hương và ẩn mình dưới những tàng cây cao. Kiến trúc chính của điện là Minh Kính đài, tọa lạc ở giữa; bên phải là nhà Quan Cư, Trinh Cát viện, Chùa Thánh; bên trái là dinh Ngũ Hành, bàn thờ các quan, động thờ ông Hổ, am Ngoại Cảnh. Sát mép bờ sông còn có am Thủy Phủ. Ngoài ra, trong phạm vi ấy còn có nhiều bệ thờ, nhiều am nhỏ nằm rải rác đó đây.

Minh Kính đài chính là nơi tổ chức tế lễ ở điện Hòn Chén, ngày xưa được triều đình quy định mỗi năm tổ chức hai lần vào thượng tuần tháng 3 và tháng 7 Âm lịch, có cả quan chức được cử về làm chủ tế. Minh Kính Đài chia làm 3 cung, theo thứ tự từ cao xuống thấp là: Đệ nhất cung (còn gọi là Thượng cung), nơi thờ Nữ thần Thiên Y A Na, Thánh mẫu Vân Hương, ảnh vua Đồng Khánh và một số vị thần khác.

Đệ nhị cung thờ hàng chục tượng thần thánh khác nhau, là nơi bày biện các đồ thờ cúng để rước sắc trong những dịp lễ lớn; Đệ tam cung thiết hương án, hai bên đặt trống, chuông, là chỗ cử hành lễ, cũng là nơi khách thập phương dâng hương cúng bái.

Thiện Tâm
Ý kiến bạn đọc

Ý kiến của bạn sẽ được biên tập trước khi đăng. Xin vui lòng gõ tiếng Việt có dấu

Cùng chuyên mục
Nghệ thuật quân sự thiên tài của cha ông - Kỳ 3: Hào sảng lời Hịch Sát Thát

Nghệ thuật quân sự thiên tài của cha ông - Kỳ 3: Hào sảng lời Hịch Sát Thát

(PLVN) - Có thể coi bài Dụ chư tỳ tướng hịch văn (quen gọi là Hịch tướng sĩ) của Đại vương Trần Hưng Đạo là bản văn gần với một tuyên ngôn độc lập lần thứ hai. Nó là một thanh bảo kiếm của lòng yêu nước, là một “Thiên cổ hùng văn” và nó đứng cùng với những bản văn được chính danh là “Tuyên ngôn độc lập”

Đọc thêm

Bí thư Hà Nội: Một số khu vực nguy cơ cao phải thực hiện giãn cách xã hội

Bí thư Hà Nội: Một số khu vực nguy cơ cao phải thực hiện giãn cách xã hội
(PLVN) - Bí thư Thành ủy Hà Nội Vương Đình Huệ yêu cầu, Ban Chỉ đạo phòng, chống dịch bệnh thành phố nghiên cứu để nâng mức cao hơn nữa cho một số khu vực có ổ dịch có rủi ro cao hơn mức chung của toàn Thành phố; một số hoạt động phải thực hiện như quy định của Chỉ thị 16 của Thủ tướng Chính phủ.

Mỹ coi trọng và cam kết duy trì quan hệ ổn định với Việt Nam

Mỹ coi trọng và cam kết duy trì quan hệ ổn định với Việt Nam
(PLVN) - Bộ Ngoại giao cho hay, ngày 6/8, Phó Thủ tướng, Bộ trưởng Ngoại giao Phạm Bình Minh đã điện đàm với Ngoại trưởng Mỹ Michael Pompeo để trao đổi về quan hệ Việt Nam – Mỹ nhân dịp kỷ niệm 25 năm thiết lập quan hệ ngoại giao hai nước và các vấn đề quốc tế, khu vực cùng quan tâm.
Mỹ - Nga đạt tiến bộ về đàm phán kiểm soát vũ khí

Mỹ - Nga đạt tiến bộ về đàm phán kiểm soát vũ khí

(PLVN) - Ngoại trưởng Mỹ Mike Pompeo tại một cuộc họp báo ngày 5/8 tuyên bố Mỹ và Nga đã đạt được tiến bộ trong các cuộc thảo luận về kiểm soát vũ khí và Mỹ hy vọng sẽ diễn ra một cuộc gặp mới trong tương lai gần.

Báo điện tử Pháp luật Việt Nam

Giấy phép xuất bản số 303/GP-BTTTT ngày 8/5/2015

Cơ quan chủ quản: Bộ Tư pháp

Tổng biên tập: Tiến sỹ Đào Văn Hội

Phó TBT: Trần Đức Vinh

Trưởng ban Báo Điện tử: Xuân Bính

Tòa soạn: Số 42/29 Nguyễn Chí Thanh, phường Ngọc Khánh, quận Ba Đình, Hà Nội

E-mail: baodientuphapluat@gmail.com

Hotline: 0353.63.63.55

Liên hệ quảng cáo: 0971.741.666‬