Điện thiêng xứ Huế gắn với tích rùa thần trả chén ngọc cho vua Minh Mạng

(PLVN) - Trong quần thể di tích cố đô Huế, có lẽ điện Hòn Chén (điện Hoàn Chén) gắn với nhiều giai thoại nhất. Tương truyền, vua Minh Mạng trong một lần lên đây đã đánh rơi chén ngọc xuống sông Hương và được rùa thần hoàn trả nên điện có tên là "trả lại chén ngọc”.
Điện thiêng xứ Huế gắn với tích rùa thần trả chén ngọc cho vua Minh Mạng

Nằm trên núi Ngọc Tràn, thuộc làng Ngọc Hồ, phường Hương Hồ, thị xã Hương Trà, tỉnh Thừa Thiên Huế, cách trung tâm thành phố Huế khoảng 8km theo hướng Tây Nam, điện Hòn Chén là ngôi điện duy nhất có một vị trí quan trọng trong đời sống tâm linh của người dân xứ Huế.

Đây cũng là ngôi điện duy nhất ở Huế có sự kết hợp giữa nghi thức cung đình và tín ngưỡng dân gian; giữa lễ hội và đồng bóng; giữa văn hóa tâm linh và mê tín dị đoan. Ngôi điện thiêng này là một danh lam thắng cảnh nổi tiếng xứ Huế, cũng là nơi trang trí mỹ thuật đạt đến đỉnh cao vào cuối thế kỷ 19.

Tích xưa kể rằng ngôi điện là nơi vua Minh Mạng được rùa thần hoàn trả chén ngọc đã đánh rơi xuống sông Hương nên có tên gọi là Hoàn Chén. Tuy nhiên, trong các văn bằng sắc phong chính thức của các vua Nguyễn, thì ngôi điện vẫn xuất hiện với tên chính thức "Ngọc Trản Sơn Từ" (đền thờ ở núi Ngọc Trản).

Đến thời Đồng Khánh (1886-1888), ngôi điện mới được đổi tên là Huệ Nam Điện (ý là mang lại ân huệ cho vua nước Nam) và cũng gắn với nhiều giai thoại khác nữa. Trải qua năm tháng, thăng trầm của đất cố đô địa linh nhân kiệt, ngôi điện thiêng gắn với bao truyền thuyết, nhưng cái tên được dân gian nhắc đến nhiều nhất và quen gọi nhất vẫn là điện Hòn Chén hay điện Hoàn Chén.

Điện Hòn Chén nằm trên núi Ngọc Trản, bên bờ sông Hương. 

Điện Hòn Chén nguyên là ngôi đền thờ nữ thần PoNagar của người Chăm. Theo truyền thuyết, nữ thần là con của Ngọc Hoàng được sai xuống trần gian, bà có công tạo ra trái đất, cây cỏ và lúa gạo.

Từ một di tích tôn giáo độc đáo của người Chăm, người Việt đã dung hợp và phát huy tín ngưỡng này thành nơi thờ thánh Mẫu cùng các vị thần của người Việt. Đây được coi là sự hòa nhập về tôn giáo hay còn gọi là bản địa hóa. Tên gọi PoNagar còn được nhiều người gọi là Thiên Y A Na (nghĩa là mẹ Xứ Sở). 

Sau này, chúa Liễu Hạnh (tức Vân Hương Thánh Mẫu) cũng được đưa vào thờ ở điện Hòn Chén. Ngoài ra, điện Hòn Chén còn là nơi thờ Phật, thờ Quan Công và các vị thần thánh khác. Nhờ những nét riêng của mình mà điện Hòn Chén hiện nay không chỉ là một thắng cảnh du lịch tuyệt đẹp mà còn là điểm tham quan văn hóa độc đáo.

Lễ hội điện Hòn Chén.  

Di tích điện Hòn Chén hiện nay gồm khoảng 10 công trình kiến trúc to nhỏ khác nhau, những công trình này đều nằm lưng chừng sườn núi Ngọc Trản, mặt hướng ra sông Hương và ẩn mình dưới những tàng cây cao. Kiến trúc chính của điện là Minh Kính đài, tọa lạc ở giữa; bên phải là nhà Quan Cư, Trinh Cát viện, Chùa Thánh; bên trái là dinh Ngũ Hành, bàn thờ các quan, động thờ ông Hổ, am Ngoại Cảnh. Sát mép bờ sông còn có am Thủy Phủ. Ngoài ra, trong phạm vi ấy còn có nhiều bệ thờ, nhiều am nhỏ nằm rải rác đó đây.

Minh Kính đài chính là nơi tổ chức tế lễ ở điện Hòn Chén, ngày xưa được triều đình quy định mỗi năm tổ chức hai lần vào thượng tuần tháng 3 và tháng 7 Âm lịch, có cả quan chức được cử về làm chủ tế. Minh Kính Đài chia làm 3 cung, theo thứ tự từ cao xuống thấp là: Đệ nhất cung (còn gọi là Thượng cung), nơi thờ Nữ thần Thiên Y A Na, Thánh mẫu Vân Hương, ảnh vua Đồng Khánh và một số vị thần khác.

Đệ nhị cung thờ hàng chục tượng thần thánh khác nhau, là nơi bày biện các đồ thờ cúng để rước sắc trong những dịp lễ lớn; Đệ tam cung thiết hương án, hai bên đặt trống, chuông, là chỗ cử hành lễ, cũng là nơi khách thập phương dâng hương cúng bái.

Thiện Tâm
Ý kiến bạn đọc

Ý kiến của bạn sẽ được biên tập trước khi đăng. Xin vui lòng gõ tiếng Việt có dấu

Cùng chuyên mục
Ngôi đền thiêng ở vùng đất cổ quê hương Đức Thánh Trần

Ngôi đền thiêng ở vùng đất cổ quê hương Đức Thánh Trần

(PLVN) - Về cuộc đời huyền thoại của Hưng Đạo Vương Trần Quốc Tuấn, dân gian có câu thành ngữ: “Sinh Kiếp Bạc, thác Trần Thương, quê hương Bảo Lộc”. Trong hàng ngàn ngôi đền thờ Đức Thánh Trần trên khắp nước Việt, có đền Bảo Lộc (Nam Định) ở chính mảnh đất quê hương Ngài. 

Đọc thêm

José Aldo – Võ sĩ hạng lông vĩ đại nhất trong lịch sử võ thuật tổng hợp (Kỳ 1)

José Aldo – Võ sĩ hạng lông vĩ đại nhất trong lịch sử võ thuật tổng hợp (Kỳ 1)
(PLVN) - José Aldo da Silva Oliveira Júnior (còn gọi là Jose Aldo) là một võ sĩ hỗn hợp người Brazil, thi đấu tại UFC (Giải vô địch đối kháng đỉnh cao). Anh là nhà vô địch hạng Featherweight (hạng lông) thứ tư và cũng là nhà vô địch cuối cùng của WEC, sau đó trở thành nhà vô địch hạng Featherweight đầu tiên của UFC sau sự hợp nhất của UFC / WEC. 
Bí ẩn Tam giác quỷ Bermuda (Kỳ cuối)

Bí ẩn Tam giác quỷ Bermuda (Kỳ cuối)

(PLVN) - Từ thập kỷ 40 đến nay, đã có hàng chục hạm tàu và mấy chục chiếc máy bay bị mất tích khi đi qua vùng tam giác Bermuda bí ẩn... Nhiều công trình khao học và nhà nghiên cứu độc lập đã dày công tìm hiểu, nghiên cứu nhưng đến nay vẫn chưa có được câu trả lời...  

Tình báo nước ngoài đứng sau vụ Navalny?

Tình báo nước ngoài đứng sau vụ Navalny?
(PLVN) - Hôm 18/9, người phát ngôn của Duma Quốc gia (hạ viện) Nga Vyacheslav Volodin cho biết, Tuyên bố của Nghị viện châu Âu chỉ ra rằng các cơ quan tình báo nước ngoài đứng sau vụ việc ông Alexey Navalny bị đầu độc.

Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ ban hành 18 văn bản trong tháng 8

Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ ban hành 18 văn bản trong tháng 8
(PLVN) - Theo Thông cáo báo chí số 3317/TCBC-BTP về văn bản quy phạm pháp luật do Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ ban hành trong tháng 8 năm 2020 do Bộ Tư pháp vừa phát hành, trong tháng 8 năm 2020, Chính phủ và Thủ tướng Chính phủ đã ban hành 18 văn bản quy phạm pháp luật, gồm 13 Nghị định của Chính phủ và 05 Quyết định của Thủ tướng Chính phủ. 
Truyền lửa văn hóa đọc cho giới trẻ

Truyền lửa văn hóa đọc cho giới trẻ

(PLVN) - "Hãy yêu sách- sách là Tri thức của nhân loại; Sách là Cầu nối tri thức quá khứ và hiện tại, rút ngắn khoảng cách của thời gian và không gian và tất cả chúng ta cùng chung một hành tinh xanh là - Trái đất”- Đó là thông điệp của Tân Việt gửi tới giới trẻ.

Phi đội bay mất tích và những bí ẩn chưa lời đáp liên quan đến Tam giác quỷ Bermuda (Kỳ 1)

Phi đội bay mất tích và những bí ẩn chưa lời đáp liên quan đến Tam giác quỷ Bermuda (Kỳ 1)
(PLVN) - Vùng tam giác Bermuda là cụm từ được nghiên cứu viên Wilson Gardi nêu ra vào năm 1964 dùng để hình dung một vùng lãnh hải hình tam giác trên biển Đại Tây Dương mà 3 đỉnh của nó là Puerto Rico, Panama và Miami. Từ thập kỷ 40 đến nay, đã có hàng chục hạm tàu và mấy chục chiếc máy bay bị mất tích ở đây. 

Gỡ bỏ điểm cách ly y tế cuối cùng tại Hải Dương

 Gỡ bỏ điểm cách ly y tế cuối cùng tại Hải Dương
(PLVN) - Bệnh viện Đa khoa Hòa Bình và bệnh viện Đa khoa tỉnh Hải Dương là hai điểm cuối cùng trên địa bàn tỉnh được gỡ bỏ khu vực cách ly. Như vậy, đến nay Hải Dương không còn điểm cách ly y tế nào liên quan đến bệnh nhân Covid-19.

Tỷ giá USD ngày 19/9: Đồng USD không ngừng tăng

Tỷ giá USD ngày 19/9: Đồng USD không ngừng tăng
(PLVN) -Tỷ giá ngoại tệ hôm nay -19/9, đồng USD trên thị trường thế giới tiếp tục duy trì đà tăng, sau khi Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) có những nhận định tích cực về nền kinh tế Mỹ và thông báo duy trì mức lãi suất ở mức thấp kỷ lục (gần bằng 0%).

Báo điện tử Pháp luật Việt Nam

Giấy phép xuất bản số 303/GP-BTTTT ngày 8/5/2015

Cơ quan chủ quản: Bộ Tư pháp

Tổng biên tập: Tiến sỹ Đào Văn Hội

Phó TBT: Trần Đức Vinh

Tòa soạn: Số 42/29 Nguyễn Chí Thanh, phường Ngọc Khánh, quận Ba Đình, Hà Nội

E-mail: baodientuphapluat@gmail.com

Hotline: 0353.63.63.55

Liên hệ quảng cáo: 0971.741.666‬